supreme, sublime, excellent, superior, eminent.
· Calfa
Սեռ. խնդրով, իբր գերադրական բառ ըստ յն. եւ լտ.
adj. s. superlative.
· Calfa
ԳԵՐԱԴՐԱԿԱՆ. իբր Յարանուն՝ ըստ թարգմանութեան Բագարատայ ուրումն ի գործս դամասկացւոյն.
timorous, conscientious, scrupulous, pious, religions.
· Calfa
ԵՐԿԻՒՂԱԾ. իբր պարզապէս Երկնչօղ.
cf. Երկբան.
· Calfa
Զերկբանսն եւ զերկխօսն իբրեւ զհրապարականէծս ի բաց ընկեսցուք. (Համամ առակ.։)
enclosed or placed between two seas.
· Calfa
Եւ էր յայնժամ անձն հերովդի իբրեւ յերկծովու նաւ ըմբռնեալ. (բաղիշ. յհ. մկ։)
of two cubits.
· Calfa
Քանակ, իբր թէ երկկանգուն, քառականգուն։ Երկկանգունն եւ եռականգունն՝ քանակ նշանակէ։ Երկկանգնոջն ոչինչ է ներհական, եւ ո՛չ տասանցն. (Արիստ. ստորոգ.։)
cf. Երկկերպ.
· Calfa
Իժն գայ ի հակառակութիւն՝ իբր երկբոյս, եւ երկկերպ եղեալ. ( կէս գնտաձեւ, կէս բարձրագլուխ ). (Փիլ. լիւս.։)
Չորքն երկկերպիք ի ծովէ ի ցամաք դիմեցին. (իբր երկակենցաղք, կամ մարդախառն գազանք). (Եւս. քր. ՟Ա։)
diphthong;
discordant.
· Calfa
երկձայն. իբր Հակառակ ըստ այլեւայլ ձայնից.
δίφθογγος diphtongus Ուր գոյ կրկին ձայն. իբր Երկբարբառ (տառ).
cf. Երկճիղ.
· Calfa
Խորշ երկճղի՝ կարմիր ծովուն». իբր երկծով, կամ յերկուս առաջս. (Խոր. աշխարհ.։)
having two points or fingers, forked;
cf. Երկժանի;
երկմտանի երաժշտաց, cf. Ձայնգիւտ.
· Calfa
ԵՐԿՄԱՏԵՆԻ ԵՐԿՄԱՏՆԻ. δικλήματος կամ δικλάμος duorum ramorum, palmorum Որոյ են երկու մատունք իբր ճիւղք, կամ ժանիք. երկճղի. երկժանի.
cf. Երկմատենի.
· Calfa
ԵՐԿՄԱՏԵՆԻ ԵՐԿՄԱՏՆԻ. δικλήματος կամ δικλάμος duorum ramorum, palmorum Որոյ են երկու մատունք իբր ճիւղք, կամ ժանիք. երկճղի. երկժանի.
irresolute, perplexed, wavering, distrustful, suspicions, doubtful;
— յերկմիտս լինել cf. Երկմտեմ.
· Calfa
Ուր ոչ գոյ երկմիտ, դադարէ կռիւ». յն. երկսիրտ, իբր անմիաբան, կամ խարդախ. (Առակ. ՟Ի՟Զ. 20։)
Գանձուց ոստիկան երկմիտ. պատգամաւոր բանսարկու. (Նար. ՟Ժ՟Զ.) իբր անհաւատարիմ, ո՛չ միամիտ։
Լուաւ, թէ գողացեալ է. յերկմիտս եղեւ իբրեւ զմարդ, եւ տրտմեցաւ. (Բրսղ. մրկ.։)
pang, work, labour in child-birth;
pains, labour, trouble, fatigue;
երկունք ծննդականի, throes;
յերկունս լինել, ունել երկանց, պատիլ զումամբ երկանց, to be in labour, in the pangs of child-birth, to labour.
· Calfa
Երկունք կալցին զնոսա իբրեւ զկանայս ծննդականս։ Ցաւք երկանց. (Ես. ՟Ժ՟Գ. 8։ ՟Կ՟Զ. 7։)
Յորոց երեւի երկն կամ երկունքն ի մէջ բերել եւ զձայն հեծութեան, իբր երգ ցաւոց. զի եւ ի յն. օտի՛, է երգ. եւ օտի՛ն, երկն. եւ օտինի՛, ցաւ, վիշտ։
sky-high, much elevated.
· Calfa
οὑρανομήκης caelum altitudine tangens, altissimus Բարձր կամ ամբարձեալ յոյժ՝ իբրու յերկինս. բարձրաբերձ.
to fear, to be afraid of, to dread, to apprehend, to be frightened, to tremble;
to distrust;
մի երկնչիք, don't be afraid, never fear.
· Calfa
Գտանի եւ Երկեալ, կամ Երկնչեալ, իբր ռամկական։
twelve;
— յիւնիսի, the 12th of June, the twelfth instant.
· Calfa
Զերկոտասան ամ ի ծառայութեան կացեալ էին։ Երկոտասան ազգ ծնցի։ Երկոտասան իշխանք նոցա։ Եւ էին որդիք յակոբայ երկոտասան։ Ըստ ազգացն երկոտասանից։ Ամաց իբրեւ երկոտասանից։ Յամաց երկոտասանից (հետէ).եւ այլն։
that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.
· Calfa
ԵՐԿՈՒՈՐԵԱԿ. իբր Կրկնակ. կրկին. զոյգ. եւ Ամոլք. ջուխտ.
divided, discordant.
· Calfa
Սխալ եւ երկպառակ է գարւոյն կերակուր». իբր ոչ այնչափ զանգելի. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
disagreement, variance, discord, dissension, division, disunion, quarrel.
· Calfa
Բաժանումն իբր յերկուս պառակս. անմիաբանութիւն. ապստամբութիւն.
produced by the earth, terrestrial.
· Calfa
Մականուն ոմանց՝ յերկրէ իբրեւ ի մօրէ ծնելոց.
worldly;
cf. Գետնաքարշ;
այր —, carnal-minded, lustful.
· Calfa
Մեղօք երկրաքարշ եղեալ իբրեւ զօձ թիւրեալ ամենայն զգայութեամբք ընդ երկիր սողայ. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ա։)
second;
secondary, accessory;
secondly, in the second place;
— օրէնք, Deuteronomy;
—ք, bigamists;
— անգամ, once again, once more, a second time.
· Calfa
Կամ իբրեւ Երկրորդ. միւս եւս. եւ Դարձեալ. մէյմալ
Յաղագս երկրորդ անգամնոյն կտակարանացն. (Արշ.) իմա՛ անուն կրկին հոլովեալ. իբր ռմկ. երկրորդ անգամինին։
ԵՐԿՐՈՐԴ. δεύτερος posterior իբր Յետնորդ, յետնեալ.
to prosper, to be fortunate
· Calfa
Երջանկացան ամենեքեան՝ որք արհամարհեն զարհամարհանս. (Երեմ. ՟Ժ՟Բ։) յն. εὑθύνω , իբր εὑθυμέω
cariosity, cancer, rottenness, mouldiness.
· Calfa
Եռ, իբր եռացումն ապականարար, հիւթ որդնեռաց. նեխութիւն. փտութիւն. ապականութիւն. (որպէս եւ բորբոսն է իբր բորբոք.)
ի բարդութիւնս է Եռ, իբր երեք, երրորդ, երիցս։
Trinity;
triplicity.
· Calfa
Ի քո իսկ անձն (այսինքն ի միտս), եւ ի մարմին եւ ի հոգի. զի յարժամ քում երրորդութեամբդ այդմիկ զմիաբանութիւն հաստատեսցես խաղաղութեամբ, յայնմ ժամանակի իբրեւ յաստուածութեանն երրորդութեան պատուիրանի հաստատեալ՝ լուիցես. (Եւագր. ՟Ժ։)
colour, hue, dye;
fashion, form.
· Calfa
Երփն երփն հատանէին յերեսաց նորա իբրեւ զվարդի. (Ճ. ՟Ա.։)
also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.
· Calfa
Եթէ ե՛ւս (տակաւին) ընդ երկուեալ եմք, թէ իբրու այլաբար ունի. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)
ԵՒ ԵՒՍ. յետադաս, իբր Այլ եւս, անդր եւս. անընդհատ տեւողութեամբ.
ԵՒՍ. իբր անուն հոլովական՝ նշանակութեամբ շաղկապի.
Ե՛ՒՍ. տուօղ առաւելութիւն ածականաց իբր մասնիկ բաղդատական եւ գերադրական. որպէս Աւելի, առաւել, այլ եւս քան. ա՛լ, ա՛լ աւելի.
to cook, to dress, to do;
— ի փռան, to bake;
— ի տապակի, to fry;
— ի Կասկարայի, to broil.
· Calfa
Նմանութեամբ ասի՝ իբր ռմկ.
sea-hedgehog, sea-urchin.
· Calfa
ԵՔԻՆՈՍ որ եւ ԵՔԵՆԷՍ գրի. Բառ յն. էխի՛նօս, եւ էխի՛նէս. ἑχῖνος որպէս թէ ըմբռնօղ. echinus, erinaceus marinus Ծովային ժժմակ փշապատ իբրեւ ոզնի.
seventy;
—ք, the Septuagint.
· Calfa
ԵՕԹԱՆԱՍՈՒՆՔ. իբր սեպհական անուն՝ նախ եօթանասուներկու աշակերտացն քրիստոսի. եւ երկրորդ՝ նոյնչափ րաբունեաց, որք զսուրբ գիրս յեբրայականէ ի յոյն թարգմանեցին յաւուրս պտղոմեայ փիղավեղփոսի արքային եգիպտացւոց.
seven;
— անգամ, — times, many times.
· Calfa
Մինչեւ յեօթն անգամ, կամ ցեօթն անգամ». իբր մակբայ անուանացեալ, մինչեւ ցեօթն նուագս։
adj. s. heptachord.
· Calfa
Եօթնաղի շնորհաց հոգւոյն սրբոյ». իբր եօթնարփի. (Նար. տաղ.։)
septennial, seven years old.
· Calfa
Ի միոյ օրէ բխեաց տարի, եւ ի տարւոյ եօթնամեանքն». իմա՛ իբր գ. ամք եօթն կամ բազում։
having soven branchs or columns;
of seven stars.
· Calfa
Եօթն աստեղքն հրեշտակք եօթն եկեղեցեացն են, եւ ճրագարանքն եօթն՝ եօթն եկեղեցիք են». եւ կամ իմա՛ իբր եօթնստեղնեան, որ եւ Եօթնաստեղն։
adj. s. septenary, seven;
week.
· Calfa
Պատուէ սա զեօթնեակն՝ կոյս իբրեւ զաթենայ. (Մագ. ՟Ե։)
adj. s. septenary;
week.
· Calfa
ԵՕԹՆԵՐԵԱԿ. իբր Եօթներորդ դար կամ շաբաթ աշխարհի, որում յաջորդէ հանդերձեալն իբր կիրակէ.