Definitions containing the research աղ : 10000 results

Զոշ

cf. Զօշ.

· Calfa

NBHL (1)

Յոռի. ցած. զազիր. անարժան. ամօթալի. անամօթ, (պ. զիշտ). որպէս եւ Զօշաքաղութիւնն է ամօթալի շահ.


Զոպայ, ի, իւ

s.

hyssop;
holy-water sprinkler, asperges-brush.

· Calfa

NBHL (2)

ὔσσωπος hyssopus. եբր. էզօպ. Բոյս մանրատերեւ՝ եւ մանրածաղիկ, խիտ, կծու, յորմէ կազմեալ լինէր մշտիկ՝ այսինքն կապոց սրսկելոյ. ուստի ի մեզ նաեւ Մշտիկ թարգմանի. տե՛ս եւ ԾՈԹՈՐ եւ ԶՈՒԻՐԱԿ. զուֆա, չիւպրա. եւ սաթէր, փէփիք օթու եւ կիւվէկի օթու որք են նման միմեանց. ռմկ. ծոթրին, զաթրին.

Ցանեսցե՛ս յիս զոպայիւ, եւ սուրբ եղէց. այս ինքն ծաղիկ ինչ է՝ զոր թանային յարեան. (Ոսկ. ես.։)


Զով

adj. s.

fresh, cold;
cool, freshness

· Calfa

NBHL (3)

ψυχρός, κρυερός frigidus, serenus Սաստկական բառիս Հով, (յորմէ Հովանի), եւ նուազականն այլազգականիս սօուգ, սօվուգ. Ցուրտ կամ պաղ բնական եւ ախորժ. բարեխառն. ցօղագին. որ եւ ՋԵՐԻՆ ասի. պաղուկ. սէրին.

Բաղանիքն այնպէս էին զով, իբրեւ թէ ամենեւին չէր ջեռուցեալ. (Ճ. ՟Ա.։)

Դու, զո՞ առնես զքեզ. վասն որոյ ի զուր դնի ի Քեր. երզն. զով, իբր նախդիր բաղադրական։


Զովամարմին

adj.

chilly, sensible to cold.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ մարմինն է զով. մարմինը պաղուկ.


Զովանամ, ացայ

vn.

to cool, to grow cool, to become cool.

· Calfa

NBHL (3)

καταψύχω, ἁναψύχω refocillor, respiro Հովանալ, բարեխառնիլ ի ցրտութենէ, կամ ցրտով ի տօթի. ոգի առնուլ յերեսաց տօթոյ եւ ծարաւոյ. զիջանիլ ջերմութեան իրիք. պաղըշտծկիլ, հովահրիլ, հանգչիլ .... եւ պաղիլ. սօվումագ.

Բոցն յաչաղութեան զովանալ. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)

Վաղվաղակի տապակն զովացաւ. (Ճ. ՟Ա.։)


Զովարար

adj. s.

refreshing, cooling, refrigerative;
refreshment.

· Calfa

NBHL (1)

Առնել գինի ուրախարար ի բնութենէ ջրոյ զովարար. (Սկեւռ. աղ.։)


Զովացումն, ման

s.

refreshment.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνάψυξις refrigeratio, refrigerium Զովանալն. պաղշտըկիլը.

Գալով այսր ... ի զովացումն՝ յաղագս տապոյ թշնամեացս. (Արշ.։)


Զովացուցանեմ, ուցի

va.

to refresh;
to give freshness;
to refrigerate.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναψύχω, ἁναπαύω, σκιάζω refrigero, refocillo, recreo, obumbro Տալ զովանալ. զիջուցանել զտապն. հովացուցանել, եւ հովանացուցանել. հովահարել. հանգուցանել. պաղըշտըկել, պաղեցնել, շուք ընել, հովահրել.


Զովացուցիչ, չի, չաց

cf. Զովարար.

· Calfa

NBHL (1)

Զովացուցանօղ. զովարար. պաղըշտըկօղ.


Զովողութիւն, ութեան

s.

company, society;
correspondence, intelligence;
participation.

· Calfa

NBHL (1)

κοινωνία communicatio, societas, consortium Ընկերութիւն. հաղորդակցութիւն. բաժանորդութիւն.


Զովութիւն, ութեան

s.

coolness, freshness, refreshment, refrigeration;
ի զովութեան երեկոյի, in the cool of the evening.

· Calfa

NBHL (1)

Զով գոլն. զովացումն. հովութիւն. ցրտութիւն. պաղութիւն, պաղուկութիւն.


Զուարակագլուխ

cf. Ցլագլուխ.

· Calfa

NBHL (1)

Հեծեալ յերիվարն զուարակագլուխ։ Անկաւ յերկիր եւ Աղեքսանդրի զուարակագլուխն երիվար. (Պտմ. աղեքս.։)


Զուարակազենութիւն, ութեան

s.

immolation of bullocks or steers.

· Calfa

NBHL (1)

Խրախութեամբ հացկերութից, եւ զուարակազենութեամբք. (Պտմ. աղեքս.։)


Զուարակափիղ

s.

chimera partaking of the bull and the elephant.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ փիլք, եւ եզնախոյք, եւ զուարակափիլք. (Պտմ. աղեքս.։)


Զուարափակ

cf. Զուարակափակ.

· Calfa

NBHL (1)

տեսանէին ի զուարափակի քաղաքորմի միոջ, զի խոտ համբարս մթերեալ էր. (Ագաթ.։)


Զուարթադէմ

cf. Զուարթերես.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնալով դարձցի զուարթադէմ՝ հնձեալ պտուղս քաղցրահամս, եւ որայս ամենալիս. (Սկեւռ. լմբ.։)


Զուարթաճաճանչ

adj.

bright, shining splendidly, fulgid.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս փեսայ՝ զի ելանէ յառագաստէ իւրմէ. զի զուարթաճաճանչ եւ քաղցրանուագ յառաջին իւրոյ լուսոյն ի մարդիկ նկարելն՝ ի սաղմոսարանն երեւեալ. (Կոչ. ՟Թ։)


Զուարթամիտ

adj.

sweet or good tempered, gay, sprightly;
joyful, merry.

· Calfa

NBHL (1)

Զուարթ մտօք, սրտիւ, ոգւով. լուրջ. եւ Քաղցր. յն. ἁγαθός որ է բարի, եւ բարերար. աղէկ. շէն.


Զուարթացուցանեմ, ուցի

va.

to divert, to exhilarate;
to drive away melancholy, to enliven, to animate, to revive;
— զմիտս, to cheer, to soothe the spirit;
— զլսելիս, to delight the ears, to please, to solace.

· Calfa

NBHL (1)

Այս ցօղ քաղցրութեան զուարթացոյց զբոյսս բանիցն Քրիստոսի. այսինքն ուռճացոյց. (Լմբ. ստիպ.։)


Զուարթուն, թնոց

adj. s.

sprightly, lively, vigilant;
angel.

· Calfa

NBHL (2)

Լերո՛ւք զուարթունք յաղօթս։ Արթունք եւ զուարթունք եղիցուք. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 7։ ՟Ա. Թես. ՟Ե. 6։)

Զուարթուն կա՛մ զայն ասէ, զամենայն զբաղմունս մարմնականս ի բաց ընկենուլ, եւ արթնութեամբ յուղիղ մտաց եւ ի սուրբ սրտէ զաղօթսն մատուցանել. եւ կամ զուարթնոցն երկնաւորաց նմանել ի ժամ աղօթիցն. եւ այլն. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)


Զուարճ

adv.

cf. Զուարթ;
—, —աբար, joyously, merrily

· Calfa

NBHL (2)

εὕθυμος, περιχαρής, φαιδρός laetus εὕδιος serenus Զուարթ զգալի օրինակաւ. հրճուեալ. ուրախ. խրախ. եւ Զուարճալի. ուրախական. հեշտալի. գեղեցիկ. ծաղկաւէտ. դալարագեղ. ուրախ զուարթ. շէն, շաղ.

Անդ ի մէջ դրախտին՝ ցընծային զըւարճ ուրախալից կենօքն. (Տաղ.։)


Զուարճակից

cf. Զուարթակից.

· Calfa

NBHL (1)

Աչք մերձենալով առ սիրելին՝ յառաջագոյն աւետիս տայ զմտերմութեանն զախտ՝ զուարճակից եւ խաղաղուտ հայեցուածօք. (Փիլ. իմաստն.։)


Զուարճանամ, ացայ

vn. fig.

to enjoy, to rejoice, to delight in any thing, to be delighted, to amuse one's self, to be diverted, to play;
to laugh, to jest, to divert one's self;
to flourish;
— սրտի, to rejoice one's heart, to solace;
— ընդ գեզ, to be delighted with beauty;
— իբրեւ զգալարի, to flourish like an herb;
զուարճացեալ ալիք, grey, hairs, hoariness.

· Calfa

NBHL (3)

Ուրա՛խ լեր եւ զուարճացի՛ր յամենայն սրտէ քումմէ դուստր Երուսաղէմի. (Սոփ. ՟գ. 14։)

Յանձն իւր զուարճացեալ լինէր թագաւորն. յն. քաղցրութեամբ լինէր. (Եսթ. ՟Ա. 10։)

ԶՈՒԱՐՃԱՆԱԼ. ἁναθάλλω, ἁνατέλλω, εὑθαλέω, ἁνθέω vireo, refloresco Ուռճանալ. դալարանալ, կանաչանալ, սաղարթանալ, ընձիւղիլ, ծաղկաւետանալ.


Զուարճացումն, ման

s.

rejoicing, happiness, delight;
flourishing anew, growing green again.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղիկքն ի զուարճացման են ասէ. այսինքն յուռճացման. (Նիւս. երգ.։)


Զուարճութիւն, ութեան

s.

joy, enjoyment, rejoicing, pleasure, deliciousness, delight, diversion, cheerfulness;
contentment, complaisance, pleasure, pleasantry;
amusement, recreation, pastime;
gaiety, frolicsomeness;
— տեղւոյ, amenity.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞վ զհայրականն բարբառեսցի զուարճութիւն՝ մասամբ ինչ յաղթահարեալ յորդւոյս. (Խոր. ՟Գ. 68։)


Զուգաբանեմ, եցի

vn.

to agree, to be of one mind.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զհոգեւորսն գաղափարս ընդ հոգեւոր ճշմարտութեան զուգաբանեսցեն. (Ճ. ՟Ժ.։)


Զուգաբնակ

adj.

that lives or dwells together, neighbouring, adjacent.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղթելով մի ի բազմացն՝ յաղթողին նման լինիցի, նորին զուգաբնակ մնալով. (Պղատ. տիմ.։)


Զուգագոյն

adj. adv.

equal, companion;
equally.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ զուգագոյն կայցէ՝ ի խաղաղութեան լինել մեզ ընդ Աստուծոյ, եւ իւրաքանչիւր ընդ անձին եւ ընդ միմեանս. (Ոսկ. ես.։)


Զուգադրեմ, եցի

va.

to combine;
to compose.

· Calfa


Զուգադրութիւն, ութեան

s.

combination;
composition, conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեսցէ ի ձեռն եղելոց զուգադրութեանց նշանացն ի հաւատոց ճշմարտութիւն։ Ոչ էր այնուհետեւ յապաղումն զուգադրութեան խորհրդոց աստուածագիտութեան. (Նիւս. սքանչ.։)


Զուգաթիւ

adj.

even;
equal, alike;
of the same number;
consubstantial.

· Calfa

NBHL (1)

Փորոտիք եօթն, եւ անդամք մարմնոյն նմանապէս զուգաթիւ (կամ զուգաթիւք)։ Զուգաթիւ ժամանակ աւուրց յառ տարիս (այսինքն աւուրս ՟Խ) ի վեր անդ կայ մնայ աղօթիւք եւ բարխօսութեամբ վասն ազգին. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 49։)


Զուգաթոռ

cf. Աթոռակից.

· Calfa

NBHL (1)

Կաթողիկոս՝ զուգաթոռ Սրբոյն Գրիգորի. (Կաղանկտ.։)


Զուգախառնեմ, եցի

va.

to mix together, to compose, to allay.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգախառնեալք առասպելական պատմութեամբք։ Զուգախառնեաց ի խաղաղական ցնծութիւն. (Նիւս. սքանչ.։)


Զուգախառնութիւն, ութեան

s. phys.

combination, mixture, medley, miscellany;
cf. Զուգախառնումն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ այնպէս վաղվաղակի ժանտախտ յարի ի մեզ ... որպէս չար արանց զուգախառնութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)


Զուգակարգեմ, եցի

va.

to put in order, to dispose;
to put into verse.

· Calfa

NBHL (1)

Ապողինարոս զհին կտակարանսն ... չափով (տաղից) զուգակարգեաց. (Սոկր. ՟Գ. 16։)


Զուգակից, կցի, կցաց

adj. s.

alike, equal, same;
spouse (man or woman).

· Calfa

NBHL (1)

ԶՈՒԳԱԿԻՑ. συνουσιαστής familiaris, discipulus Կենցաղակից. կենակից.


Զուգակշիռ

adj. s.

equivalent, equipollent;
just, equal;
equilibrium;
compensation.

· Calfa

NBHL (1)

ἱσοστάσιος, ἑπιστάθμος ejusdem ponderis, aequalis, aequus Հաւասարակշիռ. հանգիտակշիռ. համաչափ. համեմատ. հաւասար յո՛ր եւ է կարգի. հաւսար ծանրութեամբ, աղէկութեամբ.


Զուգակողմն

adj.

equilateral.

· Calfa

NBHL (1)

Ի զուգակողմանցն կրկնակաց երեքանկիւնիցն երեք տառք բաղկանան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Զուգակրօն

adj.

of thesame religion.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւատարիմ եւ զուգակրօն աշակերտօքն յաղօթս ապաւինեալ. (Կաղանկտ.։)


Զուգակցորդ

adj.

participant;
equal.

· Calfa

NBHL (1)

Կցորդակից. մերձաւոր. հաղորդ. կից.


Զուգահաւասար

adj.

equal, just, equivalent;
alike, same.

· Calfa

NBHL (1)

Ճշմարիտ խաղաղութեանն ոչինչ է զուգահաւասար յէիցս բարեաց. (Շ. թղթ.։)


Զուգաձայն

adj. adv. mus.

correspondent, equal, unanimous;
joining in accord;
of one accord;
— գտանիլ, to come to terms, to agree, to be of one mind;
to be in tune.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգաձայն եմք ամենայն քաղաքս. (Ճ. ՟Ա.։)


Զուգաձայնեմ, եցի

va. mus. to form an accord, to put in tune, to make harmony.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս զտասնաղի երգարան զուգաձայնեալ զհոգին եւ զմարմին տասն զգայարանօք. (Լմբ. սղ.։)


Զուգաձայնիմ, եցայ

vn. mus.

to agree with, to correspond;
to sing in concert.

· Calfa

NBHL (1)

Զուգաձայնիմք առ միմեանս ամենայն քաղաքս ի յընտրութիւն Աղեքսանդրու. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Զուգաձայնութիւն, ութեան

s. mus.

correspondence, union, equality, concord;
unison, symphony;
accompaniment.

· Calfa

NBHL (1)

Համակցորդ զուգաձայնութեամբ ... ընդ նմին վասն նորին աղերսել. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Զուգամասն

adj.

participant.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուածածնին չքնաղ կազմուած սքանչելաշուք բնակութեանն՝ զուգամասն կրօնից բարեզարդն եպիսկոպոսութեան կառուցեալ. իմա՛, հանգէտ, դիպող, կամ կից եպիսկոպոսարանի։


Զուգաշար

s. gr. syllable.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս հասարակ շաղաշարաց, որ ասի զուգաշարաց, այսինքն շարեցելոցն ի հասարակաց խօսս զրուցատրութեան, եւ բանից պատմութեան. (Երզն. քեր.։)

συλλαβή syllaba Շաղաշար. այսինքն փաղառութիւն. վանկ. սիւղղոբայ.


Զուգաշաւիղ

adj.

that holds the same course, companion on the road.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր պատկերակիցք՝ միատեսակք՝ զուգաշաւիղք։ Բազմամեղ ... ինձ զուգաշաւիղ։ Զուգաշաւիղք մաքրութեան վարուցն Մելքիսեդեկի։ Զուգաշաւիղք պարագրողին։ Համասերմ միաբոյս զուգաշաւեղ եղբօրն յաղթեաց. (Նար. ՟Ժ՟Թ. ՟Խ՟Ը. եւ Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)


Զուգապատիւ

cf. Հանգիտապատիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՞րքան ինչ պարտ իցէ համազգեացն եւ զուգապատուոցն, որ մինչեւ անբանիցն պահանջեալ է (օգնել)։ Մի՛ մախասցիս ընդ վախճանս զուգապատիւս՝ զուգապատուացն նմանապէս առաքինութեամբն։ Ոչինչ գովեմք որ զկնի որկորիցն զուգապատուացն, մանաւանդ եթէ անպատուացն։ Յոյժ հեռաւորուեանն՝ չարութիւն (Սաբելի եւ Արիոսի), եւ զուգապատիւ ամբարշտութիւնն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. մակաբ. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Ը. եւ Ածաբ. մկրտ.։)


Զուգապատուութիւն, ութեան

s.

the same dignity, participation in the same dignity.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակացն զուգապատուութիւն, փառացն տեսութիւն ... Զբնութեանս զուգապատուութիւն՝ հաւասարութեամբ պարգեւացն պատուեաց։ Ծագէ զարեգակն զուգապատուութեամբ։ Նոքա զորդւոյ կոչումն՝ զուգապատուութեան ձայն իմացան. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Ժ՟Բ. եւ Ածաբ. ծն.։)