Definitions containing the research աղ : 10000 results

Գտակ, աց

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

· Calfa

NBHL (1)

Մակեդոնական գդակ ի վերայ գլխոյ նորա. (Պտմ. աղեքս.։)


Գտանեմ, տի

va.

to find, to invent, to discover, to find out;
to gain, to have;
to meet;
— շնարհս առաջի ուրուք, to gain or acquire the heart, friendship, goodwill of some one;
to regain the favour of some one.

· Calfa

NBHL (2)

Գտին դաշտ մի՝ յերկիրն սէնաար։ Եգիտ զնա հրեշտակն յաղբիւր ջուրց յանապատի անդ։ Որ հայցէ, գտանէ։ Գտի զդրամն իմ զոր կորուսի։ Գտան հանգիստ, զիմաստութիւն, շնորհս առաջի տեառն (այսինքն հաճոյ լինել)։ Որչափ ինչ եգիտ ձեռն նորա։ Եթէ աղքատ իցէ, եւ չգտանիցէ ձեռն իւր (այսինքն ձեռնահաս լինել)։ Իմաստութիւն ուստի՞ գտաւ։ Ադամայ ոչ գտաւ օգնական ( ի կենդանիս) նման նմա.եւ այլն։

Որ այժմ կարծեմ գտանի պահեալ ի նոյն քաղաքի։ Առ հաւատսն իւր գտանի դժրօղ. (Խոր. ՟Բ. 9. 85։)


Գտիչ

s.

finder, inventor.

· Calfa

NBHL (1)

Գտիչ կորուսելոց, կամ ամենայնի։ Ո՛չ ես կորուսիչ, այլ գտիչ։ Խայտառակիչ կախարդաց, գտիչ աղանդից (այսինքն ի վեր հանօղ զխաբէութիւն նոցա). (Նար.։)


Գրագիտութիւն, ութեան

s.

book-learning, literature, letters, learning.

· Calfa

NBHL (1)

Սահակ Սեւադայ եղեւ իշխան, եւ խնդրող իսկ գրագիտութեան, եւ դպրոցս ի տան իւրում կարգեաց. (Կաղանկտ.։)


Գրագիր, գրաց

s.

copier, transcriber;
author, writer;
secretary.

· Calfa

NBHL (2)

Մուսիանոս՝ մեր (այսինքն քրիստոնեաղ) գրագիր ճանաչէր։ Ղեւոնիդէս հայր որոգէնի գրագիր վկայեաց. (Եւս. քր. ՟Բ։)

ԳՐԱԳԻՐ. Գրիչ ճարտար. աղէկ գիր գրօղ.


Գրագրութիւն, ութեան

s.

office of a copier.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջն աղքատ էի, եւ վասն գրագրութեանս մեծ փառաց հասայ. (Ոսկիփոր.։)


Գրական, ի, աց

cf. Գրագէտ.

· Calfa

NBHL (3)

Այս ինձ ճառ՝ յաղագս գրականաց, համանգամայն եւ գրոց։ Յետ գրականին փանդեռնահարն մեզ ասելի է. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Գրական բանն է ձայն նշանական՝ ի բայից եւ ի փաղառութեանց ժողովեալ. (Ոսկիփոր.։)

Գրական ծաղկովք պաճուճեալք. (Բրս. ընչեղ.։)


Գրակարդաց

s.

reader.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղմոսերգօղք եւ գրակարդաց իւրաքանչիւր կարգեալ. (Եղիշ. ՟Ե։)


Գրանոց, աց

s.

library.

· Calfa

NBHL (2)

Գտելոց ի հին գրանոցսն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)

Ընկեցաւ ի խաղս գրանոցիս։ Շրջելով առ եզերբ գրանոցիս. (Արշ.։)


Գրապանակ, աց

s.

phylactery, amulet;
letter case;
pocket;
ephod.

· Calfa

NBHL (1)

Եհան գաղտ մազ մի ի գլխոյն, եւ եդ ի գրապանակ. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ժ՟Թ.։)


Գրասէր, սիրաց

adj.

studious, that loves study, bibliophilist.

· Calfa

NBHL (1)

Պտղոմէոս գրասէր։ Գրասէր արքայն։ Առ գրասիրաւն պտղոմէիւ. (Տօնակ.։ Գանձ.։ Կեչառ. աղեքս.։)


Գրաւական, ի, աց

s.

pledge, assurance;
earnest money;
mortgage.

· Calfa

NBHL (1)

Գրաւական աւետեացն շնորհաց, կամ խաղաղութեան, կենդանութեան, կամ սիրոյ, եւ այլն. (Յճխ.։ Նար.։ Արշ.։)


Գրաւահարկ

s. adj.

exaction by sequestration;
collector;
who exacts by seizure.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գրաւահար իշխանաց։ (Եփր. աղք.)


Գրաւեմ, եցի

va.

to hire, to engage, to secure;
to redeem;
to hold, to detain, to usurp, to occupy, to seize, to appropriate, to encroach;
to stride;
to prepossess, to preoccupy;
— յարքունիս, to confiscate.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ բազում չարեօք գրաւեցայք զանձինս. (Ոսկ. գաղ.։)


Գրգեմ, եցի

va.

to fondle, to treat delicately or effeminately, to caress;
to feed delicately.

· Calfa

NBHL (2)

Գրգել զնոսա շնորհօք, կամ քաղցր բարբառով՝ որդեակք կոչելով. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. սղ.։)

Զորս ինձ գրգեն եւ քաղցրացուցանեն. (Լմբ. սղ.։)


Գրգիռ

s.

defiance, provocation, challenge, incitement, impulse, instigation, inducement, solicitation, suggestion, temptation, allurement, stimulation, motive.

· Calfa

NBHL (1)

Գրգիռ վայրի դիպել. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 30.) իմա՛ ըստ յն. աղմկիլ, հակառակիլ։


Գրգլեակ

s.

old dress, rag

· Calfa

NBHL (3)

ԳՐԳԼԵԱԿ ԳՐԳԼԻ. ῤάκος lacera vestis, detritus panniculus Հանդերձ աղքատի հին եւ գծուծ, կարկատուն, պատառոտեալ. կապերտ. գրչլակ. քուրջ.

Պատառատուն եւ աղտեղի գրգլեկօքն շրջի յանձրեւի եւ յարեւու. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)

Սարսռայցեն խարազն եւ պատառատուն գրգլեկօքն (կամ գրգլեօքն). (Ածաբ. աղքատ.։)


Գրգութիւն, ութեան

s.

cf. Գրգանք.

· Calfa

NBHL (1)

Տու՛ր յոյս քաղցրութեան ... գրգութիւն խառնեալ ընդ աղերս. (Նար. ՟Զ՟Գ։)


Գրդամ

vn.

to grunt;
to murmur.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի խոզն եւ մասն եւ մասն դիւաց, զատամանց կրճտելն, եւ զգրդալն, եւ զաղբ ուտելի. (Ոսկ. ղկ.։)


Գրեան, րենոյ, եանք, ենոց

s. pl. books;
writings.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զպաղեստինացոց գրեան եւս ուղղագոյն. (Ոսկ. ես.։)


Գրեղէն, ղինի, նաց

adj.

written.

· Calfa

NBHL (1)

Գրաւոր, գրեալ. գրաձեւ. մագաղաթեայ.


Գրեմ, եցի

va.

to write, to compose;
to engrave, to carve;
to paint;
to esteem, to value;
ոչ ինչ —, to despise, to disesteem.

· Calfa

NBHL (1)

Գրեթէ ամենայն քաղաքն ժողովեցաւ. (Գէ. ՟Ժ՟Գ. 44։ եւ ՟Ժ՟Թ. 26։ եւ Եբր. ՟Թ. 22։)


Գրթիչ

s.

cheater, sharper.

· Calfa


Գրիչ, չի, չաց

s.

writer, scribe, author;
pen;
— երկաթի, style;
graver;
steel-pen;
փետուր —, goose-quill;
— նկարչի, pencil.

· Calfa

NBHL (1)

Քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. (Կաղանկտ.։)


Գրկակից

cf. Գրկախառն.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր գրկակից, կամ հաղորդակից. (Երզն. քեր.։)


Գրուիճ

s.

grasshopper.

· Calfa

NBHL (1)

Խաղաց իբրեւ զգրուիճ. (Նաւում. ՟Գ. 17։)


Գրչագիր, գրաց

adj. s. written;
manuscript.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ է միապէս ամենայն սաղմոսարան. որպէս յայտ է յերկաթագիրս եւ ի գրչագիրսն, եւ յայլ միջակսն։ Պատմութիւնք ի մագաղատ եւ ի թուղթ՝ երկաթագիր եւ գրչագիր. (Մխ. ապար.։)


Գօս, ից

adj.

dry, arid, dead;
benumbed, impotent.

· Calfa

NBHL (1)

Նիւթ փայտից յորժամ ցամաք է եւ գօս եւ չոր, վաղվաղակի ի հրոյ ծախեալ լինի։ Ախտից յղփացելոց եւ սոնքացելոց՝ ապականեալ լինի ոգի. եւ ապրի՝ գօս եւ ցամաք սոցա եղելոց. (Փիլ. լին.։)


Գօտելած

adj.

girdled.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ժամ օրինացն (հաղորդութեան) գօտելածք եղիցին. (Վրք. հց. ձ։)


Գօտելոյծ

adj.

that has untied his girdle.

· Calfa

NBHL (1)

Առնուլ նոցա օրէնս (հաղորդութիւն) զուրբաթ եւ զշաբաթ եւ զկիւրակէ, եւ ի ժամ օրինացն գօտելոյծք եղիցին. (Վրք. հց. ձ. (եդաւ ըստ այլ ձ. Գօտելած. բայց եւ ի լտ. ասի, լուծանեն զգօտիս։))


Գօտեւած

adj. s.

who girdles;
the girdling one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զգօտեւածն հանգուշն իմն խորշաքաղ զպարեգօտս ի կուրծսն ժողովեսցէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը. յն. գօտեաւ։)


Գօտէմարտ

cf. Գօտէկռիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Երիս կռիւս հանդիսանամ. կռիւ, եւ գօտէմարտ, եւ բռնամարտ. (Կեչառ. աղեքս.։)


Դա, դորա

pron.

that, this.

· Calfa

NBHL (1)

Դովաւ եւ ի դմին մեծն եւ հրաշալին կայ ծածկեալ. (Անյաղթ բարձր.։)


Դաբնային

adj.

of laurel.

· Calfa

NBHL (1)

Անահտական դից մատուցեալ ըզդաբնայինըն սաղարթեալ. (Շ. վիպ.։)


Դաբնի, նեաց

s.

laurel.

· Calfa

NBHL (3)

ԴԱԲՆԻ լաւ եւս ԴԱՓՆԻ. գրի եւ ԴԱՓՆԷ, ԴԱՓՆԻԴ, կամ ԴԱԲՆԻԴ, Բառ յն. տա՛ֆնի. δάφνη laurus յորմէ ռմկ. տէֆնի, դէֆնէ. ըստ հյ. Սարդ կամ սարդի, եւ Կասլայ. ծառ մշտադալար՝ անուշահոտ, յորմէ պսակ կապէին ի գլուխ յաղթականաց. կոչեցեալ δαφνίς laurea

Առեալ մահակ սարդենի, որ է դափնի։ Է՞ր աղագաւ զդափնին առնուն. յաղագս անթառամութեանն եւ կանաչութեան եւ հոտոյն. (Մագ. քեր.։)

Յաղագս դաբնոյն, եւ այլն. (Նոննոս.։)


Դադարեմ, եցի

vn.

to cease, to stop, to interrupt;
to become calm, to give over;
to desist, to rest one's self, to remain;
to drain.

· Calfa

NBHL (1)

Դադարել ի շինելոյ, յըմպելոյ, յօրհնելոյ, ի սրտմտութենէ, ի խօսելոյ։ Դադարեաց սուր յիսրայելէ։ Դադարել ի ժողովս հսկայից, ի ծոց անզգամաց։ Դադարեաց երկիրն, քաղաքն, յակոբ.եւ այլն։


Դադարումն, ման

s.

cessation, desistance, repose, rest, pause;
discontinuance, vacation;
extinction, redemption, act of stanching;
silence;
interruption;
inaction.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ շինեալ ասի սեմայ քաղաք, եւ ոչ զո՛ւրն դադարման. (Վրդն. ծն.։)


Դաժանաբարոյ, ից

adj.

wild, fierce, savage;
rude, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Բաղակիոս եւ զվանականս մերկացուցանէր, եւ գանհարկանէր, զի դաժանաբարու էր. (Աթ. անտ.)


Դաժանագոյն

adj.

harder or very hard;
very harsh;
haughty, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Դաժանագունից տեսութեանցն ոչ կամիմ կաճառակից լինել. (Անյաղթ պորփ.։)


Դալ

s.

yellowish;
colostrum;
cf. Դայլ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի դալն մօրն այրէ զգութ աղեաց իւրոց ի բորբոքել սիրոյ մանկանն ի սիրտ մօր իւրոյ. (Եփր. ել.։)


Դալարաբեր

adj.

that produces verdure, grass.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ վայր դալարաբեր հայրական ծոցածին ծաղկին. (Նար. կուս.։)

Ցողով հոգւոյն շնորհի դալարաբեր լինել. (Սկեւռ. աղ.։)

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)

(Գաւազանն ահարոնի) որ իբրու ցամաք գոլով՝ նոյն ժամայն իսկ դալարաբերեաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Դալարաբերեմ, եցի

vn. va. to produce verdure;
to become green, to become green again.

· Calfa

NBHL (2)

Դալարաբեր լինել քաջածաղիկ եւ յոգնապտուղ վարուց առաքինութեան. (Ոսկիփոր.։)

(Գաւազանն ահարոնի) որ իբրու ցամաք գոլով՝ նոյն ժամայն իսկ դալարաբերեաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Դալարանամ, ացայ

vn.

to become green, verdant, to sprout.

· Calfa

NBHL (1)

βλαστάνω germino Կանաչանալ. բողբոջել, սաղարթանալ. ուռճանալ, եւ զուարճանալ. կանանչնալ, ծնիլ


Դալարավայր

s. adj.

meadow, pasture-field;
verdant.

· Calfa

NBHL (1)

Սոյնպէս բուսոց՝ դալարավայր, կանաչ անկեալ (կամ կանաչացեալ). (ծաղկաւէտ. Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)


Դալարացուցանեմ, ուցի

va.

to make green;
to renew, to restore.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναθάλλω florere facio, viride reddo ԴԱԼԱՐԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԴԱԼԱՐԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ դալարանալ. կանաչացուցանել. սաղարթացուցանել. նորոգել. կանանչցընել, բուսցընել.


Դալարեմ, եցի

va.

cf. Դալարացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դալարել եւ ի ծաղկեցուցանել. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Դալարիմ, եցայ

vn.

cf. Դալարանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դալարել եւ ի ծաղկեցուցանել. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Դալարութիւն, ութեան

s.

green, verdure.

· Calfa

NBHL (2)

Կանաչութիւն. եւ Մատաղութիւն. նորութիւն. կանանչութիւն, մատղաշութիւն.

Դալարութեամբ ծաղկեցար գեղեցկապէս. (Շ. բարձր.։)


Դահիճ, հճաց

s.

hangman, executioner;
attendant;
torturer.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ գաւառի եւ քաղաքի եւ գնդի մատնիչ եւ դահիճ։ Մի՛ զարհուրիր դու ի չարաշուք դահճէ այտի. (՟Բ. Մակ. ՟Է. 8։ ՟Է. 29։)


Դահճապետ, աց

s.

chief of hangmen;
officer.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιδεσμώτης princeps captivorum, ἁρχιμάγειρος princeps coquorum Պետ եւ գլուխ դահճաց, կամ պաշտօնէից ատենի. ... եբր. սարթապախիմ. ըստ յն. նաեւ աղճը պաղը, եւ խասապ պաղը Տե՛ս (Ծն. ՟Լ՟Է. 36։ ՟Լ՟Թ. 1։ ՟Խ. 4։ ՟Խ՟Ա. 10. 12։ ՟Դ. Թագ. ՟Ի՟Ե. 8։ Դան. ՟Բ. 14. եւ այլն։)