Definitions containing the research աղ : 10000 results

Դիահանութիւն, ութեան

s.

burial, funeral procession, obsequies.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.


Դիահանք, հանաց

s.

cf. Դիահանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.


Դիանամ, ացայ

va. vn. cf. Դիեմ

· Calfa

NBHL (1)

Դիանայր, եւ ստնդիեցաց աղբիւրս կաթին բղխէր. (Պրոկղ. ի ստեփ.։)


Դիդրաքմայ, ից

s.

didrachm, piece of money;
cf. Երկդրամեան.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ դիդրաքմայն աղեքսանդրացւոց էր կրկինն ատտիկեցւոց, այսինքն չորեքդրամեան.


Դիեմ, եցի

va.

to suck, to suck milk from the breast.

· Calfa

NBHL (2)

Տղայք զկոտորեալ մարամբքն փարէին, եւ դիէին զարիւն ստեանց նոցա որպէս զկաթն. (Կաղանկտ.։)

Դիել զմանկունս առաքինութեան. (Սկեւռ. աղ.։)


Դիկլիկոն

s.

omentum.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԻԿԼԻԿՈՆ լաւ եւս՝ ԴԻԿԼԻԴՈՆ. յն. տի՛գլիտօն. ի ձայնէս. δικλίς, δίκλιδος իբր Երկփակ. երկբացիկ, եւ այլն. ... պէսպէս առմամբ. եւ առանձինն՝ Թաղանթ որ պատէ ի ներքուստ իբրեւ պարկ զախոնդանս.


Դիմագրաւութիւն, ութեան

s.

boldness, courage, assurance.

· Calfa

NBHL (1)

Համարձակութիւն. յառաջ խաղացումն. նահատակութիւն.


Դիմադարձ, աց

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

· Calfa

NBHL (1)

Հովուացն դիմադարձ լինէր, եւ աղջկանցն զրկելոց վրէժխնդիր. (Կիւրղ. ել.։)


Դիմակ, աց

s.

facet;
face, visage, presence;
sort, manner, fashion;
mask;
—ս արկանել, to mask, to put a mask on the face;
բառնալ զ—, to unmask;
— —, several, in several ways or manners.

· Calfa

NBHL (3)

Խօսի առ դիմակ ոք, եւ ասէ, ես, դու, նա։ Մակբայ անխաղաց ասի, առանց ուրուք դիմակի. (Երզն. քեր.։)

Յետ խաղուցն անցանելոյ, յետ կերպարանելոյն յաչս տեսողացն, յետ տաղաւարիս (թատրոնի), ապա քակտին դիմակքն, եւ երեւի ճշմարտութիւն. (Մաշկ.։)

Ծառ կենաց, դիմակ մահառիթ։ Զէն երկիւղածաց՝ դիմակնետից գաղտնեաց. (Շ. տաղ.։)


Դիմամարտիմ, եցայ

vn.

to oppose, to resist.

· Calfa

NBHL (1)

Սրեա՛ զսուր աղօթից քոց դիմամարտել ընդ նմա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ։)


Դիմեմ, եցի

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

· Calfa

NBHL (2)

Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)

ὀρμάω, ἁναπηδάω եւ այլն. peto, proficiscor, irruo, impetum facuio Դէմ եդեալ գնալ. յառաջ խաղալ. ընթանալ. յարձակիլ.


Դիմեցուցանեմ, ուցի

va.

to make run or to rush on.

· Calfa

NBHL (2)

Խաղացուցանել. ընթացուցանել. վարել. վազցընել, քշել.

Զուռուցիկ տիկսն (ի վերայ գետոց) ... ընդ պարիսպն դիմեցուցանէին. (Կաղանկտ.։)


Դիպան

adj.

suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ խաղալ, առ դիպան պատահել զօրացն պարսից։ Պատեհ է դիպան ելանել զօրացն յունաց. (Բուզ. ՟Դ. 22։ ՟Ե. 4։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to touch or strike.

· Calfa

NBHL (2)

Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին։ Դիպեցուցանէ աղեղամբ ընդ մէջ թիկանցն։ Որ զդաւթեան պարսաքարն դիպեցուցեր ճակատու այլազգւոյ. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 81։ ՟Գ. 9։)

Զագուցեալ գլխանոցն երկաթի վաղերբ դիպեցուցեալ. (Յհ. կթ.։)


Դիպողութիւն, ութեան

s.

opportunity.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւան բանիւք, եւ որ միանգամ աղբիւր ունի դիպողութեան. (Փիլ. լին.։)


Դիտակ, աց

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զդիտակ ի թզենւոջ վաղահասուկ։ Իբրեւ զդիտակ թզոյ. (Ովս. ՟Թ. 10։ Նաւ. ՟Գ. 12։)


Դիտանոց, աց

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

· Calfa

NBHL (1)

Կանգնեաց յաղեքսանդրիայ դիտանոցին բարձր աշտարակ. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (1)

Զգուշական կենցաղ՝ մի դիտաւորութիւն ունի՝ զոգւոցն փրկութիւն. (Բրս. ճգն.։)


Դիտեմ, եցի

vn.

to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.

· Calfa

NBHL (2)

Դիտէ աղուէս զքունն, զի հաւս ըմբռնեսցէ. (Կլիմաք.։)

Դիտել զքաղաք, զերկիր, զել եւ զմուտ աշխարհի, զազատութիւն մեր.եւ այլն։


Դիտողութիւն, ութեան

s.

observation;
remark;
speculation;
episcopacy;
— առնել, to observe.

· Calfa

NBHL (2)

Ի նմանութիւն աղեղնաւորի յամենայն ժամ յայնմիկ դիտողութիւն արասցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

ԴԻՏՈՂՈՒԹԻՒՆ ԱՌՆԵԼ. στοχάζομαι animum intendo Քաջ դիտել. աղէկ նայիլ՝ դիտել.


Դիտումն, ման

s.

sight, aim;
intention.

· Calfa

NBHL (1)

Աննիրհելի դիտմամբ։ Ի դիտումն կայից հիւսիսոյ։ Դանդաղս առ դիտմունս խոստացելոցն։ Աստուածականին դիտման տեսութիւն։ Ըստ մերս դիտմանց. (Նար.։)


Դիր, դրից

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

· Calfa

NBHL (6)

Բարւոք է եւ դիրն։ Դիր սեան (կամ խարիսխն)։ Յաղագս ոգւոց դրից (այսինքն բարեկարգութեան). (Փիլ.։)

Դիր եւ չափ քաղաքի. (Լմբ. սղ.։)

Մօտ առ դիրս սուրբ առաքելոյն։ Ի դիրս սրբոցն թաղել. (Խոր. ՟Բ. 71։ ՟Գ. 27։)

Ի դիրս քրիստոնէից մի՛ թաղեսցին. (Կանոն.։)

ԴԻՐ. Չափ, կամ գաղափար. կաղպար.

Յամէն շաբաթ դիր մի սապոնով լուսանալ (զխոզսն). (Մաղաք. աբ.։)


Դիցապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպէս սաստիկ էր դիցապաշտութիւնն (կամ դիւցապաշտութիւնն) ի քաղաքին. (Ոսկ. եփես.։)


Դիւաբնակ

adj.

where demons dwell.

· Calfa

NBHL (1)

Դիմեցին ի դիւաբնակ անապատն։ Դիւաբնակն բագնաց, կամ կաղաղանաց։ Զմեհեանս դիւաբնակ. (Կաղանկտ.։ Անան. եկեղ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Վրդն. օրին.։)


Դիւագին

adj.

devilish, furious, desperate.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեգին. կատաղի որպէս զդեւ.


Դիւազգեաց

adj.

demoniac.

· Calfa

NBHL (1)

Եգիտ զայրն զդիւազգեաց զվարաղվաղան. (Փարպ.։)


Դիւահարութիւն, ութեան

s.

being possessed by the devil, possession.

· Calfa

NBHL (1)

Զդիւահարութիւն եւ զպոռնկութիւն պահքն եւ աղօթքն բժշկեն. (Բրսղ. մրկ.։)


Դիւամոլոր

cf. Դիւամոլ.

· Calfa

NBHL (1)

Յողդողդ խորհուրդ դիւամոլոր անմիտ մարդոց. (Կաղանկտ.։)


Դիւանամ, ացայ

vn.

to torment, to play the devil, to enrage.

· Calfa

NBHL (2)

Քաղաքն խռովեցաւ, եւ թագաւորն դիւացաւ խնդրել զանձն մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)

Եւ այնպէս դիւացեալք, զի յաղիսն եւ ի ծնունդսն ոչ խնայէին. (Ոսկ. ես.։)


Դիւանապան, աց

s.

keeper of the records;
librarian;
great officer.

· Calfa

NBHL (1)

Դեմետրեայ փաղերեանց, որ ամենայն դիւանապանացն գլուխ էր. յն. նախատեսուչ մատենադարանի. (Կոչ. ՟Դ։)


Դիւանապետ

cf. Դիւանապան.

· Calfa

NBHL (1)

Դեմետրեայ փաղերեանց, որ ամենայն դիւանապանացն գլուխ էր. յն. նախատեսուչ մատենադարանի. (Կոչ. ՟Դ։)


Դիւաշունչ

adj.

inspired by the devil, diabolic.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծագոյն պատուով զդիւաշունչ այրն ածին յիւրեանց մէջն. (Կաղանկտ.։)


Դիւապաշտ, ից

adj. s. that worships the devil.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւապաշտ աղանդ, կամ կախարդութիւն. (Շ. թղթ.։ Գէ. ես.։)


Դիւապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry.

· Calfa

NBHL (1)

Պերոզ ջանայր հաստատել զմոգութիւն դիւապաշտութեան. Զբազումս ի մոգութիւն դիւապաշտութեան առածեալ կործանեաց. (Կաղանկտ.։)


Դիւատուր

cf. Դիւական.

· Calfa

NBHL (1)

Ի թատերցն օրինաց, ի սատանայական զբօսանացն, ի դիւատուր խաղոյն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)


Դիւթ, ից

s.

charmer, enchanter, sorcerer, magician.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւթին բաղամու. (Եղիշ. յես.։)


Դիւթեմ, եցի

va.

to charm, to enchant, to conjure, to fascinate.

· Calfa

NBHL (1)

Հանեալ էր զդեւն յաղախնոյ անտի, որ դիւթէրն շրջէր. (Եփր. ՟գ. կոր.։)


Դիւրագիւտ

adj.

common, ordinary;
easy to be found or understood;
— լինել, to be found easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրագիւտ մեզ արասցէ զնախադասութեանցն խնդիրս. (Անյաղթ պերիարմ.։)


Դիւրագնաց

adj.

easy to walk, commodious, easy.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրագնալի կամ դիւրագնաց ճանապարհ. (Շ. մտթ.։ Սարգ. յկ. ՟Թ։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։ Պտմ. աղեքս.։ Իգն.։)


Դիւրագնալի

cf. Դիւրագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրագնալի կամ դիւրագնաց ճանապարհ. (Շ. մտթ.։ Սարգ. յկ. ՟Թ։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։ Պտմ. աղեքս.։ Իգն.։)


Դիւրագրգռութիւն, ութեան

s.

irritability.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս դիւրագրգռութեանն՝ երկբայելի են. (Մխ. դտ.։)


Դիւրադաւ

adj.

that is easily deceived.

· Calfa

NBHL (1)

εὑάλωτος captu facilis Դիւրաւ դաւելի, ըմբռնելի, որսալի, յաղթելի.


Դիւրաթառամ

adj.

that fades easily.

· Calfa

NBHL (1)

Հարստութիւն դիւրաթառամ քան զծաղիկ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 52։)


Դիւրալոյծ

adj.

dissoluble.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ զդիւրալոյծ տաղաւարահարաց զնաւակատիս. (Հ. կիլիկ.։)

Լո՛յծ զբաջաղմունս դիւրալոյծս. (Եփր. աւետար.։)


Դիւրալուր

adj.

condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.

· Calfa

NBHL (2)

Դանդաղիմ կարդալ յօգնութիւն զդիւրալուրդ. (Սկեւռ. աղ.։)

Հեշտ եւ դիւրալուր երեւին ասացուածք. (Անյաղթ պորփ.։)


Դիւրածախ

adj.

easily consumed.

· Calfa

NBHL (2)

εὕφθαρτος facile corruptibilis Դիւրածախելի, դիւրաւ այրելի, սպառելի. անցաւոր. ապականացու, յաղթելի.

Դիւրածախ կենցաղ. (Մագ. ՟Հ՟Ա։)


Դիւրակէզ

adj.

that burns or is burnt easily.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրակէզ ցամաք փայտն, կամ հեր գլխոյ. (Անյաղթ բարձր.։ Ճ. ՟Ա.։)


Դիւրակործան

adj.

decayed, ruinous, that falls easily.

· Calfa

NBHL (2)

Դիւրակործան շինուած, կամ քաղաք, բարք, բնութիւն. (Լաստ.։ Մխ. երեմ.։ Նար.։ Լմբ.։)

εὑέμπτωτος, εὑολισθότερος valde lubricus, caducus Որ դիւրաւ կործանի. վաղափուլ. եւ Դիւրագայթ. դիւրագլոր.


Դիւրահաս

adj.

that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.

· Calfa

NBHL (1)

Հողեղէն բնութեանս եղեր դիւահարս պատճառ (փրկութեան). (Շ. տաղ խչ.։)


Դիւրահուպ

adj.

easy of access, affable

· Calfa

NBHL (1)

Դիւրահուպ առ ի մէնջ բուսանելով. (Անյաղթ բարձր.։)