Definitions containing the research իբր : 8114 results

Աղբիւրանամ, ացայ

vn.

cf. Աղբերանամ.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՂԲԻՒՐԱՆԱՄ որ եւ գրի ԱՂԲԻՒՐԱՆԱԼ, ԱՂԲԵՐԱՆԱԼ. Բղխել եւ յորդել իբրեւ զաղբիւր. աղբիւրի պէս առատ վազել. ճարի օլմագ. ճէրեան էթմէք.

Քաղցրութեամբ աղբիւրացեալ սուրբ Աստուածամայր. (Նար. կուս. (իբր զեղեալ ի լիութենէ)։)


Աղեկարծ

adj.

cf. Յեղակարծ.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Այլակարծ. յեղակարծ եւ նորատեսիլ իմն անկարծելի.


Աղեղնաւոր, աց

s.

archer;
Sagittarius.

· Calfa

NBHL (1)

Վիրաւորեալ սիրով եմ ես. սէր է Որդի Աստուծոյ, աղեղնաւոր է Հայր, եւ զՄիածին իւր իբրեւ զնետ առաքեաց ի մարդկային բնութիւնս. (Նիւս. երգ.։)


Աղեմ, եցի

va.

cf. Յաղեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հողմով հիւսիսոյ փչելով ի գէջ ամպ, եւ աղեալ՝ առնէ կարկուտ. ընթերցի՛ր կամ իմա՛, պաղեալ, եւ պնդեալ իբրեւ զաղ։ (Վրդն. սղ. ՟Ճ՟Խ՟Ը.)


Աղերս, ի, ոյ, ից

s.

supplication, petition, deprecation, entreaty;
— արկանել, — մատուցանել, յ— մատչել, to supplicate, to implore, to pray, to request.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԵՐՍ. իբր Ուղերձ. ընծայ. տուրք. պարգեւ. ձիրք. շնորհք. փէշկեշ. արմազան. հէտիյէ.


Աղէբեկ

adj.

grey-haired;
cf. Աղէթափ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂԷԲԵԿ կամ ԱՂԵԲԵԿ. իբր Ալեբեկ. ալեխառն. ալիք ի մօրուսն կամ ի հերս անկեալ. ճերմակ ընկած. ճերմակ ընկած. գըռ.


Աղէտ, ետի, իտի, ից

s.

misfortune, misery, evil, calamity, disaster;
ո՜վ աղետիցս, alas! oh how unfortunate I am !

· Calfa

NBHL (1)

Աղէտն ի քէն եղեւ չարեաց. դնի իբր միջարկ. ո՛վ աղետիցս։


Աղիւս, ոց

s.

brick;
tile.

· Calfa


Աղիւսեայ

adj.

made of brick, brick.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղիւսեայ տունս բնակեալ եմք։ Մարթիմք եւ յաղիւսայս (իբր յաղիւսեայս) տունս կեալ. (Ոսկ. փիլ. ՟Ժ։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)


Աղիք, աղեաց

s. pl. bowels, guts;
tripe, garbage;
intestines, entrails;
strings, chords;
խռովին — իմ, I have pity, compassion;
որդի աղեաց, well loved son.

· Calfa

NBHL (3)

Աբեսողոմ ապստամբեաց ի Դաւթայ, իբրու որդի աղեաց էր նորա. (Եփր. ել.։)

Զաղիս որովայնի իւրոյ (Ղովտ զդստերս) դնէր առաջի նոցա։ Աղիք իմ էք, եւ իբրեւ յորդւոց վերայ գթամ ի ձեզ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)

Քահանայք միաբանեալ ընդ եպիսկոպոսի իբրեւ զաղիս քնարի. (Ածազգ. ՟Գ։ Տե՛ս եւ ԱՂԻ՝ յեզականն։)


Աղծեալ

adj.

salted.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգի ազգի ազգս ձկանց՝ իբրեւ աղծեալ ապխտեալ. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Աղկաղկ, աց

adj.

destitute, indigent, poor, necessitous.

· Calfa


Աղճատանք, նաց

s. pl. idle words, frivolous discourse, chitchat, nonsense;
cf. Աղճատաբանութիւն.

· Calfa


Աղճատիչ

adj. s. loquacious, chattering, prating;
putting into disorder, that spoils, ruinous, that causes the loss of reputation.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Նախատիչ. թշնամանիչ. գորովիչ.


Աղմուկ, մկի, աւ, աց

s.

alarm, noise, uproar, tumult, bustle;
squabble, fray, scuffle, broil, quarrel, contest;
disorder, confusion;
clamour, riot, rising, sedition, revolt, revolution;
plot, intrigue;
— առնել՝ յարուցանել, յարուցանել աղմուկս շփոթից, աղմուկս յուզել, to trouble, to disturb, to alarm, to embroil, to excite to mutiny or sedition;
զաղմկաւ լինել, to be troubled, in confusion, agitated, embroiled.

· Calfa

NBHL (2)

σύγχυσις, θόρυβος, σύστασις, ἁηδία, confusio, tumultus, turbatio, seditio, molestia Խառնակութիւն. շփոթութիւն. ամբոխումն. խռովութիւն. ապստամբութիւն. վրդովումն իբր ալեօք եւ աղաղակաւ. իրար անցում. գարըլըգլըգ. վելվելէ. անապապա կիւնիւ. իզդիրապ. իխթիլալ.

իբր աղմկական. խռովական, խառնակ.


Աղու

adj.

soft, sweet, agreeable, affable;
delicious, tender, delicate;
knavish, dodge.

· Calfa

NBHL (2)

իբր աղիւ համեմեալ. համեղ. քաղցր. անոյշ. հալավէթլիւ.

Խայթիցես իբրեւ զկարիճ, եւ աղու լինիցիս իբրեւ զիժ (յն. նենգաւոր իբրեւ զաղուէս) (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Աղուէս, եսու, ուց

s.

fox;
կորիւն աղուեսու, fox's cub.

· Calfa

NBHL (2)

(յն. եւս ալօբեքս. լտ. վուլբէս. եբր. շուէլ.) ἁλώπηξ vulpes Գազան դժնդակ՝ խորամանկ եւ գող, իբր աղու հեզիկ ձեւացեալ, ի չափ փոքր շան, թաւ մազով. թիլքի.

Աղուէս խարանօք ղդէմս նոցա դրոշմել, զի իբրեւ զչար գազան հալածական լիցին. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։)


Աղուճակ, ի

s.

rock-salt.

· Calfa

NBHL (1)

Թէոդիտովն ասէ, իբրեւ զաղ մածցին. զվանագոյն ականագոյնն երկնից աղուճակի նմանեցուցանէ կերպարանաց. (Ոսկ. ես. ՟Ծ՟Ա։)


Աղջամուղջ, մղջաւ

s.

darkness, obscurity.

· Calfa

NBHL (1)

իբր աղջամղջին.


Աղտ, ի, ից

s.

salt;
saltness;
ծով աղտից, salt-marsh.

· Calfa

NBHL (2)

Ընկալեալ պարգեւս զերիր մասն գեղաքաղաքին Կողբայ, եւ զաղտս նորին բովանդակաբար. կամ է հանք աղի, եւ կամ հասք, կամ շրջակայ վայրք եւ գիւղք իբր ալէթ. կամ վիլայէթ։

Նախ ընտրեսցէ իբրեւ արծաթ, զի աղտն այրեսցի. (Ագաթ.։)


Աղտեղեմ, եցի

va.

cf. Աղտեղացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԱՂՏԵՂԱՑՈՒՑԱՆԵՄ. ըստ ամենայն առման։ Իսկ կր. իբր ձ. cf. ԱՂՏԵՂԱՆԱՄ. μολύνω, ἑμμολίνω, σπιλέω եւ այլն.


Աղտեղութիւն, ութեան

s.

greasiness, dirtiness, foulness, stain, impurity;
turpitude, excess;
sweepings;
excrement;
տուն աղտեղութեան, privy, necessary;
անօթ աղտեղութեան, chamber-pot or utensil.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բաց թօթափեալ զամենայն աղտեղութիւնս։ Զի մի՛ ունիցի ինչ արատ կամ աղտեղութիւն։ Ծագեսցեն երեսք քո իբրեւ զջուր յստակ, մերկասցես զաղտեղութիւն։ Հանին արտաքս զամենայն աղտեղութիւնս՝ որք գտան ի տանն տեառն։ Փորեսցես նովաւ, եւ ածեալ ծածկեսցես զաղտեղութիւն քո. (Յկ.։ Եփես.։ Յոբ.։ ՟Բ. Մնաց.։ Օրին.։)


Աղտոր

s.

sumach-tree;
sumach.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂՏՈՐ գրի եւ իբր ռմկ. ԱԽՏՈՐ, եւ ԱՂՏՈՒՐ. Թուփ, եւ պտուղ նորա ողկուզաձեւ կարմրահատ՝ թթու եւ զովացուցիչ. սօմախ. սօմաք. սիւմմաք. թաթրի։ (Բժշկարան.։ Մխ. բժիշկ.։)


Աղցաւոր

adj.

miserable, wretched, sorrowful;
raging, violent.

· Calfa

NBHL (2)

Ունօղ աղցից՝ պիտոյից՝ կարեաց. ընդ հարկաւ կարօտութեան անկեալ. իբր ἑνδεής indigens պէտք ունեցօղ, կարօտ. եօխսուլ. միւհթաճ. հաճէթլի.

Զխոնաւն ի վեր առաքէ իբրեւ հանգանակ աղցաւոր. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Աղքատ, աց

s. adj. beggar, mendicant, pauper;
poor, indigent, needy, necessitous, miserable, beggarly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր տկար. չնչին. դուզնաքեայ. զէլիլ.


Աղքատաբար

adv.

poorly, beggarly, like a beggar.

· Calfa


Աղքատանամ, ացայ

vn.

to grow, to get poor, to render one's self poor, to become impoverished.

· Calfa

NBHL (1)

Որ չարութեամբն աղքատացեալ է (կամ աղքատեալ է). իբրու թէ՝ ազա՛տ է ի չարութենէ։


Աղօթկեր

s. adj.

that prays to God;
suppliant.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկալեալ զամօթ պատկառանաց զաղօթկերին (Աբրահամու եւ Սառայի)։ Պատուիրէ իբր սիրելեաց՝ աղօթկերաց եւ հաւանողաց. (Փիլ. լին.։)


Աղօթանոց, աց

s.

chapel, house of prayer.

· Calfa

NBHL (1)

Քրիստոս իբրեւ եկն, զամենայն երկիր սրբեաց, եւ ամենայն երկիր (կամ տեղի) աղօթանոց եղեւ. (Ոսկ. խչ.։)


Աղօթարան, աց

s.

small chapel, chapel.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՂՕԹԱՐԱՆ ասի ռմկ. եւ Արեւելք. իբրեւ կողմն աղօթելոյ սովորաբար։


Աղօթեմ, եցի

vn.

to pray, to address one's self to God in prayer;
to supplicate;
to intercede.

· Calfa

NBHL (2)

ար. խնդրով, իբր վասն, ի պէտս.

հյց. խնդ. իբր հայցել, խնդրել աղօթիւք յԱստուծոյ. աղաչելով ուզել. տիլեմէք.


Աճական, ի, աց

adj.

cf. Աճելական.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր աճեցուցիչ. αὑξητικός augmentum efficiens, auctficus


Աճառապատ

adj.

cartilaginous.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ՆԵՐԴԱՊԱՏ. Պատեալ աճառովք՝ նեարդիւք եւ ջլօք. νευρώδης nerveus, nervosus այս ինքն ջղուտ, իբր յն. ջղային.


Աճեմ, եցի

vn.

to grow, to increase, to be augmented, to grow tall or stout;
to make progress;
to vegetate, to sprout, to come up;
to be multiplied;
to be heightened, to grow upon or out of;
to grow dear.

· Calfa

NBHL (1)

Դուն ուրեք՝ իբր աճեցուցանել.


Աճեցողութիւն, ութեան

s.

vegetation.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՃԵՑՈՒԹԻՒՆ ԱՃԵՑՈՒՄՆ. cf. ԱՃՈՒՄՆ. τὸ αὑξεντικόν (աճեցականն՝ զօրութիւն. իբր աճեցուցիչ, եւ աճական) αὕξησις augendi virtus, accretio

Նովին աճեցմամբ՝ առաւելութեամբ քո ողորմութիւնդ աւետարանեսցի. (Նար. ՟Լ՟Է։ )Իսկ ի ՟Ղ՟Գ. սուրբ միւռոնն կոչի աճեցումն տղայոց, իբր աճեցուցիչ։


Աճեցուցանեմ, ուցի

va.

to increase, to make to grow, to augment, to enlarge, to heighten, to make stout, to multiply;
to exaggerate;
to make dear, to raise the price of.

· Calfa


Աճիւնախառն

adj.

mixed with ashes, dirtied.

· Calfa

NBHL (1)

կրակ. որ եւ ԱՃԻՒՆ. իբր գազաղ. քեօզ. τέφρα cinis (մոխիր) (Տոբ. ՟Զ. 18։ ՟Ը. 2։)


Ամ, աց

s. adv.

year;
ամի ամի, ամ յամէ, ամ ըստ ամէ, yearly, annually, a year, every year;
յամէ եւս, the following year, the year after;
յառաջիկայ ամի, next year;
յանցելումամի, last year;
զայս —, յայսմ ամի, this year;
զամն ողջոյն, all the year;
ի վերջ կոյս ամին, towards the end of the year.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՅՍ ԱՄ. իբր յայսմ ամի.

Կերիցես այս ամ զսերմանեալդ. (Ես. ՟Լ՟Է. 30։ ) Ասի եւ ԱՅՆ ԱՄ. ԶԱՅՆ ԱՄ. ԶԱՄՆ ՈՂՋՈՅՆ. եւ այլն, իբր յամի։

ՅԱՄԷ ԵՒՍ. իբր յետ տարւոյ միոյ. յերկրորդ ամի. կելէճէք եըլ.


Ամայանամ, ացայ

vn.

to become desert, to be uninhabited or uninhabitable.

· Calfa

NBHL (2)

Նմանութեամբ՝ իբր հեռանալ, հեռի գտանիլ.

Եւ փոխանակ գրելոյ ԱՄԱՆԱԼ. իբր Թօթափիլ. (որպէս թէ եւ ամայանալն իցէ թափիլ իբր յամանոյ)


Աման, ոյ, ով, աւ, ոց

s.

vase, vessel, pot;
bag, sack, purse, cloak-bag;
ոտից —, shoe.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՏԻՑ ԱՄԱՆ. Ռամկական է, իբր ագանելիք ոտից.


Ամառնային, այնոյ, ոց

adj.

of or belonging to summer.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդիւ՝ իբր ամառնային եղանակ.


Ամարային, այնոյ, ոց

adj.

cf. Ամառնային.

· Calfa


Ամարայնի, այնոյ, այնւոյ

s. adv.

summer-time;
in summer-time, during summer.

· Calfa

NBHL (1)

ἑν ἁμητῷ, θέρους aestate ամառ ատենը. եազըն. եազտա. իբր յամարայնի. ամարանի. յն. ի հունձս, կամ յամառն.


Ամարաստուն

adj.

cf. Ամարանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Ամարաստուն, իբր տուն ընդարձակ եւ բարձրաբերձ։ (ի Հին բռ.)


Ամբառնամ, բարձի

va.

to raise, to raise up, to take up, to heighten, to lift up.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբքն յորժամ մեծի շնորհաց արժանացեալք լինէին, ոչ ամբառնային իբրեւ զարժանաւորս շնորհին. (Իգն.։)


Ամբառնամ, բարձայ

vn.

to rise, to get up, to go up, to ascend.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբքն յորժամ մեծի շնորհաց արժանացեալք լինէին, ոչ ամբառնային իբրեւ զարժանաւորս շնորհին. (Իգն.։)


Ամբաստանեմ, եցի

va.

to accuse, to inform against, to charge, to complain against;
to plead guilty, to confess.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ իբր ստգտեալ իմն ամբաստաներ. (Նար.)


Ամբաստանութիւն, ութեան

s.

accusation, complaint, information, action;
imputation.

· Calfa

NBHL (1)

Անպէտ թարգմանութիւն է դնել ԱՄԲԱՍՏԱՆՈՒԹԻՒՆ իբր ստորոգութիւն՝ ըստ հոմաձայնութեան յն. κατηγορία. categoria, praedicamentum


Ամբարիշտ, րշտի, շտաց

adj.

ungodly, impious, irreligious, sacrilegious, unholy, unrighteous, profane, extremely wicked, flagitious.

· Calfa

NBHL (2)

Բայց որպէս բարեպարիշտն է բարեպաշտ, նոյնպէս եւ ամբարիշտն կամ ամպարիշտն է իբր անպաշտ. այս ինքն պրս. ձայնիս փէրէսթ. զի է յն. ἁσεβής եւ լտ. impius, զայն հաւաստեն այսինքն իբր անկրօն, անօրէն եւ անհաւատ. օտարացեալ յաստուածպաշտութենէ. տինսիզ. քեաֆիր. ֆաճիր. միւնաֆըգ. միւշհիտ. եւ զայս եւս ստուգէ Լմբ. առակ.

ԱՄԲԱՐԻՇՏ. իբր ամբարշտական.


Ամբարհաւաճ, ի, ից

adj.

proud, haughty, presumptuous, arrogant.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՄԲԱՐՀԱՒԱՃ կամ ԱՄՊԱՐՀԱՒԱՃ. Բարձրամիտ, որ ամբարձեալ մտօք՝ հաւան եւ հաճ է ընդ ինքն. ամբարտաւան եւ փառասէր, փքացեալ. անձնահաճ. անձնացոյց. սէգ. սնափառ. եւ գեղապանծ, այս ինքն պանծացեալ ընդ գեղ իւր. ինքը իրեն հաւնօղ, հպարտ. քիւսթահ. միւթեքէպպիր. մազրուր. հաթտինի պիլմէյէն. ὤρα. venustas իբր iactans de venustate,. τετυφώμενος. inflatus, σοβαρός (լծ. սոպռ. եւ լտ. severus ), իբր fastosus, magnificus,. ὐπερφίαλος superbus, arrogans, insolens

Մի՛ իբր ամբարհաւաճի ուժգինս մռնչեսցես. (Նար. ՟Կ՟Զ։)