Definitions containing the research անահ : 292 results

Ճառագայթաբեր

adj.

beaming, luciferous, radiant;
crowned with rays (Diana).

· Calfa

NBHL (1)

ὀ, ἠ ἁκτινοφόρος radiatus, radiato capite. Որ բերէ յինքեան զճառագայթս. ճառագայթաւոր. (ըստ հեթանոսաց՝ մակդիր անահտայ, յորոյ ի գլուխն նկարի լուսին)


Ճշգրտագործ

adj.

exactly alike, the same;
painted from nature;
painting from life.

· Calfa

NBHL (2)

Պատկերագործք նմանահանք ճշգրտագործք. (Ագաթ.։)

Նկարագրել զքարինսն ճշգրտագործ նմանահանութեամբ. (Արծր. ՟Ե. 8։)


Ճշգրտութիւն, ութեան

s.

truth;
exactitude, punctuality;
correctness, precision;
likeness, naturalness.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանահան ճշգրտութեամբ. (Արծր. ՟Ե. 8։)


Կիսամարդ, ոյ

s.

monster, half-human;
eunuch.

· Calfa

NBHL (1)

կիսամարդ, կիսաստուած համարիս. (Սանահն.։)


Կիսայր

cf. Կիսամարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Զչարչար ախտացեալսն եւ զկիսայրսն. (Սանահն.։)


Կիսաստուած

cf. Կիսադիք.

· Calfa

NBHL (1)

կիսամարդ, կիսաստուած համարիս. (Սանահն.։)


Կնճիթն, ճթան

s.

sesame, sesamum.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիթենի եւ ընկուզի եւ բեւեկնի, եւ շուշմայի՝ զոր մեք կնճիթ (կամ կնջիթն) ասեմք. (Սանահն.։)


Կոխ

s. adj.

trampling or stamping upon;
trampled upon, trodden underfoot;
— ճանապարհ, beaten or frequented track, public road;
տալ ի —, to give to be trampled on, to cause to tread on;
երկինք չեւ էին —, no one had as yet entered heaven.

· Calfa

NBHL (1)

Կոխ ասի հնձանակոխութիւնն, կամ հնձանահարութիւն։


Մահ, ու, ուան, ուց

s.

death, decease, departure from this life;
massacre, slaughter, carnage, butchery;
plague;
— անասնոց, epizooty, murrain, rot;
—ունք, mortality;
արհաւիրք —ու, pangs, terrors of death;
վճիռ —ու, sentence, decree of death;
—ու չափ, mortally, to death;
at the cost of one's life;
մեղք —ու չափ, deadly or mortal sin;
այն հիւանդութիւն չէ ի —, that illness is not to death, not mortal, or fatal;
քեւ մազապուր եղէ ի —ուանէ, I owe you my life;
բնական, երջանիկ, փառաւոր, յաւերժական —, natural, happy, glorious, eternal death;
յանկարծական, անճողոպրելի, բռնական, տարաժամ, եղեռնական, աղետալի, ողբալի, ցաւագին, ամօթապարտ, խայտառակ —, sudden, certain, violent or unnatural, untimely, tragical, sad, deplorable, painful, shameful, ignominious death;
մերձ ի — լինել, to be dying, near one's last moment, to breathe one's last, to be at the point of death, at the last gasp;
ի դրունս —ու հասանել, to be at death's door;
հիւանդանալ ի —, to be deadly sick;
բնական —ուամբ մեռանել, to die a natural death;
ընդ —ուամբ արկանել, —ու պարտ առնել, to sentence, to condemn to death;
ի — մատնել, տալ ի —, —ու սպանանել, to deliver to death, to put to death;
երթալ ի —, to go in search of death;
to rush on death;
դիմագրաւ լինել, խիզախել ի —, to face, to dare death;
խնդրել — անձին, to desire, to wish for death;
երկնչել ի —ուանէ, to dread, to fear death;
—ու հասանել, to meet death;
խոցիլ առ ի —, to be mortally wounded;
զ—ու գան հարկանել, to beat to death;
—ու վախճանիլ, ճաշակել զ—, to die, to depart from this life;
ածել —ունս, to carry or bring death.

· Calfa

NBHL (1)

Զարժանահաս մահտարաժամ ... բա՛րձ ի մէնջ. (Շար.։)


Մահաբեր, ից, աց

adj.

mortiferous, death bringing, destructive, baleful, deleterious, deadly, fatal.

· Calfa

NBHL (1)

Կանայք արտասուս բղխէին յաչաց մահաբերաց. (Սանահն.։)


Մահալոյծ

adj.

destroying or overcoming death.

· Calfa

NBHL (1)

Վերջին եւ մահալոյծ եւ կենսառաք ձայն։ Վերջնումն այնմիկ ապականահալած եւ մահալուծօղ գիշերին երթեալ հանդիպանամ. (Յհ. իմ. ատեն.։)


Մահտարաժամ, ից

s.

sudden death, untimely -;
plague, pestilence, contagion, infection, mortality.

· Calfa

NBHL (1)

Զարժանահաս մահտարաժամ ... բա՛րձ ի մէնջ. (Շար.։)


Մամռարմատ

adj.

full of sea-weed.

· Calfa

NBHL (1)

(Գետ) դաժանահոտ՝ սկախառն՝ մամռարմատ՝ խառնախռիւ. (Նար. ՟Ծ՟Դ։)


Մայրաքաղաք, աց

s.

metropolis, capital;
— վանք, cf. Մայրավանք.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգաւորութիւն մայրաքաղաքիդ (ուխտիդ սանահնի)։ Ուխտիդ սուրբ եւ մայրաքաղաքիդ մարմաշինոյ. (Մագ. ՟Ի՟Զ. ՟Խ՟Ե։)


Հաւաստի

adj. adv.

certain, true, indubitable, sure, convincing, conclusive, incontestable, positive;
demonstrative, justificative;
cf. Հաւաստեաւ;
— կորուստ, certain loss;
— գիտել, to know for certain;
— առնել, to assure, to convince, to prove;
— իմն է զի, it is certain that.

· Calfa

NBHL (1)

σαφής certus, manifestus, perspicuus ἁκριβής accuratus, diligens, exploratus, requisitus. (ի ձայնիցս Աստի, հաստատ. յստակ. եւ հա՛. այո. հաւանելի. հաւատալի, եւ այլն) Ճշգրիտ. ստոյգ. հաստատուն. քաջայայտ. աներկբայ. արժանահաւատ. անվրէպ. ճիշդ. անաչառ.


Հաւատամ, ացայ, ացի

vn.

to believe, to give credit to;
to confess;
to persuade oneself;
to commit oneself, to trust to, to confide in, to rely on;
չ-, to disbelieve;
— յաստուած, to believe in God;
— բոլորով սրտիւ, to believe firmly, with all one's heart;
— ամենայն բանի, to believe every thing;
— զոք, to side with, to second, to lend an ear to.

· Calfa

NBHL (1)

Թէ եւ զանձնէ իւրմէ վկայիցէ, հաւատալի է (այսինքն արժանահաւատ). (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։)


Հաւատարիմ, մի, մաց

adj. adv.

faithful, loyal, honest, trusty, trustworthy;
confident;
true, sure, certain, real;
cf. Հաւատարմաբար;
— լինել, to be verified, confirmed, proved;
to be justified;
to be trusted, believed, adopted, or accepted;
— կալ, մնալ, to rest or remain faithful to;
— առնել, to prove, to justify, to verify, to accredit, to give credit to, to make credible;
— առնել զոք, to assure, to cause to believe, to persuade.

· Calfa

NBHL (1)

πιστός fidelis, fidus. Մտերիմ ի հաւատս առաջի աստուծոյ, կամ մարդկան. արժանահաւատ. իրաւամբք եւ յապահովի հաւատալի. հաւաստի. վստահելի. ընդունելի. եբր. էմուն, նէէման. թ. էմին.


Հաւատարմութիւն, ութեան

s.

fidelity, loyalty;
good faith, honesty, plain-dealing, sincerity;
confidence, security;
certitude, certainty, assurance.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒԱՏԱՐՄՈՒԹԻՒՆ. πίστις fides. Հաւատք. եւ Արժանահաւատութիւն. յարգ ընծայելի հաւատարիմ անձին կամ հաւաստի բանից. Տե՛ս (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 23։ ՟Ա. Մնաց. ՟Թ. 22. 26. 31։ ՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ա. 15։ Նեեմ. ՟Թ. 38։ Երեմ. ՟Ի՟Ը. 9։ Ովս. ՟Ե. 9։)


Ձեռակերտեմ, եցի

va.

cf. Ձեռագործեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանահրաշ շինուած, որ ի հաւատոյ եւ ի յուսոյ եւ ի սիրոյ ձեռակերտի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Յագչիմ

vn.

to fit, to fit well.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ էր քաղցեալ կերակրոյ, այլ արտասուօք պոռնկին յագչիւր, հանգուցեալ յարտասուաց՝ որում քաղցեալն էր. (Սանահն. յԵփրեմայ։)


Յախորտ

adj. s.

bold, audacious;
audacity, boldness;
cf. Խուժդն.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱԽՈՐՏ τολμητής audax, arrogans. որ գրի եւ ՅԱԽՈՒՐԴ. իբր Յոխորտ. խրոխտ. յահուր, անահ. անվեհեր.


Յահուր

cf. Յախուռն.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՀՌՆԱԲԱՐ ՅԱՀՈՒՐ. Այսինքն Յախռնաբար. յախո՛ւռն. յախուր. յանդգնաբար. անահ. անվեհեր. եւ Անխորհրդաբար.


Յանգական, ի, աց

adj.

rhymed;
accomplished, finished, ended.

· Calfa

NBHL (1)

Յանկական փաղառութիւնք. այսինքն վերջին վանկք. (Անյաղթ ստորոգ. (որ առ Սանահն. գրի Յանգակի)։)


Յերկուանամ, ացայ

vn.

to doubt, to have doubts, to mistrust, to hesitate, to waver, to be in suspense;
to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Զյերկուանալն հայրապետութեանն (յԱբրահամ եւ ի Յովհան) խոտեցին տեարքն Սիւնեաց, եւ ոչ հաւանեցան ընդ մի ոք յերկուցն. (Սանահն.։)


Յոգնատեսիլ

adj.

cf. Բազմատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տարածումն յոգնատեսիլ զարմանահրաշ ընդարձակութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Նաւաչու

s. adj.

way, passage, ferry;
cf. Նաւագնաց.

· Calfa

NBHL (1)

Գալ Կիւրղի նաւաչու ուղեւորութեամբ ի ժողով սուրբ հարցն. (Սանահն.։)


Յաջորդեմ, եցի

va. vn.

to cause to succeed, to replace;
cf. Յաջորդիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկնի Մակարիոսի զաթոռ հայրապետութեան Երուսաղէմի յաջորդէ Կիւրեղիոս. (Սանահն.։)


Յարաբուղխ

cf. Մշտաբուղխ.

· Calfa

NBHL (1)

Յականակիտ եւ յարաբուղխ աղբերաց (ըմպել). (Սանահն.։)


Յարանունութիւն, ութեան

s.

denomination;
affinity or resemblance of words, paronomasia.

· Calfa

NBHL (1)

Սահման յարանունութեան է, որ հաղորդութիւն տայ անուան եւ իրի՝ վասն փոխաձեւութեան յանդակի փաղառութեան. (Սանահն.։)


Մշտապաշտօն

adj.

instant in prayer, constant in worship, fervent, devout, pious;
assiduous.

· Calfa

NBHL (1)

Միաբանակեաց վանսն թանահատի վանից, որք էին մշտապաշտօնք։ Եւ սոքա մշտապաշտօնք։ Երիցավանք՝ որք էին մշտապաշտօնք. (Ուռպ.։)


Մատանեհար

s.

seal-ring or signet-ring.

· Calfa

NBHL (1)

Տիպ եւ կնիք ի մատանահարէ ի մոմն ձեւանայ։ Տղայի միտքն որպէս կակուղ մոմ է, զբարի խրատն եւ զիմաստութեան ուսումն դի՛ր ի վերայ մատնէհար. (Երզն. խրատ.։)


Մարդաբնակ, աց

adj.

inhabited by man.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա մարդաբնակք եղաք, եւ ոչ աստուածաբնակք ... մարդն ի մեզ ոչ կարէ բնակել. (Սանահն.։)


Ծախիչ

adj.

devouring;
consuming, wasting;
corrosive.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուած մեր հուր ծախիչ է զչարութիւ. (Սանահն.։)


Լծակցութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, junction, union, tie;
marriage;
conjunction, syzigy;
substitution of letters having similar sounds.

· Calfa

NBHL (1)

Համոզեալ ի մէջ նոցա՝ զվայելուչ եղբայրական լծակցութիւն պատրաստեալ ի մէջ նոցա, ջանահնար լինէի (Յհ. կթ.։)


Խուժ, ի, աց

adj.

barbarous, savage, rude;
rough, cruel, inhuman;
խուժք եւ դուժք, the barbarians.

· Calfa

NBHL (1)

Զկնի արտասահմանելոյն նեստորի ի խուժս բարբարոսաց. (Սանահն.։)


Կարծողական, ի, աց

cf. Կարծական;
— զօրութիւն, imaginative faculty, power of thought.

· Calfa


Կարկառ, աց

s.

heap of stones.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկառ կրճմամբ. իմա՛ կռանահար բախմամբ, կմ կռելով կոփելով կը՛ռ կը՛ռ ձայնիւ։


Համակրօն, ից

adj.

coreligionary.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրով համակրօն դաւանահամբոյր գործակցօք. (Նար. առաք.։)


Կրպակաւոր, աց

cf. Կրպակաւետ.

· Calfa

NBHL (1)

Անիծէ զկրպակաւորսն. (Սանահն.։)


Կենագործեմ, եցի

va.

to vivify, to give life to, to quicken, to animate, to revive, to restore.

· Calfa

NBHL (1)

Կենաց է գործ՝ առ որ մերձենայ՝ կենագործել. (Սանահն.։)


Կենդանախարուկեմ

vn.

to burn alive.

· Calfa

NBHL (1)

Վառեալ մաքրէր կենդանախարուկեալ սիրովն քրիստոսի. (Սանահն.։)


Պատկերագործ, աց

s.

painter;
sculptor.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկերագործք նմանահանք, ճշգրտագործք, գեղատախտակք. (Ագաթ.։)


Պատմուճանապատառ լինիմ

sv.

to tear one's clothes.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն արարածք անզգայք՝ քրձազգածք եղեալ եւ պատմուճանապատառք՝ զերեր հարեալ տատանին. (Սանահն.։)


Պատրիարգ

cf. Պատրիարք.

· Calfa

NBHL (1)

Պատրիարգ, որ է հայրապետն. (Սանահն.։)


Պաճոյճ

adj. s.

adorned, beautified, set off, decked, elegant;
jewel, trinket;
cf. Պաճուճան.

· Calfa

NBHL (1)

Պերճ եւ պաճոյճ շարամանութեամբ (բանահիւսութեան). (Մագ. յիշ. ոտ.։)


Պայազատեմ, եցի

va.

to succeed, to inherit;
to make oneself master of, to master, to domineer, to lord, to rule over.

· Calfa

NBHL (1)

Զթագաւորութիւնն ի սրբոյն Կոստանդիանոսէ պայազատէ Կոստանդիանոս նորին որդին հանդերձ եղբարբք. (Սանահն.։)


Պայծառակշիռ

adj.

well-matched, very resembling.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղատախտակն՝ պայծառակշիռ՝ հասակաչափ՝ զգեղ երեսաց յանդիման ցուցանէին. (Ագաթ. յորմէ եւ Սանահն.։)


Պանրանամ

vn.

to curdle, to coagulate as cheese.

· Calfa

NBHL (1)

Խախացն ոչ այլ ինչ է, այլ ի նոյն կաթանէ յորովայնի գառինն պանրացեալ. (Սանահն.։)


Ջրամբար, աց

s.

reservoir, tank, cistern.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց ոչ բաւէին աւազանք, եւ ոչ ջրամբարք կիստեռանցն ի մկրտել. (Ճ. ՟Բ. եւ Շիր. յայտն.։ եւ Սանահն.։)


Սահանական, ի, աց

cf. Սահանահոս.

· Calfa