Definitions containing the research եփ : 3908 results

Դժխեմութիւն, ութեան

s.

obstinacy, stubbornness, insolence.

· Calfa


Դժնէութիւն, ութեան

s.

atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնութիւն (է՝) դժնէութիւն ի ներքուստ աղմկեալ ի չարէն. (Ոսկ. եփես.։)


Խաւարտ, ից

s.

greens, pot-herbs, vegetables, garden-stuff;
salad.

· Calfa

NBHL (1)

λάχανον (յորմէ թ. լահանայ) olus (լծ. ոլոռն). Բանջար ուտելի մարդկան. կանաջեփէն. ... Իսկ Լեհ. իմանայ վարունգ.


Խափ, ի

s.

surprise, surprising;
seizure, seizing;
impediment, hinder-ance;
agitation, transport, fury;
ընդ խափս by surprise;
ի խափս անկանել, to be surprised, seized, led away.

· Calfa

NBHL (1)

Յամէն օր շերեփ մի ջուր լնոյր ի կաթն, եւ ի խափ տայր. (Ոսկիփոր։)


Խափանեմ, եցի

va.

to hinder, to stop, to impede, to obstruct, to embarrass, to cross, to delay, to interrupt;
to intercept;
to interdict, to prohibit;
to abolish, to abrogate, to annul, to revoke;
to take away;
to sippress;
— զճանապարհն, զանցս ուրուք, to stop the way or passage, to stop up, to obstruct, to encumber;
— զերկիր, to encumber the earth.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանեա՛ նոցա, եւ խափանեա՛ զնոսա։ Խափանեցան եւ անկան։ Խորհեցան խափանել զգնացս իմ։ Ի գնացս իսկ իւր խափանեսցի այր։ Ես խափանեցի զեփրեմ։ Խափանեսցենզնա հայր եւ մայր նորա.եւ այլն։


Խեթեմ, եցի

va.

to push, to thrust, to drive forward.

· Calfa


Խելք, լաց

s. adv. mar.

brains;
mind, sense, wit, understanding, intelligence, wisdom;
խելօք, skilfully, ingeniously, cleverly, dexterously;
bench for rowers;
— կամրջաց, bridge-head;
— գետոց, source of ariver;
—լս ունել, to be wise, judicious, prudent;
ի խելաց ելանել, to lose one's reason, to become mad;
գնալ խելօք, յայլ խելս շրջել, յայլոյ խելս լինել, to be out of one's mind, to turn mad;
ցնորիլ ի խելաց, to faint, to swoon;
ի խելս գալ, to come to one's self, to recover one's self;
to amend;
խելս խառնել, to tax one's ingenuity, to contrive, to set one's wits to work, to try, to attempt;
to dupe, to outwit, to use artifice, craft, guile;
ի խերս կերպարանեալս, feignedly, with simulation, in appearance;
astutely, cunningly;
բանք բազում — սակաւ, much tongue and little judgment;
ի խելաց եւ ի մտաց թափեալ, hair-brained, cracked, foolish, insane, mad;
գինին կալաւ զխելս նորա, he became intoxicated, tipsy. — նաւի, poop, stern of a ship;
ի խելս նաւին, on the poop.

· Calfa

NBHL (2)

Սկսանիջի՛րպարսաւել զմեծութիւն հնարիւք ինչ խելօք. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)

Այլ իմն խելս խառնէբանին։ Յօգուտ համարէր խելս խառնել բանին։ Տե՛ս որպիսի խելս խառնէ առ ի զխրատ ընդունելոյ. (Ոսկ. գաղ. եւ Ոսկ. եփես. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Խեղաթիւրիմ, եցայ

vn.

to be bent, ill-fashioned, awkward;
to be perverted, depraved.

· Calfa


Խեղկատակեմ, եցի

vna. to play the buffoon, to play the fool, to jest, to jeer, to joke, to mimic.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ ծիծաղիմք, մերթ խեղկատակեմք։ Իսկ դու ընդէ՞ր այդչափ խեղկատակիցես. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)


Խեղկատակութիւն, ութեան

s.

buffoneryy, scurrility, lampoon, bantering, jeering, mockery, raillery, jocularity, waggery.

· Calfa


*Խեղճ

cf. Թշուառ.

· Calfa


Խենեշացուցանեմ, ուցի

va.

to corrupt, to debauch, to make dissolute.

· Calfa


Խեչափառ

s.

crab;
cray-fish.

· Calfa

NBHL (2)

Գտցես փոխանակ մարգարտին խեչեփարս կամ կրայս զազրալիս. (Սանահն.։)

Արջ եւ խեչեփար անխտիր ունեն. (Ոսկիփոր.։)


Խեցի, եցւոյ, եցեաց

s. adj.

brick, tile;
pottery, earthen-ware, crockery;
porcelain, China-ware, Wedgewood-ware;
potsherd, fragment of earthen-ware;
fish-shell;
shell, conch;
—ք, pottery;
Wedgewood-ware, Wedgewood-manufactory;
earthen, delft;
զ— կարկատել, to beat the air, to pound the water.

· Calfa

NBHL (1)

Զխեցեմորթս զեռունս որպէս զգայուն ծառս կազմաց. եւ իբրեւ զփայտ եդ զխեցին շուրջ զնոքոք։ Ոչ էած շուրջ զմեօք թեփ, որպէս օձից եւ ձկանց. եւ ոչ խեցի, որպէս կայից եւ գաղտակրայց. (Նիւս. բն.։)


Խէթ, խեթի, խիթի

s.

knock, blow;
obstacle, hinderance, impediment;
fraud, cheat;
hate, ill will, aversion;
jealousy;
remorse, scruple;
pain, affliction, grief;
doubt, distrust, apprehension;
gripes, colic;
— եւ խութ ընդ ոտն անկանել, to trip up, to oppose, to obstruct, to embarrass;
խեթիւ հայել՝ տեսանել, to look daggers, to look grim, to scowl;
խեթիւ հայել արեգական, to sunburn, to tan, to freckle, to brown.

· Calfa


Խթեմ, եցի

va.

to goad, to spur, to incite, to drive, to spur on, to urge on;
կաշառս —, to bribe, to corrupt;
to buy over.

· Calfa


Խիթեմ, եցի

va.

cf. Խիթացուցանեմ.

· Calfa


Խլանամ, ացայ

vn. fig.

to become deaf, to be made deaf;
to stop one's ears, to turn a deaf ear to.

· Calfa


Խլեմ, եցի

va.

to pluck up, to root out, to extirpate;
to unclasp;
to sweep away;
to force, to take by force, to extort, to take away;
to demolish, to destroy, to pull down, to ruin;
— զատամն, to draw, to pull out, to extract a tooth;
— զաչս, to put, to tear the eyes out.

· Calfa


Խլիչ, չի, չաց

s.

rooter out, weeder out, extirpator.

· Calfa


Խլումն, ման

s.

pulling out, tearing up, rooting out, extirpation.

· Calfa


Խլրտամ, ացի

vn.

cf. Խլրտիմ.

· Calfa


Խլրտանամ, ացայ

vn.

cf. Խլրտիմ.

· Calfa


Խլրտումն, ման

s.

movement, impulse, agitation.

· Calfa


Խխնջիւն

s.

neigh, neighing;
cf. Խղունջն.

· Calfa

NBHL (1)

Հասցի խըխընջիւն երիվարացն եփրեմայ. (Ամովս. Զ. 7։)


Խղճական, ի, աց

adj.

guilty, pricked by conscience;
miserable, pitiful.

· Calfa

NBHL (1)

Ասէ զխղճականն. ընկեր զիա՞րդ կաս աստ, որ ոչ ունիս հանդերձ. (Ոսկ. եփես. ՟Գ. յորմէ եւ Լմբ. պտրգ.։)


Խղճեմ, եցի

vn.

to make case of conscience of, to scruple, to doubt;
ոչ ինչ խղճեմ, my conscience does not blame me;
երթ առանց իրիք —ոյ, go without scruple or hesitation.

· Calfa


Խճողեմ, եցի

va.

to fill, to heap up, to stuff, to cram;
— զորովայն, to gorge, to gormandize, to stuff or cram one's self, to eat too much.

· Calfa


Խմորեմ, եցի

va.

to cause to ferment.

· Calfa


Խնամարար

cf. Խնամակալ.

· Calfa


Խնդամոլ, ոյ

adj.

mad with joy, too merry;
s. bot. cf. Մոլախինդ.

· Calfa


Խնդբունդ

adj. s.

unequal, uneven, rugged, winding;
—ք, spot, stain;
inequality, unevenness, roughness, ruggedness, asperity.

· Calfa

NBHL (1)

Զփայտ խեղաթիւր եւ ոստովք վարակեալ առեալ դրօշեաց, եւ նմանեցոյց զնա պատկերի մարդոյ, եւ զամենայն խնդբունդս (կամ խու՛նդ բու՛նդս, կամ խնդաբունս) նորա ծեփեաց հողով. (Իմ. ՟Ի՟Գ. 14.) յն. κηλίς macula. կեղտ. արատ. այլ ըստ հյ. երեւի լինել κοῖλον cavum, իբրու խոռոչ. անհարթութիւն։


Ծկոյթ, կութի

s.

the little finger.

· Calfa


Ծնանիմ, ծնայ

va. vn. fig.

to beget;
to give birth, being or life to, to bring forth a child, to lie in, to be delivered;
to procreate, to produce;
to be begotten, engendered, produced, born;
to originate, to arise, to spring;
to pullulate, to bloom;
to emanate, to issue, to proceed;
— — կենդանեաց, to engender, to litter, to bring forth;
վերստին —, to be regenerate, born again;
to revive, to come to life again;
— Հօր, to procreate;
վերստին — մկրտութեամբ, to be new-born or regenerated by grace;
որդիս —, to bring forth a child, to be delivered of a child;
ծնաւ որդի or մանուկ արու, she brought forth or was delivered of a male;
գոգցես յայն ծնեալ էր or թուէր իմն յայն ծնեալ he seemed born for;
գետք զխորս ծնանին, the rivers nourish the sea;
երեսք որ ծնանիցին ի հայելւոջ, a figure horn or reflected in a mirror;
այտի ծնաւ քերթուղութիւն, thence poetry was born.

· Calfa


Ծնիչ, չի, չաց

adj. s. geom.

generating;
generator;
parents, progenitors;
generant.

· Calfa


Ծնկեմ, եցի

va.

to exhaust, to tire out;
to depress, to overdo;
tomortify, to emaciate, to weaken, to make lean.

· Calfa

NBHL (1)

Յազգի ազգի հոգս զառածեալ ծնգիցին։ Չարաց ի արմատականսն ծնգել։ Որ յայնպիսի ցաւս ծնգիցին։ Ո՞ ծնգի. որ խանտայցէ. ընդ այլոց բարիսն, թէ որ ուրախակից լեալ խնդասցէ։ Եւ մեք ի նմին ջերման ծնկիմք։ Զի՞ այնչափ ծնգիցիմք ընդ չկայսս եւ չմնալիս։ Հալեալ ծնկեալ. եւ այլն. (Ոսկ. մտթ.։ Ոսկ. եփես. եւ այլն։)


Ծննդակարգ

s.

time for child-birth or delivery.

· Calfa


Ծնողաբար

adv.

fatherly, motherly, like a father or mother.

· Calfa


Ծնողական, ի, աց

adj.

concerning or relating to parents, paternal or maternal.

· Calfa


Ծնուցանեմ, ուցի

va.

to assist a woman in lying-in;
to aid in bringing forth.

· Calfa


Ծնչութիւն, ութեան

s.

birth;
midwifery, obstetrics.

· Calfa


Ծոթոր, ոյ

s. bot. serpillum, wild thyme.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ (Ստեփ. լեհ.) զծոթորն համարի որպէս լտ. thymus եւ զծոթրինն՝ որպէս cunila, thymbra։


Ծոթորին, որնոյ

s. bot. lemon thyme.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ (Ստեփ. լեհ.) զծոթորն համարի որպէս լտ. thymus եւ զծոթրինն՝ որպէս cunila, thymbra։


Ծոթրին, րնոյ

s. bot. garden thyme.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ (Ստեփ. լեհ.) զծոթորն համարի որպէս լտ. thymus եւ զծոթրինն՝ որպէս cunila, thymbra։


Ծոմեմ, եցի

vn.

cf. Ծոմանամ.

· Calfa


Ծովածաւալ

adj.

stretching like a sea.

· Calfa


Ծովածուփ

adj. fig.

tempestuous, very agitated, stormy, billowy;
tempestuous as the sea;
— նաւ, tempest-tossed ship;
— լինել, to be agitated by waves;
to be harassed or tossed about, to turn on all sides.

· Calfa


Ծովահայեաց

adj.

facing the sea, that looks towards the sea, maritime, marine;
— քաղաք, maritime town.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովահայեացն եփեսոս. (խոր. ՟Գ. 61։ Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Ծովանման

adj.

resembling the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ո՛չ մրրիկ ինչ ծովանման վերասցի ի ձեռն ծեփական ալեաց. (Յհ. կթ.։)


Ծովեզր, զերաց

s.

sea-coast, sea-side, shore, strand, beach;
առ or ի ծովեզերին, on the sea-shore.

· Calfa