Definitions containing the research օր : 9873 results

Հոսեմ, եցի

vn.

to shed, to spill, to pour out;
to flow, to fall, to drop;
to gush, to stream, to run;
to scatter, to disperse;
to winnow, to fan;
to precipitate;
— յորդաբուխ արտօսր, — իբրեւ զհեղեղ զարտասուս, to shed tears abundantly, in torrents;
— հողմոյ, to cast to or throw to the winds;
cf. Հոսիմ.

· Calfa

NBHL (4)

Հոսել զզօրութիւն պատգամաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)

Ցրուեցից զձեզ ընդ ամենայն ազգս, զոր օրինակ հոսի հոսչաւ։ Իբրեւ զփոշի հոսեալ ի կալոյ։ Իբրեւ զունգ յարդի հոսեալ յերեսաց հողմոյ։ Հոսեսցէ զնոսա յայնկոյս գետոյն։ Հոսեցից զնոսա ընդ գաւառս։ Մանրեսցէ եւ հոսեսցէ զամենայն թագաւորութիւնս։ Զչորրորդ մասն հոսեսցես հողմոյ։ Որպէս փոշի՝ զոր հոսէ հողմ ի վերայ երեսաց երկրի.եւ այլն։

Հոսէր ընկենոյր բարդս բարդս ի մէջ զօրացն։ Զաշտարակն վերուստ ի վայր փլուզեալ հոսեաց. (Ագաթ.։)

Ընդ քեզ եւ զօրք վերին հոսին, մինչ զի թափուր մնալ երկին. (Յիսուս որդի.։)


Հոսումն, ման

s.

flowing out, outpouring, effusion, discharge;
leakage.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զօրէնս հասարակաց բնաւորականս հոսմանց. (Նար. ՟Ժ՟Գ։)


Հովանամ, ացայ

vn.

to grow cold, to become cool, to get fresh;
to grow cool or cold, to cool down, to become lukewarm or careless;
— օդոյ, to grow chilly.

· Calfa

NBHL (1)

Առնուն ջերմութիւն ի տապոյ արեգականն, եւ ապա դառնան հովանան հովանեօք ամպոց. (Վեցօր. ՟Դ։)


Հովանանամ, ացայ

vn. fig.

to overshadow, to shade, to shadow;
to seat or repose oneself in the shade;
to take under one's protection, to protect, to defend, to shelter.

· Calfa

NBHL (2)

Զկոյս հովանացեալ զօրութեամբ հոգւոյն. (Խոր. հռիփս.։)

Ի բարձրեալն հօրէ զօրացեալ եւ հովանացեալ. (Նար. ձ։)


Հովանաւորեմ, եցի

va. fig.

to shade, to cover with shade, to cast a shadow upon;
to protect, to take under one's shadow or patronage.

· Calfa

NBHL (1)

Հօր զօրութիւն, կամ զօրութիւն բարձրելոյն հովանաւորեալ քեզ. (Շար.։)


Հովանի, նւոյ, նեաւ

s. fig. adv.

shadow, shade, umbrage;
auspice, conduct, shield, defence, guard;
— ընդ —նեաւ, in the shade, under the shadow of;
with the protection or under the auspices of;
— լինել, առնել, cf. Հովանաւորեմ;
աւուրք իմ որպէս — անցին, my life has passed away like a shadow.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած հովանի լիցի նմա զամենայն աւուրս. Զօրութիւն բարձրելոյն հովանի լիցի ի վերայ քո։ Հովանի լիցի տէր զօրութեանց ի վերայ երուսաղէմի։ Աջով իւրով հովանի լիցի նոցա։ Հովանի լինէր ամենայն գնդին նիզակաւն. եւ այլն։


Հովիւ, վուի, վուաց

s.

pastor, shepherd, herdsman, neatherd;
հովուի գաւազան or բիր, shepherd's rod or staff, wild thistle, dipsacus sativus, damasonium;
մանուկ —, shepherd-boy;
աղջիկ —, shepherdess, shepherd-girl, shepherd-lass.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ հոմերոս ասէ՝ հովիւ ժողովրդոց գոլ զբարի զօրավարն. (Պղատ. մինովս.։)


Հովուակից, կցի, կցաց

s.

pastor's companion, fellow pastor;
bishop's colleague, coadjutor.

· Calfa


Հովուապետ, աց

s. fig.

chief shepherd;
Jesus-Christ;
pontiff, archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Հովիւքն օրինակք եկեղեցւոյ հովուապետաց, որ տքնին ի վերայ խաշանց. (Տօնակ.։)


Հոտեմ, եցի

va.

to render stinking, fetid;
to rot, to putrefy, to stink.

· Calfa

NBHL (1)

Տէ՛ր, արդ հոտեալ իցէ, քանզի չորեքօրեայ է. (Յհ. ՟Ժ՟Ա. 39։)


Հոտոտեմ, եցի

vn.

cf. Հոտոտիմ.

· Calfa


Հորդան տամ

va. vn.

to cause to advance, to lead on, to conduct, to drive forward;
to flock in crowds, to fall upon, to rush impetuously on, to overspread.

· Calfa

NBHL (2)

Վաղվաղակի հորդան տայր զօրաց իւրոց. (Յհ. կթ.։)

ՀՈՐԴԱՆ ՏԱԼ. (լծ. հորդել, եւ յորդել.եւ թ. օրդու էիւրիւթմէք ). ἁπαίρω discederefacio, tollo. Յառաջ վարել զբազմութիւն. խաղացուցանել զհօտ կամ զզօր ի չու. ճամբա հանել, քշել տանիլ.


Հուժկու

adj.

strong, vigorous, robust;
powerful, potent, mighty.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՈՒԺԿՈՒ գրի եւ ՀԱՒԺԿՈՒ, ՀՕԺԿՈՒ. Ուժեղ. ուժեղակ. կարող հասակաւ եւ արութեամբ. առոյգ եւ արի. քաջ. կորովի. զօրաւոր. հզօր. երեւելի. հոյակապ.


Հունդ, հնդոյ

s.

seed, grain.

· Calfa

NBHL (1)

Զոհք ոչ էին աստուածոցն՝ կենդանիք, այլ՝ հունաւորք, եւ մեղրով թաթաւեալ պտուղք. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.

· Calfa

NBHL (3)

Ծայրս կոչէ զվերինսն զօրութիւնս, եւ զհուպսն առ աստուած. (Մաքս. ի դիոն.։)

Իբրու մշակէաք ի կղզոջն, հուպ մեր եւ սա անդանօր վաստակէր. (Պղատ. եւթիփռոն.։)

Վաղենտին զօրավար հուպ ի վերայ հասեալ. (Յհ. կթ.։)


Հպատակ, աց

s. adj.

subject;
vassal, serf;
dependent, inferior, subordinate, obedient, obsequious;
attentive, careful;
— լինել, to be attentive;
— կալ, to be obedient, to obey, cf. Հպատակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որդի եղեալ եմ եւ ես հպատակ հօր իմոյ։ Ունկնդի՛ր լերուք առաջնորդաց ձերոց, եւ հպատա՛կ կացէք նոցա. (Առակ. ՟Դ. 3։ Եբր. ՟Ժ՟Գ. 17։)


Հպատակեմ, եցի

vn.

cf. Հպատակիմ.

· Calfa


Հպատակութիւն, ութեան

s.

subjection, dependence;
vassalage;
submission, obedience, deference, subordination;
devotedness, devotion;
care, attention;
— օրինաց, veneration, respect for the laws.

· Calfa


Հպարտանամ, ացայ

vn.

to be proud, to swell with pride, to be puffed up;
— ընդ տոհմ իւր, to boast of one's descent or birth.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπαίρομαι, ὐπεριφανέω, ἑξυβρίζω , ἁλαλαζονεύομαι, μετεωρίζομαι, ὐψηλοφρονέω, γαυριάω , φυσίομαι superbio, effero me, extollor, jacto me, glorior, inflor եւ այլն. Կամիլ վերագոյն երեւիլ քան զայլս. փքանալ. ամբարտաւանիլ. բարձրամտիլ. պարծիլ. պանծանալ. ամբարհաւաճիլ. մեծաբանել. յանձնապաստան լինել. ... խօրօզ չանմաք (լծ. գոռոզանալ)


Հպարտացուցանեմ, ուցի

va.

to make proud, to puff up, to inflate, to render haughty.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հպարտացոյց զնա սպայ զօրաց բազմաց. (Կոչ. ՟Բ։)


Հպիմ, եցայ

vn.

to approach;
to touch, to handle.

· Calfa


Հպումն, ման

s.

cf. Հպաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Հպութեամբ եւ առաջնապէս։ Երեւեցուցանելով զորդի առ հպութիւն հօր. (Դիոն. երկն. ՟Ժ՟Բ։ Կիւրղ. գանձ.։)


Հռետոր, աց

s.

rhetor, rhetorician, orator.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ յն. ռի՛դօր. լտ. օռա՛դօր. ῤήτωρ orator, rhetor. այսինքն Ասօղ. ճարտասան, եւ ճարտարախօս. ատենախօս. փաստաբան. պերճաբան.


Հռետորաբար

adv.

rhetorically, eloquently.

· Calfa

NBHL (1)

ῤητορικῶς oratorie, rhetorice. Իբրեւ հռետոր եւ փաստաբան. ճարտասանօրէն.


Հռոգեմ, եցի

va.

to pay a salary.

· Calfa

NBHL (1)

Արարաք ձմերոց, եւ զամենայն հեծելազօրսն մեր հռոգեցաք. (Ուռհ.։)


Հռչակեցուցանեմ, ուցի

va.

to make famous, to trumpet, to sound the fame of, to praise, to exalt;
to publish, to divulge, to make public, to noise or rumour abroad;
to chant, to celebrate, to solemnize.

· Calfa

NBHL (1)

Հռչակեցուցանէ զիւր տկարութիւնն մարգարէս, զի նովաւ զաստուծոյ բանին զօրութիւնն ցուցանիցէ. (Մխ. երեմ.։)


Հսկայազն

s.

giant.

· Calfa

NBHL (1)

Հսկայազունք էին եւ քաջք. (Վրդն. օրին.։)


Հսկայազուն, զանց

cf. Հսկայազն.

· Calfa

NBHL (1)

Հսկայազունք էին եւ քաջք. (Վրդն. օրին.։)


Հսկայութիւն, ութեան

s.

giantship.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրութիւն հսկայութեան իւրոյ տկարացաւ. (Մծբ. ՟Գ։)


Հսկեցող

adj.

cf. Հսկող.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմասցո՛ւք ընդ հսկեցօղ ազգն սագաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Հսկող

adj.

watchful, vigilant.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմասցո՛ւք ընդ հսկեցօղ ազգն սագաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Հրաբաժակ, ի

s. fig. adj.

fire-cup;
punishment by fire;
fiery, full of fire.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաբաժակ գինւոյ սաստիկ զօրութեանն. (Ագաթ.։)


Հրաբեր

adj. chem.

igniferous, producing fire;
pyropherous.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ զհուր. կրօղ յինքեան զզօրութիւն հրոյ.


Հրաբերան

adj.

fire-mouthed.

· Calfa

NBHL (1)

Քրովբէօրէն հրաբերան բղխօղ նշուլից. (Նար. կուս.։)


Հրաբուն

adj. fig.

fiery, igneous;
spiritual, celestial, divine.

· Calfa

NBHL (3)

Ի ձեռն նոցին իսկ հրաբուն զօրացն. (Դիոն. առ տիտ.։)

Հրաբուն զօրութեանցն դասք սպասաւորեալ. (Կիւրղ. ղկ.։)

Բանն մարմնացեալ զհրաբուն փառացն էական ճառագայթ անդանօր փայլեցոյց. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրադէզ

adj.

heaping up fire.

· Calfa

NBHL (1)

Հրադէզ զօրութեամբն յաղել պնդել։ Ահեղ որոտմամբ փայլակնաբորբոք հրադէզ զօրութեամբ. (Ագաթ.։ Խոր. վրդվռ.։)


Հրազինեմ, եցի

va. fig.

to arm or furnish with fire;
to inflame, to kindle.

· Calfa

NBHL (1)

Հրով սպառազինեալ. հրեղէն լեզուօք եւ զօրութեամբ վառել ի հոգեւոր մրցանս.


Հրաժարական, ի, աց

adj. s.

renouncing, abdicating, resigning, taking leave of;
resignation;
leave of absence;
տալ — ողջոյն, to take one's leave, to say good-bye, to bid farewell to;
— կեանք, retired or solitary life.

· Calfa

NBHL (1)

Յօրինացն ոմանք հրամայական (կամ հրամանական) էին, եւ ոմանք հրաժարական. (Երզն. մտթ.։)


Հրաժարեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Հրաժարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Օրէնք հրաժարեցուցանէ. եւ հրաժարեցուցանելով յաղագս քաղաքին երեւի իսկ, եւ երեւեսցի. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Հրաժեշտ, ի

s.

renunciation, renouncing, relinquishment;
abdication;
resigning, resignation;
denial, refusal;
leave of absence;
dismission, discharge;
permission;
parting, leave;
farewell, adieu, good-bye;
— առնել, տալ, cf. Տալ հրաժարական ողջոյն;
to renounce, to give over, to relinquish, to resign;
to retire from, to leave off;
to bid adieu or farewell;
ի —ի կացուցանել, to dismiss, to discharge, to send or turn away;
առնուլ — անդարձ, to bid an eternal farewell, to bid adieu for ever.

· Calfa

NBHL (2)

Կոծ դնեն, թողեալ զյուսով եւ զօրհնութեամբ զհրաժեշտն. (Կանոն.։)

Հրաժեշտ տայ ի վաշխից։ Հրաժեշտ տայ բանիւն՝ բնաւին մի՛ երդնուլ. (Նախ. օրին.։ Երզն. մտթ.։)


Հրալից

adj.

full of fire, ardent, burning.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛ռ զհրալից սկտեղս, եւ տա՛ր մօրն քո. (Եփր. ի յհ. մկ.։)


Հրախաղաց, ի

adj.

accompanied with fire.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոցախմբելոց հրախաղաց զերից մանկանցն զօրհներգութեանցն երգս. (Քերթ. եկեղ.։)


Հրախառն

adj.

mixed with fire.

· Calfa


Հրածորան

adj.

diffusing or spreading fire.

· Calfa

NBHL (1)

Հրածորան աստուածային լուսովն զուարճացեալ լցեր զառաքեալսն։ Այսօր ի շրթունս հողեղինացն հրածորան հեղեալ ի յերկնից. (Շար.։)


Հրակերպեան

adj. s.

fire-like, flame-shaped;
— դասք or հրակերպեանք, angels.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր ցնծացան պարունակք հրակերպեան զուարթնոցն. (Շ. տաղ.։)


Հրակէզ առնեմ

sv.

cf. Հրակիզեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր աստուածաշունչ քնարն յովհաննէս ի գլուխ ահաւոր եւ հրակէզ մերձենայր. (Թէոդոր. կուս.։)


Հրահանգապետ, աց

s.

chief usher;
gymnasiarch.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրինականացն դաստիարակէ զհրահանգապետս. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Հրահանգիչ

adj. s.

instructive;
instructing;
instructor, teacher, tutor.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ վաճառեսցէ բժշկի ոք, եւ կամ հրահանգողի, ոչ իցէ դարձուցանել զայնպիսին. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Հրահանգութիւն, ութեան

s.

cf. Հրահանգ.

· Calfa

NBHL (1)

Յերկիր կործանեցաւ բարեկարգութիւն՝ հրահանգութիւն եկեղեցւոյ։ Բարեկարգութիւն հրահանգութեան օրինացն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Հրահոսան

adj.

fire spreading, shedding fire on.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր Հրոսակք. զօրականք. սուհանդակք.