Definitions containing the research արատ : 550 Results

Խեղեմ, եցի

va.

to cripple, to lame, to maim, to mutilate, to mangle.

· Calfa

NBHL (2)

Խեղ կացուցանել. վնասել կամ արատաւորել եւ կամ բեկանել զմի յանդամոց. սախտել.

Եթէ խեղիցէ ոք զընկերս իւրեանց. (Ղեւտ. էիդ. 19։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 16.) (յն. տալ վնաս, կամ արատ)։


Խեղութիւն, ութեան

s.

crippled state of a limb, privation of the use of a limb, lameness, palsy, paralysis.

· Calfa

NBHL (2)

Առանց խեղութեան. անվնաս, կամ անարատութեամբ. (Ածաբ. ժղ.։)

λοβή, βλαβή, φθάρμα mutilatio, jactura, corruptio, vitium. Խեղ գոլն. պակասութիւն կամ տգեղութիւն անդամոց. եւս եւ Ապականութիւն. Վնաս, արատ, ախտ՝ մարմնոյ կամ հոգւոյ. սախտութիւն, պակասութիւն.


Խիղճ, խղճի, իւ

s. adj.

scruple;
conscience;
doubt, distrust;
anguish, sorrow, affliction;
scrupulous, conscientious;
— մտաց, conscience;
scruple;
remorse, compunction;
խղճիւ մտաց, conscientiously, scrupulously;
ազատութիւն խղճի, liberty of conscience;
կշտամբանք խղճի մտաց, accusation, reproach of conscience;
— պահել, ի խղճի լինել մտաց ուրուք, to pretend to have scruples, to scruple to, to be conscientious;
լռեցուցանել զ— մտաց, to stifle remorse;
յազատութիւն խղճի մտացն, for conscience sake.

· Calfa

NBHL (2)

ԽԻ՛ՂՃ. ա. Ունօղ զխիղճ զանձին յանցաւորութենէ. խղճմտական. արատաւոր. չար.

ԽԻՂՃ πρόσκομμα offendiculum διάκρισις discretio, discrimen μῶσος scelus. որ եւ ԽԵՂՃ. խիճ իմն կծանօղ սրտի. խէթ կամ կայթ սրտիյանդիմանութիւն մտաց. մեղադրութիւն անձամբ անձին. անձկութիւն ոգւոյ. դատումն խիթալի. երկբայութիւն. խտիր. գայթագղութիւն. մեղք. տխեղծութիւն. արատ.


Խծբիծ, բծաց

s.

censure, criticism;
discussion, examination, research.

· Calfa

NBHL (1)

στῆλος macula αἱτία causa, crimen, accusatio. Խիծ՝ այսինքն խիղճ կամ տխեղծութիւն բծի. Նիշ արատոյ. եւ Մեղսադրութիւն, ստգիւտ, սագտանք. երկբայութիւն յանցաւորութեան.


Խծբծեմ, եցի

va.

to censure, to criticize;
to discuss, to examine, to debate, to sift.

· Calfa

NBHL (1)

συλλογίζομαι ratiocinor πολυπραγμονέω curiose inquiro καταγινώσκω , μέμφομαι arguo, reprehendo, accuso ἑπιλαμβάνομαι corripio. Խծբիծս որոնել, եւ ջանալ գտնել. մանր կրկտել առ ստգտանել. արատ դնել. աղարտել. եպերել. հետաքրքրլ, քաշքշել, վար զարնել.


Խղճեմ, եցի

vn.

to make case of conscience of, to scruple, to doubt;
ոչ ինչ խղճեմ, my conscience does not blame me;
երթ առանց իրիք —ոյ, go without scruple or hesitation.

· Calfa

NBHL (1)

Բայց զայս խղճեաք. կամ վարնէաք, թէ գուցէ արատ ոք ինչ դնիցէ. (՟Բ. Կոր. ՟Ը. 20։)


Խնդբունդ

adj. s.

unequal, uneven, rugged, winding;
—ք, spot, stain;
inequality, unevenness, roughness, ruggedness, asperity.

· Calfa

NBHL (1)

Զփայտ խեղաթիւր եւ ոստովք վարակեալ առեալ դրօշեաց, եւ նմանեցոյց զնա պատկերի մարդոյ, եւ զամենայն խնդբունդս (կամ խու՛նդ բու՛նդս, կամ խնդաբունս) նորա ծեփեաց հողով. (Իմ. ՟Ի՟Գ. 14.) յն. κηλίς macula. կեղտ. արատ. այլ ըստ հյ. երեւի լինել κοῖλον cavum, իբրու խոռոչ. անհարթութիւն։


Ծմականիստ

adv.

misty, foggy.

· Calfa

NBHL (1)

Փարատեցուցանելով զծմականիստ մէգս. (Պիտ.։)


Ծնունդ, ծննդեան, ծննոդոց

s.

childbirth, confinement, delivery, lying-in;
birth, nativity, filiation;
origin, rise, source;
generation, race, offspring;
infant or child;
fruit, production;
effect;
horoscope, nativity;
—ք, posterity, children, descendants;
խթումն ծննդեան, Christmas-eve;
— Քրիստոսի, Christmas, nativity of our Lord;
—ք or գիրք ծննդոց, Genesis;
վերստին —, regeneration, renewing;
միւսանգամ —, resurrection;
— մտաց, conception, conceit;
— լուսնի, new moon;
— փոխոյ, interest;
usury;
— կենդանեաց, brood, litter, covey;
մերձ ի —, near lying-in;
about to bring forth young;
կալ ի ծննդոց, to cease from bearing, to become sterile;
օր ծննրոց, anniversary of birth-day;
երկիր ծննդեան իմոյ, my native country or soil, birth-place, home.

· Calfa

NBHL (2)

Գուշակեաց զանսերմն զծնունդ քո ... եւ յետ ծննդեան մնալով կոյս։ Յղութիւն անսերմնական, ծնունդ անարատ։ Ծննդեամբ սուրբ կուսին յայրն բեթղեհէմ. (Շար.։)

Արարատեան աշխարհիս ծնունդք (մարդիկ)։ Աշակերտք արդար վաստակոց, եւ ծնունդք առաքինութեան. (Յհ. կթ.։)


Ծնօղ

cf. Ծնող.

· Calfa

NBHL (1)

Անարատ ծնողի քոյ (կուսի) բարեխօսութեամբ, եւ այլն. (Շար.։)


Կաթողիկոսութիւն, ութեան

s.

patriarchal dignity, patriarchate.

· Calfa

NBHL (1)

(Ակոդտոս) զտեսչութիւնն հասարակաց, որ անուանեալ կոչէին ի նոցանէ մագիստրութիւն եւ կաթողիկոսութիւն, առանց արատոյ վարեաց։ Մինչդեռ անդէն յաստիճանի կաթողիկոսութեանն էր, պսակեցաւ վկայութեամբ. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 11։)


Ընդունելութիւն, ութեան

s. gr.

reception, taking, acceptance, admission, obtaining, acquisition;
cheer, feast, entertainment;
participle;
— փոխանադրոյ, acceptation of a letter of credit, of a bill of exchange;
— առնել ումեք, to welcome, to feast, to entertain;
— առնել օտարաց, to lodge strangers;
առնել — ցրտագին, to receive coldly, to give a cool reception;
— գոյր յարքունիս, ի դեսպանատան, there was a reception at court, at the embassy;
յ— լինել Աստուծոյ, to believe in God.

· Calfa

NBHL (1)

Յընդունելութիւն նոցա առաջի Տեառն։ Անարատ լիցի յընդունելութիւն. (Ել. ՟Ի՟Ը. 38։ Ղեւտ. ՟Ի՟Բ. 21։)


Ընտիր, տրոց

adj.

chosen, worthy;
fine, good;
civil, of good family, elegant, excellent, exquisite, nice, genteel, pretty, noble, polished, precious, pure, singular, sovereign, superb;
the best, the most excellent, the choice, the select, the flower, the cream;
զընտիր զարդուցն եդին ի հպարատութիւն, precious ornaments served to beget pride;
զ—ս Գաղղիոյ սատակեաց, he beat down the choice troops, the flower of France;
գումարել զ— նահատակս, զօրս, to reunite the bravest warriors, the picked soldiers;
— անասունք, very fast animals;
— յոյժ, best, first quality;
cf. Ընտրելագոյն;
— մատենագիր, classic author;
ընդ —ս հանել, to select, to make choice of, to elect;
յ— առնել, to give the choice, to permit the selection;
— առնել, to choose, to make choice of, to appreciate;
ընտրոյ տէր, he who has the choice, arbiter;
զնոսա թողացոյց ընտրոյ տեարս լինել, he left them the choice.

· Calfa


Զգոյշ, գուշի, ից

adj.

sly, circurnspect, considerate, guarded, wary;
sure, safe, secure;
զգուշ լինել կալ, cf. Զգուշանամ;
ի զգուշի առնել, cf. Զգուշացուցանեմ;
— վայր, place of safety.

· Calfa

NBHL (1)

Որ երկնչին, զգոյշ եւ պատրաստ հանապազ կան. եւ զգուշանալովն՝ ոչ ըմբռնին յարատոյ մեղաց. (Խոսր.։)


Զգուշաւոր, աց

adj.

provident, circumspect, considerate;
exact, just, punctual, scrupulous;
sly, politic;
sober, moderate;
wary, mature.

· Calfa

NBHL (1)

Չի՛ք ինչ զգուշաւոր ամրութիւն քան զերկիւղն Աստուծոյ։ Յետ զերկիւղն Աստուծոյ հայցել՝ անարատ մնալ եւ զգուշաւոր ասէ զկեալն յաշխարհի. (Խոսր.։)


Զետեղ

s. adj.

place, spot;
placed, arranged;
assured, firm;
— առնուլ, to place one's self, to put one's self, to stop, to stand still, to halt, cf. Ետեղանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակեաց զգնացեալսն ... առ իւր պահել զետեղ եւ անարատ. (Ոսկ. եբր. ՟Դ։)


Խոհականաբար

adv.

prudently, wisely, judiciously, sensibly.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԽՈՀԱԿԱՆԱՊԷՍ. Խոհականաբար ի ձեռն մարմնական կրից զհոգւոց մահ ի բաց վարատեալ. (Յհ. կթ.։)


Ըմբռնեմ, եցի

va.

to take, to surprise, to hold, to seize;
to entrap, to catch again, to retake, to grapple, to match;
to reach;
to comprehend, to conceive, to undertake;
ձուկն —, to catch fish, to fish;
— զոք բանիւք, to surprise, to convince or confound one in argument;
to address or question with art, insidiously.

· Calfa

NBHL (1)

Ըմբռնել զոք, զթագաւորն, զգաւառն, զյաւիտենից կեանսն. զարդիւնս շահեկանս. զգանձս. բոցոյ ըմբռնել զանտառս։ Ըմբռնիլ խաւարաւ, ցաւով երկանց, ի խորին քնոյ, յարատոյ մեղաց, ի չարիս, ի չարութիւն, յաղմուկ, եւ այլն։


Ըմբռնիմ, եցայ

vn.

to let ones self be taken, to be taken, surprised;
— յորոգայթ, to be caught in a trap;
to entangle one's self;
— ի շնութեան, to be taken in adultery;
— խաւարաւ, to be surrounded by darkness;
— յարատոյ մեղաց, to be contaminated, or stained by sin;
— բանիւ բերանոյ իւրոյ, to be surprised, or convinced in argument, to be confounded;
— ի պատրանս, to be deceived, caught, duped;
— մտաց, to wonder;
— աչօք, to be deceived by the eyes, to deceive one's self;
— ցաւով երկանց, to be in travail, to be surprised by the pains of childbirth;
ըմբռնեցան ծածուկք նորա, his secrets were discovered.

· Calfa


Խրախամիտ

adj.

cheerful, merry, joyful, gay, joyous;
— լինել, to joy, to rejoice.

· Calfa

NBHL (1)

Մեկնեցան ի միմեանց ողջք անարատք, ազատեալք, խրախամիտք զուարթացեալք. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 14։)


Զիստ, զստի, իւ, ով, ից

s.

thigh;
haunch;
— կենդանեաց, leg;
— կամրջի, stern;
— նաւու, keel of a ship.

· Calfa

NBHL (1)

Զճարպն եւ զմսանն անարատ հանդերձ զըստօքն հանցէ ի նմանէ. (Ղեւտ. ՟Գ. 10։)


Ցնդումն, ման

s.

dispersion, dissipation;
volatilization, exhalation, evaporation;
— գլխոյ, մտաց, inattention, distraction.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մթութիւն սրտիս, եւ ցնդումն գլխոյս ի բաց փարատեսցի։ Ամփոփեալ ի վայրապար ցնդմանէն։ Յանեղծութիւն պաստատելով զյոյսդ՝ ի ցնդմանէն ամփոփի միտքդ. (Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. իմ.։)


Ցրեմ, եցի

va.

cf. Ցրուեմ;
to transgress, to violate, to break, to infringe;
— զխորհուրդս, to reveal secrets;
to thwart the projects, to counteract the designs, to baffle the devices of a person;
— ցինչս, to lavish, to waste, to squander, to run through, to dissipate;
— զմիտս, to distract, to divert, to call off;
— զխաւար, to dispel the darkness.

· Calfa

NBHL (1)

διασκεδάζω, διασπείρω, σκορπίζω, διασκεδάννυμι dissipo, dispergo. Ցիր եւ ցան առնել. ցրուել. քայքայել. եղծանել. եւ Փարատել. ցրուել, փճացնել.


Ցրուեմ, եցի

va.

to disperse, to dissipate, to scatter, to spread;
to rout, to disperse, to put to the rout, to destroy;
— զտառս, to distribute the letters, to take down the types;
cf. Ցրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

διασπείρω, σπείρω, κατασπείρω , σκορπίζω, διασκορπίζω, διασκεδάζω dissemino, dispergo, dissipo. Ցրիւ ցրել. ցանել աստ անդ. սփռել. ցնդել. հոսել. քայքայել. վատնել. փարատել. ի դերեւ հանել. տարտըղնել.


Փախստականութիւն, ութեան

s.

flight, escape.

· Calfa

NBHL (1)

Կայր ի փախստականութեան ի նմա։ Զինքն եւ զհասարակ գունդն վարատեալ փախստականութեամբ. (Յհ. կթ.։)


Փառօք

adv.

gloriously, with glory, pompously, splendidly;
ճշմարիտ, անարատ or անստգիւտ, անեղծ, անկապուտ, շքեղ, յաւերժական —, true, spotless, solid, real, great, imperishable glory;
սուտ, փախստական, սնոտի, կորստական —, false, fleeting, vain, perishable glory;
սիրել զփառս, to love glory;
փառս ստանալ, to acquire fame or glory;
փառաց ի փառս բարձրանալ, to be raised or exalted to the highest pitch of glory;
ընթանալ ի փառս, to be in a fair way the glory;
անկապուտ փառս անձին համարել, to put one's chief glory in;
ուղիղ փառս ունել, to be of an orthodox belief or profession, to have a catholic sense;
տալ փառս աստուծոյ, to glorify God, to give or render glory to God, to thank God;
վասն փառաց մեռանել, to die for glory;
անկանել փառօք, to fall gloriously;
յաւերժացուցանել զփառս իւր, to make one's glory eternal;
կնիք տալ փառաց, to put the seal to one's fame;
տենչալ փառաց, զակատիլ զհետ փառաց, to aim at glory, to pursue glory;
աղարտել զփառս իւր, to tarnish one's glory, to stain one's reputation;
աղօտացուցանել, նսեմացուցանել զփառս իւր, obscure, darken or efface one's glory;
անկանել ի փառաց, to abase, degrade or dishonour oneself;
առանց փառաց, inglorious;
փառաւորեալ փառօք, covered with glory, with laurels, renowned, famous;
շքեղապանծ փառօք, with extraordinary splendour;
փառս քեզ համարեսջիր, make it your aim and glory to;
տեսէք, մի գուցէ քակտեսջիք ի փառացդ, take care not to lose your renown;
անմահական փառս յաւելցէ քեզ այս, this will bring you immortal glory;
նսեմացեալ անհետանայր գոգցես եւ — նորա զոյգ ընդ բաղդին, his glory seemed to be eclipsed with his fortune;
ի փառս աստուծոյ, to the glory of God;
— հօր, the Gloria Patri;
— տեառն, — աստուծոյ, glory to God ! God be praised! thank God !
— քեզ, տէր, glory to Thee, o God;
— ի բարձունս աստուծոյ, glory to God in the highest;
որում միայնոյ վայելեն —, to Whom alone glory belongs.

· Calfa


Փուլ

s. ast.

crumbling, falling, fall;
wane;
—ք, ruins, rubbish;
ի — ածել, to ruin, to destroy, to crumble;
ի — գալ, to go to ruin;
լուսին ի — է, the moon is waning.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ արատ եւ վասն լինի յեկեղեցականս, խախատի եւ ի փուլ գայ աշխարհ. (Տօնակ.։)


Քահանայագործեմ, եցի

va.

to consecrate;
to ordain priest.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայագործել զքո անարատ մարմինդ եւ զպատուական արիւնդ։ Քահանայագործեալ հօր ղիւր մարմինն։ Քահանայագործել հաճոյական պատարագ զանձինս ձեր։ Իշխանական համարձակութեամբ զփրկութիւն մեր քահանայագործէ։ Քահանայգործելն քրիստոսի է սրբելն զմեզ. (Պտրգ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Բ։ Շ. ՟ա. պ. ՟Ի՟Գ։ Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Քահանայապետ, աց

s.

priest, chief priest;
pontiff;
hierarchy;
—ն, հռովմայ, sovereign pontiff.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպիսի եւ վայել էր մեզ քահանայապետ՝ սուրբ , անմեղ, անարատ։ Նայեցարո՛ւք ընդ առաքեալն եւ ընդ քահանայապետ խոստովանութեան մերոյ ընդ Յիսուս Քրիստոս։ Ունիմք այսուհետեւ քահանայապետ մեծ՝ անցեալ ընդ երկինս՝ զՅիսուս որդի Աստուծոյ.եւ այլն։


Քաղաքավարեմ, եցի

vn.

cf. Քաղաքավարիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ կամացն Աստուծոյ քաղաքավարիլ ... Հրեշտակական կրօնաւորութեամբ քաղաքավարեալք։ Քաղաքավարեալ ի մարմնի անարատ վարուք։ Որ ըստ անմարմնոցն ի մարմնի քաղաքավարեալ առաքինութեամբ ի մանկութենէ։ Ի չարիս մաշին անկարգ քաղաքավարեալքն. (Սարգ.։ Շար.։ Նախ. ժող.։)


Քաղաքավարիմ, եցայ

vn.

to behave well, to conduct oneself honestly;
to rule with wisdom.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ կամացն Աստուծոյ քաղաքավարիլ ... Հրեշտակական կրօնաւորութեամբ քաղաքավարեալք։ Քաղաքավարեալ ի մարմնի անարատ վարուք։ Որ ըստ անմարմնոցն ի մարմնի քաղաքավարեալ առաքինութեամբ ի մանկութենէ։ Ի չարիս մաշին անկարգ քաղաքավարեալքն. (Սարգ.։ Շար.։ Նախ. ժող.։)


Վերադիտող

s.

overseer, inspector;
bishop.

· Calfa

NBHL (1)

Վերադիտօղ եւ օրէնսուսոյց արարատեան աշխարհիդ։ Տեառն յովհաննիսի հայոց վերադիտողի։ Տեառն անանիայի հայոց վերադիտողի։ Գահերիցութիւնք վերադիտողաց. (Փստ. առ զօր. կթ։ Մագ. ՟Ա։ Լաստ. ՟Գ։ Նար. գանձ եկեղ.։)


Վերահայեցող

adj. s.

applying oneself to, investigating thoroughly;
star-gazer, astronomer.

· Calfa

NBHL (1)

Յարատեւողք իմաստասիրացն, եւ վերահայեցողք չափաբերապէս մակագրութեանց. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Վերատեսուչ, սչի

s.

director;
bishop.

· Calfa

NBHL (1)

Տարագիր է յաստուածաբանութենէ օտար վերատեսուչ (իբր օտարատեսուչ, այսինքն որ խառնի յայլոյ տեսչութիւն). եւ իւրաքանչիւրոք ի կարգի պաշտաման իւրոյ կացցէ. (Դիոն. թղթ.։)


Վէտ

s. fig. chem.

scratch, incision, cut;
rippling, gentle motion;
— մետաղական, moire metallic, crystallized tin-plate;
rippling, waving gently, flowing, undulating;
—ս —ս, curling, rippling gently, playfully;
— —, — ի — խաղալ, to ripple, to undulate, to rise in small waves, to swell with a gentle breeze;
ալիք կուտակին —ք —ք, the surging waves accumulate.

· Calfa

NBHL (1)

Հատանէին վէտս ծակուց արատքուստ ի քաղաքն, այլ ոչինչ կարացին սանանել. (Ղեւոնդ.։)


Վիժեմ, եցի

va. vn.

to have an abortion, a premature birth, to miscarry, to abort, to slink, to be brought to bed before time;
to flow, to run, to gush or spout out, to be shed, poured out.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վիժել արտասուացն՝ մութն մեղաց փարատի. (Անան. զղջ.։)


Վին, վնաց

s.

lute;
— հարկանել, to play the -.

· Calfa

NBHL (1)

Զի արկցէ զնա ի ձեռն այլազգեաց ի հարկանել վինի։ Ի հարկանել վինին փարատէր ի նմանէն զտենտ տապոյ. (Եփր. թագ.։)


Փափագ

cf. Փափաքանք.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱՓԱԳ ՓԱՓԱՔ. πόθος, ἕρως desiderium, amor ἵαμα sanatio, remedium. Պապակ եւ պասքումն ոգւոյ. տենչ. բաղձանք. կարօտ. սէր. յօժարութիւն. ախորժ. հասրէթ, արզու, հավէս, իշտահ. եւս եւ Փարատումն, կամ դեղ եւ լրումն փափաքանաց. եւ ըստ այսմ ասի.


Փափագումն, ման

s.

cf. Փափաք;
կատարել, լցուցանել զ—, to content, to satisfy;
որով ի — ածէ զնոսա, with which he excited desire in their hearts.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ բնութեան փափագումն ածէ զնոսա։ Գնալն անդր՝ փափագման էր. իսկ ոչ մտանելն՝ տեսակ հանդիսի եւ երկիւղի։ Ծարաւիքն յորժամ բանժակ մի ջուր ցուրտ գտանիցեն, փարատին յիւրեանց փափագմանէ. (Ոսկ. յհ.։)


Փոր, ոյ, ի

s. adj. mar.

belly, abdomen, paunch;
womb, bowels, entrails;
concavity, cavity, hollow;
side, part;
hollow, empty, void;
— անօթոց, capacity of vases;
— նաւի, keel, ship's bottom, careen;
— սեխի, seed-pulp of melon.

· Calfa

NBHL (1)

Զանուշութիւն նոցա ի ժանտահոտութիւն ի փորի մերում դարձուցանեմք։ Զովացուցիչ է, զտապս ի փողոյն փարատէ. (Եզնիկ.։)


Փոր, ոյ

zool.

cf. Բուռ;
cf. Պոր;
sea-scorpion, father-lasher, scorpaena;

· Calfa

NBHL (1)

Զանուշութիւն նոցա ի ժանտահոտութիւն ի փորի մերում դարձուցանեմք։ Զովացուցիչ է, զտապս ի փողոյն փարատէ. (Եզնիկ.։)


Փորոտամ

vn.

cf. Փորոտեմ.

· Calfa


Փորոտեմ

vn.

to roar, to bellow.

· Calfa


Տարաբարձիմ

vn.

to be taken away;
to be divided.

· Calfa

NBHL (1)

διαιρέομαι dividor. Ի բաց բառնիլ. բաժանիլ. տարատրոհիլ. տարբերիլ.


Տարաբարձութիւն, ութեան

s.

division.

· Calfa

NBHL (1)

διαίρεσις divisio. Բաժանումն. տարատրոհութիւն. տարբերութիւն.


Տարեւոր

cf. Տարեւորական.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչխար կատարեալ արու տարեւոր։ Երկուս գառնիս տարեւորս անարատս։ Որոջք տարեւորքս։ Որեւովք տարեւորօք.եւ այլն։


Տարտամութիւն, ութեան

s.

want of determination, irresolution, indecision, uncertainty, embarrassment, perplexity;
cowardice, poltroonery;
sloth, idleness.

· Calfa

NBHL (1)

Չի՛ք ինչ՝ որ այնպէս զմիտսն ուրախացուցանէ, որպէս ի հոգոց եւ ի տարտամութեանց փարատել. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 7. (գրեալ էր, ի տարտամսութեանց)։)


Տրտմագին

adj.

much afflicted, sad, melancholy, oppressed with grief;
unpleasant, afflicting, grievous.

· Calfa

NBHL (1)

Փարատեցո՛ տէր եւ յինէն՝ զորդէկորոյս սուգ տրտմագին։ Ամպ տրտմագին նեղութեանց. (Յիսուս որդի.։ Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Բ։)


Տրտմահալած

adj.

care-dispelling, comforting.

· Calfa

NBHL (1)

Հալածիչ եւ փարատիչ տրտմութեան. տրտմութիւնը փախցընօղ՝ հեռացնօղ՝ տէֆ ընօղ.


Ր (ré)

s.

the thirty second letter of the alphabet, & the twenty sixth of the consonants;
five thousand, five thousandth;
It is sometimes confounded with ռ, as : մրմռամ — մռմռամ, ձմեռն — ձմերան. Also with the լ & ղ letters, as : բելիար — պէլիալ. And also with the յ : աներկբար — աներկբայ;
It is sometimes redundant in words, for example : բարժանեմ — բաժանեմ;
There are but few words which commence with this letter, & those are either abbreviations or foreign words, it is rather used as a medial final.

· Calfa

NBHL (1)

Լծորդ է ընդ մերս ռ, եւ ընդ այլոցն. զոր օրինակ ամառն, ամարայնի. ձմեռն, ձմերան. առնեմ. պրարի. յառնեմ, արի՛. արուեւիւն կամ արիութիւն, առաքինութիւն. որպէս եւ յայլս ռայիւ հնչեցեալն՝ գրի եւ հնչի ի մեզ ր. որպէս աբրահամ, րոբովամ, արամ, արարատ, բոսոր, դոմոր. եւ այլն։