Կոյրք առ սրատեսս. (Փիլ. իմաստն.։)
Արտասուք զաչս հոգւոյն սրատես եւ քաջիմաց առնեն. (Անան. զղջ.։)
Արուեստ իմ գոյն է բաղդատօղ, սրատեսացն եմ ես խնդրօղ. (Կրպտ. ոտ.։)
Մտաց աչօք սրատեսք իցեն։ Առաջի սրատես իմաստնոցդ։ Որպէս կենդանի միտ՝ բոլոր ակն սրատես։ Զլինելոցն սրատես ակամբ առաջի աչաց տեսանեմք. (Փարպ.։ Լմբ.։ Մաքս. ի դիոն.։ Ասող. ՟Գ. 1։)
Զսրատես խորհրդիւն զհմտանալն։ Քաջակորով եւ սրատես մտերմաբար խոհականութեամբ քննել. (Պիտ.։)
Ոգւոցս աչօք ընդ աղօտ տեսանելով. քանզի զսրատեսն սոցա այլս նդակ իրացն շամանդաղ ստուերացուցեալ ծմակեցոյց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ոչ կոյրն, այլ սրատեսիլ մեծութիւն է՝ առաքինութեանցն աւելաստացութիւն։ Սրատեսիլ աչօք տեսեալ զսոսա։ Սրատեսիլ մտաց աչօք։ Կուրացեալք յայն, առ որմիայն սրատեսիլ լինել հարկաւոր էր. (Փիլ.։)
Բա՛ց են աչք մտաց մերոց, եւ սրատեսիլ եմք մարմնոյ աչօք։ Լուսաւորին միտքն, եւ լինին յոյժ սրատեսիլք։ Փոյթք էին ի հայհոյութիւն, եւ սրատեսիլք ի ձաղանս անարգանաց նորա. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)
Ի սրատեսութի՞ւն (հպարտանաս). արծուի եւ անգղ յաղթեն քեզ։ Տուեալ է աստուծոյ անկեղն առաւել զսրատեսութիւն։ Այծեամն իւրով սրատեսութեամբն։ Այծեամն անուանէ յաղագս սրատեսութեանն զբանն աստուած. (Ոսկ. փիլիպ.։ Ոսկիփոր.։ Բրս. հայեաց.։ Նիւս. երգ.։)
Ոչ նմանապէս զսրատեսութիւնն ունին (զմտաց)։ Ոչ ըստ ոգւոց ինչ սրատեսութեան՝ ստուգութեան ուրեմն հասաւ մտաց. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. լիւս.։)
Նախահայեաց սրատեսութեամբ ոմն ասաց. (Պիսիդ.։)
wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.
· Calfa
δορκάς, δόρκων. caprea, dorcas եւ capreolus, parva capra. եբր. ձէպի իբր թ. լէփիջ. Այծ վայրի՝ արագոտն եւ սրատես, բազմաճղի եւ տկար եղջերօք. եապան քէչիսի, գարաճէ, կէյիք սըզընը, ճէյրան, զազալ.
eagle;
ձագ արծուոյ, eaglet;
էգ —, eagless.
· Calfa
ἁετός aquia որ եւ ԱՐԾԻՒ. Թագաւոր հաւուց թռչնոց, մեծամարմին, կորակտուց, մեծամագիլ, բարձրաթռիչ, սրատես, յափշտակիչ. որոյ են այլ եւ այլ տեսակք.
quick, prompt, dexterous, nimble;
rapid, swift;
expeditious;
frequent;
quickly, promptly, adroitly, swiftly, speedily;
արագ արագ, very quickly, very soon, cf. Անյապաղ.
· Calfa
ԱՐԱԳ (աչք). Սուր. սրատեսիլ. (ըստ հոմաձայնութեան յն) (Շ. յուդ.։)
that hears, understands easily or readily;
that has fine ears.
· Calfa
Խցաւ սրատես ակն, սեղմեցաւ ունկն արագալուր. (Տօնակ.։)
cf. Համեմատեմ.
· Calfa
Արուեստ իմ գոյն է բաղդատօղ, սրատեսողաց եմ ես խնդրօղ. (Կրպտ. ոտ.։)
cf. Բազմաչեայ.
· Calfa
πολυθεάμων plurima cernens Որ բազում ինչ տեսանէ. սրատես. բազմաչեայ. բազմահայեաց. բազմակն.
divergent;
— աչօք, ակամբ, with open eyes.
· Calfa
Բաց աչօք հայեցօղ. յստակատես, կամ հեռատես, սրատես.
the middle or internal part of the thorax.
· Calfa
Լինի ազդումն նոցա ի ներքոյ ըստ միջակրծիցն՝ սրատեսակին անուանեցելոյ ջղուտ մարմնոյն. (Նիւս. բն. ՟Ի։)
expert at drawing the bow, skilled in arehery;
well-bent (bow).
· Calfa
ԿՈՐՈՎԱՁԻԳ. ա. Հեռաձիգ եւ զօրաւոր ըստ տեսութեան. հեռատես. սրատես.
keen-witted, subtle, penetrating, ingenious, perspicacious, sagacious, acute;
shrewd, crafty, cunning.
· Calfa
νουνεχής, φρόνιμος, μεγαλόφρων sapientissimus, ingeniosus եւ այլն. Կորովի մտօք. հանճարեղ. սրատես. նրբահայեաց. մտացի, խոհական.
raw flesh;
carrion, carcass, dead body.
· Calfa
Տուեալ է Աստուծոյ անգեղն առաւել զսրատեսութիւն, այնքան՝ զի ազդեալ ի հեռուստ վասն անկածի իրիք շաղղաց գիշի, եւ այլն. (Ոսկիփոր.։ Վրիպակ կարծի դրուիս.)
fog, haze, mist;
obscurity;
atom, corpuscle;
cosmical matter;
— աչաց, suffusion, cataract.
· Calfa
Բազում զսովաւ յառաջագոյն շամանդաղ ի զգայութեանցս հեղեալ։ Զաւելորդ շամանդաղն մաքրելով։ Ոգւոցս աչօք ընդ աղօտ տեսանելով. քանզի զսրատեսն սոցա՝ այլանդակ իրացն շամանդաղ ստուերացուցեալ ծմակեցոյց. (Փիլ.։)
to be well instructed, informed, versed, experienced.
· Calfa
Բաւականապէս հմտացեալ գիտութեամբ։ Հմտանալ սրատես խորհրդիւ, կամ վարժմամբ պատերազմականօքն, կամ տարերցդ խառնուածոյ. (Պիտ.։)
cf. Եբրայական.
· Calfa
Իսրայէլ սրատեսօղ թարգմանի ի լեզու հեբրայեցի։ Ղեւոնդ.։
clearsightedness, perspicacity.
· Calfa
Պայծառ տեսութիւն կամ տեսողութիւն. սրատեսութիւն.
provident, foreseeing.
· Calfa
Նախահայեաց սրատեսութեամբ ոմն ասաց. (Պիսիդ.։)
denominative;
concrete.
· Calfa
Այծեամն (ըստ յն. տօրգա ) յարանուն է իւրով սրատեսութեամբն (յն. օքսիտօրգի՛ա ). (Բրս. հայեաց.։)
obscurity, darkness, night;
dark, obscure, gloomy;
— անհնարին, frightful or thick darkness, impenetrable gloom;
— ընդ —, ի մթան, ի մթի, in darkness, in the dark, in the gloom.
· Calfa
Գերանաւ կուրացելոյս զմութ այլոց սրատեսել. (Յհ. կթ.։)
to render compact, to restrain, to constrain, to restrict, to restringe, to cramp, to contract, to squeeze, to strain, to press.
· Calfa
Խցաւ սրատես ակն, սեղմեցաւ ունկն արագալուր. (Տօնակ.։)
sharp-sightedness;
keenness of vision.
· Calfa
Ստոյգ տեսութիւն, սրատեսութիւն.
keen-sighted, piercing-eyed;
clear-sighted, perspicacious.
· Calfa
ὁξυωπής, ὁξυωπός acutus visu, acutum cenens. Սո՛ւր ակամբ. սրատես. կորովաբիբ. աչքը սուր.
piercing sight;
perspicuity, clear-sightedness.
· Calfa
ὁξυωπία acutus visus. Սրութիւն աչաց. սրատեսութիւն.
eagle-eyed;
having a penetrating glance.
· Calfa
Սո՛ւր հայեցիւք. յստակահայեաց. սրատես. սրակն. կորովաբիբ.
sharp, pointed, piercing, cutting, trenchant;
penetrative, acute, perspicacious, keen, subtle, lively;
sharpness;
sharply;
acute accent;
— ձայն, sharp sound, shrill voice;
— ազք, ակն, keen sight;
— ականջ, sharp ear;
— համ, acrid savour;
— ցաւ, acute pain;
— ունկն կալջիր խրատու հօր քոյ, be most attentive to your father's advice.
· Calfa
vision, sight;
prophecy.
· Calfa
Զօրութիւն տեսանելոյ. սրատեսութիւն. տեսութիւն.
sharp-eyed, acute-looking.
· Calfa
Որք ի մարդս եւ ի սուրբ օդս զբօսնուցուն, սրատեսք եւ քաջահայեացք լինին. (Խոսր.։)
far-seeing, far-sighted;
far-piercing.
· Calfa
ὁξύδερκης, -κῶν, -κέστερος acutum cernens, perspicax διορατικώτερος perspacacior. Քաջ տեսօղ. կորովաբիբ. սրակն. սրատես.
sharp-witted, acute.
· Calfa
Արտասուք զաչս հոգւոյն սրատես եւ քաջիմաց առնեն. (Անան. զղջ.։)
Հոգին (ելեալ ի մարմնոյ) սրատեսիկ եւ քաջիմաց եւ առաւել զգայուն լինի. (Կաղանկտ.։)
blunt, dull, whose edge is worn;
stupid, heavy;
— անկիւն, obtuse angle;
—, — շեշտ, ոլորակ, grave accent.
· Calfa
«հաստ, գուլ, անհասկացող. 2. գուլ, ո՛չ-սուր. 3. ծանր, թաւ» Փիլ. Նիւս. ծն. Շնորհ. այբուբ. Երզն. քեր. «կէտառրու-թեան մէջ՝ նշանը» Թր. քեր. «90 աստիճա-նից մեծ անկիւն» Եւկղիդ. որից բթել Սիր. լ. 10. Վրք. և վկ. Ա. 370. բթիլ Ագաթ. Եղիշ. բթագոյն Փիլ. Պղատ. տիմ. բթահայեաց «ո՛չ-սրատես» Առաք. մոլ. բթացուցանել Շնորհ. ընդհ. Ոսկ. աւագ բշ. բթութիւն Նիւս. բն. Մագ. քեր. առանց սղումի՝ բութանկիւն Եւ-կըղիդ. նոր բառեր են՝ բթանալ, բթամիտ ևն։