Definitions containing the research միտ : 1780 results

Անուսումնութիւն, ութեան

s.

cf. Անուսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Այս ամենայն չարիք մտանեն ի միտս մարդոյ յանուսումնութենէ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անչար

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

· Calfa

NBHL (3)

Զպարզամիտսն եւ զանչարսն յաւէտ շնրոհօք լնու աստուած։ Բնութեամբ հանդարտք են, հեզք, եւ անչարք։ Յորժամ միտք մարդոյ աննենգ եւ անչար լինիցի. (Ոսկ. գծ. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։ ՟Բ. 6։)

Անչար եւ պարզամիտ. (Իսիւք.։)

Զպարզամիտն եւ զանչարսն շնորհալի երեսօք երեւեալ տեսանեմք. (Տօնակ.։)


Անպատասխանի

adj.

without answer;
— առնել, to confound.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդդէմ բռնադատօղ դիւացն խորհրդոց՝ բանական միտքս անլուր եղէ, եւ անպատասխանի. (Լմբ. սղ.։)


Անպտուղ

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

· Calfa

NBHL (1)

Անպտուղ ծառ, կամ երկիր, աշխատութիւն, միտք, եւ այլն. (Յուդ. 12։ Երեմ. ՟Բ. 6։ Իմ. ՟Ժ՟Է. 4։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 14։ Տիտ. ՟Գ. 4։)


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղաւոր հոգի է միտք անջինջ, որ վասն ծուլութեան անկեալ է ի սուրբ միաւորութենէ. (Եւագր. լ։)


Անսամ, ացի, սա՛

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ անսայք անմիտ բանից. (Փարպ.։)


Անսուտ, ստից

adj.

real, true, certain.

· Calfa

NBHL (1)

ἁψευδής. mentiri nescius, verax, certus, ἅψευστος. non mentiens, minime fallax. Որ ոչ ստէ. հաւատարիմ. ճշմարիտ. ճշմարտախօս. ողջամիտ. եալան սէօյլէմէզ, սատըգ.


Անհամիմ, եցայ

vn.

cf. Անհամանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս յարաժամ դի՛ր ի սրտի քում, եւ տկարանան եւ անհամին ծոյնք օձին ի միտս քո. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անհանգիստ

adj. adv.

restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.

· Calfa

NBHL (1)

Անհանգիստ աղօթիցդ։ Անհանգստից վանք (որ եւ Ակումիտաց). (Վրք. հց.։)


Անհանճար, ից, աց

adj.

foolish, imprudent, ill-advised.

· Calfa

NBHL (2)

ἁσύνετος, ἁφρονέστατος, ἁλογώτερος. եւ այլն. insensatus, insipiens եւ այլն. Անբաժ ի հանճարոյ. անիմաստ. անխորհուրդ. անմիտ. անբանագոյն. անխելք. ագըլսըզ. լաշգըն.

Զի՞նչ պէտք անմիտ եւ անհանճար բանից. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (2)

Անզգամ միտք՝ անհասիցն ցանկալով՝ հանապազ յերկունս է. (Փիլ. այլաբ.։)

Անհաս է քան զմիտս. (Յճխ.։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ինչ է՝ որ միտքն իմանայ զԱստուծոյ, եւ բանն տկարանայ, եւ ոչ տրտմի ընդ անհասութիւնն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որ չէ հաստատուն յառաքինութեան. յողդյողդ մտօք եւ կամօք. տկարամիտ. թուլամիտ. տկար.


Անհատական, ի, աց

adj.

individual, atomic.

· Calfa

NBHL (1)

Անհատական թիւ խորհրդական երկեակ տասնեկի, (Նար. ՟Ի՟Զ.) ի պէսպէս միտս ձգի. cf. Լծ։


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւան միտս նոցա յայնմիկ ցուցեալ. (Յհ. կթ.։)


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ որ ոչ հաւատայ բանիցն Աստուծոյ, կամ արժանահաւատ բանի. թերահաւատ. երկմիտ. չհաւտացօղ. ինանմայան. ի թիգատսըզ. ἅπιστων իք. ἁπιστούσα. non credens, incredulus, diffidens. կամ բայիւ non credo, diffido, որ եւ անհաւատանալ.


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (1)

որ ասի եւ ԱՆՀԱՒԱՏ (ըստ ՟Ե նշ). Դժուարաւ հաւատալի. կամ անդէպ թուեցեալ ի հաւատալ. եւ ի վեր քան զմիտս կամ զկարծիս. չհաւտալու. ինանաճագ շէյ տէյիլ. վասֆէ կէլմէզ. ἅπιστος, ἁπιστότατος, ἁπίθανος, -ον. incredibiis, -le


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհետազօտ.

· Calfa

NBHL (1)

Առ խուզմունս իմաստիցն խորս, որ անհետազօտելիք ասացան ի վսեմամիտ գերահրաշիցն. (Նանայ. յռջբ։)


Անհոգութիւն, ութեան

s.

negligence, heedlessness, carelessness, inattention, lethargy.

· Calfa

NBHL (1)

Յանհոգութիւն կրթէ զմիտս մարդոյն ի մարմնական զբաղմանց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Անհոլով

adj.

indeclinable.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՀՈԼՈՎ. Որ չհոլովի, չթաւալի, ոչ հակամիտէ յիրս ինչ. որ եւ ԱՆՀՈԼՈՎԵԼԻ.

Անհոլով ի հեշտութիւնս միտելոյ՝ յամրանայր. (Պիտ.։)


Անհպարտ

adj.

not haughty, humble, unpretending.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաք պարսպեալ են միտք անհպարտք. (Նեղոս.։)


Անհրապոյր

adj.

that does not allure or seduce.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանուցեալ բռնաւորին զանհրապոյր միտս սրբոցն։ Ծանեան զմիտս նորա անհրապոյրս. (Յհ. կթ.։)


Անձայն

adj.

without voice;
mute, without sound;
consonant.

· Calfa

NBHL (1)

Գրաւորական ձայնի տառիցն՝ ե՛ն որ ձայնաւորք են, եւ են՝ որ կիսաձայնք, եւ են՝ որ անձայնք. ձայնաւորի նմանեաց միտքն, եւ կիսաձայնի՝ զգայութիւնս, եւ անձայնի՝ մարմինս. (Փիլ. լին. ՟Դ. 117։)


Անձնական, ի, աց

adj.

personal;
hypostatical;
own.

· Calfa

NBHL (1)

Անձնական զօրութիւնք. Նիւս. բն. ստէպ. իմա՛ կենդանական, եւ յօժարական. զոր օրինակ երեւակայութիւն, միտք, յիշողութիւն, շարժութիւն, զգայութիւն։


Անխորհուրդ

adj. adv.

inconsiderate, rash, imprudent;
cf. Անխորհրդաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Անխորհուրդ եւ թեթեւամիտ մարդոց. (Փարպ.։)


Անխռովութիւն, ութեան

s.

calmness, tranquillity.

· Calfa

NBHL (1)

Զանխռովութեան միտս ստասցուք. (Երզն. մտթ.։)


Անծախ

adj.

inconsumable;
incombustible.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կրկին միտս բերի ասելն,


Անծառայական, ի, աց

adj.

that is not servile, free.

· Calfa

NBHL (2)

ԶԵսայեայ զազատախօս բարբառ, եւ զանծառայական միտսն։ Կացին մնացին հաստատուն յանծառայական միտսն ազատաբար. (Ոսկ. ես.։)

Զմիտս ազատս եւ անծառայելիս. (Փիլ. լին.։)


Անկապ

adj.

loose, untied, free.

· Calfa

NBHL (1)

Մերկն եւ անկապն ընդ մարմնի միտքն բազումս ունի զօրութիւնս. (Փիլ. այլաբ.։)


Անկարանամ, ացայ

vn.

to be unable, to be incapable, to be insufficient.

· Calfa

NBHL (1)

Լսողացն միտք զհետ երթալ անկարացեալ. (Փիլ. տեսական.։)


Անկարեկիր

adj.

incompassionate, cruel, inhuman;
inflexible, inexorable.

· Calfa

NBHL (1)

Քարեղէն եւ անկարեկիր միտս էր ստացեալ. (Յհ. կթ.։)


Անկարող

adj.

unable, feeble, incapable.

· Calfa


Անկերակրութիւն, ութեան

s.

want of food;
hunger;
phthisis.

· Calfa

NBHL (1)

Հալել զմիտսդ անկերակրութեամբ. (ՃՃ.։)


Անմահանամ, ացայ

vn.

to be immortalized.

· Calfa

NBHL (1)

Կենաց փայտ ասեն զբարեպաշտութիւն, ի ձեռն որոյ մանաւանդ միտք անմահանան. (Փիլ. լին.։)


Անմեղութիւն, ութեան

s.

innocence;
impeccability.

· Calfa

NBHL (1)

Անմեղութեամբ, ոչ գիտացեալ զերկդիմի միտս թագաւորին, խաղացին գնացին. (Եղիշ. ՟Դ։)


Անմոլար, ի, ից, աց

adj.

infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՆՄՈԼՈՐ. ἁπλανής. non erraticus, inerrans. Որ չէ մոլար. ոչ մոլորեալ. անսխալ. անխոտոր. ուղիղ. ողջամիտ. սափմազ. եանըլմազ. խադասըզ.


Անմոռանալի

adj. adv.

that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի միտս իւրեանց անմոռանալի եդին. (Նանայ.։)


Անմտաբար

adv.

foolishly, stupidly, inconsiderately, ignorantly, rashly, madly.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ անմիտ. անմտութեամբ. անխելքի պէս, անխելքութեամբ, չմտմտալով.


Անմտանամ, ացայ

vn.

to lose senses, to become crazy or stupid.

· Calfa

NBHL (1)

ἁφρονεύομαι, ἁσυνετέω, ἁνοηταίνω. desipio, insipienter ago. Անմիտ լինել. անմտութեամբ գործել. անխելք ըլլալ, անխելք բան ընել. ագըլսզլըգ էթմէք.


Անխարդախ

adj. adv.

sincere, ingenuous;
loyal, faithful;
simple, unadulterated;
well disposed;
sincerely;
loyally, faithfully, with simplicity, innocently.

· Calfa

NBHL (1)

ἅδολος. doli expers, non adulteratus. Հեռի ի խարդախութենէ. ո՛չ խարդախօղ, եւ ոչ խարդախեալ. աննենգ. բարեմիտ. միամիտ. հարազատ. մաքուր. անարատ. հագըգէթլի. սատէ տիլ, տօզրու.


Անխզելի, լւոյ, լեաց

adj.

indivisible, infrangible.

· Calfa

NBHL (1)

Ի չարութենէ անխզելի մնալ։ Անխզելի զմիտս ի չարութենէն պահնակեալ. (Յհ. կթ.։)


Անխիղճ

adj.

not scrupulous;
unexceptionable.

· Calfa

NBHL (3)

Անխիղճ միտս ունել առ Աստուած։ Զանխիղճ հաւատսն։ Անխիղճ, առանց կեղծաւորութեան. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 76։ ՟Բ. Տիմ. ՟Ա. 5։ Յկ. ՟Գ. 7։)

ԱՆԽԻՂՃ որ գրի՝ եւ ԱՆԽԵՂՃ Ուր չիք խիղճ ստգտանաց, կամ խիճ՝ որ տացէ գթել մտաց. անստգիւտ. անարատ. անկեղծ. ողջամիտ. ἁπρόσκοπος. inoffensus, ἁνυπόκριτος, non simulatus, ἁδιάκριτος, non dijudicatus եւ այլն. խղճմտանքը մաքուր.

Զաշակերտսն ցուցանէ անխիղճս եւ յիմարամիտս. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Անխղճական

cf. Անխիղճ.

· Calfa

NBHL (1)

Անխղճական միտք։ (Եւ ըստ ՟Բ. նշ.)


Անխնամ

adj.

unprotected, forlorn, destitute.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ կարծիցի անգութ եւ անխնամ եւ գազանամիտ էի. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Ա։)


Անխնայութիւն, ութեան

s.

cruelty;
prodigality, profusion.

· Calfa

NBHL (1)

Փոփոխին անմիտ յարձակմամբ յանխնայութենէ ի խնայութիւն, եւ ի փափուկ կենաց ի խստավարութիւն. (Փիլ. ել.։)


Անխոհեմ, ի, աց, ից

adj.

imprudent, indiscreet;
inconsiderate, unadvised, rash.

· Calfa

NBHL (1)

Անմասն ի խոհեմութենէ. անընտրող. անմիտ. եւ անմտական. անխորհուրդ. բարակ չմտածօղ, անխելք. ագըլսըզ. թէտպիրսիզ. թէվէքէլլի.


Անխոտոր

adj.

that does not wander;
straight.

· Calfa

NBHL (1)

Կամուրջ անխոտոր։ Անխոտոր միտք. (Նար.։)


Անխորամանկ

adj.

ingenuous, naive, artless.

· Calfa

NBHL (1)

Միամիտ հաւատք՝ անխարդախ եւ անխորամանգ։ Ուսուցանէր զխաղաղութիւն անխորամանգ. (Սեբեր. ՟Ե։)


Անբան, ից

adj. s. irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք ասիցէ յողջախոհից՝ անբան գոլ երբէք զմիտսն. քանզի ոչ երբէք եղիցի միտք, թէ ոչ ունիցի բան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Անբանութիւն եւ անիմացութիւն " ասին իբր ի վեր քան զեղական բանաւորութիւն եւ զմիտս։