Your research : 1 result for մակացու

Մակացու, ի, աց exact entry

NBHL (3)

Զգուշական եւ ընտրօղ մակացու. (Քեր. քերթ.։)

Նաւապետ մակացու եւ հմուտ։ Մակացու աջոյդ վերծանեալ զտառ. (Մագ. ՟Ա. ՟Ծ՟Դ։)

Քրտնաջան աշխատութեամբ մակացու լինել հոգեւոր իմաստից։ Բարձրագոյն ճառիցս մակացու լինել. (Սարգ. յռջբ. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Entries' title containing մակացու : 3 results

Մակացութիւն, ութեան

s.

knowledge, erudition, science.

· Calfa

NBHL (4)

Մակացութիւն ենթակայումն է անձին. եւ զենթակայէ ասի զքերականութենէ։ Առաքինութիւն՝ չարութեան ներհական է, եւ մակացութիւն՝ անգիտութեան. (Արիստ. ստորոգ.։)

Պղատոն զանհունսն ասէր թողուլ, քանզի ոչ գոյ լինել ի սոցանէ մակացութիւն. (Պորփ.։)

Քոյով իմաստասիրական մակացութեամբդ հրատարակել. (Մագ. ՟Խ՟Ե։)

Որ զնաւավարականն միայն ունիցի մակացութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Ծմակացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to shade, to darken, to opacate;
to cover, to hide, to veil, to obscure.

· Calfa


Ընդդիմակացութիւն, ութեան

s.

opposition, resistance.

· Calfa

NBHL (3)

Իսկ Պոմպէոս պատերազմեալ ընդ Միհրդատայ՝ տեսանէ զսաստիկ ընդդիմակացութիւն եւ զահագին մարտս. (Խոր. ՟Բ. 14։)

Գիտացեալ զընդդիմակացութիւն նոցա, եւ զանփոփոխ յօժարութիւնն։ Տեսեալ զնորա զընդդիմակացութիւնն անխոնարհելի։ Զի մի՛ յաղթեսցէ մարդկային ընդդիմակացութիւնն. (ՃՃ.։)

Առ ախտսն ընդդիմակացութիւն (այսինքն դիմակալութիւն)։ Միմեանց լուծման եւ ընդդիմակացութեան. (այսինքն անմիաբանութեան, երկպառակութեան). (Բրս. հց.։)


Definitions containing the research մակացու : 77 results

Տոգոր, ից

s. fig.

imbibition, impregnation, absorption, saturation;
great erudition.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

. անստոյգ բառ. չորս անգամ ունի Մագ. «Ոհորական տոգորից տենչամ քեզ տրամակայեալ. Յորում մթերեալք են տո-գորք աստուածային. Զքառիցն (գիտութե-անց) ի նա տոգորս երևակայութեամբ ցու-ցից. Ի տոգորս տղմից տաղտկացեալ ի գբի՝ արտաքս ոստուցեալ»։ Որից տոգորել, որ մէկ անգամ ունի Մագ. առ Լեհ. «Տախտաև աոռորեալ վարժ խուզման»։ Հին բռ.=Բառ. երեմ. 312 մեկնում է «Տոգորք. ներկոց», Լեհ. «Տոգոր. ներկ», ՆՀԲ «Տոգոր. թաթաւումն, շաղախումն, ներկումն, և նմանութեամբ հմտութիւն, ուսումն, մակացութիւն», տոգո-րել «թանալ, թաթաւել, ներկանել». ՋԲ «Տռ-գոր. հմտութիւն, մակացութիւն, շաղախ, շաղախումն, ոռոգումն, թաթաւումն». և տո-գորել կամ տոգորիլ «լի լինել, յղկիլ»։ Մէ-նէվիշեան ՀԱ 1911, 665 տոգոր դնում է «տեպք, ապացոյց, փորձ, հանդէս», նաև «գանձ, տագնապ, մրցում, շաղախում»։ Նոր գրականի մէջ տոգորել, տոգորուիլ գործած-ւում են «համակել, համակուիլ» նշանակու-թեամբ։

NBHL (1)

Թաթաւումն. շաղախումն. ներկումն. եւ նմանութեամբ. Հմտութիւն. ուսումն. մակացութիւն.


Անարդակ

cf. Անարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհամեմատ հարթութեան, եւ զանարդակ թեւակոխութեան բոլորն մակացութեան ծայր ի քումդ խոկման։ Զի ըստ կրից իւրն անարդակ առաքինութեան զմեզ հաղորդս արասցէ (Տէրն). (Մագ. ՀԶ. ՁԱ։)


Արուեստ, ից

s.

art, trade, profession, study, condition, office;
artifice, expedient, means, invention, ingenuity;
sign, miracle;
գեղեցիկ ազատական մեքենական —ք, the liberal, mechanical, fine arts.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդունայն եւ վայրապար ոչ ստեղծիչն ստեղծ, ոչ բնութիւն, եւ ոչ արհեստ։ Քերականութիւն ընդ հանուր արհեստիւ է։ Իմաստասիրութիւն է արհեստ արհեստի։ Անբան արհեստք (ձեռաց)։ Բազում անգամ զանուն արհեստիդ եւ ի վերայ մակացութեան առնու. (Սահմ.։)


Արուեստագիւտ, աց

adj. s. inventor, author, master.

· Calfa


Արտունութիւն, ութեան

s.

privilege, prerogative, right, favour, exemption, immunity.

· Calfa

NBHL (1)

Ունի զսահմանն զայն, որ յառաւելութենէ եւ որ յարտունութենէ (յն. մի բառ), արհեստ արհեստից, եւ մակացութիւն մակացութեանց։ (Այսպիսի) արտունութիւն ոչ ումեք պատշաճի, բայց միայն իմաստասիրութեան. քանզի իմաստասիրութիւն միայն է գերազանցեալ. եւ վասն այսորիկ որ յարտունութենէ (կամ յարտօնութենէ) սահման է, ի վերջոյ դասեալ է. (Սահմ. ՟Զ։)


Ապացուցական, ի, աց

adj.

demonstrative.

· Calfa


Աստեղաբաշխական, ի, աց

adj.

astronomical.

· Calfa


Առաջ, ոյ

adj.

front, head;
arm, division, branch;
—ք գետոյ, arm of a river;
յ—ոյ or յ—ոյ կողմանէ, before, in front, at the head of;
զ—ս ունել, առնուլ, to obviate, to be beforehand, to prevent, cf. Սկսանել;
— նաւու, head, prow, how of a ship;
— զօրաց, division of forces;
ընդ առաջ գնալ ելանել, to go to meet.

· Calfa

NBHL (1)

Ի նմանէ (յիմաստասիրութենէ) առնուն առաջս եւ կատարումն ամենայն արհեսհք եւ մակացութիւնք. (Սահմ. ՟Ե։)


Բան, ներ, նեար

s.

thing;
cf. Բան.

· Calfa

NBHL (1)

Զնոյն բան ունին արհեստք եւ մակացութիւնք, զոր բան եւ նոցա ենթակայն առ նոսա. (Սահմ. ԺԱ։)


Բան, ից

s. bot.

"speech, word, term, saying, dictate, expression, oration, discourse, language, history;
proposal, treaty, promise;
thing;
reason, intellect;
understanding, intelligence;
oracle;
the Word;
ի —ի առնել, to interpose, to employ;
ընդ բանիւ առնել, to excommunicate, cf. Բանադրեմ;
— առ —, word for word;
միով —իւ, in a word;
զբանիւք առնել, to converse, to speak;
ի բանս արկանել, ի —ի առնել to persuade, to convince, to gain;
զ—իւք անկանել, to converse with, to hold a conversation;
ի բանս հրապուրանաց արկանել, ի —ս ելու առնել, to charm or to allure with one's words;
—ս ընդ իրեարս դնել, ի բանի լինել ուրուք, —ունել ընդ ումեք, — կապել առ ոք, to understand, to be understood, to come to an understanding;
ըստ իմունս —ի, որպէս իմ —ս է, according to me;
ի — տանել, արկանել, to employ, to serve one's self;
—ել, կալաւ, it is said;
զոյզ ընդ —իցս, at these words;
ասել — չարութեան զումեքէ, —ս բարեաց խօսել վասն, to speak ill or well of some one;
զի՞նչ է —ս այս, what is this ?
— տալ, to promise, to give one's word, cf. Խոստանամ;
թողէք ի բաց զ—երդ, leave these things;
—ի գործ առնել, to begin to speak;
վախճանել զբանս իւր, to finish one's discourse;
— վճարել, to do some thing;
ոչ եւս ընդ —ս ինչ ածեալ, without any hesitation;
— ինչ է ինձ ընդ քեզ, I have a word to say to you;
ըստ —ի ամենեցուն, according to every body;
վասն քո բանիդ, upon your word;
ըստ —ի քո, according to what you have said;
գիտես ընդ ում է —դ, you know well with whom you have to do;
մինչգեռ —քն ի բերան նորա կային, hardly had he spoken;
—ք ինչ են իմ ընդ ունեք, I have a suspicion of some one;
I have intrigues or connections with some one;
—ք ինչ ոչ էին, ոչ գոյին նոցա ընդ ումեք ի մարդկանէ, they have neither society nor commerce with other men;
առանց —ի պոռնըկութեան, except for cause of adultery;
բան առնել՝ կապել՝ ունել, cf. Ուխտ դնել." myrobalan (fruit, tree and oil);
acorn (fruit).

· Calfa

NBHL (1)

Զնոյն բան ունին արհեստք եւ մակացութիւնք, զոր բան եւ նոցա ենթակայն առ նոսա. (Սահմ. ԺԱ։)


Բանական, ի, աց

adj.

reasonable, endowed with reason, discursive, intelligent;
logical.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱՆԱԿԱՆՆ. գ. իմա՛ Արուեստ կամ մակացութիւն բանական. տրամաբանութիւն. ἠ λογική logica, dialectica, ars disserendi լօճիգա.

Բանական մակացութեանն սովաւ բովանդակին հնարք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անորոշ, ի, ից

adj. adv.

undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Անորոշիցն ոչ գոյ մակացութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անուսումնութիւն, ութեան

s.

cf. Անուսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Լինին չարքն ախտք. ի չար հրահանգից, յանուսումնութենէ եւ ի չար ունակութենէ։ Բժշկելի՛ է զանուսումնութիւնն ուսմամբ եւ մակացութեամբ. (Նիւս. բն.։)


Անսխալ

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Արհեստ ըստ իւրում բանին անսխալ է. իսկ ըստ ենթակային թուի սխալական գոլ. իսկ մակացութիւն ե՛ւ ըստ իւրում բանին, ե՛ւ ըստ ենթակային անսխալ է. (Սահմ. ՟Ժ՟Բ։)


Անհուն

adj.

not fordable;
unfathomable, immense.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ մերում գիտութեան անհունք են, այլ ոչ են յանհնին։ Անհնիցն ոչ գոյ մակացութիւն։ Անհունցն եւ ոչ գիտութիւն լինի. (Անյաղթ ի Պորփ.։)


Ածանցական, ի, աց

adj.

derivative.

· Calfa

NBHL (1)

Որք արհեստիցն են մակացու, յածանցականացն մաքրագոյնս եւ վճիտս ըստ իւրաքանչիւր կերպարանի խոկան յարմարել։ Մերոցն եւ մերականացն ածանցական բաղկացութեան. (Մագ. ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)


Դժուարաշարժ

adj.

slow, tardy;
cold;
heavy

· Calfa


Իբրու

prep. adv. conj. as, so that, like;
when;
almost, nearly;
—, — այն թէ, — եթէ՝ թէ, as if, in some way;
— զի, as, because;
— ոչ եթէ cf. Իբրեւ ոչ եթէ.

· Calfa


Իմաստ, ից

s.

signification, sense, meaning, substance, drift;
acceptation;
understanding, good sense, judgment;
notion, knowledge;
conception;
thought, idea, design, project;
maxim, axiom;
invention;
expedient, means;
intrigue, machination, plot, snare;
—ք ուղղութեան՝ առաքինութեան, sentiment of probity, of virtue;
մեծահրաշ —ք, mysteries;
զգայարանք —ից, the mind, intelligence;
ուշ —ին՝ —ից, spirit, thought;
յ— եւ ի բան հասանել, to arrive at the years of discretion;
գալ յ—, to return to one's self, to recover the senses;
to be known, understood;
ունել զիմաստս իրիք, յիմաստս իրիք երթալ, to understand, to seize the meaning, to comprehend;
—ս չարս իմանալ, cf. Իմանամ;
զ— խորհդեան կատարել, to execute the deliberation of council;
զիմաստս խաբէութեանն լուծանել, to frustrate a plot, to baffle an intrigue;
—քն գործք լինէին, the ideas were realized.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՄԱՍՏ. σοφία sapientia ἑπιστήμη scientia. իմաստութիւն. գիտութիւն. մակացութիւն.


Իմաստութիւն, ութեան

s.

wisdem, sense, reason;
understanding, knowledge;
philosophy;
skill, science;
գերաբուն —, sovereign wisdom;
իմաստութեամբ, wisely, sensibly, judiciously;
prudently, discreetly.

· Calfa

NBHL (1)

ԻՄԱՍՏՈՒԹԻՒՆ ἑπιστήμη scientia մակացութիւն, որպէս գիտութիւն, հանճար, խելամտութիւն. իլմ.


Գիտեմ, տացի

va.

to know, to perceive;
to learn, to understand;
to feel, to recognize;
to be able;
to consider, to observe, to note;
to believe;
to know, to have a carnal connection with;
ոչ —, to be ignorant of, not to know;
— զայր or զկին, to lie with a man or woman;
ոչ գիտէ զամօթ, he has no shame;
քաջ, ճարտար գիտեմ զայն, I know it throughly;
չգիտեմ, I do not know, I am ignorant of it;
գիտասջիր, know ! չ— զի՛նչ առնել, to be at a loss what to do.

· Calfa

NBHL (1)

εἱδέω, εἵδω, οἷδα scio, (novi), ἑπίδομαι, γνώσκω cognosco, conscius, peritus sum (գտանի եւ Գիտա՛, տացի, տացօղ) ռմկ. գիտնալ։ cf. ԳԻՏԵՆԱՄ. (լծ. եբր. իատա՛. յն. իտէ՛օ, ի՛տօ. յորմէ լտ. վի՛տէօ, տեսանեմ) Ճանաչել որպէս եւ էն. մտօք տեսանել իբր աչօք եւ ստուգութեամբ. հասու, տեղեակ լինել. ըմբռնել. մակացու կամ ակահ լինել.


Գիտութիւն, ութեան

s.

science, knowledge;
doctrine, understanding, wisdom, study, art;
— լիցի, know, you are informed, you must know;
գիտութեամբ, knowingly.

· Calfa

NBHL (1)

γνῶσις, ἑπιστήμη scientia, cognitio, notitia, peritia Գիտելն. ճանաչողութիւն ստոյգ. հասողութիւն փորձիւ կամ պատճառաւ. հմտութիւն. տեղեկութիւն. ուսումն. իմաստութիւն. մակացութիւն.


Գծաւորութիւն, ութեան

s.

cf. Գծագրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Վարդապետ, բաւական իցէ տալ զիմաստուեթան գծաւորութիւնս ո՛չ նշանապէս, այլ՝ ամենայն մակացութեամբ աստուածայնով. (Սարկ. քհ.։)


Գրագէտ, գիտաց

adj.

book-learned, literate, lettered.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιστάμενος γράμματα, πεπαικεύμενος literatus, eruditus Գիտակ գրոյ, գրոց, դպրութեան. մակացու. կարդացօղ.


Գրական, ի, աց

cf. Գրագէտ.

· Calfa

NBHL (1)

γραμματριστής elementorum praeceptor, magister Գրագէտ. հմուտ գրոց. ուսեալ. եւ Ուսուցիչ քերականի. վարժապետ քերականութեան. մակացու գրոց.


Ենթակայ, ից

s.

subject.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ զենթակայէ ասի՝ զումեմնէ մարդոյ, եւ նենթակայում ոչ յումեք է ... մակացութիւն նենթակայում է անձին, եւ զենթակայէ ասի զքերականութենէ ... Գոյացութիւն (անհատ) ո՛չ նենթակայում է, եւ ոչ զենթակայէ է. իսկ պատահումն ի հարկէ գոլ նենթակայումն. քանզի թարց ենթակայի ել անկար է. (Արիստ. ստորոգ.։)


Եռամանակ

adj.

of three times or measures.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինագոյն մակացութեամբք զերծեալ յեռամանակ տարւոյ. (Մագ. ՟Է։)


Երաժշտականութիւն, ութեան

s.

music.

· Calfa

NBHL (1)

Երաժշտականութիւն՝ ուրումն մակացութիւն ասի. (Արիստ. որակ.։)


Ըստ

prep.

according to, in relation to, as for, conformably with, agreeably to;
proportionably, at the rate of;
after;
near, relatively;
for, as for;
on;
of;
out;
— իս, — իմումս կարծեաց, according to me, in my opinion;
— իւրում կարի, according to capacity, to the best of one's ability;
այր — սրտին Աստուածոյ, a man after Gods own heart;
կին իցէ քո — միտս, if thou hast a wife after thine own heart;
— բախտի եղեալ նորա, fortunately;
— պատկերի մերում եւ — նմանութեան, in our image and likeness;
— հիւսիսոյ Կխրնոյ, north of Erzeroum;
— անձին, upon one's back;
wearing upon, — the shoulders, — the body;
— ճանապարհին, about the streets;
— հրապարակս գնալ, to pass through, or to wander about the public places;
— բնութեան բարի, naturally or essentially good;
ի չափու կալայց զանձն — օրինակի նորա, I shall be governed by his example;
ելանել — քաղաքն, to go out of town;
այր — առնէ, one after the other;
ամ — ամէ, annually, every year;
օր — օրէ, daily, every day;
— նախահօրն յանցանաց, for the sin of the first father;
— չափու եկամտիցն, in proportion to his income;
— աչս դատել, to judge from the appearance;
— իրետրս պատշաճեալ, well proportioned, symmetrical;
— տեղիս տեղիս եւ — աշխարհս աշխարհս, according to the various places, and different provinces;
— տունս ազգացն՝ ոչխար — երդ, a lamb for every family and every house;
հրաժարել — նմանութիւն, to have no equal, unique;
անցանել — ասհմանս քո, to pass through your confines;
— բանս անցանել, to be inexpressible;
— միտս անցանել, to be beyond understanding, to be past finding out, inconceivable, incomprehensible;
անցանել — չափ, to go beyond;
— ակն լինել յումեքէ, to be far from the sight of, alienated;
— ինքեան, of one's self;
naturally, essentially;
— ամենայնի, totally, in all, entirely;
— այնմ, as is said;
as they say;
— իրիք, — իմիք, in some part, in a certain sense, in some way, or manner;
in part;
— որում, as;
since;
therefore;
— որում..., — նմին, or նոյնպէս, or այսպէս, as..., as;
so..., as;
— օրէն, like, after the fashion of;
— նմանէ, after him;
— այսմանէ, like this, similarly, equally;
եւ որ — այսմանէ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրէն հիւսանց, որք արհեստին են մակացուք։ Ըստ օրէն նոցա ի վերինս հայելով։ Ըստ օրէն բուժողացն։ Ըստ օրէն տեսլեան։ Ըստ օրէն աչաց։ Ըստ օրէն (այնր) զոր Գրիգորն արժանի գովեստի վարկանի. (Մագ.։)


Ներանձնական

cf. Ներանձնաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Կամելով ցուցանել, եթէ մարդ ներանձնական է, այսինքն շնչական, յընդհանրականացն զայսոսիկ ցուցանեմք. ամենայն կենդանի շնչական է։ Զզանազանութիւնս սոցա ասաց գոլ ներանձնականս, այլ ոչ մարմնականս, որ է առաքինութիւն եւ մակացութիւն. (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ ստորոգ.։)


Ներհմտութիւն, ութեան

s.

cf. Հմտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտութիւն (է չորեքկին). հմտութիւն, ներհմտութիւն, արհեստ, մակացութիւն։ Հմտութիւն է միըոյ իրի անպատճառ գիտութիւն. իսկ ներհմտութիւն է ընդհանուր անպատճառ գիտութիւն. (Սահմ. ՟Ժ՟Բ։ թ Քեր. քերթ.։ Երզն. քեր.։)


Ներշրջանակք, կաց

s.

encyclopedia.

· Calfa

NBHL (1)

τὰ ἑγκύκλια, ἑγκυκλοπαιδία encyclopaedia . որ եւ ՆԵՐՇՐՋԱՆԱԿԱՆ ԽՐԱՏ. Բոլորական ուսումն իբր շրջանաց եւ շրջանակաց յամենայն կարգի. գիտութիւն հանրական. հմտութիւն տիեզերական իրաց. ուսումնականութիւն. եւ ամենայն մակացութիւն եւ իմաստասիրութիւն բնական.


Ներտրամախոհութիւն, ութեան

s.

meditation, thought.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է ինձ սակաւ ինչ ներտրամախոհութիւն, սակս բազմազանութեան որ ի սմա մակացութիւն. (Մագ. խչ.։)


Չէզոք, աց

adj. gr.

neuter, indifferent;
neuter.

· Calfa


Ուսումնական, ի, աց

adj. s.

scientific;
mathematical;
mathematician;
scholar, learned man.

· Calfa


Որոշ

adj. s.

distinct, separate, different;
decisive, precise, clear;
evident, certain;
—ք, step, stair, round.

· Calfa

NBHL (1)

Միոյ արուեստի կամ մակացութեան միոյ ընդելեալք եւ իրագէտք չկամին որոշ ժամանակ ի ջան աշխատութեանն իւրեանց. (Սարկ. քհ.։)


Հարազատապէս

adv.

legitimately;
brotherly;
sincerely, intimately.

· Calfa

NBHL (1)

Հարազատապէս միթար լինել, կամ մաքառիլ, խօսակցել, մակացու լինել, ցանկալ բարին. (Նար. հ։ Յհ. իմ. երեւ.։ Լմբ. սղ.։ Արիստ. աշխ.։ Նոննոս.։)


Ճարտասանական, ի, աց

adj.

oratorical;
—ն, cf. Ճարտասանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Քան զայլ արհեստ եւ զմակացութիւն, քան զքերթողականն ասեմ, եւ քան զճարտասանականն։ Ամենայն՝ որ ճարտասանական է, նաեւ հաւանութեան արարչական. (Սահմ. ՟Ա. եւ ՟Դ։)


Ճշմարիտ, րտից, տաց

adj. adv.

true, unquestionable, real, certain, sure;
veridical, faithful, upright, frank, sincere;
in truth, truly, indeed, really, in realty, verily;
— իցէ ? is it true ?

· Calfa

NBHL (1)

Ճշմարիտ մակացու լինելով. (Խոսր.։)


Կլանեմ, կլի, կուլ

va.

to swallow;
to devour;
to ingulf, to absorbe;
զօդ՝ զշունչ or ոգի to breathe, to take breath;
— զբանս, to listen eagerly.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմ ոգի կլեալ ի հակառակութենէ ընդդիմակացութեան. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Մակացական, ի, աց

adj.

scientific.

· Calfa


Մանուածոյ, ից

adj. fig.

spun;
twisted;
winding, tortuous, zigzag;
full of circuits, complicate, intricate, knotty.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ըզբաժակդ մանուածոյ ճախարակեալ մակացութեան. (Մագ. ոտ. խչ.։)


Հմուտ, մտաց

adj.

well versed, erudite, learned;
practised, expert, experienced, skilful, skilled.

· Calfa

NBHL (1)

εἱδώς, ἑπιστάμενος sciens, peritus. (իբր հմայուտ, կամ իմաստ, եւ մուտ) Խելամուտ. գիտակ. տեղեակ. իրագէտ. ներհուն. մակացու. հասու. փորձ. վարժ. բան գիտցօղ, վարպետ.


Մրցական, ի, աց

cf. Ըմբիշ;
cf. Ըմբշական.

· Calfa

NBHL (1)

Մրցականք եւ ընթացականք ասին՝ վասն զօրութիւն ունելոյ առնել ինչ դիւրեաւ։ Մրցական մակացութիւն ասի, եւ մարտական. (Արիստ. որակ.։)


Յանգեմ, եցի

vn. va.

to be ended, finished, bounded;
to drive at, to tend to, to come to, to be reduced, to dwindle, to result;
to discharge, to flow or to fall into, to empty itself. cf. Յանգեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Տասնեկաւ ամենակատարիւ յանգեցելոց։ Որք միանգամ մակացութեամբ հանճարոյ Աստուծոյ յանգեալք լինին, դարձեալ շարժին. քանզի վախճանք նոցա՝ այլոց են սկզբունք. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ.։)


Յոռեգոյն

adj.

worse;
—ք զամենայն, worst.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ եթէ մասնական գոյ, յոռեգոյն գոյ քան զայլ արհեստ եւ զմակացութիւն. (Սահմ. ՟Ա։)


Ն (nou)

s.

the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Նախդիր անպէտ՝ նախ քան զձայնաւոր տառս. իբր ըն. որ է յն. ἑν լտ. in ի հին թարգմանութեան մակացութեանց կազմէ զհոլով ներգոյական. որպէս ի. յ.


Մաքրագործ, աց

adj.

purifying, purificative.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքրագործ բանիցն նոցա (առաքելոց) հանդիսակից գտանել եւ մակացու. (Սարգ. յռջբ.։)


Մարտական, ի, աց

adj. s.

of or belonging to war or battle, warlike;
warrior, combatant.

· Calfa

NBHL (1)

Մրցական մակացութիւն ասի, եւ մարտական. (Արիստ. որակ.։)


Համբերելիք

s.

affairs requiring patience, annoyances, troubles.

· Calfa

NBHL (1)

Եղերացեալ է խոհականութիւնն առնելեօք. իսկ արութիւնն՝ համբերելեօքն։ Արութիւն՝ մակացութիւն ի հանարոյ է համբերելեացն, եւ ոչ համբերելեացն, եւ չէզօքացն. (Փիլ. այլաբ.։)