Definitions containing the research իբր : 8114 results

Անբախտ

adj.

unfortunate, unhappy.

· Calfa


Անբախտելի

cf. Անբախտ.

· Calfa


Անբաղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

simple, uncompounded.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բաղադրելի, իբր պարզ, կամ անզուգական.


Անբանաբար

adv.

cf. Անբանս.

· Calfa

NBHL (1)

Անբանաբար աղօթելով իբրեւ զանշունչս. (Խոսր.։)


Անբանական, ի, աց

adj.

like a dumb animal, stupid;
irrational.

· Calfa


Անբանանամ, ացայ

va.

to brutify.

· Calfa


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (4)

Անբանութիւն եւ անիմացութիւն " ասին իբր ի վեր քան զեղական բանաւորութիւն եւ զմիտս։

Եւ իբր անխօսութիւն. անզգայութիւն. լռութիւն.

Չէ՛ իսկ արժան զայնքան առաքինութիւն այնպիսւոյ առն՝ անբանութեան տալ". այս ինքն լռել, զանց առնել իբր ոչինչ.

Քերականութիւն է հմտութիւն ... թուեցաւ ոմանց յանբանութիւն ածել փոխանակ առաւել գիտութեան. (Երզն. քեր.) իբր տալ լռել ի խօսելոյ՝ առ չդիտելոյ զկանոնս քերականութեան։


Անբառաչ

adj.

without bellowing, — roaring, — bleating.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԱՆԲԱՒ, իբր անասելի։


Անբաւ, ից

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

· Calfa

NBHL (1)

իբր անբաւական. այս ինքն անհնարին, որ եւ ԱՆՀԱՍ ասի. անարուեստ, կամ անհմուտ, իբր ոչ վերահասու.


Անբաւական, ի, աց

adj.

insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (1)

իբր անբաւ. անբաւելի. անչափ.


Անբաւանամ, ացայ

vn.

to grow or increase excessively, to be immense.

· Calfa


Անբաւութիւն, ութեան

s.

infinity, immensity.

· Calfa

NBHL (3)

Զարարածոց ասի՝ իբր անթիւ եւ անհամար բազմութիւն. եւ մեծութիւն կամ ընդարձակութիւն յոյժ յոյժ.

Զջուրսն՝ որ իբրեւ զկատարս լերանց յայսկոյս եւ յայնկոյս բաժանեալ կային անբաւութիւնքն. (Ագաթ.։)

Անբաւութիւն ծովուն. իբր ծով համատարած. պեղագոս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 31։)


Անբթելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be blunted, unblunted, sharp.

· Calfa


Անբիծ

adj.

cf. Ամբիծ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԲԻԾ cf. ԱՄԲԻԾ, եւ ԱՆԱՐԱՏ. ἅμμωμος. imaculatus եւ ἅσπιλος. (լծ. անսպի). (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 14։ ՟Ա. Պետ. ՟Ա. 19։ ՟Բ. Պետ. ՟Գ. 14։) Եւ ἁθῷος իբր անմեղ. անպարտ. քաւեալ. (Սղ. ՟Ժ. 8։ ՟Ժ՟Ե. 26։ ՂԳ. 23։ ՃԵ. 38։)


Անբնակ

adj.

houseless;
uninhabited, desert;
— առնել, to depopulate, to unpeople.

· Calfa

NBHL (1)

իբր անբնական.


Անձնաւոր, աց

adj.

animated, alive, rational;
personal;
hypostatical.

· Calfa

NBHL (1)

իբր առանձնաւոր. մասնաւոր.


Անձնաւորիմ, եցայ

vn.

to have a soul;
to be animate;
to live, to exist.

· Calfa

NBHL (1)

Երրորդութիւն անձնաւորեալ. (Շ. վիպ.։) (իբր երեքանձնեայ էութիւն Աստուծոյ)։


Անձնաւորութիւն, ութեան

s.

personality;
hypostasis;
person.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր առանձնաւորութիւն. յայտնութիւն. սեպհական որպիսութիւն. ἱδιότης, τὸ ἵδιον. proprietas, proprium, sors.


Անձնիշխան, աց

adj.

free, that has freewill, independent.

· Calfa

NBHL (1)

իբր անձնիշխանութիւն. անձնիշխան կամք.


Անձուկ, ձկի, ձկոյ

adj. s. narrow, strait;
narrow passage, defile, strait, pass;
desire, wish;
— ունել, to desire, to wish.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն անձուկ սիրոյն այնորիկ, որոյ արեամբն փրկեալ եղաք միանան կրկին նշանակութիւնք. իբր ռմկ. սըգը եւ արզուլու սերտ եւ կաթոգին։


Անձրեւ, ի, ոյ, աց

s.

rain;
— իջանել, to rain;
— արտասուաց, a flood of tears;
յորդ —, violent, pouring rain;
անձրեւաչափ (գործի), rain-guage.

· Calfa


Աբբաս, ու

s.

cf. Աբաս.

· Calfa

NBHL (1)

cf. Աբբայ, cf. Աբաս;
իբրեւ Հայր վանից. վանական.


Աբեղայ, ից

s.

monk, friar;
— լինել, to turn or become monk.

· Calfa


Ագահութիւն, ութեան

s.

avarice, niggardliness, stinginess.

· Calfa

NBHL (2)

Այնպէս իբրեւ զագահութիւն. (Բ. Կոր. ՟Թ. 5։)

Դարձոյց ի կամսարականն ... ոչ իբրեւ զանիրաւ ագահութիւն հօր իւրոյ արշակայ, այլ որպէս պարգեւս ընդ վաստակոց. (Խոր. ՟Գ. 38։)


Ագանիմ, ագայ, ագիր, ագուցեալ

vn.

to clothe or dress oneself, to wear, to put on;
to take lodgings, to pass the night, to sojourn, to dwell;
to stay;
— զրահս, to put on a breastplate or cuirass.

· Calfa

NBHL (1)

Ագաւ զնա իբրեւ զրահս։ (Եղիշ. Դ.)


Ագուգայք, ից

s.

pipe, tube, conduit, canal, aqueduct.

· Calfa

NBHL (1)

Արտասուք ... իբրեւ ընդ ագուգայս իջանեն յաչսն. (Վահրամ.։)


Ագռաւ, ու

s.

raven, crow;
cf. Կռնչեմ;
cf. Կռչեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ագռաւ դնի ի մեզ եւ իբր Գիշերագռաւ ըստ յն. որ եւ Բու, եւ Հաւապատիր։ (Օրին. ՟Ժ՟Դ. 16։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Զ. 26։)


Ադամանդ, ի

s.

diamond;
cf. Մագնիս.

· Calfa

NBHL (2)

ἁδάμας, adamas (տե՛ս ի տառն Ն. զի եւ անդրիանոս, հանդրին, եւ այլն, ասի՝ որպէս ադրիանոս, ադրիական. եւ կրուկ իբրեւ կրունկ. մեքենայ, մենքենայ, եւ այլն). այս ինքն անտիրելի, անիշխելի, աննուաճելի։

Մարմինն էր քան զադամանդ անվթար եւ անգիծ։ Ըստ կարծրութեան որպէս ադամանդ։ Երեւէր նոցա իբրեւ զադամանդ, որ ոչ կարէ ազդել ի նմա երկաթ։ Որոգինէս Ադամանդ կոչեցաւ ըստ յառաջագոյն հռչակեալ իմաստութեանն եւ մաքրութեանն համադիր. (Փիլ. յովն.։ Մագ. քեր.։ Վրք. ոսկ.։ Ոսկիփոր.։)


Ադամանդական, ի, աց

adj.

cf. Ադամանդեայ.

· Calfa


Ադամանդեայ, դէի, դեայց

adj.

adamantine;
hard;
magnetic.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխաբերութեամբ, իբր Յոյժ կարծր. կարծրակուռ. կարի խիստ, հաստապինդ. դիմացկուն. ելմաս կիպի փէք.


Ազատաբար

adv.

freely;
nobly.

· Calfa


Ազատաժողով

s. adj. cf. Ազատագունդ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէ հայոց հանդերձ նորին հեծելովք. (Ղեւոնդ. ՟Զ. ուր եւ ասի իբր ՟Գ.)


Ազատախումբ

s. adj. cf. Ազատագունդ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէ հայոց հանդերձ նորին հեծելովք. (Ղեւոնդ. ՟Զ. ուր եւ ասի իբր ՟Գ.)


Ազատակ

adj.

very noble.

· Calfa

NBHL (1)

εὑγενέστατος, nobilisimus Ազատ յազատաց. կարի ազնուական. դիւցազն՝ իբրեւ Միհր աստուածն պարսից.


Ազատօրէն

adv.

cf. Ազատարար.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինի ազատաց. իբրեւ ազատ եւ ազնուական.


Ազբախումբ

adj.

very close, serried.

· Calfa

NBHL (1)

Խմբեալ եւ խռկեալ իբրեւ զազբն. կուտակեալ. բազմախիտ.


Ազգ, ի, աց

s.

nation, people;
generation;
race;
gender;
kind, sort, quality;
sex, age, epoch;
century;
manner, way;
Գիրք —ազգաց, Book of Judges;
յագէ յազգ, from age to age, from generation to generation;
ազգ Հայոց, the Armenian nation;
Անգլիացի յազգէ, of the English nation, English;
Ամերիկացի եմ ազգաւ, I am American by birth;
— կանանց, the female sex, the fair sex, the woman kind;
— մարդկան, the human kind, humanity;
ազգով, with all the nation;
մի —, the same, the same manner, equally;
ազգք ազգք բանասիրութեան, the different kinds of literature;
ազգք եւ ազինք, all nations, all people.

· Calfa

NBHL (1)

Ունիմք մեք շնորհս՝ ըստ շնորհացն որ տուեալ են մեզ՝ ազգս ազգս. Իմա՛ իբր ած. ազգի ազգիս. յն. շնորհս զանազանս։ (Հռ. ՟Ժ՟Բ. 6.)


Ազգական, ի, աց

s. adj.

relation, kinsman or kinswoman;
մերձաւոր —, next of kin;
like, analogous.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգային, իբր հայրենական, եւ ցեղական. յայտարար ազգի.


Ազգականութիւն, ութեան

s.

relationship, consanguinity, kin, cognation;
race, family;
likeness, analogy;
զօդք ազգականութեան, the ties of relationship.

· Calfa


Ազդ

s.

sensation, feeling;
advice;
— առնել, to give notice or information, to notify;
to instruct;
to advise, to admonish;
to announce, to publish;
— առնել յառաջագոյն or կանխաւ, to precaution, to premonish, to put on guard;
— լինել, to be aware of, to be informed of;
to be announced or published.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ ԱԶԴԱՐԱՐՈՂ, իբր Մեծաձայն եւ ազդոյ.


Ազդեմ, եցի

va.

to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի ԱԶԴՈՂ, ԱԶԴԵՑՈՂ, իբր ազդական. ազդոյ. ներգործական. զօրեղ.


Ազդողութիւն, ութեան

s.

cf. Ազդեցութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ ազդողութեան բանսարկուին։ Ետես զազդողութիւնն իբրեւ զծուխ, զի ելանէր. (Վրք. հց. ձ։)


Ազդումն, ման

s.

cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.

· Calfa


Ազդր, դեր, դերաց

s.

thigh;
back.

· Calfa

NBHL (2)

Գազանք զազդերաց ոտսն ընդ պորտիւն ամփոփեն իբրեւ զչգազանս, եւ զառաջին թաթս ոչ նոյնպէս. (Կիւրղ. ղեւտ.։)

Առեալ յազդերս զմին լուծն, եւ զթեթեւ բեռն։ Ագահութիւնն իբրեւ զբեռն ի վերայ ազդերիս ծանրանայ։ Զայսպիսի ծանր բեռն փոքր ինչ յազդերէ մերմէ թօթափել ջանասցուք. (Լմբ. ովս. եւ Լմբ. սղ. ՟Բ։)


Ազնիւ, նուի, ուաց

s.

fine, good, exquisite, excellent, precious, rare, choice, worthy;
noble, great;
genteel, civil;
adv. int. well ! very well ! bravo !

· Calfa


Ազնուաբար

adv.

genteelly, civilly;
nobly, generously.

· Calfa


Ազնուազգութիւն, ութեան

s.

nobility of nation, race.

· Calfa


Աթոռ, ոց

s.

chair, seat;
stool;
throne;
bench;
նստուցանել յաթոռ, to make one sit on a throne or chair;
to throne;
նստել յաթոռ, to sit on a chair or throne;
աթոռս արկանել, to give seats or chairs;
ելանել յաթոռոյ, to rise up, to get up.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի եւ իբր Իշխանութիւն. աշտիճան պատուոյ. պետութիւն. փայէ. մանսըպ.


Աթոռակից, կցի, կցաց

s.

colleague or companion in the same dignity, or on the same throne.

· Calfa


Աթութայք, յից

s. pl. elements, letters, characters, alphabet.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Աթ եւ աթ, աթերք. այս ինքն Յօդք եւ զօդք տառից եւ վանկից. կապք կամ տարերք փաղառութեանց ըստ կանոնաց առոգանութեան. զի աթ կամ հադ, ըստ եբր. քաղդ. եւ ասոր. է Յօդ, մասնիկ. նիշ. նշան. որ եւ յն. լտ. ἅρθρον articulus իսկ ասոր. աթութա է տառ, նշանախեց.