Definitions containing the research իբր : 8114 results

Սահանական, ի, աց

cf. Սահանահոս.

· Calfa

NBHL (1)

Սահական իբրեւ զհեղեղատ անտեւական. սէլի պէս վազօղ անցնօղ.


Սահանահոս

adj.

flowing like a cataract, impetuous, grand.

· Calfa

NBHL (1)

Հոսեալ իբրեւ զսահանս կամ սահեցմամբ.


Սահանակարկաջ

adj.

cf. Սահանաձայն.

· Calfa

NBHL (1)

Կարկաջօղ իբրեւ զսահմանս. կարկանջոս. սէլի պէս ձան հանօղ.


Սահեմ, եցի

va. vn.

cf. Սահեցուցանեմ;
cf. Սահիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ինչ ընթացեալ սրանայ, եւ իբրեւ զջուր սահէ անցանէ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Է։)


Սահեցումն, ման

s. fig.

sliding, slipping;
mental perturbation, vacillation, agitation, irresolution.

· Calfa

NBHL (1)

περιφορά jactantia եւ այլն. Սահիլն. անցք իբր քերելով՝ սողելով. յածումն. պատաղումն. յոյզք. ծուփք. տարաբերումն. թարթափումն.


Սահիմ, եցայ

vn.

to slip, to slide, to glide;
to flow, to be flowing, to run out, to pass over, to roll or glide on;
to be agitated, to hurry along or away, to err, to wander, to yield to;
— ի վերայ սառի, to skate;
— ի մտաց, to slip from, to escape the memory;
սահեալ անցանել, to run, to elapse, to glide away;
սահեալ աստղ, shooting star;
սահեցաւ, he slipped, his foot or feet slipped.

· Calfa


Սահմանաբար

adv.

definitively.

· Calfa

NBHL (1)

Սահմանօրէն. իբրու սահմանաւ. որոշաբար.


Սահմանական, ի, աց

adj. gr.

bordering upon, adjacent to;
definitive;
indicative;
բանիւ —աւ կապել, to excommunicate.

· Calfa

NBHL (1)

Սահմանական է, յորժամ ասեմք. կոփեմ, գործեմ. իբր սահմանաւ եցոյց զ՝ի դէպ ժամանակն եւ զդէմն. (Երզն. քեր.։)


Սահուկ

cf. Լպիրծ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ ռմկ. իբր Լպրծուտ. (զի եւ սահիլն ռամկօրէն եւեթ նշանակէ լպրծիլ, գայթել. սայթաքել).


Սաղամանդրայ, ից

cf. Սալամանդր.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղամանդրացն պատմութիւն. սաղամանդրն կենդանի ինչ է, մեծութեամբ է այնչափ՝ քան զոր կովածուծն կոչեն, եւ կամ որպէս փոքր ցամաքային կոկորդելոս. եւ է կենդանին այն ցուրտ բնութեամբ գերագոյն քան զբան. իբր զի ի հուր մտանելով նորա՝ շիջանիլ բոցոյն, եւ նման ոչ այրել. (Նոննոս.։)


Սաղապաճեմ, ի

s.

slow going, gentle movement.

· Calfa

NBHL (1)

Յողգողդ դեգերանք. անհաստատ գնացք. շրջագայութիւն. յածումն իբր ճեմելով. սահեցումն. անցք դանդաղ կամ փո՛յթ.


Սաղարթ, ու, ուց, ի, ից, աց

s. fig.

leaf, leafy branch;
long hair.

· Calfa

NBHL (1)

Է գունեղ թագաւորել ի բոսոր՝ սաղարթուն կարմրորակ իբր խնձոր. լինի սեռ. եւ գործ. կամ ուղղ. ածական, իբր ունակ սաղարթից։


Սաղարութիւն, ութեան

s.

generalship.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղարգն ոչ իբրեւ զօրաւար եւ առաջնորդ. առաջնորդութիւն. վերակացութիւն.


Սամետայք, տայց

cf. Սամետիք.

· Calfa

NBHL (1)

քարշեն իբրեւ սամետէիւք զհատուցումն վրիժուց անօրէնութեան իւրեանց. զի որպէս ուժգին սամետէիւք քարշի լուծ, եւ նոքա թերահաւատութեամբ իւրեանց քարշէին յանձինս զբարկութիւն աստուծոյ. (Գէ. ես.։)


Սամիք, մեաց

s. fig.

yoke, wooden collar for draught oxen;
whip-staff, tiller-shaft, tiller ropes.

· Calfa


Սամոյր, մուրաց

s.

sable;
— or սամուրենի, cf. Սամուրենի.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. սամուր. լտ. mus ponticus. իտ. zibellino. Չորքոտանի նման աքիսի եւ կուզի ( ... ) սեւագոյն փայլուն մորթով. մանաւանդ Մորթն նորա ազնիւ, իբր սամուրենի. սամուր քիւրք.


Սայլ, ից

s. ast.

waggon, chariot, cart;
arcturus;
bootes.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՅԼ. որպէս πόλος polus coeli, vertex et cardo mundi. Բեւեռ երկնից. առանցք կամ ծղխնիք, որ եւ իբր տառադարձութեամբ Բոլոր կոչի ի մեզ.


Սայլացից

s.

shaft of a vehicle.

· Calfa

NBHL (1)

Ցից սայլի, որ է երկայն ձող իբրու ղեակ.


Պարգեւ, աց

s.

gift, present;
donation, favour, grace, gratification, munificence, liberality;
premium, remuneration, recompense;
salary, pension;
ի —, ի —ի, ի —ի մասին, as a gift, as a present;
—աւ առնել զոք, to lavish gifts or benefits on, to gift;
cf. Լնում;
cf. Ճոխացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ՊԱՐԳԵՒԻ. Ի ՊԱՐԳԵՒՍ. Ի ՊԱՐԳԵՒԻ ՄԱՍԻՆ. իբր մ. Որպէս պարգեւ. իբրու շնորհ իմն.


Պարգեւաբաշխ, ից

adj. s.

giving, distributing presents, liberal;
donor.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Պարգեւաբաշխական.


Պարգեւաբեր

adj.

bringing presents.

· Calfa

NBHL (1)

Բերօղ յիւրմէ զպարգեւ՝ իբրեւ պարգեւատու.


Պարգեւախնդիր

adj.

seeking or asking a present or favour.

· Calfa


Պարգեւեմ, եցի

va.

to give, to make a present, to present with, to make largesses, to give freely and munificently, to distribute generously or liberally;
to reward.

· Calfa

NBHL (1)

δεωρέω, δωρέομαι, χωρηγέω, ἑπιχωρηγέω dono, largio. Տալ իբրեւ պարգեւ. շնորհել. առատաձեռնել.


Պարեմ, եցի

va.

to dance with, to dance in company, to perform a ballet;
— երգս, to sing and dance in a ring.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնից զարդարող, աստեղաց պարող. (Գանձ.) իբր յօրինօղ պարուց աստեղից։


Պարերգակ

s.

cf. Պարերգող.

· Calfa

NBHL (1)

Պարերգակ. իբր Պարերգական, որպէս տեղի՝ ուր լինի երգ պարուց.


Պարերգող, աց

s.

chorus-singer.

· Calfa

NBHL (1)

Պարերգակ. իբր Պարերգական, որպէս տեղի՝ ուր լինի երգ պարուց.


Պարզեմ, եցի

va.

to simplify;
to clarify, to filter;
to clear, to purify;
to expand, to slacken;
to unfold, to unroll, to untwist, to display, to spread, to put or set forth;
to unravel, to clear up, to disentangle, to develop, to explain, to expound, to illustrate;
— զդրօշս, to hoist, to infurl a flag, to let fly the ensign, to display the colours;
— առագաստս, to heave out, to set a sail.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ շանթէր գալարէր իբրեւ զօձ թունաւոր, մերթ պարզեր գոչէր իբրեւ զառիւծն զայրացրեալ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Պարթեւանամ, ացայ

vn.

to take the air, tone or manners of the Parthians, to speak in Parthian.

· Calfa


Պարծիմ, եցայ

vn.

to glory, to vaunt, to boast, to brag, to hector, to praise oneself;
to put oneself forward, to aim at winning distinction, to preach up oneself, to make a merit of, to affect haughty airs, to play the braggart, to swagger, to be vain-glorious, proud or vain of;
պանծացեալ —, to pride oneself, to look big, to be proud of;
պարծիմ գոլ, I have the honour to be...

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ պարծիք, եւ մի խօսիք զամբարտաւանս։ Մի՛ պարծեսցի կորն իբրեւ զուղիղն։ Գուցէ պարծիցի իսրաէլ ի վերայ իմ, եւ ասիցէ՝ թէ ձեռն իմ փրկեաց զիս։ Այսպէս ասէ տէր. մի՛ պարծեսցի իմաստունն յիմաստութիւն իւր, եւ մի՛ պարծեսցի հզօրն ի զօրութիւն իւր, եւ մի՛ պարծեսցի մեծն ի մեծութիւն իւր. այլ յայն պարծեսցի՝ որ պարծիցին, իմանալ եւ ճանաչել զիս, եւ այլն։


Պարկ, աց

s.

sack, bag, purse, budget, wallet, satchel;
— զօրաց, knapsack;
— թղթաբերի, courier's bag.

· Calfa

NBHL (1)

Զչարեաց խորհրդոյ ամանն զմորթն հանեալ մոմնեալ իբրեւ զպարկ՝ ի վերայ դրաց քաղաքին հրամայէր փչել եւ դնել. (Կոչ. ՟Ղ։)


Պարկեշտ, ից, աց

adj.

modest, virtuous, chaste, pudic, maidenly, pure;
sober, moderate, temperate, frugal;
discreet, well-behaved.

· Calfa


Պարկեշտաբար

adv.

modestly, chastely;
decently.

· Calfa

NBHL (1)

σεμνῶς honeste եւ այլն. Պարկեշտութեամբ. իբրեւ պարկեշտ. (ըստ ամենայն առման ի հյ. եւ յն).


Պարկեշտագեղ

adj.

discreet and modest.

· Calfa


Պարկեշտութիւն, ութեան

s.

modesty, decency, decent bearing, carriage, demeanour or deportment, honesty;
chastity, pudicity, purity, bashfulness;
moderation, temperance, abstinence, frugality, sobriety;
gravity, stateliness, reverend aspect;
պարկեշտութեամբ, cf. Պարկեշտաբար.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՆՐԿԵՇՏՈՒԹԵԱՄԲ իբր մ. Պարկեշտաբար. εὑσχημόνως modeste.


Պարման, ի

s.

young man.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռքն որ զերկինս եւ զերկիր արարին, այժմ ի մէջ անցեալ իբրեւ զպարմանի մի, բաժակ ի մատունս բերեալ՝ աղջկան միոյ մատուցանէ. (Պետր. սիւն. ի կոյսն.։)


Պարուկանամ

vn. gr. to be circumflexed.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐՈՒԿԱՆԱԼ ՊԱՐՈՒԿԻԼ. իբրեւ պարուկաւ ոլորտանալ ձայնի յառոգանութեան. Եւ արդ պարուկանայ ձայն ըստ այսքան յեղանակս։ նախ բնութեամբ պարուկին՝ է՛ եւ ո՛վ. իսկ երկրորդ անգամ՝ պատահմամբ պարուկին ամենայն երկբարբառք ... իսկ երրորդ անգամ՝ պարուկանայ ձանն եւ ի սուր ձայնորդս ... չորրորդ անգամ՝ պարուկանայ ձայնն ի զօրութենէ ենթադատութեանն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։) Տ։ եւ Պարոյկանալ։


Պարուկիմ

vn.

cf. Պարուկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐՈՒԿԱՆԱԼ ՊԱՐՈՒԿԻԼ. իբրեւ պարուկաւ ոլորտանալ ձայնի յառոգանութեան. Եւ արդ պարուկանայ ձայն ըստ այսքան յեղանակս։ նախ բնութեամբ պարուկին՝ է՛ եւ ո՛վ. իսկ երկրորդ անգամ՝ պատահմամբ պարուկին ամենայն երկբարբառք ... իսկ երրորդ անգամ՝ պարուկանայ ձանն եւ ի սուր ձայնորդս ... չորրորդ անգամ՝ պարուկանայ ձայնն ի զօրութենէ ենթադատութեանն. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։) Տ։ եւ Պարոյկանալ։


Պարունակեմ, եցի

va.

to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.

· Calfa

NBHL (3)

Եթէ սուզ իցէ (բանն), իբրու ոչ պարունակօղ զիմաստս ... պարսաւեալ լինին. (Իգն.։)

ՊԱՐՈՒՆԱԿԵԼ. Շրջապատել իբրու սահմանաւ, եւ Պատել ո՛ր եւ է օրինակաւ.

Հնարաւորեալ իւրեանց փայտս իբրեւ զանուրս՝ չուանօք պարունակեալ շուրջ զոտամբ՝ դիւրաւ ընթանան ի վերայ ձեանն. (Արծր. ՟Բ. 7։)


Պարուտակիմ

va.

to roll one over another as waves.

· Calfa


Պարուրեմ, եցի

va.

surround;
to envelop, to cover, to conceal, to enclose, to shut up;
— or ի բաց —, to strike out, to eliminate, to take away, to retrench, to trim round.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք ի հալածանաց առ նա պարուրեցան. զորս՝ իբրեւ զերեւելի այր՝ փրկեաց, եւ հանգուցեալ՝ արձակեաց ի խաղաղութիւն. (Շ. ՟գ. յհ.։)


Պարսատիկ, տկաց

s.

sling;
cross-bow, arbalist.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ իբր պարսատկաց քարմի արժանաւոր՝ ի շինուածոյ ամբարտակին խլել ոք զօրեսցէ. (Խոր. ՟Ա. 15։)


Պարսաւ, ից

s. adj.

blame, reprehension, injury, outrage, infamy, vituperation, criticism, censure;
blamable;
— լինել, to be blamed, criticized, carped, animadverted.

· Calfa

NBHL (1)

Ապաշխարութիւն չէ պարտ բարկանալ. այլ սրտաբեկ սրտառուչ շրջել, ըստգիւտ եւ պարսաւ, եւ առանց համարձակութեան իբրեւ զպատժապարտ. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա։ յորմէ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Է։)


Պարսաքարեմ, եցի

va.

to sling, to throw or cast stones with a sling.

· Calfa

NBHL (1)

σφενδονέω funda jacio ἑκσφενδονέω velut e funda emitto. Ձգել զքար պարսիւ, եւ հարկանել կործանել նովին. լայնաբար, Ձգել իբրեւ ի պարսատկէ. եւ Քարկոծել, կշտամբել. քարոտել.


Պարսեմ, եցի

va.

cf. Պարսաքարեմ;
to spring up, to burst out, to jump forth.

· Calfa

NBHL (2)

Նախ առ աստուած ձգեաց (չարախօսն) զլեզուն, եւ պարսեաց զթոյնք իւր իբրեւ զարձան վիմի. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Պարսել զպարտաւորեալս՝ իբր զվնասակար անփրկանաւոր անհամոզելի. (Նար. ՟Է։)


Պարսկանամ, ացայ

vn.

to imitate or become Persian, to adopt the Persian tongue tone or manners.

· Calfa


Պարսկապան

cf. Պահանորդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ելանիցեք արտաքոյ քաղաքիս, իբրեւ թէ իջանիցէք ի դաշտ անդր ի թեւ մի պարսկապանաց որդւոցն ասուր. (Յուդթ. ՟Ծ՟Դ. 2։)


Պարտահատոյց

adj.

paying one's debts.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ինքն ի գովելն գովեսցի իբր զպարտահատոյց՝ բարերարի. (Պիտ.։ Զքեզ մեզ եդեալ պարտահատոյց. Խոսր.։)


Պարտապան, աց

s.

debtor;
culprit;
— լինել, to owe, to be indebted.

· Calfa

NBHL (1)

Ժողովէին առ նա ամենայն վշտատեսք եւ ամենայն պարտապանք։ Եղիցի պարտապանն իբրեւ զպարտատէրն։ զգրաւ պարտապանի դարձուցանիցէ. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Բ. 2։ Ես. ՟Ի՟Դ. 2։ Եզեկ. ՟Ծ՟Ը. 7։)


Պարտատէր, տեառն

s.

creditor.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցի պարտապանն իբրեւ զպարտատերն. (Ես. ՟Ի՟Դ. 2։)


Պարտիմ, եցայ

vn.

to be conquered, to have the worst of it;
յապշութիւն —, to be confounded, astounded, astonished, surprised;
պարտեցաւ պատերազմն, a part was subdued.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր կ. Պարտականութիւն գոյ կամ գտանի. որ է ոճ լտ. debetur, oportet.