Definitions containing the research ագի : 2122 results

Պատսպարան, աց

s.

asylum, refuge, retreat, shelter, cover;
protection, patronage, defence, prop, support;
resources;
— լինել, to be the refuge of to protect, to defend, to take under one's protection.

· Calfa

NBHL (1)

Զո՞ պատսպարան ապաւինութեանց յահագին դատաստանին գտցէ ժամանակին. (Սարկ. քհ.։)


Պատրաստ, ից

adj. adv.

prepared, ready, disposed, in condition;
active, quick;
at hand, near at hand, disposable;
warily, softly, slowly;
— առնել, to prepare;
— լինել, to prepare oneself;
to be disposed;
to be prompt or resolute;
ի —ի ունել, to hold in readiness;
to stand in readiness, to be ready;
— կալ, cf. Պատկառ կամ.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւասար այնոցիկ՝ որ ի պատրաստէ ընկենուն զշնորհսն առաջի։ Տրտմագին է մարդկան աղդ եւ կարօտ, կամ հասելոց չարեացս, կամ յուսացելոց, կամ պատրաստիցս ակամայց տրտմել. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Պատրուակ, աց

s.

veil, cover;
mask, cloak, appearance;
fiction, pretext, excuse;
— թղթոյ, envelope;
address;
ընդ —աւ, under the appearance.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՏՐՈՒԱԿ ԹՂԹՈՑ. Ծրար ողջունագիր թղթոյ, ուրդիր հասցէն. բարեւագրին երեսը, հասցէն.


Պարագայ, ից

adj. s.

circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.

· Calfa

NBHL (1)

ի շարժմունս երկակի լուսաւորօք ժամայեղից առ ի նշանակ հոլովմանց պարագայց ժամանակագիւան շրջագայց արշաւանաց. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Պարալնում

va.

to fill completely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածագիտութեանն բուրումն զերկնախոհիցն պարալնու անուշահոտութեամբ զիմաստս։ Ի գիրկս կուսին՝ աստուածացեալ մարմնովն, եւ զսրովբէական կառսն պարալնու՝ մարմնացեալ աստուածութեամբն. (Խոր. վրդվռ.։)


Պարապորդ, աց

adj.

unoccupied, idle, unemployed, lazy, slothful;
vacant, void, empty.

· Calfa

NBHL (1)

Սատանայ բերէ քեզ գործ եւ հոգս, զի մի թողցէ զքեզ պարապորդ՝ յագիլ ի քաղցրութէն որ լինին քեզ յողբոց քոց. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Պարառաբար

adv.

round about;
taken all together.

· Calfa

NBHL (1)

Անտարր անպարագիր՝ պարառաբար խորհեցողին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Կայական, ի, աց

adj. s.

firm, solid, stable, stationary;
chant, plain-song.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղից, երգոց, չափականաց, կայականաց, պարաւորաց. այսինքն երգոց որ նուագին կալով առ ետեղ առանց պարելոյ. (Փիլ. տեսական.։)


Կայթիւն

s.

clapping of hands;
stamping;
shouting, applause, cheers, acclamations;
caper;
clattering.

· Calfa

NBHL (1)

Բագնօքն հրովն եւ աղբերբն ահագին իմն տեսիլ եւ փայլումն, եւ թնդմունս եւ կայթմունս գործէին. (Խոր. պտմ. հռիփս.։)


Կայծիկ

s.

little spark.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու յականս կայծին դժուարագիծ. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)


Կանգուն, գնոց

s. adj.

cubit;
straight, standing, perpendicular, erect, on foot;
firm, stable;
— կալ, to be up or a foot;
to rise, to get up;
գնալ —, to be haughty, proud, vain;
նստաւ —, he sat upright;
եկաց —, he stopped, stayed, or did not pass beyond.

· Calfa

NBHL (1)

Յայնժամ կանգուն կացեալ մեծին սահակայ։ Կանգուն կալով երկիրպագին հարեւանցի. (Խոր. Գ. 65։ Շ. բարձր.։)


Կանխագէտ

adj. s.

foreknowing, pre-scient;
diviner, foreboder;
prognosticator.

· Calfa

NBHL (2)

Դատաստանք քո կանխագէտք են. յն. ի կանխագիտութեան. (Յուդթ. ՟Թ. 5։)

προειδώς, προγνώστης, προγινώσκων praescius, praesciens. Որ կանխաւ գիտէ զլինելոցս. յառաջատես. նախատես. եւ Կանխագիտական.


Կանխատեսութիւն, ութեան

s.

foresight, precaution;
prevision.

· Calfa

NBHL (1)

πρόνοια, πρόγνωσις praenotio, praescientia, providentia. Նախատեսութիւն, կանխագիտութիւն, նախախնամութիւն աստուծոյ. եւ մարգարէութիւն.


Կանուխ, նխոց

adj. adv.

premature, preco-cious, ripe before the season;
prior, anterior;
old, ancient;
before the time, prematurely, very early;
պտուղ — եւ անագան, early or first, late or backward fruits;
անձրեւ — եւ անագան, the former the latter rain, vernal autumnal rain.

· Calfa

NBHL (1)

Կանուխ գիտութիւն աստուծոյ. յհ. կանխագիտութիւն. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 2։ Յճխ. ՟Ա. եւ ՟Դ։ Եղիշ. ՟Բ։)


Կապակցութիւն, ութեան

s.

bond, conjunction, connexion;
coherence, relation, concatenation.

· Calfa

NBHL (1)

Կապակցութիւն սիրոյ. (Նանայ.։ Ճ. ՟Ը.։ Գագիկ առ ռոմանոս.։)


Կապարճաւոր

adj.

furnished with a quiver, (archer).

· Calfa

NBHL (1)

Կապարճեալք եւ լիաձիգք՝ եւ լիագիրկք մտցեն անդր. (Ոսկ. ես. (յն. նետիւք եւ աղեղամբ)։)


Կապարճեալ

adj.

cf. Կապարճաւոր

· Calfa

NBHL (1)

Կապարճեալք եւ լիաձիգք՝ եւ լիագիրկք մտցեն անդր. (Ոսկ. ես. (յն. նետիւք եւ աղեղամբ)։)


Կապուտակիմ, եցայ

vn.

to become bluish or livid, to approach to blue.

· Calfa

NBHL (1)

Կապուտակեալ էր յահագին տանջանաց. (Ճ. ՟Բ. որ ի ՟Ա. գրի, կապուտակացեալ։)


Կասկածագոյն

cf. Կասկածագին.

· Calfa


Կատակութիւն, ութեան

s.

cf. Կատակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ապականեսցին բագինք կատակութեան. (Ամովս. ՟Է. 9։)


Կատարողութիւն, ութեան

s.

administration, celebration;
consecration.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատարագին կատարողութիւն։ Զմիւռոնին կատարողութիւն։ Ի կատարողութիւն խորհրդոյ սրբոյ պատարագին. (Լմբ. պտրգ.։)


Կարապ, ի

ast.

s. ornith. swan;
ձագ —ի, cygnet;
երգ —ի, the tuneful strains of the expiring swan. cygnus.

· Calfa

NBHL (1)

Կարապ, եւ արագիլ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 17.)


Կարապետ, ի

s. adj.

fore-runner, precursor;
out-rider;
guide;
precursory.

· Calfa

NBHL (1)

Արս իբրեւ հազար մի կարապետ առաջի իւր առաքեալ։ Կարապետքն հրաւիրեալ գագիկ եւ գուրգէն հասանէին. (Յհ. կթ.։)


Կարգադրեմ, եցի

va.

to put in order, to order, to dispose, to arrange.

· Calfa

NBHL (1)

Աղօթս սուրբ պատարագին, եւ այլոց կարգադրեալ կանոնիցն. (Շ. ընդհանր.։)


Չորրորդ, աց

adj. adv. s.

fourth;
fourthly;
four;
quarter;
— տասն, forty;
չորից —աց զինուորք, four quaternions of soldiers;
—ք, the marrying four times;
the fourth marriage, or the fourth time married.

· Calfa

NBHL (2)

ՉՈՐՐՈՐԴ. մ. τέταρτον quartum. Ի չորրորդ նուագի.

ՉՈՐՐՈՐԴ ԱՆԳԱՄ. մ. ... τέταρτος, τετράκις quarta vice, quater, quarto. Ի չորրորդ նուագի. եւ Չորիր. այն չորրորդ հաշուեսցի՝ զի եւ այլն.


Չքոտի, տւոյ, տեաց

adj.

vile, abject, worthless, despicable, mean.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ չքոտեօքն զկծեցուցանէ զմեզ. որպէս լուովն, եւ ճանճիւ եւ մժխով։ Այնքան չքոտի եւ անքատ անձամբքն ... զթագաւորս հզօրս եւ ահագինս փախուցանեն (լուք). (Եզնիկ.։ Նար. ՟Կ՟Թ։)


Պ (bé)

s.

the twenty sixth letter of the alphabet and the twentieth of the consonants;
eight hundred;
eight hundredth;
It is sometimes used instead of the letters բ and փ as : ամպ — ամբ, ոսպն — ոսբն, ամպարիշտ — ամբարիշտ, սեպհական — սեփական, կարապ — կարափ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խրատ պատանեկաց սովին նշանագրով նաւագի.


Պախումն, ման

s. fig.

breakage, rupture;
split, cleft;
great fright, consternation, terror, dismay.

· Calfa

NBHL (1)

Ահ, եւ ահագին պախումն գործէ, իբր դիւրաւ առ ի յըմբռնումն լինել. (Փիլ. լիւս.։)


Պակ

s.

female jewelry.

· Calfa

NBHL (1)

Կանացի զարդ մեծագին.


Պակուցանեմ, ուցի

va.

to scare, to affright, to terrify, to strike with terror, amazement or stupor, to astound, to dismay;
to chill, to make one's blood run cold, to dispirit, to damp the courage;
— ահիւ, to chill with horror.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայն ի միջոյ՝ որ յերկնուստ ծորեցաւ հրոյ, հիացուցեալ պակուցանէր։ Կնոջն ի սկզբանն պակուցող, իսկ ի կատարածի՝ առնն ահագին երեւեցաւ (հրեշտակն). (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. սամփս.։)


Պահեմ, եցի

va.

to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.

· Calfa

NBHL (1)

Պա՛րտ է զկտակագիրն ի ներքոյ կնքոյ մատանւոյ պահել. (Մխ. դտ.։)


Պաղատախառն

adj. adv.

suppliant;
beseechingly, imploringly.

· Calfa

NBHL (1)

Խառն ընդ պաղատանս. աղերսալից. թախծագին.


Պաղատիմ, եցայ

vn.

to beg with submission, to implore, to supplicate, to pray or entreat earnestly, to solicit, to beg for, to adjure, to beseech, to invoke, to intercede;
պաղատանս —, to address the most earnest entreaties.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՂԱՏԻՄ. հ. Պաղատանօք հայցել, կամ լալագին առաջի առնել, արտասուել. ժտել.


Պայծառակերպութիւն, ութեան

s.

Transfiguration.

· Calfa

NBHL (1)

Այսօր զահագին քո զմիւսանգամ ցուցեր զպայծառակերպութիւնդ ի թաբորական լերին. (Գանձ.։)


Պայծառապսակ

adj.

crowned splendidly, wearing a brilliant crown.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ունի զպայծառ պսակ. պայծառացեալ թագիւ, կամ ինքնակալութեամբ.


Պայծառութիւն, ութեան

s.

clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաստատ են պայծառութիւնքս, եւ աշխատութիւնքս վշտագինք։ Զիմաստութիւն նորա առանց ամենայն երկբայութեան ցուցանեն պայծառութիւնք արարածոցս. (Իսիւք.։)


Պաշարումն, ման

s.

siege, investment, blockade, surrounding, occupancy;
— մտաց, anxiety, preoccupation;
դնել զոտս ի պաշարման, to fetter, to put into irons, to shackle;
ի — եւ յարգել արկանել, to besiege, to lay siege to, to invest.

· Calfa

NBHL (1)

Ի պաշարումն եւ յարգել արկանել զնոսա։ Չլինէր Գամագիտ պաշարմանն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Պաշտօնական, ի, աց

adj.

ministerial, official;
— օրագիր, official paper, gazette.

· Calfa


Սագաշէն

s. adj.

goose's foot;
triangular.

· Calfa

NBHL (1)

Կա՛մ է Քարաշէն (ի պրս. սէնք. որ եւ լտ. սա՛գսում, այն է քար). եւ կամ Տապանաձեւ՝ նաւակաձեւ ի նմանութիւն սագի.


Սադրեմ, եցի

va.

to persuade, to advise, to excite, to suggest, to insinuate, to stir up, to provoke, to induce;
to help, to contribute;
to be the means of, to procure;
to contrive, to invent, to form;
to betray, to give up, to deliver.

· Calfa

NBHL (1)

Լիով պատճառք արարածոց՝ սադրեալ ի վարդանայ վարդապետէ (քաղելով ի հացն բանից). (Վրդն. ծն. վերնագիր։)


Սակեր, սակերք, աց

s.

rescript, decree.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւել զանընդդիմակաց հրամանն հանդերձ սակեօք կայսերագիր նշանակելովք։ Պատահեալ սպարապետին հայոց՝ հանդերձ սակերօք կայսեր յանդիման լինէին։ Եւ նորա առեալ սակերս կայսերական նշանօք՝ փութայր վաղվաղակի զհրամանն կատարել. (Կորիւն.։)


Սաղամանդր, աց

cf. Սալամանդր.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՂԱՄԱՆԴՐ կամ ՍԱԼԱՄԱՆԴՐ եւ ՍԱՂԱՄԱՆԴՐԱՅ. Նոյն եւ յն. լտ. σαλαμάνδρα salamandra. թ. սէմինտէր ... Ազգ սողնոյ՝ որպէս զմողէզ կամ զկովագիաց. որ ասի տոկալ ի մէջ հրոյ առ ժամանակ մի.


Սաղամանդրայ, ից

cf. Սալամանդր.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՂԱՄԱՆԴՐ կամ ՍԱԼԱՄԱՆԴՐ եւ ՍԱՂԱՄԱՆԴՐԱՅ. Նոյն եւ յն. լտ. σαλαμάνδρα salamandra. թ. սէմինտէր ... Ազգ սողնոյ՝ որպէս զմողէզ կամ զկովագիաց. որ ասի տոկալ ի մէջ հրոյ առ ժամանակ մի.


Պարգեւաբեր

adj.

bringing presents.

· Calfa

NBHL (1)

Պարգեւաբերքն դառնալով ի պարգեւատուն՝ ասեն (զառողացն) նախ՝ եթէ երկիրպագին եւ գոհացան, եւ ապա զայլ եւս խնդիրսն ասեն. (Խոսր.։)


Պարս, ից

s.

sling;
swarm of bees;
քարինս արձակել —իւ, to sling.

· Calfa

NBHL (1)

Մարտիրոս որդւովդ ի պարս վկայեալ. (Շար.։) Այլ առաւել յոքնակին ասի ի Պարսս՝ առ ամենայն մատենագիրս։


Պարս

adj. s.

Persian;
—ք, Persia.

· Calfa

NBHL (1)

Մարտիրոս որդւովդ ի պարս վկայեալ. (Շար.։) Այլ առաւել յոքնակին ասի ի Պարսս՝ առ ամենայն մատենագիրս։


Պարսատիկ, տկաց

s.

sling;
cross-bow, arbalist.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐՍԱՏԻԿ ասի եւ Մեծ եւ ահագին քարընկէց ընդունարան բաբանի.


Պարսաւանք, նաց

s.

cf. Պարսաւ;
—նս դնել, ընդ —նօք ածել, cf. Պարսաւեմ;
—նս տալ ի փառս իւր, to sully one's reputation.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ Սագիւտ. եւ Արատ. պակասութիւն.


Պարսաւեմ, եցի

va.

to blame, to reproach, to find fault with, to carp, to criticize, to vituperate, to animadvert, to condemn, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

Պարսաւէ զյունաց մատենագիրս, թէ զուր կարծեցին. (եւ այլն. Եւս. քր. ՟Ա։)


Պարտասիմ, եցայ

vn.

to grow tired, to be too much fatigued, to tire or weary oneself, to become weak, debilitated, exhausted.

· Calfa

NBHL (1)

ընդ գետս խորագիտւկթեան նորա զարմանայր, եւ ապա յետոյ անկաւ պարտասեցաւ նա ի գութ սիրոյ նորա. (Եփր. թուոց.։)