Definitions containing the research օր : 9873 results

Որդ, աց

cf. Ուրդ, որդն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարօտեցաւ այլոց անօթոց ինչ որդաց. այլ ի զօրութիւն ձեռինն ընթացաւ, թէ որ արարն՝ նոյն գիտէ զչափսն. (Ոսկ. ես.։)


Որդեբար

cf. Որդիաբար.

· Calfa

NBHL (2)

Հոգին սուրբ ճշմարտապէս հոգի՝ յառաջ առաքեալ ի հօրէ, ոչ որդէբար, զի եւ ոչ ծննդեամբ, այլ արտաքսառաքաբար (իբր փչումն կամ բղխումն). (Ածաբ. յայտն.։)

Աղաւնին՝ իբրեւ խնամածուի հօր աւետաբեր նոյի, գոգցես որդեբար իմն սա լինէր. (Պիտ.։)


Որդեգրապէս

adv.

adoptively.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ ըստ հնոյ կտակին օրինադրի, այլ աւետարանաւն ընդ աստուծոյ որդեգրապէս միաւորի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Որդեգրութիւն, ութեան

s.

adoption;
affiliation.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կոչեցար յորդեգրութիւն հօրն երկնաւորի. (Շար.։)


Որդեծնութիւն, ութեան

s.

child-birth;
procreation of children.

· Calfa

NBHL (1)

Կեցցէ վասն որդեծնութեանն։ Զզօրութիւն առնլոյ զսերմն որդեծնութեան ընդունէր. (՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 15։ Եփր. ՟Ժ՟Ա. 11։)


Որդեկոտոր

adj.

killing or destroying progeny;
bereaved of children;
— նուէրք, the sacrifice of one's own children;
— առնել, to massacre children;
— լինել, to be bereaved of one's children, to have had one's children slain.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնացեալք ոգւով իբրեւ զարջ մի որդեկոտոր ի վայրի։ Զորդեկոտոր նուէրսն։ Զորդեկոտորոն զանողորմս։ Զորօրինակ որդեկոտոր արար սուր քո զկանայս, նոյնպէս որդեկոտոր լիցի ի կանանց մայր քո. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Է. 8։ Իմ. ՟Ժ՟Դ. 23։ ՟Ժ՟Բ. 5։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 33.)


Որդեհայրութիւն, ութեան

s.

Sabellianism, Socinianism.

· Calfa

NBHL (2)

ՈՐԴԵՀԱՅՐՈՒԹԻՒՆ. ὐιοπατορία cum quis et filius et pater sit. գրի եւ ՈՐԴԵՀՕՐՈՒԹԻՒՆ ՈՐԴԵՀԱՐՈՒԹԻՒՆ. Մոլորութիւն սաբէլեան խառնակութեան՝ մի անձն համարելով զորդի ընդ հօր. որ եւ հայրաչարչարութիւն ապողինարիտաց.

Մի՛ օտարացուսցես ի հօրէ զորդի, եւ մի՛ խառնակեալ որդեհայրութիւն (որդեհօրութիւն) երեւեցուսցես։ Ոմանք որդեհայրութեամբ (կամ որդեհարութեամբ) պատմեն. (Կոչ. ՟Դ. եւ ՟Ժ՟Ե։)


Որդեպետութիւն, ութեան

s.

uiarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն հայրութիւն եւ որդիութիւն յարտաքս համբարձեցելոյն քան զամենայն հայրապետութիւն եւ որդէպետութիւն պարգեւի ե՛ւ մեզ ե՛ւ երկնայնոցն զօրութեանց (որպէս ի հայրութենէ հօր, եւ յորդիութենէ որդւոյն միածն). (Դիոն. ածայ.։)


Որդեսնոյց

adj.

carefully training one's children.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բարւոք եւ օրինօք սնուցանէ զորդիս իւր.


Որդեսպան, աց

adj. s.

killing one's own child, child-murdering;
infanticide.

· Calfa

NBHL (1)

Ողբասցուք զհօրն զվտանգն, զախտն որդէսպան. (Գանձ.։)


Որդիատեաց

adj.

hating one's progeny.

· Calfa

NBHL (1)

Զի յորդիատեաց հօրէն զանխլասցի։ Ոչ այնպէս եմ որդիատեաց։ Ասեն վերջին զոմն զաստուած (կռոնոս՝) որդիատեաց, զամենեսեան կլանել. (Ածաբ. յայտն. եւ Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Զ։)


Որդնածին

adj.

generating or producing worms;
— առաջնորդ, Queen-bee.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն մեղուաց ի մեղուանոցացն արտաքս դիմեալ՝ առաջնորդութեամբ իւրեանց որդնածին առաջնորդին. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Որեար, երոյ, եարոյ

s.

people, men, folks, persons;
աւագ —, nobility, noblemen, gentlemen.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանե՞ս զառաքինութիւն յայնմ ժամանակի որերոյն. (Սարգ. ՟բ. յհ. ՟Ա. (մի ձ. աւրրերոյն. որպէս եւ տալ. օրերոյն)։)


Որզան

cf. Որպէս.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛ՐԶԱՆ. οἶον ut, quasi. Որպէս ո՛րգոն. զոր օրինակ.


Որիշ

adj. adv.

distinct, separate;
different, other;
separately, apart;
— —, separately;
distinctly.

· Calfa

NBHL (4)

χωρίς seorsim ἱδίως proprie ἵδιος proprius διάφορος diversus παρηλλαγμένος distinctus, alienus. որ եւ ՈՐՈՇ. եւ իբր ռմկ. ուրիշ. (Արմատ բայիս Որոշել, որ է ըստ յն. օրի՛զօ, ի բառէս օ՛րօս, եզր, սահման, լեառն) Որոշեալ. զանազանեալ. զատուցեալ. ուրոյն. մեկուսի. այլ. յատուկ. օտար. զատ.

Ոչ է իմ ա՛յլ կամք որիշ քան զհօրն։ Որիշ անուանս իւրաքանչիւր ոք առնոյր։ Խառն են, եւ որիշ են։ Կենդանեացն դէմքն որիշք էին, եւ թեւքն ընդ միմեանս խառնեալք։ Անձնաւորութեամբ միայն որիշք, իսկ բնութեամբ միացեալք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38. եւ 18։ Ճ. ՟Գ.։ Լծ. եւագր.։ Նանայ.։)

Բազում ինչ նովին անուամբ ասին՝ որիշ զօրութիւնս ունելով. նոյնպէս եւ թիւ նոյն, բայց պէտքն որիշ. (Եփր. յենովք. եւ Եփր. յեղիա.։)

Նստուցանել որիշ իսկ զինուորսն, եւ որիշ զհեծեալսն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Ործամ, ացայ

vn.

to belch;
to feel inclined to vomit, to retch, to vomit.

· Calfa

NBHL (1)

Ործացեալ եւ լքեալ՝ զօրէն որ անփորձ է ծովու։ Մառախուղ տեսանեն, ործան. (Բրս. յուդիտ. եւ Բրս. արբեց.։)


Որկոր, ոյ

s. fig.

oesophagus, gullet, throat;
gluttony;
զկնի —ոյ երթալ, to give oneself up to gluttony.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչինչ գովեմք (զկերակուրս), որ զկնի որկորից՝ զուգապատուացն, մանաւանդ եթէ անպատուացն։ Լեզուին եւ որկորիցն զկնտընտոցի օրինակն ունելով. (Առ որս. ՟Ը։ Նիւս. բն.։)


Որկորամոլ, աց

adj.

gluttonous, greedy, gormandizing, voracious, ravenous;
— լինել, to be gluttonous, greedy.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս որկորամոլ շուայտութեան խորտակեցան տախտակք օրինացն. (Տօնակ.։)


Որմակալ, աց

s.

curtain or arras, tapestry.

· Calfa

NBHL (1)

Փոշոտեցան որմակալք նորեկ հարսանց. (Եղիշ. ՟Ը. հին տպ. (ուր այլ օրինակք գրեն, սրսկապանք)։)


Նոյական, ի, աց

cf. Նոյեան.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն նոյեան տապան, տախտակ տառիցն օրինաց. (Տաղ կոստ. ի կոյսն.։)


Նոյեան

adj.

of Noah.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն նոյեան տապան, տախտակ տառիցն օրինաց. (Տաղ կոստ. ի կոյսն.։)


Նոյնագոյ

cf. Համագոյ.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնագոյ ընդ հօր բան աստուած, ի սկզբանէ առ աստուած միշտ էն. (Շ. տաղ.։)


Նոյնակերպ

adj.

cf. Միակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Կերպարանակից. եւ Միակերպ. միօրինակ. նոյնպիսի.


Նոյնահրաշ

adj.

equally wonderful.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյնօրինակ հրաշալի.


Նոյնաձեւ

adj.

isomorphous;
uniform.

· Calfa

NBHL (3)

Ունօղ զնոյն ձեւ. նովին ձեւով. միօրինակ. համանման.

Կամեցաւ նոյնաձեւ չափով եւ յօրինուածով յարդարել. (Ասող. ՟Գ. 47։)

Նոյնաձեւ օրինակաւ համարձակապէս ի հաստատուն երկիր ելանէր. (Երզն. լս.։)


Նոյնանշան

adj.

cf. Համանշան.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր իցէ նոյն նշան խաչի, կամ նոյնօրինակ խաչաբարութիւն.


Նոյնանուն

adj.

of the same name;
cf. Համանուն.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբօրն նորա նոյն անուն էր։


Նոյնատիպ

adj. adv.

conform;
likewise.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի հօր՝ ելումն նոյնատիպ դիմաց. (Նար. տաղ.։)


Նոյնգունակ

adj. adv.

even, equal, same;
cf. Նոյնպէս.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյնգունակ օրհնութիւնս միշտ ի բարձունս առաքել. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Նոյն օրէնքն զնոյն (սէր) պատուիրէին, այլ ո՛չ նոյնգունակ. (Նանայ.։)


Նոյնութիւն, ութեան

s.

identity, sameness.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ոչ եթէ ի նոյնութեան միշտ կեայր (կամ կայր), այլ եւս առաւելեալ լինէր ի բարիսն՝ գնալով ի զօրութենէ ի զօրութիւն։ Ոչ յառաջադէմք լեալ ի յանդիմանութեանցն, այլ ի նոյնութեան կացեալք անզղջանալի. (Վրք. ոսկ.։)


Նոյնպէս

adv. adj.

after the same manner, in like manner, equally, as much as, as well as, also, idem;
նոյնպիսի —սւոյ սեաց, even, like, equal, alike, the same.

· Calfa

NBHL (1)

ὠσαύτως eodem modo, itidem, pariter, aeque ὀμοίως similiter. Նոյնապէս. նոյնաբար. նոյնօրէն. նոյնօրինակ. միօրինակ. նմանապէս. անոր պէս, անանկ ալ.


*Նոպայ

s. med. period.

· Calfa

NBHL (2)

Բառ ռմկ. նէոպէթ. Կարգաւորեալ շրջան. միօրինակ դարձ.

Ջերմն բորբոսային եւ անբորբոս՝ սու՛ր եւ երկարօրեայ. (նոպայովն եւ աննոպայ. Մխ. բժիշկ.։)


Նորաբողբոջ

cf. Նորաբոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Դեռաբոյսք ի մօրէ, նորաբողբոջք ի հասակի. (Շար.։)


Նորագիւտ

adj.

new-fangled, newly invented or discovered, new, recent, modern.

· Calfa

NBHL (1)

Նորագիւտ սեղան, կամ օր. (Ճշ.։)


Նորագործ

adj.

newly made, new, novel, fresh;
strange, surprising, curious, paradoxical.

· Calfa

NBHL (2)

Մտեալ նորագործ կազմածօք ի տուն հզօրին. (Եղիշ. դտ.։)

Նորագործ եւ ահեղ զօրութիւն սուրբ հոգւոյն. (Նար. յովէդ.։)


Նորազուարճ

adj.

new and merry;
pleasant, grown green or flowering anew.

· Calfa

NBHL (3)

Զուարճացեալ կամ ուռճացեալ նորօրինակ. նորափթիթ. նորաբողբոջ. առոյգ. եւ Ուրախարար.

Նորազուարճ ցնծութեամբ յաղթող հզօր գոլով ի վերայ սահմանաց իւրոց. (Կաղանկտ.։)

Նոր արեւ հարաւ ի նորազուարճ առաւօտի։ Նորազուարճ խնդութեամբ բերկրեա՛ ցնծալով սուրբ եկեղեցի։ Նոր իմն աւետեաց բարբառ՝ նորազուարճ ձայնիւ այսօր գոչէր Գաբրիէլ իւղաբեր կանանցն. (Շ. տաղ.։)


Նորածին

adj.

new-born;
regenerate;
springing up afresh, budding anew;
—ծնեալ յաւազանէ, just christened;
կին —ծին, recently delivered woman.

· Calfa

NBHL (2)

Մինչդեռ նորածին իցէ, մանկանցն յայտարարութիւնք՝ լացն եւ աղաղակն։ Զարու կամ զէգ զայժմիկ նորածինն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Քառասուն օր սրբելով նորածնացն՝ մտանէին ի տաճարն. (Տօնակ.։ Լծ. կոչ.։)


Նորակարգ

adj.

lately recruited.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ ոք ի զօրավարաց այսպէս են երջանիկ իբրեւ զզինուորս զայս տնանկ նորակարգ. (Նիւս. ի Թէոդոր.։)


Նորակերտ, աց

adj.

newly built or constructed;
strange, stupendous;
newly ordained.

· Calfa


Նորակերտեմ, եցի

va.

cf. Նորագործեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի յարութեան ամենեքեան նման հրեշտակաց եւ որդիք աստուծոյ նորակերտին։ Երեւեալ ճարտարապետ համօրէն եղականացս ի սակս նորակերտել զարարածս. (Զքր. կթ.։)


Նորահաս, ից

adj.

arrived lately;
precocious, early, premature;
unexpected, sudden;
young, fresh.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ՛ նախ բնակեալ իցէ, եւ եթէ եկ իցէ նորահաս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Նորաձեւեմ, եցի

va.

to innovate, to introduce any novelty or innovation, fashion or mode.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ նորաձեւել, եւ ո՛չ խորհել. (Պղատ. օրին. ՟Բ.)

Այսօր յերկրի նոր երկինք նորաձեւեալ բանն աստուած զորովայն կուսին։ Նորաձեւեալ շաւիղս նոր. (Ճ. ՟Գ.։)


Նորաձեւութիւն, ութեան

s.

innovation;
mode, fashion;
—ք, fancy articles.

· Calfa

NBHL (4)

Ի սակս անուանց ինչ նորաձեւութեան. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Ամենայն օր եւ ժամ եւ ամիս քեզ՝ նորաձեւութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Մերթ՝ Նորակերտութիւն. նոր յօրինուած՝ կազմութիւն.

Առաքեա՛ զյաղթական զօրութիւնս սուրբ խաչին ի տպաւորումն նորաձեւութեանս այսորիկ. (Մաշտ. խաչօրհնէք.։)


Նորանկար

adj.

newly painted.

· Calfa

NBHL (1)

Նորանկար խորոց խորհրդոյ՝ տաղաւարին հօրն հաւատոյ. (Գանձ.։)


Նորապէս

adv.

newly, recently, freshly.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն վարդապետութեանցն՝ զոր առնեն նորապէս յանձանց իւրեանց, եւ վասն օրհնութեանցն. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)


Նորատունկ, տնկոց

adj. s. fig.

newly planted;
young, small plant;
neophyte.

· Calfa

NBHL (3)

Նորատունկ դարաստանք. (Վեցօր. ՟Ե։)

Ողկոյզն ճմլեալ ի խաչանիշ փայտին՝ գինի նորատունկ (այգւոյ) այսօր ի սուրբ Սիոն. (Տաղ.։)

ՆՈՐԱՏՈՒՆԿ. որպէս Ծաղկահասակ երիտասարդ կամ օրիորդ. առոյգ հասակաւ.


Նորացուցանեմ, ուցի

va.

to make new, to renew, to renovate.

· Calfa

NBHL (2)

Չնորացուցի ըզտիկըն հին՝ ի հնութենէ մեղաց զոգին։ Նորացուսցե՛ս զիս վերստին՝ աջըդ կարօղ հօր հըզօրին. (Յիսուս որդի.։)

Նորացուցէ՛ք զօրհնութիւնս յարուցելոյն ի մեռելոց. (Շար.։)


Նորափետուր

adj. fig.

moulted, new-feathered;
made young again, renewed, revived;
— զարդարիլ, to moult, to get new-feathers, to put on new plumage;
to grow young again, to be revived.

· Calfa

NBHL (2)

Նորոգեսցին զօրութեամբ, նորափետուր զարդարեսցին իբրեւ զարծիւս. (Ես. ՟Խ. 31։)

Ձագք նորափետուրք կարօ՛տ են մօրն, մինչեւ թեւք հաստատեսցին։ Զօրէն աղաւնեաց զնորափետուր ձագօքն միշտթռթռելով. (Ոսկ. փիլիպ.։ Լաստ. ՟Ժ։)


Նորընծայ, ից

adj. s.

newly offered, dedicated, ordained or consecrated;
starting in life, entering in a profession or career, making one's outset;
novice, probationer.

· Calfa


Նորընտիր

adj.

newly elected or chosen;
— աբբայ, a — Abbot-General;
— լինել, to enroll fresh troops, to recruit anew.

· Calfa

NBHL (2)

ՆՈՐԸՆՏԻՐ ԼԻՆԵԼ. Նոր զօրս ժողովեալ ընտրանաւ.

Տեսեալ՝ թէ ոչ են զօրք ժողովեալ, հրամայեաց նորընտիր լինել. (Ճ. ՟Բ.։)