Definitions containing the research ցանկութիւն : 269 results

Ընչաւէտ, ւետաց

adj.

rich, fortunate, mouicd, opulent;
loaded with riches;
— լինել, to be rich, to have one's nest well feathered;
անթիւ —, very wealthy, extravagantly rich;
ըստ երկրի մասանց —, well off, in easy circumstances.

· Calfa

NBHL (1)

Նոքա են քան զամենեսեան ընչաւէտք, որք զցանկութիւն մեծութեան առ ոտն կոխեցին։ Զազատութիւնն վաճառեցին, եւ հացկատակք ընչաւետից մտին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 24։)


Զեռամ, ացայ, ացի

vn.

to creep;
to swarm;
to crawl;
— եռալ, to burn, to be fervid;
— ցանկութեամբ, to burn with concupiscence;
յամենայն զեռնոց որ զեռայցեն ի վերայ երկրի, from all creeping things that creep upon the earth.

· Calfa

NBHL (1)

Զի վասն գեղոյն նորա զեռասցի ցանկութիւնն ի մարմինսն Դաւթի. (Եփր. թագ.։)


Կալումն, ման

s.

the seizing, taking, laying hold on;
detention;
relation, dipendance;
constitution, composition.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած ո՛չ ըստ կալման, որպէս մեք, այլ առանց կալման ունի զբարերութիւնն. իսկ մեք կալմամբ։ Կալմունք նոցա են չարք, այսինքն սրտմտութիւն, ցանկութիւն եւ այլն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Խտղտեմ, եցի

va. fig.

to tickle, to titillate;
to dazzle, to bedazzle;
to tickle, to please, to gratify, to delight, to flatter.

· Calfa

NBHL (1)

(Իբր խըտըղտեմ). γαργαλίζω titillo ἑπικνίζω prurio եւ այլն. Խթել եւ շարժել խլրտմամբ զբնութիւն ի ներքուստ. մարմաջեցուցանել, գրգռել ի ցանկութիւն. եւ Զօշոտել. խատղել. խաղեցնել, խըտղըտել, խտուկ՝ խուտուկ տալ.


Խրատ, ուց

s.

admonition, reprimand, reproof;
advice, counsel;
caution, remonstrance;
discipline, instruction;
correction, punishment;
—ք ուղղութեան, moral maxims;
— չար, bad advice;
evil counsel;
— տալ, to give advice;
to lecture, to admonish;
տալ խրատս բարեաց, to give good advice;
ի — ածել, to educate, to discipline.

· Calfa

NBHL (1)

Քերականութեան, եւ ճարտասանութեան, եւ այլոց հանճարոյ խրատու տեսուածք։ Զներշրջանական ամենայն խրատս հանճարոյ։ Որոց խրատու ցանկութիւն հարցասէր եւ ուսումնասէր է. (Փիլ. ստէպ։)


Զիջանիմ, ջայ

vn.

cf. Զիջանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երբէք զիջայ ընդ նմա՝ ո՛չ ի ցանկութիւն, եւ ոչ ի սրտմտութիւն։ Պա՛րտ է եւ քեզ զիջանել ընդ նովաւ։ Եւ զի մանուկ էր, եւ ես զիջանէի զկնի տկարութեան նորա. (Վրք. հց. ՟Ե. ՟Զ. եւ ՟Բ։)


Ցնդեմ, եցի

va.

to dissipate, to disperse;
to volatilize, to exhale, to evaporate, to vanish;
— զմիտս ուրուք, to distract, to divert from, to turn from or away;
— զոք յարտօսր, to excite a person's compassion, to move, to affect.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձուցանէ զցանկութիւնն ի խոկալոյ զվերինն, յերկիր ցնդէ։ Ցնդեցաք զմիտս զգայարանօքս ի պէսպէս ցանկութիւնս. (Լմբ. սղ.։)


Ցնդիմ, եցայ

vn.

to be dissipated, dispersed;
to be turned to vapour, to be evaporated, volatilized, exhaled;
tobe in one's dotage, to twaddle, to dote, to get heedless;
— յարտասուս, to melt in tears;
— մտօք, to be wrapt or absorbed in contemplation, to be absent in mind, inattentive.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքս հնչել (բարբառոյ), եւ ի յօգս ցնդել։ Տեսանեմ զմիտս ցնդեալ ընդ աշխարհ։ Ընդ երկրային ցանկութիւնս ցնդի։ Եւ ոչ յուրախութիւն ցնդէաք հոգւով. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Ցօղացուցանեմ, ուցի

va.

to cool, to refresh.

· Calfa

NBHL (1)

Մանկունքն զբոց հնոցին ցօղացուցին։ Պահքն զկենցաղոյս (զցանկութիւնս) ցօղացուցանէ առ լաւագոյնսն. (Փարպ.։ Գեննանդ.։)


Փաստասէր

adj.

cavilling, litigious, querulous, contentious.

· Calfa

NBHL (1)

Փաստասէրք գոլ թուին ցանկութիւնք զգայութեանց. (Փիլ. լին. ՟Ա. 48։)


Փքամ, ացի

vn.

to hiss;
cf. Փքանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Քերթողք ծաղուց՝ առ ի ծաղր ինչ կատականաց գործ գործել՝ մեծամեծս փքային։ Ամենայն ուրեք յաշխարհի մեծ փքայ հեշտ ցանկութիւնն. յն. մեծամեծս շնչէ. ուր հյ. վրիպակաւ գրի՝ փքահեշտ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Փքանամ, ացայ

vn. fig.

to swell, to be swollen;
to be puffed up, elated, to grow proud, to be swollen with pride, to take a pride in one's successes, to be bloated with pride and presumption.

· Calfa

NBHL (1)

Քերթողք ծաղուց՝ առ ի ծաղր ինչ կատականաց գործ գործել՝ մեծամեծս փքային։ Ամենայն ուրեք յաշխարհի մեծ փքայ հեշտ ցանկութիւնն. յն. մեծամեծս շնչէ. ուր հյ. վրիպակաւ գրի՝ փքահեշտ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Քաղցրացուցանեմ, ուցի

va. med. fig.

to sweeten, to render, sweet;
to edulcorate;
to soften, to temper, to calm, to allay.

· Calfa


Քամահական, ի, աց

adj.

contemptible, despicable.

· Calfa

NBHL (1)

Քամահականն այն ցանկութիւնք։ Թէ ախորժէ ոք, եւ չառնէ քամահական. (Փիլ. լին. ՟Դ. 152։ Երզն. ոտ. երկն.։)


Վաւաշ, ի, ից, աց

adj.

luxurious, profligate, licentious, dissolute, lewd, rakish, libertine, lecherous, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԱՒԱՇ կամ ՎԱՎԱՇ. ἅσωτος, ἁκόλαστος , λάγνος, -η intemperans, lascivus, luxuriosus, libidinosus, -a. (ձայնակից հեշտական մակբայի վա՛շ-վա՛շ). Հեշտասէր. ցանկասէր (այր կամ կին). մոլեալ ի հեշտ ցանկութիւնս. բղջախոհ. անառակ. վարար. շուայտոտ. պագշոտ. վաւաշոտ, եւ Վաւաշոտական.


Վաւաշոտութիւն, ութեան

s.

cf. Վաւաշութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Ո՛չ հարկաւորք եւ ո՛չ բնաւորականք. որպէս արբեցութիւնք եւ վաւաշոտութիւնք։ Մի՛ ոք կարծեսցէ զվաւաշոտութեան ցանկութիւն կամ զսրամտութիւն՝ յակամայիցն գոլ մեղաց. (Նիւս. բն.։)

Որ թողեալն է զհանդերձս իւր՝ զմարմնական ցանկութիւնս, մի՛ դարձցի յետս ի նոյն վավաշոտութիւն. (Մեկն. ղկ.։)

ՎԱՒԱՇՈՏՈՒԹԻՒՆ կամ ՎԱՎԱՇՈՏՈՒԹԻՒՆ. ἁκολασία, λαγνεία libido, luxuria, venus, petulantia. Վաւաշոտն գոլ. եւ հեշտախտութիւն. հեշտ ցանկութիւն. անառակութիւն. բղջախոհութիւն. պղծութիւն.


Փափագումն, ման

s.

cf. Փափաք;
կատարել, լցուցանել զ—, to content, to satisfy;
որով ի — ածէ զնոսա, with which he excited desire in their hearts.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԱԳՈՒՄՆ կամ ՓԱՓԱՔՈՒՄՆ. πόθος, πόθησις, πόθημα, ἕφεσις desiderium, amor. Փափագելն. եւ Փափաք. ցանկութիւնք. բաղձանք. տենչ. սէր. պապակումն.


Փիծ, փծի, ծոյ

adj.

spotted, stained, sullied, dirty;
unclean, impure, obscene.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքս վազեալ փիծդ այդ (ցանկութիւն ) գարշատեսիլ ամենեցուն՝ յայնժամ ապա ծանակ երեւութանայ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Փոկ, ոյ, ոց, ի, աց

s. mech. zool.

thong, leather thong, strap, girth;
leather whip;
— գօտի, leather belt;
— անվախճան, endless strap;
phoca, seal, sea-calf.

· Calfa

NBHL (1)

Կինն իբր զփայտ զցանկութիւն կանգնեալ, եւ փոկ ի նմա բեւեռեալ զցանկութիւնսն՝ սոքօք զըմբռնեալն կախեաց. (Փիլ. սամփս.։)


Տատանիմ, եցայ

vn.

to jog, to wag, to totter, to vacillate, to flutter about, to struggle, to tremble, to be shaken, agitated, staggered;
to hesitate, to waver, to be in suspense.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ բան զցանկութիւնն արգելցէ, ամենայն ի հարկէ կենաց աշխարհիս իրք շարժեալ տատանեսցին ըստ ոչ բնութեան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Տարփանք, նաց

s.

love, passion, ardent desire, over-eagerness;
բայց զի՞նչ — քեզ առասպելքն իցեն, why are you so fond of fables?.

· Calfa

NBHL (2)

ἕρασις amatio, amor, adfectio. Տարփումն. տենչանք. փափաք սիրոյ. ցանկութիւն.

Աստուածային տարփանօք մղեալ։ Որ ի հեշտ ցանկութիւն տանին տարփանքն, զամենեսեան ի բացհատանել. (Փիլ. իմաստն.։)


Տարօրէն

adj. adv.

unreasonable, unlawful, illicit, iniquitous, wicked;
unlawfully, illegally, unjustly, contrary to equity, iniquitously, wickedly.

· Calfa

NBHL (1)

Զտարօրէն հեշտ ցանկութիւն։ Տարօրէն չարութեամբ ... Յայնպիսի մտաբերէր տարօրէն խառնակութիւնսն. (Փիլ. յովն.։ Պիտ.։)


Տրտնջողութիւն, ութեան

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձանձրութիւն, տրտնջողութիւն, ցանկութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։ (Սամուէլ) որդի ծննդեան եւ տրտնջութեան (աննայի). Գանձ.։)


Տրտնջութիւն, ութեան

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձանձրութիւն, տրտնջողութիւն, ցանկութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։ (Սամուէլ) որդի ծննդեան եւ տրտնջութեան (աննայի). Գանձ.։)


Տրտնջումն, ման

s.

cf. Տրտունջ.

· Calfa

NBHL (1)

Ձանձրութիւն, տրտնջողութիւն, ցանկութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։ (Սամուէլ) որդի ծննդեան եւ տրտնջութեան (աննայի). Գանձ.։)


Ցանգ

cf. Ցանկ.

· Calfa


Ցանկական, ի, աց

adj. s.

concupiscible;
—ն, concupiscence.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιθυμητικός, ἑρωτικός concupiscibilis, cupidineus, desiderativus. Որ ինչ հայի ի ցանկութիւն մարմնոյ.


Ցանկամ, ացայ

vn.

to desire, to wish, to envy, to covet, to long for;
to desire inordinately, to covet greedily.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։


Ցանկանամ, ացայ

vn.

cf. Ցանկամ.

· Calfa

NBHL (1)

Անձն ամպարշտի ցանկայ չարեաց։ Մարմինն ցանկայ հակառակ հոգւոյ, եւ հոգի հակառակ մարմնոյ։ Յափշտակութեան մի՛ ցանկայք։ Եթէ ցանկայք աթոռոց եւ գաւազանաց իշխանութեան։ Ցանկայ եւ փափաքէ անձն իմ ի գաւիթս քո։ Ցանկանալով ցանկացեալ ես երթալ ի տուն հօր քոյ։ Մի՛ ցանկանար տան ընկերի քո, եւ մի՛ անդոյ նորա։ Մի՛ ցանկար կնոջ ընկերի քո։ Մի՛ ցանկանայցես։ Տայցես զարծաթն ընդ ամենայնի, որում ցանկանայցէ անձն քո։ Որոց եւ ցակասցի անձն քո։ Աւուր մարդոյ ոչ ցանկացայ։ Ցանկացայ փրկութեան քում տէր։ Ցանկացեալ կերակրոյ։ Ցանկացեալ նոցա՝ առի։ Ցանկացեալ երեսաց քոց՝ գտի զքեզ։ Որ հայի ի կին մարդ՝ առ ի ցանկանալոյ նմա։ Զի՛նչ ցանկայ անձն քո։ Ամպարիշտ ցանկանայ զամենայն աւուրս զցանկութիւն չարեաց։ Եղէ ցանկացօղ դեղոյ նորա։ Հասանէ առ ցանկացօղս իւր.եւ այլն։


Ցանկամոլ

adj.

lustful, libidinous.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեալ ի ցանկութիւնս. ցանկասէր.


Ցանկասիրութիւն, ութեան

s.

passion, love, lust, sensuality, lechery, concupiscence;
զվավաշոտ ցանկասիրութեամբ թեւակոխել, to abandon one-self to voluptuousness.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Ո՛ր եւ է ցանկութիւն. տարփումն.


Ցանկարար

adj.

tempting, delicious.

· Calfa

NBHL (1)

Որ առնէ կամ առթէ զցանկութիւն. հեշտալի. ախորժելի.


Ցանկումն, ման

s.

desiring

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιθυμία cupiditas. Որպէս թէ Ցանկացումն. ցանկալն. ցանկութիւն.


Տոշկեմ, եցի

va.

to torment, to harass, to vex, to ill-treat.

· Calfa

NBHL (1)

Տոշկեն զկեանս իւրեանց ի հեշտ ցանկութիւնս։ Ազգի ազգի հարուածովք (զեգիպտոս) տոշկեալ չարչարեցեր. (Փիլ. լին. ՟Ա. 87։ Թէոդոր. խչ.։)


Տռփանք, նաց

s.

amours, amorous desire, concupiscence;
cupidity, strong desire, ardent wish;
եղանակ —նաց անասնոց, rutting-season, rutting-time.

· Calfa

NBHL (1)

ἕρως amor, desiderium, cupido, libido. Տռիփք. տարփանք. տենչ. ցանկութիւն. սէր սաստիկ. Որ ի մահկանացուսն տռփանք ցանկութեանն էին։ Տռփանք ցանկութեան ձգեալ։ Յաղագս տռփանաց խաղուց. (Փիլ. իմաստն.։)


Տռփութիւն, ութեան

s.

cf. Տռփանք.

· Calfa

NBHL (1)

ἕρως desiderium, cupiditas, amor. Տռփանք. ցանկութիւն. տենչ սաստիկ. եւ Սէր հոգեւոր կամ մարմնաւոր իրաց.


Տռփումն, ման

s.

cf. Տռփանք.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՏՌՓՈՒԹԻՒՆ. որպէս Սէր եւ ցանկութիւն մարմնաւոր.


Տեսութիւն, ութեան

s.

sight, vision, look, view;
theory, plan, speculation;
visit;
contemplation, consideration;
idea, conception, knowledge, notion;
vision, dream;
prophecy;
ecstasy;
տեսութեան or դիտական ասպարէզ, field of view or vision;
համառօտ —, cursory view, short notice, sketch;
հասարակաբար տեսութիւն, at or with a single glance, in a summary way.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտք, որ նախ քան զտեսութիւն աստուածաբանք։ Մերձ գնել տեսութեանս զիմաստն պօղոսի։ Ուսուցին զխորհրդոյն տեսութիւն։ Ուստի եւ մեզ կարեւոր պէտք են յայս տեսութիւն խնամով հայել։ Ճշմարտեն զտեսութիւնս զայս։ Ի վայրապար ցանկութիւնս արհեստից, սնոտի եւ մակացութեան։ Զօրութիւն՝ կրկին տեսութեամբ. (Խոր. ՟Գ. 68։ Սարգ.։ Իգն.։ Շ. ՟ա. պ.։)


Տեղի, ղւոյ, ղեաց

s. ast. rhet.

place, spot, site;
occasion, opportunity;
point, lieu;
հասարակ —ք, common-place topics;
հասարակաց —ք, public places, squares;
սուրբ —ք, holy place;
the Holy Land;
— ապաւինի, refuge, shelter, retreat, cover;
առ տեղեաւս, here;
ի — or ի տեղւոջ, in the room of, instead of, in lieu or place of;
ի —ս —ս, տեղեաց տեղեաց, in different places, in some or several places;
ընդ ամենայն —ս, in all places, every where;
omnipresent;
առ տեղեաւն, there, in the very place;
just then, for that time, for a short time;
ունել զ—, to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed;
ունել զառաջին —, to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall;
զ— առնուլ, ունել, to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt;
անկանել ի տեղւոջ, to be left dead on the spot;
— առնել ումեք, to give the first place to a person;
— տալ ումեք, to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit;
— տալ իմիք, to expose oneself, to give hold;
— տալ յիմեքէ or յումեքէ, to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away;
շրջէր փախստական տեղւոյ ի —, as a fugitive he wandered;
բանին իմոյ չիք — ի ձեզ, my words have no place in you;
— տուր գնա՛, get thee hence ! cf. Թատր, cf. Ժահահոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ տեղի գտցէ բանսարկուն բամբասել զաստուած։ Զոմանս աղքատս արար, զի տեղի լիցի մեծատանցն բարեգործելոյ։ Թէ կամեցեալ էր երկարել զբանս, գոյր տեղի ընդարձակութեան։ Երիս եցոյց մեզ բանս զկործանմանն մերոյ տեղիս։ Օձն խաբօղ, եւ յիմարութիւնն տեղի, եւ ցանկութիւնն գող. (Լմբ. պտրգ.։ Իգն.։ Խոսր.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Մաշկ.։)


Տենչանք

s.

cf. Տենչումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ցանկութիւն տենչանաց նորաճաշակ կերակուր պատրաստեցեր զլորամարդին. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 2։)


Քեզէն

adv. pron. cf. Քեզոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)


Քեզոյն

adv. pron.

of or by thyself;
thou alone.

· Calfa

NBHL (1)

Արա՛ քեզոյն օձ, եւ գի՛ծ զնա ի բաց հատանելով զցանկութիւնս։ Որ ոչինչ յաշխարհ, այլ եւ ո՛չ քեզոյն իսկ զքեզ բերե մուծեր. (Փիլ.։)


Քծնի

adj.

caressing, affectionate, coaxing, flattering;
wooing, courting.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ շողոքորթ ցանկութիւն. (Սկեւռ. աղ.։)


Քոս, ոյ, ով

med.

itch, scurf, scab.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ այն ցանկութիւն իցէ, ապա եւ քոս ցանկութիւն իցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։)


Օձաձեւ

adj. s.

snake-shaped, snaky;
full of turnings & windings, going or running winding about, zigzag, crankling;
zigzag, crankle.

· Calfa

NBHL (1)

Զոսոխն մեր կործանէր զսատանայ, զօձաձեւ ցանկութիւնն. (Սանահն.։)


Օձուտ

adj.

swarming or infested with serpents.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց կայ օձուտ հեշտ ցանկութիւնն։ Վնասակար իրք է օձուտ հեշտ ցանկութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)


Օտարացեղ, ից

adj.

of another tribe, foreign, heterogeneous.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ցանկութիւնս յանբնականս, յօտարացեղս, եւ անասնայինս. (Սկեւռ. աղ.։)


Ախորժումն, ման

NBHL (1)

ἠδονή, αἴρεσις, βούλησις, θέλησις voluptas, optio, electio, illecebrae Ախորժելն. ախորժանք. ախորժք. հաճոյք. կամք. ընտրութիւն. յօժարութիւն. ցանկութիւն. հրապոյրք. խօշլուգ, հազ էթմէսի, սէֆա, քեյֆ.


Ախտաժէտ, ի, աց

NBHL (1)

Զախտաժէտ ցանկութիւնն նախատելով. (Նիւս. կազմ.։)


Ախտասիրեմ, եցի

NBHL (1)

Սիրեալ լինի ցանկութիւն. այլ գունակ (որպէս ի պետս) ծննդեան, եւ թէ ոչ ախտասիրեալ (կամ ախտասիրաբար լեալ) (Անյաղթ հց. իմ.։)