Definitions containing the research օր : 9873 results

Գերաբուն

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս զմիութիւն եւ միակ վասն պարզութեան եւ միութեան գերաբուն անբաժանութեան։ Գերաբնից պարգեւաց։ Գերաբնիցն տեսութիւն։ Գերաբնիւ զօրութեամբն. (Դիոն.։)

Այսօր ծնաւ յայսպիսի գերաբուն շքեղութիւնս. (Լմբ. սղ.։)


Գերագգուեմ, եցի

va.

to caress with tenderness.

· Calfa

NBHL (1)

Գերօրինակ զգուել.


Գերագոյակ

cf. Գերագոյ.

· Calfa

NBHL (1)

Գերագոյական պետութիւն, տէրութիւն (աստուծոյ)։ Գերագոյական զօրութիւնք (երկնից). (Բենիկ.։)


Գերագոյն, գունի

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

· Calfa

NBHL (2)

Գերագոյն լոյս, մաքրութիւն։ Ի գերագունէն էութեամբ։ Գերագունիցն զօրութեանց. (եւ այլն. Դիոն.։)

Քան զամենայն գերագունին աստուծոյ։ Ի գերագոյն քան զզօրութիւն հպեսցուք ջան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գերադրական, ի, աց

adj. s. superlative.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱԴՐԱԿԱՆ ՁԱՅՆ ասի Կրկնութիւն բառի ի սեռականն. ցոր օրինակ, սուրբն սրբոց, սրբութիւն սրբոց, երգ երգոց։ (Նիւս. երգ.։)


Երկիւղ, ի, իւ

s.

fear, timidity;
terror, apprehension, fright, dread;
doubt, distrust;
առ —ի, for fear of;
յ— անհնարին վարանել, զերկիւղի հարկանիլ, to fear, to apprehend, to be much afraid;
— արկանել յոք, to frigthen, to startle, to strike with terror;
խօլական —, a panic;
— մահու անկաւ ի վերայ իմ, the terror of death is fallen upon me;
երկեան — մեծ, they were sore afraid.

· Calfa

NBHL (2)

Երկու երկիւղից տեսակս գրեթէ ներհականս հնարաւորիմք իմանալ. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)

Վասն այլոց երկիւղ ի միտս արկանելով։ Վասն երկիւղ արկանելոյ հօրն. (Եզնիկ.։ Մխ. երեմ.։)


Երկիւղալից

cf. Երկիւղալիր.

· Calfa

NBHL (1)

Անմարմին զօրքն երկիւղալից ահիւ կան առաջի մեծի փառացն աստուծոյ. (Խոսր. պտրգ.։)


Երկիւղած, աց

adj.

timorous, conscientious, scrupulous, pious, religions.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիւղածիցն՝ օրինակն տեառն բաւական էր. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)


Երկխօս

adj.

cf. Երկբան.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ անօրէն երկխօս լեզու, մերթ ասես ... եւ մերթ՝ թէ եւ այլն. (Գէ. ես.։)


Երկնագնաց

adj.

that hastens, presses on towards heaven.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿՆԱԳՆԱՑ. Որ տանի կամ հասուցանէ յերկինս. զոր օրինակ,


Երկնահայեաց

adj.

looking to heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Այլայլի տեսիլ աչացն երկնահայեաց տարածիւք. (Վեցօր. ՟Զ։)


Երկնային

adj.

celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.

· Calfa

NBHL (2)

Երկնային զօրք, կամ զինուորութիւնք, կամ դասք. (որ եւ Երկնայինք, այսինքն հրեշտակք). (Շար.։)

Ոչինչ է երկրածին՝ երկնայնոցն պատուականագոյն». յն. ողիմպեայց. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Երկնաշնորհ

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրհնութիւն երկնաշնորհ եւ տիրապարգեւ. (Նար. խչ.։)


Երկնավտակ

cf. Երկնահոս.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկնից վտակօրէն հոսեալ. ի բարձանց գետահետեալ. (եթէ չիցէ գրելի Կրկնավտակ)


Երկնատուր

cf. Երկնաձիր.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին օրէնք մեզ երկնատուրք գրեալ մատամբն աստուծոյ այլ ոչ առաքին. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)


Երկնաւոր, աց

adj.

celestial, divine;
հայրն մեր —, our heavenly father.

· Calfa

NBHL (1)

Հայրն ձեր երկնաւոր։ Բազմութիւն զօրաց երկնաւորաց։ Որպէս երկնաւորն, նոյնպէս եւ երկնաւորք։ Երկնաւոր տեսիլ, կոչումն, պարգեւ, եւ այլն։ Վկայեն մեզ երկինք երկնաւորօքն. (Եղիշ. ՟Գ։)


Երկնեմ, եցի

va.

to be in labour, to bring forth a child;
to suffer;
to be pained or grieved;
to think, to contemplate, to ponder over;
to elaborate.

· Calfa

NBHL (3)

Երկնէին եւ այսմ, գիտել զօր գալստեան նորա. (Երզն. մտթ.։)

Երկնեաց զանօրէնութիւն. (Սղ. ՟Է. 15։)

Զօրհանապազ երկնեցաք եւ երկնեմք առ միմեանս զչարութիւն. (Լմբ. ատ.։)


Երկնչիմ, եայ, երկի՛ր, կերո՛ւք, կի՛ք

vn.

to fear, to be afraid of, to dread, to apprehend, to be frightened, to tremble;
to distrust;
մի երկնչիք, don't be afraid, never fear.

· Calfa

NBHL (1)

Երկի՛ր յօրինակէս ասէ. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Երկշաբաթի, թւոյ

s.

monday.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՇԱԲԱԹ ԵՐԿՇԱԲԱԹԻ. ἠμέρα δεύτερα, σελινιακή feriae ii. dies lunae որ եւ ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹ, ԵՐԿՈՒՇԱԲԱԹԻ. Երկրորդ օր եօթնեկի զկնի միաշաբաթու. երկուշաբթի.

Երկշաբաթ օր արար աստուած զհաստատութիւնն։ Սկսանի ի յերկշաբաթի. (Տօնակ.։)


Երկոտասան, ից

adj.

twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.

· Calfa

NBHL (1)

Որ օր երկոտասան էր ամսոյն առաջնոյ. (՟Բ. Եզր. ՟Ը. 31. յն. երկոտասաներորդ։)


Երկուորածին

adj.

that brings forth

· Calfa

NBHL (1)

Երկուորածին հօրանցն հաւասար ցուցանէր։ Երկուորածինք են այսպիսի ատամունք. (Նիւս. երգ.։)


Երկուորական, ի, աց

adj.

dual;
double.

· Calfa

NBHL (1)

Չունիմք երկուորական անուն յատուկ, այլ յոքնականաւն կոչեմք։ Երկուորական խօսս ոչ ունելով ի բառս մեր. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. օրին.։)


Երկուորի, րւոյ, րիք, րեաց

cf. Երկուորեակ.

· Calfa


Երկոքեան

adj. s. both.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոքումբք փեսայասցիս դու ինձ այսօր». այսինքն երկու դստերօքս. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 21։)


Երկոքին, կոցունց

cf. Երկոքեան.

· Calfa

NBHL (1)

Երկոքումբք փեսայասցիս դու ինձ այսօր». այսինքն երկու դստերօքս. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 21։)


Երկպառակ

adj.

divided, discordant.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ համահարք՝ միոյ մօր որդիք՝ երկպառակք լիցին. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկպառակութիւն, ութեան

s.

disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.

· Calfa

NBHL (1)

Երկպառակութիւն աշխարհի, կամ զօրաց. (Եղիշ. ՟Ե. ՟Ը։)


Երկստուերեան

cf. Երկստուեր.

· Calfa

NBHL (1)

Ստուերքն յերկուց կողմանցն երեւին, եւ այնպէս անուանեն զաւուրս, երկստուերեան աւուրք. (Վեցօր. ՟Զ։)


Երկրագործ, աց

adj. s. agriculturist;
planter, husbandman, labourer.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդկային կեանք առաջին է յորովայնի մօրն ... եւ երկրորդ կեանք երկրագործ, որ յաշխարհիս քաղաքավարի ... իսկ երրորդ՝ կենդանեաց աշխարհն. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Երկրագործեմ, եցի

va.

to till, to cultivate, to plough.

· Calfa

NBHL (1)

Ումեմն շինելով ինչ՝ մանկական շինուածովքն խաղալ պարտ է, եւ ումեմն երկրագործելով. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Երկրածին

adj.

produced by the earth, terrestrial.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչինչ է երկրածին՝ երկնայնոցն պատուականագոյն. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)

Մականուն ոմանց՝ յերկրէ իբրեւ ի մօրէ ծնելոց.


Երկրական, ի, աց

adj.

terrestrial.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ամենայն սրբոց երկրական, որք յերկնային զօրսն խառնեցան. (Գանձ.։)


Երկրաչափ, ից, աց

s.

geometrician

· Calfa

NBHL (2)

Չիք ի նոսա երկրաչափք, եթէ բաժանեսցեն տացեն զսահմանս իւրաքանչիւր. (Վեցօր. ՟Է։)

Զգիւտս երկրաչափ ճարտարութեան. (Վեցօր. ՟Ը։)


Երկրաչափական, ի, աց

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրաչափական արդեօք շարագրութիւնքն օրէ՞նք են. այո՛. (Պղատ. մինովս.։)


Երկրաքարշ, ից

adj.

worldly;
cf. Գետնաքարշ;
այր —, carnal-minded, lustful.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկրաքարշ պատաղելոցն։ Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ զօրէն սեղխենւոյ. (Պիտ.։)


Երկրորդումն, ման

s.

cf. Երկրորդութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

δευτέρωμα secundus actus Երկրորդելն, իլն. կրկնումն. իսկ Երկրորդումն օրինաց, իմա՛ կրկնումն օրինաց տուելոց. Δευτερονόμιον Deuteronomium

Երկրորդումն օրինաց։ Գրեսցես նմա զերկրորդումն օրինացս այսոցիկ ի մատենի. (Օրին. ՟Ա. 1։ ՟Ժ՟Է. 18։ Յես. ՟Ը. 32։)


Երկրպագեմ, եցի

vn.

cf. Երկիր պագանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի համօրէն քարինս նորա քրիստոս երկրպագի։ Երկրպագեալ տէրութիւն։ Երկրպագելի պահպանակդ, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութեամբդ։ Ընդ քեզ երկրպագելւոյ. (Նար.։)


Երկցեղ

cf. Երկպառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանեալս եւ երկցեղս երեւեցոյց զզօրսն հայոց. (Եղիշ. ՟Դ։)


Երկփեղկ

cf. Երկպառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրագլխացն եւ մեծամեծացն եղեալ յերկփեղկս. (Ուռհ.։)


Երկօթի աւուրք

s.

space between two days.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ երկօթի աւուրբքն զերեքօրեայ զյարութիւն յայտնելով. (Մեկն. ղեւտ.։)


Երջանկաբար

adv.

happily.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յօրինաւոր ասպարէզ երջանկաբար նահատակութեանն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Երջանկանամ, ացայ

vn.

to prosper, to be fortunate

· Calfa

NBHL (1)

Երջանկացան առաքեալք, զի ականատես եւ ականջալուր եղեն տնօրէնութեանն որդւոյ. (Տօնակ.։)


Երջանկափառ

adj.

very happy, superb, magnificent.

· Calfa

NBHL (1)

Մինն յերջանկափառ համազօր ահաւորութենէ. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Երրակի

adj.

ad. triple;
trebly.

· Calfa

NBHL (2)

Երեշ օրինակաւ կամ թուով. եւ Երրեակ.

Երրակի յօրինմամբ տաղաւարացն խորհրդոյ։ Վերամբարձեալ ի յերրակի խորանս երկնից։ Երրակի թիւ կատարեալ՝ յերիս անձինըս բաժանեալ. (Շար.։)


Երրեակ

adj. s.

ternary, three;
trey.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ երրեկին զօրութեան եւ կատարելութեան ... որպէս ոմանք յարտաքնոցն իմաստասիրեցին. (Սարկ. լուս.։)


Երրորդ

adj. s. adv. third;
third part;
thirdly.

· Calfa


Երրորդութիւն, ութեան

s.

Trinity;
triplicity.

· Calfa

NBHL (2)

Միութիւն օրհնաբանեալ՝ եւ երրորդութիւն։ Մի պատճառ ամենայն էիցս՝ երրորդութիւնն. յորմէ գոլն եւ բարի գոլն է ամենայն էիցս. (Դիոն.։)

Ի սոյն յարմարեալ ... զպսակօղ եւ զնորոգօղ անուան էութեան ամենազօր սուրբ Երրորդութեանն ... Հայր, Որդի, Հոգի, ի մի շար դասեալ՝ զթիւն պատուեալ եւ օրհնաբանեալ երիցն ազգակցաց՝ երկոտասան վերանկարէ. (Նար. առաք.։)


Երփնափայլ

adj.

having a shining colour.

· Calfa

NBHL (1)

Երանեալ ես նշան զօրութեան երփնափայլ խաչիդ. (Նար. խչ.։)


Եւ

conj. adv.

and;
also, likewise;
-..., -..., both..., and;
— ոչ, neither, no, nor;
ոչ մին եւ ոչ միւսն, neither;
neither one nor the other;
— երիտասարդք — ծերք, both young and old;
— այլն, et caetera, and so on;
— այն զի, — այս զի, the more so;
— արդ, now, then;
—եթ, only, solely;
conj. adv. — եւս, also, more, over, still, moreover, likewise;
— զի, — քանզի, since, because.

· Calfa

NBHL (2)

Եկից եւ ես զկնի քո։ Եւ ձեզ վա՛յ օրինականացդ։ Եւ դու ի նոցանէ ես.եւ այլն։

Որք եւ ոչ մարդկան միայն, եւ անասնոց անգամ ոչ զօրեն վնասել. (Շ. հրեշտ.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (3)

Եթէ ե՛ւս (տակաւին) ընդ երկուեալ եմք, թէ իբրու այլաբար ունի. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)

ԵՒ ԵՒՍ. շ. եւ մ. ի մի զօդեալք որպէս նոյն ընդ վերնոյն, կամ ընդ Եւս եւ. καὶ ἕτι, ἕτι δὲ, ἕτι καὶ ἕτι et adhuc, atque etiam. Երբեմն զատուցեալ, զոր օրինակ.

Քան զհերակղէս ասէ՝ ե՛ւս զօրագոյն էր. (Եւս. քր. ՟Ա։)