Definitions containing the research աղ : 10000 results

Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

s.

euphony, good voice, sweet sound.

· Calfa

NBHL (1)

εὑφωνία, καλλιφωνία vox bona, canora, pulchra;
sonus elegans Գեղեցիկ ձայնարկութիւն. քաղցրաձայնութիւն, ախորժ եղանակ կամ երգաբանութիւն.


Գեղեցկաձիգ

adj.

that is an excellent archer.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցիկ եւ անվրէպ ձգօղ. աղէկ նետօղ.


Գեղեցկամօրու

adj.

who has a handsome beard.

· Calfa

NBHL (2)

Մելիտոս՝ իբրու ձաղկահեր, եւ ոչ ամենեւին գեղեցկամօրու, եւ արծռունկն. (Պղատ.։)

εὑγένειος bene barbatus, primissa barba Գեղեցիկ մօրուօք. մօրուքը սիրուն՝ աղէկ.


Գեղեցկանազ

adj.

very handsome, graceful, glorious.

· Calfa

NBHL (1)

Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.

· Calfa

NBHL (1)

καλλωπίζομαι decoror, ornor եւ glorior, mihi placeo Գեղեցիկ լինել. զգենուլ զգեղեցկութիւն. աղուորնալ, աղէկ՝ սիրուն՝ եւ սիրելի ըլլալ. տե՛ս (Երգ. ՟Ա. 9։ ՟Դ. 10։ ՟Ե. 1. եւ 7։ ՟Բ. Թագ. ՟Ա. 26։)


Գեղեցկանիստ

adj.

that has a fine situation.

· Calfa

NBHL (1)

Ոյր նիստ եւ դիրքն է գեղեցիկ. լայննիստ. աղուոր նստուածքով կամ դրքով.


Գեղեցկանուագ

adj.

that sings, that is sung agreeably, sweet, harmonious.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղցր եղանակաւ. ախորժալուր. եղանակը սիրուն.


Գեղեցկանուն

adj.

that has a good or mystical name;
renowned, famous.

· Calfa

NBHL (1)

Արեւելեան քաղաքդ անի ... գեղեցկանուն՝ զարմանալի. (Շ. եդես.։)


Գեղեցկաշէն

adj.

cf. Գեղեցկակերտ.

· Calfa

NBHL (2)

Գեղեցիկ շինեալ. շէնքը աղուոր, սիրուն.

Գեղեցկաշէն եկեղեցի, տաճար, քաղաք։ Տունս գեղեցկաշէնս. (Ասող. ՟Գ. 47։ Գանձ.։ Կաղանկտ.։ Վրք. հց. ՟Գ։)


Գեղեցկասիրութիւն, ութեան

s.

love of beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս սոկրատայ գեղեցկասիրութեան. (Նոննոս.։)


Գեղեցկատես

adj.

having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ խնայէր ակն նոցա ի գեղեցկատես պայծառագեղ մանկան հասակ արուի կամ իգի. (Կաղանկտ.։)

ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.


Գեղեցկատեսիլ

adj.

cf. Գեղեցկատես.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ խնայէր ակն նոցա ի գեղեցկատես պայծառագեղ մանկան հասակ արուի կամ իգի. (Կաղանկտ.։)

ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.


Գեղեցկացուցանեմ, ուցի

va.

to embellish, to adorn;
to enrich, to fashion, to revive, to render handsome.

· Calfa

NBHL (2)

Սրբեաց յաղտեղութենէն, գեղեցկացոյց արդարութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

καλλιάω, ὠραιόω decoro, orno Տալ գեղեցկանալ. վայելչացուցանել. պճնել. պաճուճել. աղուորցնել.


Գեղեցկուղէշ

cf. Գեղեցկաստեղն.

· Calfa

NBHL (2)

Ծառ առոյգ, սաղարթացեալ, գեղեցկուղէշ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Երեւեցոյց մեզ յարմատոց իւրոց գեղեցկուղէշ փթթեալ զպտղոյն քաղցրութիւն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գեղձամ, ացայ

vn.

to desire, to wish, to be inclined, moved, to grow tender.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչեաց զարքայ, եւ դեղձեցաւ, խոնարհեալ առ ոտս. (Պտմ. աղեքս.։)


Գեղձիմ, եցայ

vn.

cf. Գեղձամ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաչեաց զարքայ, եւ դեղձեցաւ, խոնարհեալ առ ոտս. (Պտմ. աղեքս.։)


Գեղձումն, ման

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՂՁՈՒՄՆ ὅρεξις desiderium, appetentia որ եւ ԳԵՂՁ. Ուժգին ըղձումն, ձկտումն. տենչ. փափաք. եւ Գորովումն, գելումն սրտի, փղձկումն. գութ աղեաց.


Գեղջային

s. adj.

peasant, countryman;
rustic, rural, country.

· Calfa


Գեղջաւագ

s.

burgomaster, major of a village.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղջաւագ՝ որ յաղագս արքունի հարկաց զդուռն եկեղեցւոյ փակել տայ. (Կանոն.։)


Գեղջուկ, ջկաց

s. adj.

peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.

· Calfa

NBHL (3)

Գեղջկաց պատուել զքաղաքիս՝ որպէս զիշխանս, եւ քաղաքացեաց մի՛ կարի առ գեղջկօքն պերճանալ. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Քաղաքականաց, եւ գեղջկաց. (Նար. ՟Գ։)

Գեղջուկ բանիւ, կամ բանիւք։ Գեղջուկ զգեստ. (Յհ. կթ.։ Սարգ.։ յկ. ՟Ա։ Անյաղթ ստորոգ.։)


Գեղօն, ից

s.

dancing music;
dancing with singing;
pomp, show.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն զերգսն վնասակարս, եւ զաղտեղութեան գեղօնս, ուր ... եւ պարք են. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)


Գետահետեմ, եցի, տեալ

va. vn.

to make flow like a river;
to flow like a river.

· Calfa

NBHL (3)

ԳԵՏԱՀԵՏԵԼ. Խաղացուցանել կամ յորդել իբրեւ զհետս գետոյ. բղխել զհոսանս գետօրէն. գետահոսել յարբեցումն եւ յոռոգումն.

Քաղաք մեծին աստուծոյ գետահետեալ յերկուց մշտաբուղխ աղբերաց՝ ի սրբոյ աւազանէն եւ յանապական արենէ՝ զոգւով ծարաւիս. (Արծր. ՟Ե. 8։)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուխ աղբերն՝ չորիւք բաժանմամբք գետահետեալ. այսինքն իբր գետ ձեւացեալ. (Տօնակ.։)


Գետահոսեմ, եցի

va. vn. cf. Գետահետեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գետահոս վտակօք հոսեցելոյ ի կենաց աղբերէն. (Բենիկ.։)


Գետարծուի, ծուոյ

s.

ospray, sea-eagle.

· Calfa

NBHL (1)

Արծուի, եւ պասկուճ, եւ գետարծուի։ Ոչ ուտիցէք զարծուի եւ զկորճ եւ զանգղ եւ զգետարծուի եւ զցին. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 13։ Օր. ՟Ժ՟Դ. 13։ եւ Գաղիան.։)


Գետափն, փին, փանց

s.

edge of a river, hank, shore;
beach;
quay.

· Calfa

NBHL (2)

Ելաք արտաքոյ քաղաքին առ գետափնն. յն. առ գետով. (Գծ. ՟Ժ՟Զ. 13։)

Սովորութիւն է միշտ ի գետափն սաղարթել ուռեաց. (Լմբ. սղ.։)


Գետեզր, եզեր, եզերք

cf. Գետափն.

· Calfa

NBHL (1)

Քաղաքաց ... եւ գետեզերաց. (Պիտ.։)


Գետնախնձոր, ոյ

s. bot.

potato, truffle;
camomile.

· Calfa

NBHL (1)

χαμαίμηλον chamaemalum, poma terrae իտ. patata Բերք երկրի ընդ հողով՝ խորտաբորտ. գետնի խնձոր. (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)


Գետնախշտեայ

adj.

that stretches it self, that lies on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Անկողինն աղքատաց գետնախշտեայ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Գետնախշտի

vn.

cf. Գետնախշտեայ. to stretch one's self, to lie on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Անկողինն աղքատաց գետնախշտեայ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Գետնակոչութիւն, ութեան

s.

geomancy.

· Calfa

NBHL (1)

Բարբաչմունս գետնակոչութեամբն յօրինէին, եւ ոչինչ կարէին առնել. (Կաղանկտ.։)


Գետնանախանձ, ից

adj.

that loves the ground, that stretches it self on the ground;
attached to the vanities of the world, secular, mundane;
low, vile.

· Calfa

NBHL (1)

Գետնանախանձ եւ երկրաքարշ որթ զօրէն սեղխենւոյ զերեսօք երկրի տարածեալ իկոխումն։ Ի գետնանախանձիցն եւ յերկրաքարշ պատաղելոցն. (Պիտ.։)


Գետնատարած

adj.

prostrate or stretched on the ground;
— անկողին, pallet.

· Calfa

NBHL (1)

Պահօք եւ աղօթիւք եւ գետնատարածութեամբ։ Յայնչափ գետնատարածութենէն. (Վրք. եփրոս.։)


Գետնատարածութիւն, ութեան

s.

prostration;
the lying down on the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Պահօք եւ աղօթիւք եւ գետնատարածութեամբ։ Յայնչափ գետնատարածութենէն. (Վրք. եփրեմ։)


Գետնափոր

adj.

hollowed;
subterraneous.

· Calfa

NBHL (4)

Փորէր փոս մի, եւ ծածկէր (սուրբն Մեսրոպ զսուրբ խաչն) ի գետնափոր կայանի։ Ի վերայ գետնափոր կայանի խաչին շինէ մատուռն մի. (Կաղանկտ.։)

Ջանայր որսալ զվախթանգ. եւ ի գիշերին արար գետնափորս ի դրան քաղաքին ծածուկս, եւ թաքոյց ի ներքս տասն այր ընիր. (Պտմ. վր.։)

Անդ տեսանիցես տաղաւարս եւ գետնափորս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։) յն. καταγώγιον diversorium

Անյայտ ընդ գետնափորսն մերձ էին ի քաղաքն մտանել. (Վեցօր. ՟Ը.) յն. ὐπόνομοι cuniculus, cloaca


Գետնաքարշ

adj.

that crawls on the ground, creeping;
mundane;
vile, low;
— տանել, to drag on the ground;
— լինել, cf. Գետնաքարշիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Գետնաքարշ վարք, քաղաքավարութիւն, հեշտութիւն. (Զքր. կթ.։ Լմբ. յայտն. եւ Լմբ. սղ.։)


Գետօրէն

adv.

like a river.

· Calfa

NBHL (1)

Գետօրէն յառաջ խաղայ (շնորհն). (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Գերաբնութիւն, ութեան

s.

superior or excellent nature;
state of a supernatural thing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ամենայնի գերաբնութեամբն յաղթէ. (Սկեւռ. լմբ.։)


Գերագոյ, ից

adj. s. supernatural;
supreme;
Supreme Being.

· Calfa

NBHL (2)

Գոյ կատարեալ, անեղ, գերաբուն, գերագոյ։ Ինքնագոյ եւ գերագոյ. (Գր. հր.։ Սկեւռ. աղ.։)

Ամենամեծին փոքրկութիւն, նուաստութիւնն գերագոյն. (Սարկ. աղ.։)


Գերագոյն, գունի

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

· Calfa

NBHL (1)

Գերագոյն երկնայնոցն, կամ երկնիցն։ Ոգւոց գերագոյն. (Անյաղթ բարձր.։)


Գերադրական, ի, աց

adj. s. superlative.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԵՐԱԴՐԱԿԱՆ ՄԱՍՆԻԿ ասի առ քերականս ըստ յն. դադօս կամ սդօս, եւ լտ. սիմուս կամ իմուս, յանգ ածականաց. որ չիք ի մեզ, այլ վարեմք զբաղդատականն, գոյն, կամ յառաջոյ դնեմք, եւ՛ս, ամենա. գեր. եւ այլն. (ռմկ. է՛ն մէնծը, էն պզտիկը) (Թր. քեր.։)


Գերադրութիւն, ութեան

s.

elevation, sublimity;
preference;
excellence, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

ὐπέρθεσις transpositio, abundantia, excellentia Վերադրութիւն. յաւելուած, առաւելութիւն, յարդարութիւն. եւ Գերազանցութիւն. (Փիլ. իմաստն.։ Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Երկիւղ, ի, իւ

s.

fear, timidity;
terror, apprehension, fright, dread;
doubt, distrust;
առ —ի, for fear of;
յ— անհնարին վարանել, զերկիւղի հարկանիլ, to fear, to apprehend, to be much afraid;
— արկանել յոք, to frigthen, to startle, to strike with terror;
խօլական —, a panic;
— մահու անկաւ ի վերայ իմ, the terror of death is fallen upon me;
երկեան — մեծ, they were sore afraid.

· Calfa

NBHL (3)

Նոքա զծաղրալից երկիւղն ախտանային. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 8. յն. երկիւղածութիւն։)

Երկիւղ իցէ նախախորհութիւն վշտաց, երկիւղ իցէ դողումն զգայութեան սրտին, որ յաղագս անյայտ սրտմտութեան սասանի եւ լուծի. (Կլիմաք.։)

Յաղագս այնպիսեաց երկիւղից. (Շ. ատեն.։)


Երկիւղագին

adj.

frightful, dreadful, terrible;
timid.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանեաւ ադամ զնշան գալոյ տեառն ի դժոխս, ծանր ամօթով կայր հիացեալ երկիւղագին (կամ երկաղագին). (Շ. տաղ.։)


Երկիւղալից

cf. Երկիւղալիր.

· Calfa

NBHL (2)

Ահագինս իմն բարբառի, եւ կարի երկիւղալիցս։ Ի քաղցրութիւն փոփոխէ զահագին տեսիլն զայն եւ զերկիւղալից. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

Երկիւղալից սիրով եկից զհետ իմոյ արարչիդ. (Եփր. աղ.։)


Երկծով

adj.

enclosed or placed between two seas.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ էր յայնժամ անձն հերովդի իբրեւ յերկծովու նաւ ըմբռնեալ. (բաղիշ. յհ. մկ։)


Երկկերպի

cf. Երկկերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Չորքն երկկերպիք ի ծովէ ի ցամաք դիմեցին. (իբր երկակենցաղք, կամ մարդախառն գազանք). (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկձայն

s.

diphthong;
discordant.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ երկձայն զհայաստանեայցս գոլ ... այլ նոյնախորհ եւ միաբանեալ ընդ պատուականիդ գլխոյ. (Թղթ. հաղբ. առ գր. տղ.։)


Երկձի, ոց

adj. s.

two horsed;
carriage, equipage.

· Calfa

NBHL (2)

ԵՐԿՁԻ. գ. Խաղ ընթացից երկձի կառօք.

Յաւելաւ յովանակական երկձին, եւ յաղթէր փիղիստիաքոս. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկն, երկան, երկունք, կանց

s.

pang, work, labour in child-birth;
pains, labour, trouble, fatigue;
երկունք ծննդականի, throes;
յերկունս լինել, ունել երկանց, պատիլ զումամբ երկանց, to be in labour, in the pangs of child-birth, to labour.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կուսէ նա միայն ծնաւ, անաղտ ծնունդն, եւ առանց ցաւոց երկունքն. (Նիւս. երգ.։)


Երկնագումար

adj.

composed of a celestial troop;
divine assembly.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկնաւորաց գումարեալ, կամ բաղկացեալ.