Your research : 561 Results for ե

Entries' title containing ե : 10000 Results

Կապարեայ, էի, ից

adj.

leaden, made of lead.


Կապարեմ, եցի

va.

to plug or stop withlead, to lead, to plumb.


Կապարճեալ

adj.

cf. Կապարճաւոր


Կապելայ

s.

tavern, public-house;
eating-house;
brothel.

• «հանրատուն» Կանոն. 245 (ներգ. ի կապելոջ). Մաշկ. Սարգ. ա. պետ. է. էջ 292. որ և կապեղայ Մխ. դտ. կապե-լիոն Վրք. հց. կապեղիոն, կապլիոն Վրք. հց. կապեղէ ԱԲ. կապիղայ Սոկր. 446. որից կապեղանոց, կապելանոց Ոսկ. եբր. 493. բ. տիմ. և ես. 419 կապեղուհի «պանդոկապա-նուհի» Վրք. հց։

• = Ասոր. [syriac word] ︎ qapēlā «գինեպան, պան-դոկապետ» բառից, որ իր հերթին փոխա-ռեալ է յն. ϰαπηλεία, ϰαπηλεῖον, ϰαπήλιον «մանրավաճառի կրպակ, գինետուն» բառից։ Հունարէնի արմատն է ϰαπη «մանը կտոր, մանրուք» (Boisacq 408)։ Հայերէնի մէծ կապելայ և կապեղայ ասորերէնից են, իսկ միւսները յունարէնից։

• ՀՀԲ և ՆՀԲ դնում են յունարէն ձևից։ Հիւբշ. 355 նոյնպէս յունարէնից է դը-նում, երկրորդաբար միայն յիշելով ա-սորին՝ նշանակութեան տարբերութեան պատճառաւ։ Վերի ձևով դրաւ Վարդա-նեան ՀԱ 1920, 331։


Կապելանոց

cf. Կապելայ.


Կապելիոն

cf. Կապելայ.


Կապելապետ, ի

s.

tavern or eating-house keeper, publican.


Կապեմ, եցի

va. fig. gr.

to bind, to tie, to fasten;
to bind or tie up;
to bind fast, to pinion;
to cord, to bind with cords;
to bind, to connect or link with;
to chain, to put in irons, to imprison;
to bind by friendship, by contract;
to spell.


Կապեալ

adj.

bound;
imprisoned, enchained;
կապեալ ձեռօք եւ կապեալ ոտիւք, bound hand & foot.


Կապերտ, ից

s.

piece of linen or of cloth;
— հնոտի, tatter, rag.

• , ի հլ. (հմմտ. գրծ. կապերտիւք Եփր. Գ. կոր. 122) «շորի կտոր, քուրջ, լաթ, 2. հագուստի փեղկերը. 3. քուրձ» ՍԳր. Եւս. պտմ. 697. Մծբ. էջ 312. Ոսկ. ես. և յհ. բ. 38. ւրից կապերտակ կամ կապերտիկ «շո-րի կտոր» Ոսկ. ես. 292 և յհ. բ. 14. Շիր. կապերտոց «դրօշակ կամ դրօշակի շորը» (նորագիւտ բառ) Ուխտ. Ա. 83. կապերտա-վրան «թաղիքէ վրան, ալաչուխ» Զքր. սարկ. Բ. 105.-բառիս ռամկական ձևն է կարպետ Ոսկիփ. Վրդ. առ. 71։

• ՆՀԲ «փերթ կապայի կամ քէպէի»։ Վ. Ա. Ա. (Ազգասէր Արարատեան, Կալ-կաթա 1848, էջ 96) հանում է կա, կայ. կաց, կայան «տեղ»+պերտ=փերթ «կտոր» բառերից. կափերթ է բնիկ հայ բառ, որ ցոյց է տալիս թէ այս աոհես-տը նախ ծաղկեցաւ Հայաստանում, ո-րից նիւթն ու անունը փոխ առին օտա-րազգիները։ Հիւնք. կապարճ բառից։ Հացունի, Պատմ. տարազի, էջ 7 կապ բառից։

• ԳՒՌ.-Սլմ. Վն. կարպետ, Ախց. Գոր. Երև. Կր. Շմ. Տփ. կարպէտ, Ղրբ. կա՛րպրէտ. Ալշ. Մշ. կարբեղ, Խրբ. Սեբ. գարբէդ, Ասլ. գարբէ՝դ, գարբէ՝*, Հմշ. գարբիդ, Տիգ. գmր-բիդ, Զթ. գայբիդ, գարբիդ. բոլորն էլ նշա-նակում են «անմազ գորգ»։

• ՓՈԽ.-Հալերէն գաւառական ձևի հետ բոլորովին նոյն են անգլ. carpet «գորգ». հՖր. carpite, ֆրանս. carpette «սենեակի քառանկիւնի գորգ», գերմ. Karpet, իտալ. carpita «մի տեսակ թաւ կերպաս», հունգ. kärpit «վարագոյր», սերբ. karpit «վա-րագոյր», krpèta «սեղանի վրայ փռելու գորգ» (Berneker 628), որոնք բոլոր հանում են եւրոպացիք ստ. լտ. carpita «բրդէ ձորձ» բառից, իսկ այս էլ ծագած լտ. carpo «բուրդ կամ թել մանել» բայից. բայց դեռ քննելի է թէ արդեօք նոյն իսկ այս ստ. լատ. բառը փոխառեալ չէ՞ յետին հայերէն կարպետ ձևից, նիւթի հետ վաճառականու-թեամբ անցած Եւրոպա։-Օրբէլի (տե՛ս Մառ, Teксть и paз. no Kав. Փոл. հտ. I (1925), էջ 111) հայերէնից փոխառեալ է համարում նաև ռուս. ковëръ «գորգ»։ Այս բառը՝ որի ցեղակիցներն են ուկր. kóver., kovérec, չեխ. koberec, լեհ. kobierzec, բուլ-զար. guber և սերբ. guber, դեռ բացատրը-ւած չէ։ Ըստ Berneker 592 ոմանք փոխա-ռեալ են դնում անգլ. čover «ծածկոց» բա-ռից, ուրիշներ հիսլ. kggurr «գորգ» բառից, ուրիշներ էլ ֆրանս. couvrir, սպան. cobrir. իտալ. coprire, ռում. cóper «ծածկել» բա-ռից։ Սակայն բոլորն էլ անճիշտ են»


Կապերտակ, ի

s.

piece of tag, shred, strip, scrap, cutting of linen or cloth.


Կապերտիկ, տկի

cf. Կապերտակ.


Կապկեմ, եցի

vn.

to ape, to mimic.


Կապնդեղ, ոյ

s. bot.

s. bot. lovage.


Կապուտակեալ

adj.

cf. Կապուտակագոյն.


Կապուտակեայ

adj.

cf. Կապուտակագոյն.


Կապտեմ, եցի

va.

to despoil, to depredate;
to plunder, to loot, to collect booty, to rob, to strip, to deprive of, to bereave.


Կառ հարկանեմ

sv.

to fix the regards on, to bend, to rivet on.


Կառաչեմ, եցի

vn.

to cry, to shout, to utter cries, to bawl;
to roar;
to low, to bellow;
to croak.


Կառապետ

cf. Կառապետ.


Կառավարեմ, եցի

va.

to drive a coach;
to conduct, to direct, to guide, to govern, to rule, to regulate;
սրարշաւ —, to drive, to rattle along at full speed;
—իմ ի թեւս հաղմոց, to be borne on the wings of the wind.


Կառափեմ, եցի

va.

to strike on the head;
to behead, to execute, to decapitate.


Կառափետղ

s.

Golgotha, place of the skull, place of execution.


Կառափնատեմ, եցի

va.

to wound or strike on the head, to knock down.


Կառուցանեմ, ուցի

va.

to construct, to build, to found, to erect, to set up, to raise, to edify;
to establish, to fix;
to place, to put;
to fasten, to attach;
to thicken;
— զաչս յիմն, to fix eyes on, to gaze at, to stare at.


Կասեմ, եցի

vn.

to thrash corn;
cf. Կասիմ.


Կասեցուցանեմ, ուցի

va.

to stop, to detain, to withhold, to keep in, to prevent, to hinder, to hold back, to interrupt.


Կասեցուցիչ, չի, չաց

adj.

impeding, hindering, interrupting.


Կասկածելի

cf. Կասկածաւոր.


Կասկածեմ, եցի

vn.

to suspect, to have a suspicion of, to be doubtful, to doubt, to distrust, to mistrust, to be diffident, mistrustful of.


Կասկեմ, եցի

va.

to profane, to pervert.


Կասկենի, ենւոյ

s.

chestnut-tree;
—ք, chestnut-grove.


Կատակեմ, եցի

va.

to joke, to jest;
to rally, to mock, to laugh at.


Կատակերգ

s. adj.

actor;
comedian;
comic.


Կատակերգակ, աց

cf. Կատակերգ.


Կատակերգական, ի, աց

adj.

comical, lesque, farcical, facetious.


Կատակերգասէր

adj.

fond of comedy.


Կատակերգեմ, եցի

va. fig.

to act comedy;
to jeer, to mock, to rally.


Կատակերգութիւն, ութեան

s.

comedy;
— յօրինել, to write -;
— խաղալ, հանդիսացուցանել, to act a play, to represent plays;
— իմն է, it is but a farce.


Կատաղենի

s. bot.

s. bot. sycamore-tree.


Կատաղեցուցանեմ, ուցի

va.

to enrage, to drive into a rage, to goad to madness, to drive mad, to plague to death.


Կատաղեցուցիչ, չի, չաց

adj.

enraging, provoking, maddening.


Կատարեալ

adj. gr. fig.

perfect, accomplished, finished, consummated, complete, entire;
preterite, past tense;
այր —, man of ripe years, grown up;
perfect man;
— աւուրբք, advanced in years, old, aged;
decrepit, worn out with age;
լինել եւ եւս —, to improve;
տալ իշխանութիւն, to empower, to give full powers to.


Կատարելագործ

adj.

improved;
improving.


Կատարելագործեմ, եցի

va.

to finish;
to improve, to perfect.


Կատարելագործութիւն, ութեան

s.

improvement, perfection.


Կատարելածին

adj.

produced, born in a perfect state.


Կատարելակից

adj.

equally perfect.


Կատարելահասակ

adj.

grown up, adult.


Կատարելամիտ

adj.

of ripe understanding, discreet, prudent, judicious, sage.


Definitions containing the research ե : 5764 Results