Definitions containing the research յայտ : 2061 results

Պռզօղ

s.

enemy, adversary.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, որ թուի զովող. կամ յափշտակող զօտարին ինչ. գող կրծօղ զիրս այլոց.


Պսակաւորիմ, եցայ

vn.

to be crowned, rewarded.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտ եւ արժան է պսակաւորիլ թագաւորի բարեպաշտութեամբ. (Վահր. յայտն.։)


Պսակեմ, եցի

va. fig.

to crown, to wreath;
to reward, to recompense;
to give the nuptial blessing, to marry;
to crown, to achieve, to accomplish.

· Calfa

NBHL (1)

Այրն իմ՝ որ պսակեցաւ ընդ իս՝ անյայտ կորեաւ. (Հ. ապր. ՟Դ.։)


Պտղաբերեմ, եցի

va.

cf. Պտղաբերիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պօղոս ի բերանոյ իւրմէ պտղաբերէր զպարգեւս հոգւոյն՝ յայտնութեամբ աւետարանին. (Համամ առակ.։)


Պրակ, աց

s.

wood, thicket, grove, bush;
work, writing;
chapter, paragraph or article;
— թղթոյ, ream of paper;
— կտաւոց, չուխայից, entire piece of linen or woollen cloth, bale, pack;
—ք ուսման, lesson;
acts;
—ք առաքելոց, the Acts of the Apostles.

· Calfa


Ջալհանք, անց

s.

heathen feasts.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, որպէս հեթանոսական ջայլք կամ նուազք կամ ջահք, եւ այլն.


Ջատակիմ, եցայ

vn.

to be established firmly securely.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. որպէս Քատակիլ, եւ կամ ի հաստատուն յատակի հիմնարկիլ,


Ջիք

adj.

perihelion.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, որպէս մասն վերին եթերաց.


Ստուգաբանութիւն, ութեան

s.

truthfulness, veracity;
etymology.

· Calfa


Ստուգաբար

adv.

truly.

· Calfa

NBHL (1)

Ճշգրիտ եւ ստուգաբար յայտնապէս պարատեսել. (Փիլ. լին.։)


Ստուերագիր, գրաց

s.

sketch, draught, outline;
draughtsman, pattern-drawer.

· Calfa

NBHL (1)

Զմահն եւ զյարութիւնն իբրեւ ստուերագրօք յայտնէ. (Արշ.։)


Ստուերապատ

cf. Ստուերամած.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսին եւ աստեղք անյայտացան ստուերապատք. (Ժող. շիրակ.։ եւ Ագաթ.) (ուր հին տպ. ստուարապատ)։


Սրամ

vn.

to desire earnestly, to long for, to sigh after.

· Calfa

NBHL (1)

ՍՐԱԼ. Բայ անյայտ. որ կա՛մ է Սրանալ, յարձակիլ. եւ կամ Սուր տեսութեամբ ցանկալեաց նեղիլ առ չլինելոյ ձեռնհաս.


Սրբաբանեմ, եցի

va.

to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ սրբաբանեցաւ ի նշանագրութենէն քերթողական արուեստիւ ի յապահով անապատս. (Լմբ. յիշատ. յայտն.։)


Սրբագիր

s.

hagiographer;
—ք, hagiographic books.

· Calfa

NBHL (1)

Արի՛ որ ննջեսդ եւ այլն. եւ այս բան ի սրբագրաց վկայի. որ ոչ մեզ յայտ է. (Ոսկ. եփես.։)


Սրովբէագումար

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որպէս գ. Գունդ կամ բազմութիւն սերովբէից։ Որպէս եւ ի տեսլեան եսայեայ թէպէտեւ երկուք երեւեցան յայտնապէս՝ ասէ սուրբ լուսաւորիչն, այլ յաներեւոյթս համագունդ կային անդէն. զի այս է ասելն.


Սրովբէագունդ

cf. Սրովբէախումբ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որպէս գ. Գունդ կամ բազմութիւն սերովբէից։ Որպէս եւ ի տեսլեան եսայեայ թէպէտեւ երկուք երեւեցան յայտնապէս՝ ասէ սուրբ լուսաւորիչն, այլ յաներեւոյթս համագունդ կային անդէն. զի այս է ասելն.


Սրովբէախումբ

adj. s.

where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որպէս գ. Գունդ կամ բազմութիւն սերովբէից։ Որպէս եւ ի տեսլեան եսայեայ թէպէտեւ երկուք երեւեցան յայտնապէս՝ ասէ սուրբ լուսաւորիչն, այլ յաներեւոյթս համագունդ կային անդէն. զի այս է ասելն.


Սրտաբեկեմ, եցի

va.

cf. Սրտաբեկ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ յիշեմ զահաւոր զբեմբն դատաստանին, սրտաբեկեալ լինիմ յերկեղէն։ Սրտաբեկեալ չարն անդնդային՝ ընդ յայտնութիւն կենարար խաչին. (Գանձ.։)


Սրտմտական, ի, աց

adj.

choleric, irascible;
—ն, irascibility.

· Calfa

NBHL (1)

Զսրտմտականն (հրեշտակաց՝ իմա՛) յայտնել զարիական նոցա բանաւորութիւն. (Դիոն. երկն.։)


Սրտնիմ, եցայ

vn.

cf. Սրտմտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատրուակաւ ասացաւ. վասն որոյ սրտնեցաք, եւ բացայայտեցաք զառ ի քէն ծածկեալն։ Դաւիթ սրտնեալ ի վերայ նաբաղայ՝ խորհէր ի սպտնութիւն։ Ի հիւանդանալոյ, ի սրտնելոյ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. ժղ.։)


Սքանչելագեղ

adj.

of surprising beauty, charming, graceful, fine.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմակատար եւ սքանչելագեղ այնմ տեղւոյ պայծառութիւն. (Լմբ. յայտն.։)


Սքանչելագործութիւն, ութեան

s.

doing wonders, working miracles;
prodigy, miracle, portent.

· Calfa

NBHL (1)

Նմա ոչ յայտնեցին զսքանչելագործութեանն զտեսութիւնն. (Փարպ.։)


Վախ, ից

s. adj.

steep place, precipice;
— ի —է, steep, cragged;
ի —ից արկանել, ընկենուլ, մղել or հոսել, to precipitate, to throw headlong down;
անկանիլ or մղիլ ի —ից, to be cast down a precipice.

· Calfa

NBHL (1)

Թուի թէ ի վախից մղնցէ։ Երիվար ճնշեալ սանձիւք ձեռին վարժողին ոչ ի վախից վերամղեսցէ զնստեալն։ Մի՛ մղիլ ի վախից (կամ ի վազից) յառժամանակեայ մահուանէս։ Ի վախից ընդ գեհենս վտարեալ անկանիմք. (Աստուածաբան յայտն։ Նեղոս.։ Յհ. կթ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)


Վախ

cf. Երկիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Թուի թէ ի վախից մղնցէ։ Երիվար ճնշեալ սանձիւք ձեռին վարժողին ոչ ի վախից վերամղեսցէ զնստեալն։ Մի՛ մղիլ ի վախից (կամ ի վազից) յառժամանակեայ մահուանէս։ Ի վախից ընդ գեհենս վտարեալ անկանիմք. (Աստուածաբան յայտն։ Նեղոս.։ Յհ. կթ.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)


Վակասիր

adj.

sticking.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. թերեւս որպէս Վականակ, հասուն. տե՛ս եւ զբառն ՍԻՐ.


Վաղահաս

adj.

arriving early, quick, prompt;
early, precocious, premature, untimely.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհուրդն անօրէնութեան անդէն իսկ կանխեաց վաղահաս եղեւ յառաջագոյն։ Կարճն՝ զվաղահասն յայտնէ. (Ոսկ. ՟բ. թես.։ Գէ. ես.։)


Վաղհասուկ

cf. Վաղահասուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Բորոտութիւն եղեւ յայտնիչ եւ ծանուցիչ (վրէժխնդրութեան աստուծոյ) ի վերայ այնորիկ, որ վաղհասուկ եղեւ ի ժպրհութիւն համարձակութեան. (Եփր. թուոց.։)


Վիպասան, աց

s.

romancer;
novelist;
cf. Վիպագործ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ձեռն վիպասան երգոյս կանանց յայտ եղեւ ինձ։ Յիշէ զվիպասան պատմութիւնս. (Եփր. թագ.։ Երզն. քեր.։)


Վնասեմ, եցի

va.

to hurt, to iujure, to prejudice, to damage, to bring loss or harm, to offend, to wrong, to shock, to wound;
— միմեանց, to injure one another.

· Calfa


Վստահ

adj.

confiding, trusty, unsuspicious;
— լինել, to be sure, reassured;
to trust;
— առնել, to strengthen, to reassure, to remove one's fears, to give one's word for;
— եմ զի, I am sure, I am convinced that, I do not doubt that;
— լերուք յիս, rely, reckon on me;
ոչ էր — յերեւելիսս, he had not placed his hopes in wordily things.

· Calfa

NBHL (1)

Վստահ է ի նա սիրտ առն իւրոյ։ Յայդ ինչ մի՛ վստահ լինիցիս։ Վստահ էին, զի արարեալ էին ընդ սեղանովն մուտ անյայտ։ Վստահ ես յանձն քո։ Եթէ ոք վստահ յանձն իցէ։ Վստահ եմ յայդ։ Վստահ եմ կապանօքս իմովք։ Վստահ եմք ի ձեզ տերամբ.եւ այլն։


Վտակ, աց

s. fig.

brook, rivulet, stream, small river or current of water;
— արտասուաց, արեան, flood, stream;
— ս արտասուաց իջուցանել, to shed a flood or torrent of tears;
բազում —ս արեան հեղուլ, to cause immense bloodshed;
cf. Զեղումն.

· Calfa

NBHL (1)

Վտակ ի վտակ խառնեալ՝ յայտաթորելոց այտից (արտասուօք). (Նար. տաղ.։)


Վտառ, աց

s. anat.

multitude, band, flock, herd;
—ք ձկանց, shoal of fish;
— —, in herds, in troops or flocks;
pore.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ հոսումն ըստ թափման, քանզի թակի կենդանին ի ձեռն յայտից վտառից (նոր ձ. վտարից) եւ անյայտից։ Երակք, շնչերակք, վտառք (կամ վտաթրք)։ Արտաքս վտարին աւելորդքն ի ձեռն ականջացն եւ ի ձեռն ըռնգանցան եւ ի ձեռն աչաց, ի ձեռն շնչոյն, եւ ի տառս կոչեն զարտաշնչութիւն ամենայն մարմնոյն. (Նիւս. բն.։)


Վտարանդի, նդւոյ, նդեաց

cf. Վտարանդիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի եթէ այն՝ որ յայտնապէսն է (ընդունելի սուրբ գիրք), չգիտես զի՞ զվտարանդեօքն տագնապեալ տառապիցիս։ Չիք ինչ բանզ վտարանդի (վասն քրիստոսի), եւ չիք բան առանց վկայութեան։ Զբանս վտարանդիս. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Դ։)


Վրէժխնդրութիւն, ութեան

s.

cf. Վրէժ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուծոյ վրէժխնդրութիւնն յայտնեսցի։ Սուրբ աւետարանին թողուին զվրէժխնդրութիւնն. (Եղիշ. ՟Գ։)


Վրիժապարտ, ից

adj.

guilty, worthy of being punished.

· Calfa

NBHL (1)

Զհատուցումն վրիժապարտիցն։ Որ զմարգարէն ոչ կառափեաց, վրիժապարտ գտաւ։ Զհարուածս կոտորածոց վրիժապարտից. (Նախ. յայտն.։ Խոսր.։ Գէ. ես.։)


Վրնջիւն

cf. Վրնջումն.

· Calfa


Տախտակ, աց

s. ast.

board, plank, shelf, table, tablet;
tables;
book;
cf. Երկնացոյց;
— երկաթի;
iron-plate, sheet-iron;
— մետաղեայ;
plate of metal;
—ք վկայութեան, the tables of the decalogue;
— դատաստանաց, breastplate, pectoral, rational;
— նկարուց, canvass, wood;
— ճատրակի, chess-board;
— զստի, the hollow of the thigh;
— խոհանոցի, trencher.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկուս տախտակսն վկայութեան, տախտակս քարեղէնս՝ գրեալս մատամբն աստուծոյ։ Խնդրեաց տախտակ, գրեաց։ Գրեաց եւ տախտակ մի պիղատոս։ Զայն տախտակ ընթերցան բազումք ի հրէից։ Նի՛ստ գրեա՛ ի տախտակի եւ ի գիրս։ Գրեա՛ զտեսիլդ զայդ յայտնապէս ի տախտակս։ Գրեցին ՛տ տախտակս պղնձիս. եւ այլն։ Գրեցաւ անուն մարտիրոսութեան քո յոսկի տախտակս. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Տաղանդաւոր, աց

adj.

talented, of talent.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ եթէ ոմն շատ, եւ ոմն սակաւ, այս ըստ վաստակոցն է, որպէս տաղանդաւոր ծառայքն յայտ առնեն. (Ոսկ. եփես.։)


Տաղտուկ

adj. s.

wearisome, tedious, tiresome, bothering, troublesome;
idle, cowardly, tedious to oneself;
cf. Տաղտկութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յայնմ ամենայնէ յայտնի էր տեսանելեացն զսրտին տաղտուկ.


Սեւադեղ, ոյ

s.

ink.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զայսորիկ՝ զորըս գրեցի, սեւադեղովս արձան յայտնի. (Ոսկիփոր.։)


Սիրեդոն

s.

shrine.

· Calfa

NBHL (1)

Զնշխարհս սրբոյ կարապետին եդ ի սուրբ սիրեդոնն, ոչ ի ծածուկ, այլ յայտնի. (Զենոբ.։)


Սխալեմ, եցի

vn.

cf. Սխալիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ապստամբ հրեշտակքն, որք զթիւ երկնաւորաց դասուն սխալեցին. (Լմբ. յայտն.։)


Սկաւ

s.

piece of mat.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, իբրու Բարձ. թիկնայեց. կամ փսիաթ.


Սկաւառակ, աց

s. ast.

plate;
disk;
— գլխոյ, scull, cranium.

· Calfa


Սկզբնահայր

cf. Նախահայր.

· Calfa

NBHL (1)

Սկզբնահայր եւ նախաշաւիղ սիրոյն ընթացից (աստուած)։ Սկզբնահայրդ խոստովանութեան անյայտ ծածկութից՝ որդի աստուծոյ կենդանւոյ։ Սկզբնահայրն չարեաց սատանայ. (Նար. ՟Կ՟Է. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ա։)


Սկզբումն, ման

s.

beginning, outset, opening, initiative, first steps, first appearance;
priority.

· Calfa

NBHL (1)

Եւս յայտնագոյն վերայայտէ, եւ ուսուցանէ սկզբմամբ թղթոյն. (Կամրջ.։)


Սկնդեալ

adj.

sealed.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ. իբրու Գնտեալ, գնտացեալ, կամ կնքեալ.


Սկուռ

s.

axeman, hangman.

· Calfa

NBHL (1)

բառ անյայտ. որպէս Սակուռ, սակր. եւ կամ Սակրաւոր. ( ըստ Լեհ. սիկարեան).


Սղական

cf. Սուղ.

· Calfa

NBHL (1)

Դուն ինչ սղական բանիւք արտայայտեալ հրատարակեցից. (Թէոդոր. խչ.։)