Your research : 152 Results for կ

Entries' title containing կ : 10000 Results

Հինգանկիւն

s.

pentagon.


Հինգանկիւնի, նւոյ, նեաց

adj.

pentagonal, quinquangular.


Ծծմբակ

s. chem.

s. chem. sulphite.


Ծծմբուկ

s. chem.

s. chem. sulphuret.


Ծծողական, ի, աց

adj.

absorbent, absorptive.


Ծկոյթ, կութի

s.

the little finger.


Ծմակ, աց

s.

east-wind;
east-side;
shady place between mountains, cool & moist valley.

• , ի-ա հլ. «արև չտեսած՝ շուք տեղ ձորի մէջ» Եզն. Մամիկ. Վստկ. 48. որից ձմակային «ձորային անարև տեղ» Ճառընտ. «հիւսիսային (կողմը)» Պտմ. վր. ծմակա-նիստ Պիտ. ბմակացեալ Փիլ. Բենիկ. Մագ. թղ. 22. ծմակին «արևելեան քամին փչած տեղը» Ա. մակ. ժբ. 37. ծմակեցուցանել «մթագնել» Փիլ. ժ. բան. 221 և լին. 125 ծմակեցուցիչ Լմբ. մատ. 187. անծմակ Փիլ. լին. և ժ. բան։

• Տէրվ. Altarm. 102 կցում է ձմեռն բառին. ծմակ բառի հետ ձայնապէս նման է դնում զնդ. zəmaka «ինչ որ ձմեռնաւին ըռու անուն»։ (Սրանից պէտք է լինի Ալիշան, Հին հաւ. 137)։ Հիւնք. զամաք բառից։ Պատահական նմանութիւն ունի պրս. [arabic word] cam «ձո-

• րական տեղիք՝ որք լինին ի մերձակայ տեղիս գեղջ»։

• ԳՒՌ.-Երև. Տփ. ბմակ, Մշ. ბմագ, Հմշ. ձմագ, Զթ. ձօմօգ, ձօմոգ, Ախց. Կր. Մկ. ծմա, Սլմ. Վն. ბմm, Խրբ. ձմա. այս բոլո-րը նշանակում են «հիւսիսահայեաց անարև՝ ստուեռոտ տեղ, լատկապէս անտառի մէջ». վերջին առումից ձևացել է Գոր. Ղրբ. ծմակ «անտառ»։ Նոր բառեր են ծմակթափան, ծը-մակկող, ծմատեղ, ծմակամոշ։


Ծմակային

adj.

umbrageous, shady, cool, fresh.


Ծմականիստ

adv.

misty, foggy.


Ծմակացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to shade, to darken, to opacate;
to cover, to hide, to veil, to obscure.


Ծնեբեկ, ի

s. bot.

s. bot. asparagus.


Ծնկներ

cf. Ծներ.


Ծնկակապ

adj. s.

knotty, gnarled, jointed, full of knots;
garter.


Ծնկանամ, ացայ

vn.

cf. Ծնգիմ


Ծնկասէր

adj.

modest, bashful, retiring, timid, shy.

• «պարկեշտ, ընտանեսէր». մէկ անգամ ունի Գ. մակ. դ. 6 «Ամրածածուկ թօղաձիգ ծնկասէր հարսունք վարսս մեր-կացեալ»։

• ՀՀԲ հանում է ծնգիլ «նեղուիլ, ծիւ-րիլ» բայից։ ՆՀԲ մեկնում է «որ սիրէ առտնին նստել ի ծունկս»։ Հաւանա-կան է Հիւնքեարպէյէնտեանի մեկնու-թիւնը, որ կարծում է թէ յուն. φιλόγο-νος «ծնելասէր, երեխասէր, իր զա-ւակներին սիրող» բառից է թարգմա-նուած, շփոթելով γόνος «ծնունդ» բա-ռր γόνν «ծունկ» բառի հետ։


Ծնկեմ, եցի

va.

to exhaust, to tire out;
to depress, to overdo;
tomortify, to emaciate, to weaken, to make lean.


Ծնկիմ, եցայ

vn.

to decay, to pine, to dwindle or fall away, to languish, to sink;
to be mortified, emaciated, weakened, to become lean, to lose one's strength;
— ի տգիտութեան, to live, to abide or to be sunk in ignorance.


Ծնկնամէջ

s.

space between the knees.


Ծնկոտ

adj.

languishing, weakened, faint, lean, emaciated, extenuated, mortified.


Ծնկու չափ

adv.

knee-high, knee-deep, up to the knees.


Ծննդական, ի, աց

adj.

lying-in, parturient, bringing forth a child;
possessing the faculty of reproduction, generative, fruitful, prolific;
fertile;
— մասունք or ծննդականդ, genital organs, the privy parts;
կին, woman in childbirth.


Ծննդականութիւն, ութեան

s.

generative faculty;
fecundity, fertility.


Ծննդակարգ

s.

time for child-birth or delivery.


Ծննդակերութիւն, ութեան

s.

eating or devouring its young.


Ծննդակից, կցի, կցաց

adj.

twin-born, twin;
coeval, of the same age;
innate, inborn.


Ծնողական, ի, աց

adj.

concerning or relating to parents, paternal or maternal.


Ծնօտապարկ, ի

s.

cheek-pouch.


Ծոծորակ

s.

nape of the neck;
occiput, back of the head;
խորոփոք —ի, nape.

• «գլխի կամ պարանոցի ետևի կողմը» Ագաթ. Ճառընտ. (Ագաթ. այլ ձեռ. ծոծրակ, ծործորակ). արդի գրականում ընդունուած է միայն ծոծրակ ձևը։

• ՆՀԲ մեկնում է «որպէս ծորակ՝ ե-րակ և անցք ուղղոյ կամ ծծոլ ընը ան-րակն և իբրու ծործոր կամ ձորամէջ»։ Պատահական նմանութիւն ունին ա-սոր. ❇օ saurā, եբր. sav-var «վիզ»։

• ԳՒՌ.-Երև. ծօրծօրակ (Ամատ. Հայոց բառ ու բան, էջ 317ա), Ախց. Կր. ծօրծակ, Ակն. Խրբ. Սեբ. ձօրձագ, Զթ. ձիձիյօգ, ձի-ձիրոգ, Հճ. ձիրօգ, Հմշ. ձօնձրագ (ունիմ նաև Հմշ. ձօձր ձևը. բայց աղբիւրը մոռացել եմ նշանակել)։


Ծոծրակ

cf. Ծոծորակ.


Ծոմական, ի, աց

adj.

relating to abstinence.


Ծոմակաց

adj.

fasting, abstaining.


Ծովագրական, ի, աց

adj.

hydrographical.


Ծովագնացիկ

adj.

cf. Ծովագնաց.


Ծովակ, աց

s.

sea-pool, lake, pond;
կաթ մի խելք ինձ մանւանդ եւ ոչ —ս բախտից, a drop of sense rather than a sea of fortune.


Ծովիկ

cf. Ծովակ.


Ծովակալ, աց

s.

lord of the sea;
sea-king;
admiral;
մեծ —, փոխան —ի, երորդ —, high, vice-admiral, rear-admiral;
ատեան, խորհրդարան —աց, admiralty-board;
նաւ —ի, flag-ship.


Ծովակալեմ, եցի

vn.

to be master or lord of the sea;
to command a fleet or squadron of ships of war.


Ծովակալութիւն, ութեան

s.

the empire of the sea;
admiralty, navy office;
պաշտօնեայ ծովակալութեան, first lord of the admiralty;
խորհրդական ատենի ծովակալութեան, lord commissioner of admiralty.


Ծովակաղին, ղնոյ

s.

balanus, glans marina.


Ծովական, ի, աց

cf. Ծովային;
—ք, aquatic animals.


Ծովակոծ

adj.

wrecked;
shipwrecked.


Ծովակոծութիւն, ութեան

s.

wreck, shipwreck.


Ծովակողմն

s.

sea-cost.


Ծովակոյս

cf. Ծովակողմն.


Ծովակոյս՞՞՞կողմն

cf. Ծովակողմն.


Ծովակուլ

adj.

engulphed by the sea;
— լինել, to be swallowned up by the sea.


Ծովակուր

adj.

immersed, drowned, wrecked, lost;
— լինել, to be the prey of the sea;
կորնչել, to perish among the waves.


Ծովահեղձիկ

cf. Ծովահեղձ.


Ծովահեղձուկ

cf. Ծովահեղձ.


Ծովամարտիկ

adj.

combatting by sea;
naval;
— զօրութիւն, navy, naval service.


Definitions containing the research կ : 4607 Results