Definitions containing the research աղ : 10000 results

Անպարագիծ

cf. Անպարոյր.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարագիծն աստուած բանիւ ձեւացեալ. (Անյաղթ բարձր.։)


Անպարապ

adj.

busy, not at leisure;
not engaged in business

· Calfa

NBHL (1)

ἅσχολος. cui otium non est, occupatus. Որ չունի ժամանակ պարապորդ. զբաղեալ յոյժ.


Անպարապանամ, ացայ

vn.

to be busy, to be occupied.

· Calfa

NBHL (3)

Լի եւ պատարուն վերելեաւն՝ յաւիտեան անպարապասցի. (Անյաղթ բարձր.։)

Չունել զպարապ. զբաղեալ գտանիլ.

Ոչ առաքեցին յանտիոք. վասն զի առ երուսաղէմացիսն անպարապացեալ էին. (Ոսկ. գծ.։)


Անպարապութիւն, ութեան

s.

want of leisure, business.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս այլ ինչ մեծ անպարապութեանց չհոգացան իրացս. (Փարպ.։)

ἁσχολία. occupatio. Անպարապն լինել ի յաճախութենէ գործոց. պատաղումն. զբաղանք. չունելն զժամանակ. այնպէս պարապելն յիրս ինչ՝ մինչեւ չկարել պարապել յայլ ինչ.


Անպարիսպ

adj.

without rampart, unwalled.

· Calfa

NBHL (2)

Քաղաք անպարիսպ. (Թուոց. ՟Ժ՟Գ. 20։ Առակ. ՟Ի՟Ե 28։)

Յաղագս մահուան ամենայն մարդիկ ի քաղաք անպարիսպ իցեն բնակեալ. (Ոսկիփոր.։)


Անպարկեշտ, ից

adj. adv.

immodest, unchaste, indecent, bawdy, obscene;
dissolute, debauched;
—ս, indecently.

· Calfa

NBHL (2)

Անպարկեշտ ծաղկեցեալ ալիքս եփրեմի. (Նար. ՟Բ.)

ἅσεμνος, incastus, impudicus, inhonoratus, ἁκάθαρτος, immundus, impurus. Օտար ի պարկեշտութենէ. անհամեստ. անամօթ. եւ Անվայելուչ. անմաքուր. աղտեղի. անսուրբ. անդէպ. էտէպսիզ, փիս, եագըշըգսըզ, պէթ.


Անպարկեշտութիւն, ութեան

s.

immodesty.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնաբանութիւն ելով՝ անպարկեշտութիւն ըն՛բառսն ցուցանէ. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Անպարունակ

cf. Անպարոյր.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարունակելին ի քեզ պարունակեալ տաղաւարեցաւ. (ՃՃ.։)


Անպարունակելի

cf. Անպարունակ.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարունակելին ի քեզ պարունակեալ տաղաւարեցաւ. (ՃՃ.։)


Անպարսաւ

adj. adv.

irreproachable;
irreproachably

· Calfa

NBHL (1)

Անպարսաւ է աղօթելն՝ քան չարաբանելն վասն նորին. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Անպարսպաւոր

cf. Անպարիսպ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանպարսպաւորքաղաքի կամ յաւանի իցէ. (Կիւրղ. ղեւտ.։)


Անպարտ, ից

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս Անպարտելի. անյաղթ. եէնիլմէզ.


Անպարտական, ի, աց

adj.

not guilty;
innocent.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞յր աղագաւ անպարտականին խաչն նախատանաց. (Լմբ. ստիպ.։)


Անպարտելի, լւոյ, լեաց

adj.

invincible, unquered;
insurmountable, unsubdued.

· Calfa

NBHL (1)

ἁήττητος, ἁκαταγώνιστος. invictus, insuperabilis, inexpugnabilis. Անյաղթելի. անյաղթ. հզօր. զօրաւոր. բուռն. եէնիլմէզ, ալթ օլմազ.


Անպէտ

adj. adv.

useless, vain, frivolous, insignificant;
vile, abject, miserable, despicable, worthless;
— առնել, to render useless, to spoil;
յանպէտ, յանպէտս, vainly.

· Calfa

NBHL (3)

Որոշել զպիտանացուն, եւ զանպէտն. (Անյաղթ պորփ.։)

Անպէտ դատաւոր, կամ քաղաքապէտ. (Ճ. ՟Բ.։)

Զսարգիս մեղապարտ ծառայ աստուծոյ եւ զանպէտ կրօնաւոր յիշեցէ՛ք ի քրիստոս, աղաչեմ. (Սարգ. յիշ. ՟բ. յհ։)


Անպիտան

cf. Անպէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Անպիտան եւ վնասակար ուսմամբ։ Անպիտան եւ գարշելի օրինացդ։ Յաղտեղի եւ յանպիտան մարդկանէ։ Անպիտան մահուամբ ելանիցեմք. (Փարպ.։)


Անպղտոր

adj.

untroubled, unclouded, clear, pure.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենասուրբ աղօթիւք, անպղտոր մտօք. (Դիոն. ածայ.։)

Անպղտոր աղօթք, կամ խորհուրդ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։ Լմբ. պտրգ.։)


Անպտուղ

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

· Calfa

NBHL (1)

ἅκαρπος, ἅγονος. infructuosus, sterilis. Որ ոչ տայ զպտուղ, կամ ուստի չքաղի պտուղ ինչ (իրօք կամ նմանութեամբ). եւ անշահ. մեյվեսիզ, հասըլսըզ.


Անջախջախ

adj.

that cannot break;
unbroken.

· Calfa

NBHL (1)

Ծղօտ մի եղեգան անջաղջախ պահեցար. (Անյաղթ բարձր.։)


Անջատ

adj.

separated, divided, disjoint.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղկացոյց ի միջի այնմ՝ որ անջատ է՝ ի սոցանէ, եւ այնմ որ ըստ մարմնոյ բարժանելի է. (Պղատ. տիմ.։)


Անջատեմ, եցի

va.

to separate, to detach, to disjoin, to disunite;
to uncouple.

· Calfa

NBHL (1)

Անջատել զհոգի ի մարմնոյ։ Զաղտ եւ զժանգ ի բաց անջատեալ. (Սահմ. ՟Ը։ Կորիւն.։)


Անջատումն, ման

s.

separation, disjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Յիշեաց երուսաղէմ զօր անջատման իւրոյ. (Ողբ. ՟Ա. 7.) յն. հերքման. ἁωσμός. expulsio.


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Անջինջ գրեցաւ կտակ. (Անյաղթ բարձր.։)


Անջուր

adj.

without water, dry, arid, anhydrous.

· Calfa

NBHL (3)

Երկիր անապատ եւ անջուր։ Յանապատն անջուր։ Եղիցի անջուրն յաղտիւր։ Իբրեւ զերկիր անջուր։ Յերկիր անջուր. (Սղ. ՟Կ՟Թ. 3։ Երեմ. ՟Բ. 6։ ՟Ծ՟Ա. 43։ Ես. ՟Լ՟Ե. 7։ Ովս. ՟Բ. 3։ Յովէլ. ՟Բ. 20։)

Մի՛ այսօր անջուրք, եւ վաղիւ գինի խնդրեսցուք. (Ճ. ՟Ժ.։)

Եւ ոչ անջուրն՝ նուաղութիւն. (Լմբ. ատ.։)


Անջրդի, ջրդւոյ

cf. Անջուր.

· Calfa


Անջրպետ, աց, ից

s.

intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.

· Calfa

NBHL (2)

Զայն՝ որ ոչ է յայսմ աղօթից, այլ անջրպետաւ որոշեալ. (Ի գիրս խոսր.։)

Զոր միութիւն քրիստոնէից խրատեցաք հեթանոսաց ընդդէմ ցանկ արկանել, զայն միմեանց անջրպետ ձգեմք։ Անջրպետ ձգել զթշնամութիւնն։ Զխռովութիւնն անջրպետ սիրոյն ձգել։ Յայս զբաղանացս անջրպետ լինի նմա բազում անգամ սատանայ. (Լմբ. ատ.) եւ (Լմբ. պտրգ.) եւ (Լմբ. սղ.։)


Անջրպետեմ, եցի

va.

to separate, to cutoff, to shut out, to exclude.

· Calfa

NBHL (1)

Անջրպետեաց աստուած ի մէջ ջրոյն. եւ ի մէջ ջրոյն։ Անջրպետել կամէր ընդ նոսա եւ ընդ քաղաքն։ Անջրպետիցէ ձեզ վարագոյրն ի մէջ սրբութեանն, եւ ի մէջ սրբութեան սրբութեանցն։ Անջրպետել ի մէջ սրբութեանցն, եւ եւ ի մէջ պարսպացն յօրինուածոյ տաճարին։ Եւ ահա կառք հրեղէնք եւ երիվարք հրեղէնք, եւ անջրպետեցին ի մէջ երկոցունց. (Ծն. ՟Ա. 7։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 36։ Ել. ՟Ի՟Զ. 33։ Եզեկ. ՟Խ՟Բ. 20։ ՟Դ. Թագ. ՟Բ. 11։)


Անջրպետութիւն, ութեան

s.

space, interval;
separation, partition.

· Calfa

NBHL (1)

Սա արկ լիր անջրպետութեան, որ ընդ քաղաքն եւ ընդ մեհեանն։ Սակաւաւոր ժամանակի անջրպետութիւն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Անսահման, ի

adj.

infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Անսահման ժամանակաւ աղօթել միշտ. (Շար.։)

Զի մի՛ զհետ գնացեալ անսահմանբարւոյն կարծեաց՝ հաղորդ չարեաց լիցուք. (Իգն.։)


Անսահմանաբար

adv.

without limit;
indefinitely;
indeterminately.

· Calfa

NBHL (1)

Անսահմանաբար յարեան հեղեղք ցանկութեան. (Սկեւռ. աղ.։)


Անսամ, ացի, սա՛

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.

· Calfa

NBHL (4)

Եթէ ասնայցես, աղերսեմ։ Քահանայապետին բարբառոյ անսաց. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Ա։)

Որոց եւ ոչ ա ժամանակ մի անսացաք հնազանդութեանն. (Գաղ. ՟Բ. 5։)

Մորենի դիւրայրեաց է, եւ վաղ անսայ հրոյ. (Կիւրղ. ել.։)

Ի սեբաստացւոց քաղաքին անսայր՝ հաւաքել զնիւթ վարդապետութեան. (Խոր. ՟Բ. 77։)


Անսասանելի

cf. Անսասան.

· Calfa

NBHL (1)

Անսասանելի հաստատութիւն, կամ ուղղութիւն։ Հիմամբ անսասանելեաւ։ Անսասանելի շաղկապք սիրոյ. (Նար. ՟Լ՟Բ. ՟Հ՟Ե. Նար. առաք.։)


Անսեր

adj.

steril.

· Calfa

NBHL (1)

(Սարրա) անպտուղ եւ անսեր եւ ամուլ ելով։ Անսեր եւ անծնունդ ի բարի թեւակոխութեանց։ Անսերք եւ անսերմանք յիմաստասիրութենէ։ Անբանիցն ոգիք աղբիւր մտաց ոչ ունելով՝ ի խորհրդոյ են անսերք. (Փիլ.։)


Անսէր

adj.

without love, — affection;
cold, unfeeling.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուրտ հմութիւն անսէր եւ անհաղորդ եւ անգութ կենաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)


Անսովոր

adj.

unaccustomed;
unusual;
strange, extraordinary, new;
irregular.

· Calfa

NBHL (2)

Զի ծնէ կոյրն բժշկեաց, եւ զքաղցրն եւ զանսովորն նմա տնկեաց ի նա լոյս. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Լուեալ զանսովոր ձայն հնչման աղաղակին. (Իգն.։)


Անսուրբ

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

· Calfa

NBHL (1)

Զանսուրբ փայտն զպատճառս մեղաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Անսպառ

adj.

infinite, interminable;
perpetual, durable;
inexhaustible.

· Calfa

NBHL (2)

Անսպառ գետ, կամ բաժակ, շնորհ, խաղացմունք շնորհաց, բերումն, կեանք, կենդանութիւն. (Սարկ. տոմ.։ Նար.։ Խոր. ՟Ա. 1։ Պիտ.։ Խոսր.։ Եզնիկ.։)

Անսպառ թշնամութիւն։ Անսպառ աշխարհ. (Պտմ. աղեքս.։ եւ Խոր. ՟Գ. 62։)


Անկողոպուտ

adj.

that cannot be plundered, not subject to devastation.

· Calfa

NBHL (1)

Աստի անդր մատուսցուք յանկողոպտելի գանձանակն ի ձեռն աղքատաց։ Զամենայն ինչ անդր ժողովեսցուք յանկողոպտելի գանձարանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 24. 28։)


Անկործան

adj.

not fallen;
that cannot fall or be thrown down.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաք անկործան։ Արձան հաստատեա՛ միշտ անկործան։ Կայ կանգուն՝ անկործան։ Սիւն անկործանելի. (Նար.։)


Անկորուստ

adj. adv.

that cannot be lost, imperishable;
without loss.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զիս զանարժանս՝ անկորուստ եւ անվնասելի ընդ փրկեցելոցն հաղորդեսցես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Անկումն, ման

s.

fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.

· Calfa

NBHL (3)

Ի սկզբանցն մինչեւ յանկումն գալ կենցաղոյս. (Պիտ.։)

Աստանօր յանգման գրոցս կարգեաց զյաղագս ունելոյն բան. (Անյաղթ ստորոգ.։)

Բաբիլոնացւոց անկմամբ ոսկեղէն թել ճեղանակ. (Պտմ. աղեքս.։)


Անկոփ

adj.

not carved, unpolished, rough.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գլխոյ լեռնէն առեալ վէմս անկոփս՝ յաղթս. (Ագաթ.։)


Անկռինչ

adj.

without cries;
unable to cry out.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ձայն պաղատանաց զկնի արձակեաց, քանզի անկռինչ էր. (Նար. ՟Ժ՟Դ։)


Անկրական, ի, աց

adj.

impassive, insensible.

· Calfa

NBHL (1)

Յանկրական հրոյ եւ լուսոյ երկին բաղկացեալ. (Տօնակ.։)


Անկցորդ

adj.

disjoined, separate;
that does not participate, that takes no share.

· Calfa

NBHL (3)

Որ չէ կրոցդ կամ հաղորդ. անմասն. անբաժ. իլհագ օլմայան, լագասըզ, պէրի. ἁμέτοχος. non particeps, expers.

Մի՛ հաղորդեսցի խորհրդոյս, այլ զգուշութեամբ դրանցդ՝ անկցորդ սմին լինիցի. (Լմբ. պտրգ.։)

Կենդանի արծաթն (սնդիկ՝) յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)


Անհալ

adj.

not fusible;
indissoluble;
indigest.

· Calfa

NBHL (1)

Զմենանդրի զպատկերն անհալ թողեալ ի ձաղանս յանպատեհ տեղւոջ. (Սոկր.։)


Անհակառակութիւն, ութեան

s.

pacific conduct.

· Calfa

NBHL (1)

Չհակառակիլն. խաղաղասիրութիւն. յն. անյաղթասիրութիւն.


Անհամ, ից

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

· Calfa

NBHL (3)

ἅναλος. insulsus եւ μωρός. insipidus. որ եւ մորոս, եւ անհամեստ. Անբաժ ի համոյ. անհամեմ. անախորժ. անաղի. անլի. տադսըզ. լեզզէթսիզ.

Անհամ է պտուղ կաղնոյն. (ՃՃ.։)

Ոչ եղէ աղ անհամից. (Մաշկ.։)


Անհամանամ, ացայ

vn.

to grow insipid, to be nauseous, to be disgustful.

· Calfa

NBHL (2)

Անհամացաւ աղն ճշմարտութեան. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Նորին աղագաւ անհամացաք, եւ կոխան ոչ միայն մարդկան եղաք, այլ եւ զանազան ախտից. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Անհամար

adj.

innumerable, infinite.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պահս եւ յաղօթս անհամար էր. (ՃՃ.։)