Definitions containing the research անկ : 5285 results

Դպրոցակից, կցի, կցաց

s.

school-fellow.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսուցանէր մամաս զդպրոցակիցսն (կամ զդպրոցակից մանկունսն) ի բաց կալ ի սնոտի կռապաշտութենէն. (Հ. կիլիկ.։ Հ=Յ. սեպտ. ՟Բ.։)


Դռնակ, աց

s.

wicket;
door of a carriage, etc.

· Calfa

NBHL (1)

Դռնակ մի երկբացիկ քանդակագործ, յորում կայր խաչ մի արծաթեղէն. (Կաղանկտ.։)


Դռնապահ

s.

porter, usber, door-keeper.

· Calfa

NBHL (1)

Յընտիր հեծելոց թիկնապահաց եւ դռնապահաց իւրոց. (Կաղանկտ.։)


Դռնչիմ, եցայ

vn.

to toll, to ring;
գռնչին ականջք իմ, my ears tingle.

· Calfa

NBHL (1)

κατακρούομαι adigor, repellor, fallor Բախմամբ թնդալ. շառաչմամբ սարսիլ. եւ Մեղմանալ, ճնշիլ. սովորիլ ականջաց ընդ ձայն սաստիկ. անկաճը խօսիլ, եւ սորվելով քոս կապել.


Դրանդ, ից

s.

jamb, threshold;
door-posts;
portal, entry.

· Calfa


Դրանդի, դեաց

cf. Դրանդ.

· Calfa


Դրանիկ, նկաց

s.

courtier.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն զօրացն հրամայեաց ելանել ի վերայ մեր, բաց ի դրանկացն. (Խոր. ՟Գ. 37։)


Դրասանգ

s.

festoon

· Calfa


Դրժանք, անաց

s.

infringment, contravention, faithlessness.

· Calfa


Դրիճ

s.

talisman, amulet.

· Calfa

NBHL (1)

Առեալ դնի ի դրճի, այլ եւ կապեն ի բազուկս եւ ի պարանոցս մանկանց. (Կանոն. (ա՛յլ ձ. ի թապութ. զի թերեւս ընթեռնոյր, ի դարգճի։))


Դրոշմած, ոց

s.

medal.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է գեղեցկութիւն. նկար բարութեան, ծաղիկ՝ որ թարշամի, դրոշմած շնչաւոր, տեսիլ ցանկալի. (Պիտառ.։)


Դրոշմեմ, եցի

va.

to print, to mark, to stamp, to decipher, to register;
to seal;
to confirm;
— խարանաւ, to mark with a hot iron.

· Calfa

NBHL (1)

χαράσσω, κολάπτω, ἁναγράφω noto, designo, sculpo, incido, inscribo Նշանագրել. արձանագրել. փորագրել. վերագրել. խարան դնել. կնքել. տպաւորել. նախանկարել.


Դրուատիք, տեաց

cf. Դրուատ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ արժանի հօրն դրուատից։ Ուրախութիւնք եւ դրուատք։ Համառօտագիծ դրուատից։ Զնկար անկուածի ճառիս դրուատի (կամ դրուագի). (Խոր. ՟Գ. 67։ Արիստակ. նաւակատ.։ Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Դրուատումն, ման

s.

cf. Դրուատ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ արժանի հօրն դրուատից։ Ուրախութիւնք եւ դրուատք։ Համառօտագիծ դրուատից։ Զնկար անկուածի ճառիս դրուատի (կամ դրուագի). (Խոր. ՟Գ. 67։ Արիստակ. նաւակատ.։ Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)


Դրութիւն, ութեան

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց մանկունք ոչ իցեն դրութեամբ, այլ ճշմարտութեամբ. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Դրուժան

cf. Դրժող.

· Calfa

NBHL (1)

Երկագլուխ դրուժանս այս՝ չար ցանկութիւն, եւ ագահութիւն. զայս գազան առաջինքն մամոնայ անուանեցին. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Եբենեայ, էի, ից

adj.

ebon.

· Calfa

NBHL (2)

Գիր անուանեալ Եչ, ունակ զօրութեան կրկին ձայնաւորացս ի մի յարելոց սղելով, իէ՛. որպէս ձայնաւոր կիսաձայն, կամ երկբարբառ անկատար, յար եւ նման յ տառի անկելոյ ի մէջ բառի. եւ Օ ե տառի դաղմ. ըստ ձեւոյն եւ ըստ հնչման. նման է եւ արաբ. եէ՛. եւ լտ. j, որ ասի ի՛ երկայն, եւ ընդ բաղաձայնս գրի։ Սորին վասն առ նախնիս մեր անխտիր գրեալ տեսանեմք՝ լեալ, կամ լիեալ. եւ եթէ՝ ըստ յն. գրի էիթէ, եւ վերծանի ի՛թէ։

Եչն, Երրեակ անձամբ թիւ կատարեալ, զերրորդութիւնըն ծանուցեալ։ Երկնաւորացըն տայ ցանկալ, ի յերկրայնոցս ի բաց դառնալ։ Եչն՝ Երդէ զայս միշտ յականջըս քո, տալ ըզհամար պարտուցըն քո. (Շ. այբուբ.։)


Եբրայական, ի, աց

adj.

heblew;
— բարբառ, hebrew, the hebrew language;
— ոճ, hebraism, hebrew idiom.

· Calfa

NBHL (1)

Սեպհական կամ յանկաւոր եբրայեցւոց.


Եգիպտական, ի, աց

adj.

egyptian, of Egypt.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ անկ է երկրին եւ ազգին եգիպտացւոց. մըսրի.


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

· Calfa

NBHL (1)

Եզր է այն, յոր լուծանի առաջարկութիւնն. որպէս ենթակայն եւ ստորոգեալն. եւ եզերքն լուծանին ի վանկս եւ ի գիրս. (Մխ. ապար.։)


Ելլենացի, ցւոյ, ցւոց

adj. s. Greek.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛վ սողոն, ելլենացիքդ դուք միշտ մանկունք էք (ըստ հնախօսութեան), զի ծեր ելլենացի ոչ գոյ լսել. (Պղատ. տիմ.։)


Ելողութիւն, ութեան

s.

proceeding, emanation.

· Calfa

NBHL (1)

Աւետաբեր յարութեանն եղեալ՝ զանդրանկին ի մեռելոց զելողութիւնն քարոզեաց. (Ճ. ՟Թ.։)


Եհ

int.

oh !

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛հ, զիա՞րդ կորեաւ։ Ե՛հ, կամ ո՛հ, որ եթող զուսումն մանկութեան. (Երզն. քեր.։)


Եհէ

cf. Եհ.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛հ, զիա՞րդ կորեաւ։ Ե՛հ, կամ ո՛հ, որ եթող զուսումն մանկութեան. (Երզն. քեր.։)


Եղագ, աց

s.

way;
means.

· Calfa

NBHL (1)

Եղագ ներքսանկութեան նմա (դիւին) յանշնորհակալուս բազմերախտութեանն աստուծոյ ներհորդեսցի. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եղանիմ, եղէ, եղեայ

vn.

to be become, to be created;
to happen;
— ուրեք, to sojourn;
— ընդ կնոջ, to know a woman;
եղիցի լոյս եւ եղեւ լոյս, let there be light! and there was light;
եղիցի եղիցի, amen, so be it, be it so;
մի եղիցի, God forbid!

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ՞ ընդ քեզ». այսինքն ննջեաց, անկաւ ի մեղս. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 20։)


Եղբայրական, ի, աց

adj.

fraternal.

· Calfa

NBHL (1)

ἁδελφικός fraternus, germanus, -um Որ ինչ անկ է եղբարց կամ եղբայրութեան. հարազատական.


Եղբօրորդեակ, եկաց

s.

son of a brother;
nephew.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգակիցքն ի միասին գալով՝ մինչեւ ցեղբօրորդեաց մանկունս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Եղբօրորդի, որդւոյ, որդւոց, դեաց

s.

cf. Եղբօրորդեակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգակիցքն ի միասին գալով՝ մինչեւ ցեղբօրորդեաց մանկունս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Եղեռն, եռան, երունք, եղերք

s.

rascality, offence, misdeed, malice, crime, wickedness, fatality;
catastrophe;
յ— անկղիտանալ, to commit a crime;
— գտանել, to experience misfortune, losses;
to risk, to be in danger.

· Calfa


Եղեռնային, յնոյ, ոց

adj.

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)


Եղեռնաւոր, աց

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)


Եղծ

s. adj. adv.

destruction;
refutation;
spoilt, corrupted, misshapen, bad;
— զեղծ, disorderly, confusedly.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՂԾ. ա. ԵՂԾ ԶԵՂԾ. Անշուք. անկազմ. անկերպարան, ապախտ. կեղծ, պաճուճեալ. վատթար. աւրած, շինծու.


Եղծանեմ, եղծի

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

· Calfa

NBHL (1)

φθείρω, διαφθείρω, ἁνατρέπω , ἁφανίζω, ἁλλοιόω, καταβάλλω, καταλύω corrumpo, everto, dissolvo եւ այլն. ասի եւ իբր ռմկ. Եղծել, Եղծնուլ (հակառակն ստեղծանելոյ). Ապականել. աւերել, լուծանել. խանգարել. կորուսանել. ջնջել. ի բաց բառնալ. աւրել, խանկրել, փճացնել.


Եղծումն, ման

s.

cf. Եղծուած.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգութիւն եղծմանս։ Ընդ եղծման ջրողողն զազրագործաց։ Ի կեանս՝ որ ընդ եղծմամբ ոչ անկանի։ Եղծմունք, ցնդմունք, եւ հալմունք մեղացս սառնամանեաց պահեստի. (Նար.։)


Եղկելի, լւոյ, լեաց

adj.

lamentable, deplorable, unfortunate, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երջանկանամ եղկելիս։ Եղկելի զանձն իմ ցուցանէ։ Իմոյ եղկելւոյս անձին։ Եղկելոյս. (կամ եղկելւոյս։ Եղկելի դէմք։ Յեղկելի մարմնոյս։ Ես եղկելիս. Նար.։)


Եղկութիւն, ութեան

s.

misfortune, misery, disaster, calamity;
lukewarmness.

· Calfa

NBHL (1)

Եղկութիւն կորստեան։ Զեղկութիւն աղետիս։ Զանձինն եղկութիւն։ Ո՜րքան եղկութիւնք։ Երջանկասցի այնպիսին ինքեամբ՝ ինձ միայնոյ գրեալ զեղկութիւնն։ Բարի ասացայ առ եղկութեան ժառանգութիւն. (Նար.։)


Եղջիւր, ջեր, ջերց, ջերաց

s. bot. fig.

horn;
huntsmans horn, French horn;
vessel or cup made of horn;
salient angle;
power, force;
glory, honour, praise;
* cupping-glass;
carob-bean;
retort;
— խողովակաւոր, tubulated -;
— ածել cf. Եղջերցեմ;
to puff one's self up with pride;
to threaten, to menace;
— ամբառնալ, բարձացուցանել զ—ս, համբառնալ ի բարձունս զ—ս, բարձրանալ եղջեր ամբարտաւանութեան, to lift up the horns, to become insolent, arrogant, proud, tyrannical;
to raise one's crest, to rebel;
փշրել զ—, խորտակել զ— ամբարտաւանութեան, to break the horns, to humble, to humiliate, to break down, to lower the pride;
— փրկութեան իմոյ, horn of my salvation;
reliance, support, strength, prop;
բարձր եղիցի — արդարոյ, the just small shall lift up his head;
the righteous shall be exalted.

· Calfa

NBHL (3)

ԵՂՋԻՒՐ ՍԵՂԱՆՈՅ. Անկիւն, զարդ անկեան եղջերաձեւ. (որպէս եւ Եղջիւր զօրու յաջ եւ յահեակ՝ Թեւ ասի ի մեզ)

Արար եւ զեղջեւրս նորա ի վերայ չորեցունց անկեանց նորա։ Անդստին ի նմանէ էին եղջեւրք նորա. (Ել. ՟Լ՟Ը. 2։)

Ցանկայր լնուլ զորովայն իւր յեղջերէն, զոր խոզքն ուտէին. (Ղկ. ՟Ժ՟Ե. 16։)


Եմ, ես, է, էի, էիր, էր, եր, իցեմ, եղէ

v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.

· Calfa

NBHL (2)

Ծառայեն մեզ. է՛՝ զի եւ սովորութիւն առնուն յանկչել յօրէնս մեր. իմա՛, գոյ եւ այս, կամ դէպ լինի, զի. եւ եւս. որպէս եւ (Նար. ՟ժ.)

Ըղձական մակբայն է, որ նշանակէ զցանկութիւն ցանկալեացն. իցէ՞ թէ տեսանիցեմ զայդ. (Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր.։)


Եմիփորոն, ի, աւ

s.

pallpallium.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայապետն ունի ի վերայ իւր զպատուական եմիփոռոնն՝ ի փառս, որպէս եւ քրիստոս զխաչն ... Զարդարեալ խաչանկար եմիփոռոնովս. (Լմբ. պտրգ.։)


Ենթադրեմ, եցի

va.

to submit, to subdue, to subject;
to suppose, to presuppose.

· Calfa

NBHL (1)

Զանձինս սուրբ մանկանցն ենթադրեաց ի գոգն աբրահամու։ (Շար.)


Ենթակայ, ից

s.

subject.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ զենթակայէ ասի՝ զումեմնէ մարդոյ, եւ նենթակայում ոչ յումեք է ... մակացութիւն նենթակայում է անձին, եւ զենթակայէ ասի զքերականութենէ ... Գոյացութիւն (անհատ) ո՛չ նենթակայում է, եւ ոչ զենթակայէ է. իսկ պատահումն ի հարկէ գոլ նենթակայումն. քանզի թարց ենթակայի ել անկար է. (Արիստ. ստորոգ.։)


Ենթակայանամ, ացայ

vn.

to subsist;
to exist.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ որպէս Ենթակայ լինել, ներքոյ անկանիլ.


Ենթակէտ

cf. Ստորակէտ.

· Calfa

NBHL (2)

Միջակն () յաւարտելոյն (։) եւ յենթակիտէն (,) ունի զիւր ունակութիւնն։ Բութն եւ ենթակէտն զանկատաարութիւն բանին յայտնեն. (Երզն. քեր.։)

ὐποδιστολή subdistinctio, interpunctio, coma, virgula Ստորակէտ. ստորատ. այն է կէտն (,) եդեալ յընթացս անկատար բանից. ըստ յունաց նաեւ ի վերայ սկզբնատառ ձայնաւորաց. այլ ի մեզ լոկ իբր մակակէտ տառիս ի. որ եւ գրի ի ի՝.


Եպիսկոպոսանոց

cf. Եպիսկոպոսարան.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեալ ի նախնական հասանէին եպիսկոպոսանոց. (Կաղանկտ.։)


Եպիսկոպոսութիւն, ութեան

s.

episcopate, dignity of bishop, bishopric.

· Calfa

NBHL (1)

Եպիսկոպոսութեան ցանկայ. (՟Ա. Տիմ. ՟Գ. 1։)


Եռամ, ացայ, ացի

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

· Calfa

NBHL (2)

Աշխատեցէ՛ք մանկունք, եռացէ՛ք յընթացս արթնութեամբ. (Կլիմաք.։)

Որպէս նոր ցաւ եռացեալ իցէ մանկան. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Եռամասն

adj.

that consists of three parts;
tripartite.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի եռամասնեայ է, բան ունի, ցասումն, եւ ցանկութիւն. (Ճ. ՟Թ.։)


Եռամասնեայ

cf. Եռամասն.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի եռամասնեայ է, բան ունի, ցասումն, եւ ցանկութիւն. (Ճ. ՟Թ.։)


Եռանդն, անդեան

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

· Calfa

NBHL (1)

Արգելուն զեռանդն ցանկութեան. (Յճխ. ՟Դ։)