difficult, painful.
Խնդրէ ի քէն աստուած՝ ոչինչ ծանր կամ դժուարագործ, այլ կարի յոյժ պարզ եւ դիւրին. (Փիլ. բագն.։)
Դժնեայ եւ յոյժ դժուարագործ է անզգամացն անիշխանութիւն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 73.) իմա՛, անբերելի է անտէրունչ մնալն յաստուծոյ։
rare, extraordinary, that happens with difficulty.
Զյոյժ զսոսկալի եւ զդժուարադէպն. (Պիտ.։)
difficult to be untied or explained.
Դժուարալոյծ կապանք, կնճիռն, խարդախութիւնք, հնարաւորութիւնք. (Նոննոս.։ Գէ. ես.։ Վանակ. յոբ.։ Մաքս. եկեղ.։)
difficult to bum.
Հանեալն դժուարակէզ, եւ արկեալն յոյժ դիւրակէզ. (Շ. թղթ.։)
discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.
Բայց այժմ ի դժուարահաճոյիցն ախտացան յոլովք. (Բրս. չար.։)
obscure, difficult to understand.
impracticable, difficult, painful.
inaccessible, steep, cragged.
to be difficult, to have trouble;
to be angry, perplexed.
Ոչ յոյժ դժուարացեալ (ընդ մահ սառայի). (Փիլ. իմաստն.։)
slow, tardy;
cold;
heavy
Զդժուարաշարժ յուլանալոյն հեղգութիւն. (Պիտ.։)
asthma;
suffocation.
Դժուարաշնչութիւն օդոյն որ ի նմա. (Լմբ. յովն.։)
contentious.
indissoluble, difficult to loose.
δυσαπόσπαστος Դժուարալոյծ. դժուարաքակ. զոր կամ յորմէ դժուար է արձակել, քակել, կորզել, լուծանել.
with difficulty, hardly, painfully.
Դժուարաւ մտցէ յարքայութիւն. (Մտթ. ՟Ժ՟Թ. 23։ Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 24։)
that changes with difficulty, immutable.
cf. Դժուարափոխ.
difficult to examine, to scrutinize.
Դժուարին ի քննել, յորոշել.
that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.
to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.
difficult to understand, ohscure, unintelligible.
difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.
Դժուարին է՝ որ զինչսդ ունին, մտանել յարքայութիւն աստուծոյ. (Մրկ. ՟Ժ. 23։)
Ի յոյժ դժուարինս կարծեցեալ է մեզ. (Փարպ.։)
difficult to learn;
who learns with difficulty.
Անտեղի եւ յոյժ դժուարուսումն՝ ասել եւ այլն. (Կիւրղ. գանձ.։)
that dresses a dead body.
Հրաման ետ յովսէփ ծառայից իւրոց դիազարդաց. (Ծն. ՟Ծ. 2։)
dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.
that carries, buries the dead.
Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)
to become a corpse, to die.
Որ յոգի եւ ի մարմին առ հասարակ դիակնանայ. (Եղիշ. ՟Դ։)
burial, funeral procession, obsequies.
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Դիահանութիւն.
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
to be nourished with a mothers milk, to suck milk from the breast.
Իննամսեայ յորովայնի բնակէ, եւ դիասուն լինի. (Նանայ.։)
cf. Դիասնունդ՞՞՞լինիմ.
Իննամսեայ յորովայնի բնակէ, եւ դիասուն լինի. (Նանայ.։)
to suck, to suck milk from the breast.
suckling, that sucks.
θηλάζων lactens, lac sugens որ եւ ԴԻԱՑԻԿ. Ստնդիաց. ծծօղ զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի իւրոյ. կաթնկեր. մակդիր տղայոյ, եւ ձագու անասնոց. կաթ ուտօղ, ծիծ ուտօղ.
cf. Դիզանեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
Խոտ ի վերայ խոտոյ դիզու. (Իսիւք.։ եւ Վանակ. յոբ.։)
cf. Դիզեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
Խոտ ի վերայ խոտոյ դիզու. (Իսիւք.։ եւ Վանակ. յոբ.։)
omentum.
Նախայարաշեշտոլոր անուն է ... որպիսի (առ յոյնս), դի՛կլիկոն. (Թր. քեր.։)
cf. Ընդդիմաբանեմ.
Դիմաբանող։ Դիմաբանելով. (Վանակ. յոբ.։)
that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.
cf. Դիմադարձ.
to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.
Առ քեզ դիմեն յուսով։ Դիմեալ առ զօրութիւն քո։ Հաւատով դիմեցելոցն. (Շ. բարձր.։)
Թէ իրաւամբք չկարեմք ապրիլ, յողորմութիւն դիմեմք. (Վրդն. սղ.։)
Բա՛ց է դուռն արքայութեան նորա. եթէ ոք կամի դիմել, դիմեսցի՛. (Եղիշ. ՟Ը։)
suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.
Յառաջ խաղալ, առ դիպան պատահել զօրացն պարսից։ Պատեհ է դիպան ելանել զօրացն յունաց. (Բուզ. ՟Դ. 22։ ՟Ե. 4։)
suitable, proper, fit.
Բազում այլովք ձեռնարկութեամբք վարին, մանաւանդ դիպաւորիւն մահու յոյժ բազումս ի դուն ժամանակի. (Փիլ. լին. ՟Ա։)
to cause to touch or strike.
Ողորմութեան դիպեցուսցէ. (Վանակ. յոբ.։)
Ոչ դիպեցոյց զռուբէն անդ ի ժամանակի՝ իբրեւ վաճառէին զյովսէփ. (Եփր. օրին.։)
Դիպեցոյց զանձն իւր կուրի միոյ, որ յորովայնէ մօր իւրոյ կոյր էր։ Ի ժամ մահուան ղազարու ոչ դիպեցոյց տէր մեր զանձն իւր ի գեօղ անդր. (Եփր. համաբ.։)
accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.
Դարձո՛ զբեկեալս յողջութիւն, որ ի դիպմանց ոչ խորտակի. (Նար. ՟Կ՟Գ։)
position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.
Պիտակաբար եւ դրիւ, եւ ոչ բնութեամբ։ Ծառդ անուն դիր է, իսկ փայտն բնութեամբ։ Անուն. եւ է սա դիր, եւ ոչ եթէ բնութեամբ, որպէս ասէ զոր ինչ եդ անուանս՝ այն անուն է նորա. (Վանակ. յոբ. եւ Վանակ. յուրախացիրն.։)
cf. Դիւամոլ.
comptroller;
register.
Ի յիշատակաց դիւանագիր մատենիցն յունաց. (Խոր. ՟Բ. 72։)
deceived by the devil;
diabolic.
Դիւապատիր յուռթիցն արձանաց. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
magical, enchanted.
Երթեալ ընտրեցին արս դիւթականս. (Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)
easier, very commodious.
Զինչս աշխարհիս՝ յորժամ արհամարհեմք զնոսա, դիւրագոյն գտանեմք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
Եւ այս յոյժ դիւրալուր առնէր զբանս զայս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)