Definitions containing the research իբր : 8114 results

Պաճարանք, նաց

s.

the gaining or procuring one's livelihood;
subsistence, maintenance;
food, victuals;
means, way, remedy, expedient.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ոք տալով զպաճարանս ընչից իւրեանց (իբր ռմկ. ունեցածը չունեցածը), ոչ գտանէր զգինս փրկանաց անձին իւրոյ. (Ղեւոնդ.։)


Պաճարեղէն, ղինի, նաց

adj. s.

bestial, brutal;
—ք, beasts, animals.

· Calfa


Պայազատութիւն, ութեան

s.

succession, inheritance, descent, lineage;
nobility.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սեպհական ազատութեանն է պայազատութիւն (իբր կարգ յաջորդութեան իւրաքանչիւր նախարարութեանց). (Խոր. ՟Ա. 2։)


Պայթեմ, եցի

va. vn.

cf. Պայթուցանեմ;
to burst, to crack, to split, to shiver, to break, to cleave;
to be transported by pride, to be puffed up.

· Calfa


Պայիկ, յկաց

s.

guard, guardian;
cf. Պայ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՅԻԿ կամ ՊԱՅԱԿ. Նոյն ընդ Պահակ՝ իբրեւ պահապան. լծ. եւ պ. բէյգ, բէյիք. այսինքն Սպասաւոր (որ յոտին կայ). սուրհանդակ (արագոտն).


Պայծառազարդեմ, եցի

va.

to adorn with elegance.

· Calfa


Պայծառալոյս

adj.

very luminous, glittering, dazzling, refulgent.

· Calfa


Պանդխտաբար

adv.

like a pilgrim.

· Calfa


Պաշտատական, ի, աց

s.

appanage.

· Calfa

NBHL (1)

Պաշտատականս այս Անուշայ ի նոյն մարաց, որ առ ոտամբ լերինն բնակեցան. (Խոր. ՟Ա. 27.) (ուր հին տպ. պաշտական. եւ մի ձ. պաշտօնեայս. բանն է զպաշտօնէից, զորս ի պատիւ Անուշայ ետ Տիգրան իբրեւ օժիտս)։


Պաշտպան, աց

s.

defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.

· Calfa

NBHL (2)

ՊԱՇՏՊԱՆ. իբր Պաշտող, պաշտօնեայ որ յանձն առնու ծառայել սիրով. գործի սպասաւորութեան.

Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)


Պաշտօն, տամանց

s.

worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.

· Calfa


Պաշտօնական, ի, աց

adj.

ministerial, official;
— օրագիր, official paper, gazette.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր Պաշտօնաւոր. պաշտօնեայ. գործօնեայ.


Պաշտօնակից, կցի, կցաց

s.

colleague, coadjutor;
fellow-servant, help-mate.

· Calfa

NBHL (1)

Դասքն հրեշտակաց՝ իբրեւ պաշտօնակցաց՝ նոցա սպասէին. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Պաշտօնասէր

adj.

devout, pious, religious.

· Calfa

NBHL (1)

Որ այնց ժամանակաց պաշտօնասէր քահանայքն էին։ Ա՛րք աթենացիք, ըստ ամենայնի իբրեւ պաշտօնասէրս տեսանեմ զձեզ. (՟Բ. Մակ. ՟Ա. 19։ Գործ. ՟Ժ՟Է. 22։)


Պաշտօնատար, աց

s.

adorer;
servant;
functionary, official, minister.

· Calfa

NBHL (1)

Մրճոտեալ աղտեղեալ ... իբր զպաշտօնատար մեհենի։ Զուր իմն պաշտօնատարս Աստուծոյ։ Չաւատալեացն պաշտօնատար. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Ի՟Ը. ՟Ծ՟Գ։)


Պաշտօնատարութիւն, ութեան

s.

service;
ministry, office, charge, function.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ոչ աստեղացն բնութիւն առ պաշտօնատարմանցն գործեցեալս (իբր առ ի պաշտել այլոց զինքեանս). (Ճ. ՟Գ.։)


Պաշտօնաւոր

adj.

idolatrous.

· Calfa


Պաշտօնեայ, էի, ից

s. adj.

clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.

· Calfa

NBHL (1)

Առ իւրեանցն պաշտօնսն վարելով պաշտօնայիւք։ Պաշտօնայիւքն համբակօքն վարելով. իբր պաշտօնէիւք. յն. διακόνοις. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Պաշտօներգութիւն, ութեան

s.

divine office.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ իբրեւ ջուր ընդ խողովակ անցանէք անմտաբար ըստ խորհրդական բանըս աղօթիցն՝ զոր մատուցանէք, եթէ սաղմոսերգութիւնք են ... եթէ պաշտօներգութիւն. (Շ. ընդհանր.։)


Պապակ, ի

s.

excessive thirst, parching.

· Calfa


Ջրական, ի, աց

cf. Ջրային.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր Ջրալից. ջրեղէն.


Ջրանամ, ացայ

vn.

to become aqueous, watery;
to liquefy.

· Calfa

NBHL (1)

Կապէ ի ջրացեալ եւ ի ծակոտեալ օդ իբր ի տիկ. (Վրդն. սղ.։)


Ջրատեսակ

adj.

water-like.

· Calfa

NBHL (1)

Սպանդատեսակաւն եւ ջրատեսակաւն զճաշակումն հիւթոյն ընդունի։ Եթէ ջրատեսակ իցէ՝ իբր զխոնաւուտ. (Նիւս. բն.։)


Ջրարբի, բւոյ, բեաց

adj.

irrigated, full of water;
aquatic;
pervious, spungy.

· Calfa

NBHL (2)

Զուարճասցին իբրեւ զխոտ ջրարբի. (Ես. ՟Խ՟Դ. 4։)

Բղխեսցեն իբրեւ զխոտ ի ջրարբոջ. (Ոսկ. ես.։)


Ջրգողութիւն, ութեան

s.

dropsy;
— որովայնի, ascites, common dropsy;
— գլխոյ, hydrocephalus;
- աչաց, hydrophthalmia;
— պորաց, hydrophalus;
— սրտակրանաց, hydrocardy;
— փամփշափ, hydrocele;
— կրծից, hydrothorax;
— ականջաց, hydrotite.

· Calfa

NBHL (1)

ὔδερος, ὔδρωψ, ὐδερίασις hydrops, hydropisis, aqua intercus. որպէս թէ գողութիւն ջրոյ. Ախտ՝ որ գոյաւորէ ընդ մորթով զջուր օտար, ուռուցանէ զհիւանդն իբրեւ զտիկ, եւ տայ պասքիլ ի ծարաւոյ.


Ջրեղէն, ղինի, նաց

adj.

watery, aqueous;
— լերինք, billows, waves.

· Calfa

NBHL (1)

ὐδατώδης aqueus, aquosus. Որոյ նիւթ է ջուր կամ իբր ձուր եւ սառն. ջրական. ջրային ջրագոյն.


Ջրեմ, եցի

va.

to destroy, to efface;
to cancel, to expiate, to absolve;
to water.

· Calfa

NBHL (1)

ՋՐԵԼ, իբր ռմկ. է Ջուր տալ. ոռոգանել. եւ ջրոտել. կը. ջրջրկիլ.


Ջրթափեմ, եցի

vn. fig.

to make water;
to be of age, to attain puberty, to be pubescent, marriageable.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնաւ ուստր մի. եւ իբրեւ ջրթափեաց, եւ եղեւ հուժկու, մի. եւ իբրեւ ջրթափեաց, եւ եղեւ հուժկու, եւ այլն։ Կրթեալ վարժեցաւ, եւ ջրթափեալ՝ եհաս ի գիտութիւն բարւոյ եւ չարի. (Բուզ. ՟Դ. 15։ Հ. յնվր. ՟Գ.։)


Ջրի

adj.

aqueous, liquid;
insipid, tasteless.

· Calfa

NBHL (1)

Զի անարարող նոցա ջրի գինին (իբր ջրագոյն), թէպէտեւ անապակ. (Բրս. արբեց.։)


Ջրմուղ, մղաց, ից

s.

water-pipe, conduit, aqueduct.

· Calfa


Ջրտուն

s.

privy furnished with water, water-closet.

· Calfa


Ռ (ra)

s.

the twenty eighth letter of the alphabet and the twenty second of the consonants;
thousand, thousandth;
It is sometimes confounded with the letter ր;
When used as an initial it generally indicates foreign words.

· Calfa

NBHL (1)

Տառ բաղաձայն, Ռա ձայնեալ. կրկնակ, որպէս կրկին րր. (զոր եւ ձեւն յայտնէ՝ իբրու Րր) կիսաձայն՝ տուօղ իւրեւ զհնչիւն մրմռական. վասն որոյ եւ թաւ առ համեմատութեամբ րէի, որ է մեղմ։


Ռահան, ի

s. bot. basil;
սուտ —, mercury, dog's caul.

· Calfa

NBHL (1)

(ռմկ. ռէհան, ռէհէն, ռիհան, ռըհան, ռէյհան ֆէսլիէն, իէքպիւն այսինքն միաբուն իտ. պաղէլիգօ. ի յն. վասիլիգօն որ է թագաւորական). Անուշահոտ ծաղիկ կամ խոտ մանրատերեւ գնդաձեւ բոլորեալ իբրեւ փունջ գեղեցիկ.


Ռամիկ, մկաց

adj. s.

vulgar, low, plebeian, popular, common, vile, trivial;
the vulgar, the common people, lower orders;
տգէտ —ն, the ignorant mob.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբրեւ ածական. ամենայն ռամիկ բազմութիւն։ Զբազումս ի ռամիկ մարդկանէն։ Եկեղեցական դասուց, եւ ռամիկ ժողովրդոց. (Եղիշ. գ։ Փարպ.։ Շ. թղթ.։)


Ռիշտ, ռշտաց

adj.

niggardly, penurious, sordid, parsimonious, mean.

· Calfa

NBHL (1)

Ռիշտ ես ամենեւին եւ տմարտի։ Բարեկարգք միշտ բամբասին յարբշռից իբրեւ ռիշտք. (Մխ. առակ.։)


Ս (sé)

s.

the twenty ninth letter of the alphabet and the twenty third of the consonants;
two thousand, two thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Ս. Առ հին գրիչս՝ լույս գաւառական հնչման երբեմն շփոթի ընդ զ. գրելով՝ Զգալ, իբր Սգալ (Սըգալ, սուգ առնուլ). կամ գրելով Սգալ, եւ իմանալով Զգալ (ըմբռնել զգայութեամբ)։


Սա, սորա, սմա, սովաւ, սոքա, սոցա, սոքօք, սայք, սայց

pron.

this, that;
սոյն սա, this one, he himself;
սա է, it is he, that is to say;
սա աւասիկ, however, yet, still.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՅՔ, սայց. իբր սոքա, սոցա. ասոնք. ասոնց.


Սադա

cf. Սադդայ.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զձայն ջուրց բազմաց, եւ իբրեւ զձայն աստուծոյ սադդայի (կամ սադայի)։ Ձայն թեւոց քրովբէիցն՝ իբրեւ զձայն աստուծոյ սադայի. (Եզեկ. ՟Ա. 24։ ՟Ժ. 5։)


Սադդայ

adj.

almighty.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զձայն ջուրց բազմաց, եւ իբրեւ զձայն աստուծոյ սադդայի (կամ սադայի)։ Ձայն թեւոց քրովբէիցն՝ իբրեւ զձայն աստուծոյ սադայի. (Եզեկ. ՟Ա. 24։ ՟Ժ. 5։)


Սալանամ, ացայ

vn.

to petrify, to become stone, to harden into stone.

· Calfa

NBHL (2)

πήγνυμι compingor. Լինել իբրեւ զսալ կամ որպէս զքար. կարծրանալ. խստանալ. քարանալ. պաղիլ որպէս զսառն.

Սիրտ նորա սալացեալ է իբրեւ զվէմ. (Յոբ. ՟Խ՟Ա. 15։)


Սալասմբակ

adj. s.

stone-hoofed, solid hoofed;
steed, courser.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ սմբակն կամ կճղակն է իբրեւ զսալ.


Սալուտ

adj.

stony, hard, rough.

· Calfa


Սակայն

conj.

but, notwithstanding, nevertheless, however, yet, always, besides, moreover.

· Calfa

NBHL (1)

ὄμως, ἁλλά, ἕμπας, ἕμπης tamen, verum. որպէս թէ Սակայն լիցի, այսինքն այնու պայմանաւ։ (գրի եւ իբր ռմկ. ՍԱԿԷՆ, իբր ի սակէն)։ Բայց. այլ յայսր ամենայնի վերայ. համայն. միանգամայն. ապաքէն. իսկ. չափին. (լծ. յն. օ՛մօս ).


Սակառի, ռւոյ, ռեաց

s.

basket, hamper;
cf. Զամբիղ.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱԿԱՌ ՍԱԿԱՌԻ. κόφινος cophinus, corbis, qualus. (իբր աման՝ առող կամ տանող այսչափ ինչ). Սապատ. կողով մեծ. (լծ. յն. քօ՛ֆինօս ).


Սակաւ, ու, ուց

adj. adv.

few in number, inconsiderable, moderate, small, slender;
"somewhat, less;
—, առ —, little by little, by degrees, by little and little, insensibly;
— անգամ, — երբեք, rarely, seldom;
ոչ —, many, much, not less;
— ինչ, —ս, առ — մի, few, not very, somewhat, rather, a little, cf. Փոքր մի, cf. Փոքր ինչ, cf. Խուն մի;
առ — մի, ի — ժամանակի, յետ —ուց, shortly, in a short time, for a moment;
յետ — միոյ, shortly after;
—ուք, with few attendants;
in few words, briefly, in short;
ոչ —ք ի նոցանէ, many of them;
ճաշակեցի — մի մեղր, I ate some or a little honey;
մարթի եւ ի —էն՝ — տալ, a little may be offered even of a little;
cf. Շատանամ."

· Calfa

NBHL (2)

ՍԱԿԱՒ. ՍԱԿԱՒ ԻՆՉ կամ ՍԱԿԱՒԻ ՄԻ. ՍԱԿԱՒՍ. ՍԱԿԱՒՈՒՔ. եւ այլն. իբր մ. ὁλίγον, -γα paullo, parum, modicum, paululum, parumper. քիչ մը

Ի ձեռն այսոցիկ ամենայնի իբր դրան բացելոյ՝ ըստ սակաւ սակաւ մտանէ ի բանն, որ վասն յարութեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։)


Սակաւամեղ, աց

adj.

having but very few sins.

· Calfa


Սակաւապիտութիւն, ութեան

s.

thriftiness, contentedness, moderation, frugality, sobriety.

· Calfa

NBHL (1)

Տանջանք անյարգութեան՝ սակաւապիտութիւն։ Այն՝ որ անկարօտն է, սակաւապիտութիւն իբրու ազգակից իմն եւ դրացի լինի. (Փիլ.։)


Սակաւաջան

adj.

done with slight fatigue.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւաջան նպաստաւորութեամբն իբրեւ ընծայաբեր լինել. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Սակեր, սակերք, աց

s.

rescript, decree.

· Calfa


Սակս, ի սակս

prep.

on account of, for, by reason of, in order to, for the sake of, with respect to, in consideration of, touching, concerning;
յայն —, that is why, for which reason, for that purpose, on that account, therefore;
յայս —, it is why, for this purpose or reason, on this account, consequently;
— է՞ր, why ? for what reason ?
ի ձեր —, for you, for your sake, on your account, in respect to you;
յո՞յր —, for whose reason ? why ?
յոր or յոյր —, — որոյ, on which account, therefore;
-՝ զի, because.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈ՞Ր ՍԱԿՍ. իբր յո՞յր սակս. Առ ի՞նչ. ընդէ՞ր. վասն է՞ր.