like, similar, resembling, approaching;
equal, conformable, analogous;
v. imp. — է, it suits, it is proper, fit or becoming;
it seems, it appears;
ամենեւին — է նմա, he is as like him as can be;
— զ—ն սիրէ, like loves like;
similarly, in the same manner, alike, such.
· Calfa
Նման էր այս յասել, թէ խաւար ստուեր է երկնից։ Այլ նման էր, զի յաւուրն առաջնում հաստատեցան եւ ամպք։ Եթէ ոք ասիցէ, թէ ոչինչ է այս նման։ Անուն պղծոյ առ այնոսիկ կենդանիս՝ որ ոչն ուտէին, զի՞նչ նման է. (Եփր. ծն.։)
sign, mark;
sign, signal, character, symbol;
trace, vestige;
sign, proof, token;
omen;
miracle, prodigy, wonder;
ensign, colours, flag, standard, banner;
the Holy Cross;
betrothal, affiancing;
seal, mark;
central point, centre;
aim, butt;
point;
— կռուոյ, arms;
— յաղթութեան, trophy, triumph, victory;
— or —ս տալ, to give a sign, to beckon;
to signify, to indicate;
to affiance;
— առնուլ, to take aim at, to level at;
ոչ եւս տալ — կենաց, to give no signs of life;
— անձրեւի է, we shall have rain.
· Calfa
Այլ ես աղքատս ոչինչ ունիմ նշան օրհնութեան, զի տացից քեզ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
signed, marked with a sign;
special, signal, famous, remarkable, notable;
symbolic, mystical;
ensign-bearing;
նաւ մի —աւ դիոսկորացւոց, a ship bearing the sign of Castor and Pollux.
· Calfa
spectacle, laughingstock;
shame, ignominy, opprobrium;
nickname, by-name;
hardy deed.
· Calfa
Առ որով բազում ինչ նշանակութիւն գործեցաւ, եւ մեծամեծ ապականութիւնք։ առ որովք ոչինչ նշաւակութիւն գործեցաւ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
to rise, to rise against, to revolt, to rebel, to mutiny, to rise in insurrection;
to reject, to despise;
— զոք, — ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to shake off the yoke, to free or rid oneself from another's domination.
· Calfa
ՆՇԿԱՀԵԼ. լայնբար՝ Մերժել եւ յոչինչ գրել. կամ անպատուել եւ անարգել եւ առ ոտն հարկանել զոք, կամ զոր ինչ եւ է.
shadow, shade;
veil, head-cover;
honour, respect, consideration;
splendour, brilliancy, lustre, glory, magnificence;
pomp, parade;
protection;
— եւ ձեւք, ceremonial, etiquette;
— դնել, to honour, to pay honour, to respect, to consider, to compliment, to pay court to, to court;
զամենայն — եւ զպատիւ ունել, to give all the respect and honour due;
ի շքի եւ ի պատուի ունել, to hold in respect;
զանձն ծանր եւ ի շքի ունել, to be rave or serious;
— առնուլ, to be honoured or glorified;
շքով, with honour, gloriously, magnificently, pompously.
· Calfa
circle, hoop;
border, contour, outline, circumference;
frame, frame-work, sash;
enchasing;
turn, circuit, ring;
cycle;
—ք երկնից, the spheres;
— կենդանական, the zodiac;
բեւեռային —, polar circle;
—ք ապարանից, gallery, terrace, promenade;
սիւնք —օք or —աւ, peristyle;
—աւ, in a circle, in a ring, circularly, cf. Շուրջանակի.
· Calfa
Բնութեամբ ի մարդկայնոցս ոչինչ հաստատուն, այլ՝ շրջանակ իմն մերոց իրացն շուրջ ընթանայ։ Պօղոս զբազում շրջանակս աւետարանին ելից. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
cry, weeping, lamentation, complaint.
· Calfa
Ողբումն եւ լալումն։ Զանձուկն ձեր, զողբումն ձեր։ Լսելով լուայց զողբումն եփրեմի, եւ այլն։ Սիրելիք եւ դրացիք ողբումն ի վերայ քո առնելով (ի մահուդ), եւ ոչինչ օգտելով. (Բրս. ապաշխ.։)
supplication, petition, entreaty, instance;
insinuation, persuasion;
suppliant, beseeching, mild, humble, insinuating, persuasive, attractive, fawning;
—ով, softly, humbly, kindly;
յ— ածել, to persuade, to soften, to affect, cf. Յորդորեմ, cf. Յօժարեցուցանեմ;
յ— անկանել, դեգերել, to supplicate, to beg humbly, to entreat, to pray earnestly, cf. Աղերսեմ, cf. Աղաչեմ.
· Calfa
perfect in body, sound in wind and limb;
safe and sound;
entirely, wholly.
· Calfa
Զի իցէք ողջանդամք եւ կատարեալք, եւ ոչինչ իւիք նուազեալք. (Յկ. ՟Ա. 4։)
nothing;
void, vacuum;
հաստել յոչէից, to create from nothing;
ստայօդ ոչէիցն երկիր պագանել, to adore false gods.
· Calfa
οὑκ ὅν, οὑκ ὅντα non existens, nihil, nullum, nulla. Այն որ ոչն է. անգոյ. ոչինչ. որ չկայ, չեղած.
nothingness, void, nothing;
յ— դառնալ, to be reduced to nothing.
· Calfa
Ոչնչութիւն. չքութիւն. չգոյութիւն. ոչէ՝ (ըստ ՟Բ նշ). ոչինչ.
to be reduced to nothing, to be nullified, annihilated.
· Calfa
Յոչինչ դառնալ, յոչինչ գրիլ, չքանալ. ոչէանալ.
Որոյ զօրութեամբ ամենայն հեթանոսք ոչնչացեալք՝ յոչինչ համարեցան նմա. (Արշ.։)
to annul, to make null and void, to annihilate, to destroy.
· Calfa
Յոչինչ դարձուցանել. չքացուցանել.
nothingness, nothing;
nullity.
· Calfa
Ոչինչ գոլ. պակասութիւն գոլոյ. չքութիւն. չգոյ. ոչէ. ոչինչ.
oesophagus, gullet, throat;
gluttony;
զկնի —ոյ երթալ, to give oneself up to gluttony.
· Calfa
of little consequence, inconsiderable, few in number;
lesser, smaller, very slight, weak, little;
thin, slender;
base, low, vile;
not so much, less but little, not over;
ոչ ինչ —, not less, not fewer;
յաւէտ կամ —, more or less;
ոչ յաւէտ եւ ոչ —, neither more nor less;
— առնել, cf. Նուազեցուցանեմ.
· Calfa
Օրինակ այսմ բնութեան ոչինչ արժանաւոր ունելով՝ վարիմք նուազիւք. (Բրս. ապաշխ.։)
Որքան առաւել ես ընչեղութեամբ, այնչափ նուազ ես սիրով։ Փոքր ինչ նուազն հաւասար է ոչ միոյ (կամ ոչնչի). (Բրս. ընչեղ. եւ Բրս. յուդիտ.։ Եւ քան գայս ոչինչ նուազս խորհի կաթողիկէ եկեղեցի.)
cf. Նուաղիմ.
· Calfa
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
cf. Նուաղիմ.
· Calfa
Հուրն յարեգակնային ճառագայթիցն լուսակոծեալ նուաղանայ։ Ձայնք մարդկան հեռաւորութեամբքն առ սակաւ սակաւ նուաղացեալք։ Ըստ ոչինչ օրինակի՝ ոգւոցն նուաղանալ եւ կաղանալ. (Փիլ.։)
aid, assistance, succour, help, favour, subsidy, support, relief, resource, means;
ի —, in support of, on behalf or in favour of;
— մատուցանել, to aid, to succour, to help;
to care, to take care;
— լինել, cf. Նպաստեմ.
· Calfa
Ոչ միայն՝ յորոց առն յաստուծոյ, այլեւ յորոց ինքն նպաստ եղեւ, պարտ է պայծառանալ։ Որ զերկուս խերեւէշս արկ ի բարիոք կամացն, ոչինչ սակաւ քան զայլոցն եղեւ նպաստ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Գ։)
Ածէ ի մէջ զՅովսէփ, որ որով կրեաց զվիշտսն, նպաստ եղեւ ի հաւատս բանիցն ասացելոց։ Թէպէտեւ յղութեանն ոչինչ եղեր նպաստ, սակայն զտեղի հօր լնուս մանկանն. (Ոսկ. մտթ.։)
profit, interest, fruit, gain, lucre;
advantage, good, benefit, utility, emolument;
interest, usury;
— օգտի or օգտութեան, utility;
սէր —ու, love of lucre;
ի — օգտի իւրեանց, for their advantage;
for the benefit of them;
ոչ առ ի — ինչ օգտի բարբառիմ, be sure I speak disinterestedly;
ի —ս հարկանիլ, —ու զհետ լինել, կրթիլ, մտանել, to become avaricious, to be greedy of gain;
— բերել, to be profitable, to profit, to produce gains;
բառնալ զ— ուրուք, to clip a person's profits or gains;
ի — ածել, to invest, to put out at interest, cf. Շահեցուցանեմ;
some dance;
—ս առնել, to dance;
shah;
— պարսից, Shah or king of Persia.
· Calfa
to gain, to obtain, to acquire, to purchase;
to buy.
· Calfa
նա ոչ թէ շահաւորէր զլսողսն, այլ ասէր զայս, զի շարժեսցէ զամենեսին ի վերայ նորա։ Կերակուր եւ ըմպելիս առնէ, որ կերողացն ոչինչ շահաւորի։ Ճանապարհ արարեալ ի կրպակաւորսդ՝ շահաւորեցէք (զիւղ յամանս ձեր)։ Ոչինչ շահաւորեալ օգտիս ի յայդմ անօգուտ զղջմանէդ. (Զքր. կթ.։)
profit, gain, advantage.
· Calfa
Ի հացէն որ եղեն նշանքն՝ այնքան ախորժեցին, եւ ոչինչ զհոգեւորական շահաւորութեանցն զհետ չոգան։ Հատն ցորենոյ թաղելով եւ մեռանելով՝ պտուղս եւ շահաւորութիւնս օգտակարս սերմանողին արդիւնաւորէ. (Նանայ.։)
from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.
· Calfa
Ո՛Չ ՈՒՍՏԵՔ. մ. οὑδαμόθεν nullo ex loco, nulla ex parte οὑδαμῶς, μηδαμῶς nullatenus եւ այլն. Յոչինչ տեղւոջէ. յոչինչ կողմանէ. ո՛չ այլուստ. բնաւ ոչ յումեքէ կամ յիմեքէ. ոչ իւիք. ոչ երբէք. ո՛չ. հիչ տեղաց մը. հիչ.
somewhere, in some place;
one, some, certain;
some place;
ոչ —, no where;
թէ — գայցէ ի տուն, if he ever returns home;
ի քաղաքի —, in a city;
ի տեղւոջ —, in a place;
ամենայն —, every where;
— —, in some places;
— —, է —, sometimes;
բազում —, in many places.
· Calfa
ՈՒՐԵՔ եւ ՈՉ ՈՒՐԵՔ. ποῦ alicubi, sicubi, aliquo եւ οὑδαμόθι nullibi եւ այլն. (ի բառիցս Ուր, եւ ոք, իք, ինչ) Որպէս Ի տեղի ինչ. կամ յոչինչ տեղի. ի տեղւոջ իմիք, կամ յոչ իմիք տեղւոջ. երբէք. երբեմն. ուրեմն.
false god, idol.
· Calfa
Ո՞ եղեւ նմա խորհրդակից. այս ոչ ընդ հայր եւ ընդ որդի անջրպետ է, այլ՝ ընդ աստուած եւ ընդ չաստուածս։ Աստուած հզօր, ընդ չաստուածսն է անջրպետութիւն, որ ոչինչ զօրեն առնել, եւ ոչ ոտն յոտանէ փոխել. (Գէ. ես.։)
Որպէս եւ քերթողն (հոմերոս) յայտ առնէ՝ ասելով, ոչինչ ցեղ նման է չաստուածոց անմահից, եւ գետնակոխողաց մահկանացու մարդկան». (Սահմ. ՟Ժ.) ըստ յն. դնի՝ աստուածոց, խառնելով ընդ ճշմարտին աստուծոյ եւ զսուտ աստուածս։ Տե՛ս եւ Աստուածք։
maliciously, malevolently.
· Calfa
Քանզի զառ ի յօրինացն իւրեանց վնասս մատուցանելով՝ ոչինչ օգտեցան, չարագործաբար յարտաքին օրէնսն փոխէին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 38։)
to speak ill of, to slander, to detract, to calumniate, to accuse, to defame;
to tittle-tattle, to gad about gossiping.
· Calfa
Հարցին, զի չարախօսեսցեն զնմանէ։ Ի չարախօսելն (այսինքն ի չարախօսիլն) նորա ի քահանայապետիցն եւ ի ծերոց՝ ոչինչ ետ պատասխանի.եւ այլն։
measure;
that by which any thing is measured;
extent, dimension, measurement;
quantity, dose;
measure, bounds, compass;
mediocrity;
moderation;
rule, proportion, measure;
reach, value, capacity;
boundary, limits, end;
measure, time;
cadence, metre, foot, measure, rhythm;
age of discretion, manhood;
measured, regular, moderate;
middle, moderate;
even, to, about, as, by, with;
— ինչ, some, a little;
—ով, with measure or moderation, moderately;
in verse;
—ով բան, բանք —աւ, verse, poetry;
— հասակաւ, middle-sized;
ի — հասեալ, of age, grown up, formed;
ըստ —ու, in proportion;
ձեօք —, as much as you;
արեամբ —, to blood-shed;
ի — հասանել, to arrive at or to be in the flower of manhood;
to become of age, to be grown up, adult, marriageable;
ի — աւուրց հասանել, to be getting old;
ի —ու ունել զանձն, գիտել զ— անձին, to conduct oneself with moderation, to restrain, to regulate oneself, to be master of oneself;
ի —ու ունել, to confine within due limits, to limit, to keep within bounds, to restrain, to repress;
զ— առնուլ, to measure, to prove, to weigh;
to try, to feel;
զամենայն ինչ առնել —ով եւ կշռով, to do all by weight and measure;
անդր քան զ— անցուցանել, անցանել ըստ —, to go rather too far, beyond bounds, to outstrip, to carry to excess;
— դնել, — եւ սահման դնել, to place limits to, to moderate, to restrain;
կալ ի —ու, to restrain oneself;
to keep one's temper;
ծախս առնել ըստ —ու եկամտիցն, to spend in proportion to one's income;
չկալ ի —ու, to make a bad use of, to misuse;
առնուլ զ— հանդերձի, to take the measure for a coat;
ճանաչել զ— անձին, to know one's ability;
զառն — ոչ գիտել, to know not a man;
not to know mankind, to be ignorant of human nature;
ուխտել երդմամբ —, to confirm on oath;
բրել զտեղին իբրեւ առն —, to dig a hole to a man's depth, to excavate the earth to the depth of a man's height;
ունի սա — ժամանակի առաւել քան զինն հարիւր ամաց, it has lasted for more then nine hundred years;
ունի — ժամանակի հարիւր ամաց, it is a period of a hundred years, it is a century;
հինգ հարիւրով —, about five hundred;
cf. Հինգ;
միտք նորա —ով, person of shallow intellect or weak mind;
առաւել քան զ—ն, very much, immeasurably, exceedingly, extremely, excessively;
միջովք — եւ բարձիւք —, from the loins to the thighs;
զհասարակ — գիշերաւ, about midnight;
գալով — բանին քոյոյ, when your word shall be proved true;
լրացեալ է —ն, the measure is heaped up;
the cup is full.
· Calfa
Ոչ չափ ինչ պատժովք, այլ գեհենին տանջանօք տանջիցիս։ Ոչ դոյզն փութամ եւ ոչ չափ ինչ. այլ աշխատիմ՝ պատերազմեալ սաստիկ փութով։ Յաշխարհիս ճանապարհի ոմանց բազում ինչ պէտք են, եւ ոմանց չափ ինչ (յն. ոչինչ). (Ոսկ. մտթ. Ոսկ. կողոս. Ոսկ. եբր.։)
moderate, temperate.
· Calfa
Զմիջինն յառաջ քան զծայրսն ընտրեալ՝ չափակիր լինել փորձեցեալ։ Յոչինչ իջանել ի խոնարհ ի յախտս ... եւ չափակիրն լինելոյ (անգամ չներել), որք զմիջակութիւնսն պատմեն». յն. μετριοπαθέω , չափակրել. որ է չափով կրել կամ չարչարիլ. եւ ի չափու ունել զկիրս, եւ այլն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)
nothing, not any thing, nought;
առ ի —է, for want of;
ի —է ի գոյ ածել, ի —ից հաստել, to create out of nothing.
· Calfa
τὸ μὴ ὅν, οὑκ ὅν non ens, nihil, quod non est. Անգոյ. որ ոչ գոյ. չէ. ոչինչ. եւ Չգոյութիւնն, չգոլն. ա՛ն որ չկայ.
cf. Չգոյ, cf. Չիք;
չէ ինչ, no matter, that is nothing.
· Calfa
μή ὅν, οὑκ οὗσα non existens, nihil, nulla. Որ ոչ է, կամ ոչ գոյ. չգոյ. ոչինչ.
the non-existent, the void;
cf. Չգոյութիւն.
· Calfa
Ոչ էութիւն. ոչինչ. ոչնչութիւն. չգոյ. եւ Ոչ լինելն.
laziness, etc.
· Calfa
Չարաչար կեանք՝ ոչինչ ընդհատ ի մահուանէ. անգործութիւն անպիտան.
of nothing, of little value, puny, light, feeble, low, despicable, frivolous, futile, vain;
very little, small.
· Calfa
εὑτελής (դիւրածախ, դիւրագին) εὑτελέστατος , ἑλάχιστος, σμικρότατος tenuis, vilis, frivolus, vilissius, exiguus, minimus οὑδαμός nihil. (ի բառէս Չինչ, այսինքն ոչինչ) Համարեալն իբրու ոչինչ, դոյզն. կարի փոքրիկ, տկար. անպիտան. սին. սնոտի, եւ այլն. փուճ, ցած, պզտըտիկ.
combination, conjunction, connection;
arrangement, disposition;
construction;
syntax;
cf. Շարագրած.
· Calfa
Անունն է ձայն նշանական ըստ շարադրութեան՝ առանց ամանակի։ Ըստ շարադրութեան. զի բնութեամբ յանուանց ոչինչ է, այ յորժամ եղիցին նշանակ. (Պերիարմ.։)
to slant, to slope, to incline;
to go astray, to turn aside or away, to deviate, to swerve, to go out of one's way;
շեղեալ անկիւն, oblique angle;
շեղեալ քառանկիւն, rhomboid.
· Calfa
Ի բաց շեղեցաւ ի քումմէ պատուիրանապահուեւենէ։ Բնաւ ոչինչ շեղեցաւ ի բանս հրամանաց նոցա։ Չշեղել բնաւ յապստամբութիւն։ Ի դասուց անտի նոցա շեղեալ անկան։ Շեղեցաւ ի դրախտէն. (Մաշտ.։ Ճշ.։ Յհ. կթ.։ Իգն.։ Տօնակ.։)
of fawn colour, reddish, leonine, light, tawny.
· Calfa
Շիկին, կամ դեղնին, կամ այսպիսեացն գունոց ոչինչ ներհական է, թէպէտեւ որակք են. (Արիստ. որակ.։)
having small torrents.
· Calfa
Յատակեաց սպիտակ կճասալ յատակօք, զի ուխաւորք յատակացն դիւրագոյնս կարգեսցեն առ ոչինչ վնասել քաղաքացն. (Խոր. ՟Բ. 24։)
good, just, upright, honest.
· Calfa
Որ ուղղաբարոյն է, քննէ, թէ յայս իրս կռուակիցն է ուղիղ, եւ յայս ես։ Ուղղաբարոյն ո՛չ այսպէս, այլ ընդ պօղոսի ասէ, ոչինչ գիտեմ զանձին իմոյ, եւ այլն. (Լմբ. առակ.։)
straight (road);
walking upright.
· Calfa
Արբեցեալն առանց հանդարտութեան է, եւ ոչինչ ուղղաշաւիղ բերի. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)