Definitions containing the research իբր : 8114 results

Թանաք, ի, աւ

s.

ink;
սեաւ թանաք, black ink;
կարմիր թանաք, red-ink;
cf. Կարմրագեղ;
կապոյտ թանաք, blue-ink;
թանաք տպագրութեան, printing-ink;
թանաք ճենաց, Indian or China ink;
անեղծ թանաք, indelible, indestructible ink;
համակիր, ծածկագիր թանաք, sympathetic, invisible, secret ink;
թանաք նշանագրութեան, marking-ink;
արատ, բիծ թանաքի, ink-spot, ink-stain;
արատել թանաքաւ, to ink;
մրճոտիլ, աղտեղիլ թանաքաւ, to be inked all over;
պոյտն, շիշ թանաքի, ink-pot, ink-bottle;
աման թանաքի, ink-horn, inkstand;
cf. Կաղամար.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտ եւ պէտք ջրոյն իցեն, իբրեւ դեղոյն թանաքի. (Սեբեր. ՟Գ։)


Թանթ

s.

fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.

· Calfa


Թանկա

cf. Դանկ.

· Calfa

NBHL (1)

Յամենայն գլխոյ պահանջեն զ՟Խ. թանկա։ Ամենայն գերի՝ հազար թանկա վաճառին. (իբր դիւրագին). (Մեծոբ.։)


Թանկուզի

cf. Փորանկեալ.

· Calfa


Թանձրադանդաղ

adj.

heavy and slow, lubber.

· Calfa

NBHL (1)

Յորմէ՝ Թանձրադանդաղ ձանձրութիւն. (իբր յուլութիւն՞ Յհ. կթ.։)


Թանձրախիտ

adj.

thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.

· Calfa

NBHL (1)

Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։


Թանձրահոծ

adj.

very thick, very dense.

· Calfa

NBHL (1)

Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)


Թանձրամած

adj.

thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակեալ ի կեանս իւրեանց իբրեւ թէ ի թանձրամած խաւարի. (Եղիշ. ՟Ա։ եւ Արծր. ՟Բ։)


Թանձրանամ, ացայ

vn.

to thicken, to grow thick;
to grow hard;
to curdle, to coagulate, to clot;
to augment, to increase, to accumulate;
— ի մարմնի, to become incarnate;
թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանս, this people's heart is waxed gross;
թանձրանայր աղաղակն, the uproar increased;
the fear redoubled.

· Calfa


Թաշկինակ, աց

s.

handkerchief;
towel;
թաշկինակ ռնգաց, քրտան, pocket -;
թաշկինակ պարանոցի, neckcloth, neckerchief;
թաշկինակ մետաքսեայ, silk -.

· Calfa

NBHL (1)

σουδάριον որ է բառ լտ. sudarium (իբր քրտանց սրբիչ). գրի եւ իբր ռմկ. ԹԱՐՇԻՆԱԿ. պ. տէժք. տիժէք. եւ այլն. Դաստառակ. անձեռոց, երեսսրբիչ.


Թառանչեմ, եցի

vn.

to sigh, to groan;
to lament, to weep;
to have a severe colic.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱՌԱՆՉԵՄ ԹԱՌԱՉԵՄ. որ ասի եւ ԹԱՆՉԵԼ. στενάζω suspiro, gemo Հառաչել ուժգին ի խորոց սրտէ. հեծել. յոգւոց ելանել. հեւալ. եւ Պէսպէս ձայնս ի վեր տալ ի փորոյն, իբր զգայռելով. ախուվախ՝ ուֆ աման էթմէք.


Թասամ, ացի

vn.

to wheeze, to pant, to be out of breath, to breath short, to breath gaspingly;
— ոգւոց, to be asthmatic, to have difficulty in breathing.

· Calfa


Թասեմ, եցի

vn.

cf. Թասամ.

· Calfa


Թասու, աց

s.

farthing.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր լտ. ա՛ս, ա՛սսիս. յն. ասսա՛րիօն. as ἁσσάριον կամ մասն նորին, է Չափ դրամոյ եւ կշռոյ իբր մանր խերեւէշ. մանղըր, փոքր քան զդանգ, եւ մեծ քան զգարի.


Թասուն

adj.

panting for breath, asthmatic, short-breathed, wheezy;
— or Արքունի գինի, Taxos wine;
strong, generous wine.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱՍՈՒՆ ա. Որ թասէ շնչով որպէս շնչարգել, կամ խռընչէ իբրեւ զխոզ շատակերութեամբ.


Թատր, տերց, տերաց

s.

theatre, play-house;
drama, play;
the audience, the spectators.

· Calfa

NBHL (1)

ՇՈՒՐՋ ԶԹԱՏԵՐԲՆ. իբր յն. ամփիթէատրոն. ἁμφιθέατρον Շրջատեսարան. շրջափակ տեղի տեսլարանի.


Թարախ, ոյ, ոց, ի, աց

s.

matter, sanies, corrupted matter.

· Calfa


Թարգմանութիւն, ութեան

s.

translation, version;
interpretation, explanation;
ճոխագոյն, ընդարձակ —, paraphrase;
ազատ —, բառական —, free translation;
literal -.

· Calfa


Թարթափիմ, եցայ

vn.

to wander, to loiter, to lounge about;
to be involved in difficulty, perplexed with business;
to haunt, to frequent;
ի — ական, cf. Թարթափ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դուզնաքեայ ժամու իբր ի թարթափել ական։ Եթէ՛ ի թարթափել ական կամիցիս, եւ եթէ՛ առ սակաւ սակաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Թարշամիմ, եցայ

vn.

cf. Թառամիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Թարշամեսցի իբրեւ զբանջար ի տօթի. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 24։)

Ծնկեալք թարշամէին (թշնամիքն, իբր սըմփիլ) (Փարպ.։)


Թացան, ի

s.

victuals eaten with bread, made dishes;
pittance.

· Calfa

NBHL (1)

(առաւել ռմկ) իբր Թացեալ. թրջեալ. խոնաւ. եւ Լի խոնաւ իրօք.


Թաւալ

s. adj.

roll, act or state of rolling;
cf. Թաւալումն;
rolling, tum-hling down;
առ ի —, on a precipice, steep;
— առնուլ, to roll, to revolve, to turn round;
— բանից, a winding discourse;
— տալ արեան, to cause one to roll in his own blood;
— անկեալ, գլոր խաղալ, cf. Թաւալագլոր խաղալ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՌ Ի ԹԱՒԱԼ. իբր Զառ ի վայր. զառ ի վեր. զառ ի թափ. առ ի շեղ.


Թաւալական, ի, աց

adj.

rolling, that rolls.

· Calfa

NBHL (1)

κλειτός declinabilis Որ կարէ թաւալիլ, հոլովիլ. հոլովական. (յն. գլիդօ՛ս, իբր գլական, գլորական).


Թաւալանիմ

vn.

cf. Թաւալիմ.

· Calfa


Թաւալեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թաւալեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ընդունայն զաստուածային բանն լեզուօք թաւալեցուցանել, այլ հաստատել վարուք. իբր յածեցուցանել. (կամ ռմկ. լըղըրճըկել) (Վանակ. յոբ.։)


Թաւանամ, ացայ

vn.

to grow thick;
to become shaggy or hairy.

· Calfa

NBHL (2)

Թաւացան խորգով իբրեւ զԵսաւ. (Եփր. նին.։)

Թաւացաւ իբրեւ գէսս առիւծու. (Կոչ. ՟Բ։)


Թաւութ

s.

thicket, coppice.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հովիտսն թանձրախուռն անտառին ... ի թաւութ խարձիցն ... իբրեւ ընդ թաւութսն անկանէին եւ այլն. (Բուզ. ՟Դ. 14։)


Թաւուտ

adj.

thick, hushy, tangled, briery.

· Calfa

NBHL (1)

Առ հովիտսն թանձրախուռն անտառին ... ի թաւութ խարձիցն ... իբրեւ ընդ թաւութսն անկանէին եւ այլն. (Բուզ. ՟Դ. 14։)


Թափ, ոյ, ու, ից, ուց

s. adv.

bottom;
depth, profound depth, abyss;
fury, passion;
fire, spirit;
impetuosity, violence;
effort, furious attempt, struggle;
—ք, sheath, scabbard;
—, ընդ —, or զ— անցանել, to penetrate, to pierce, to run through, to bore;
to thread, to spit;
— անկանիլ, մտանել, to run rapidly, to pass through, or traverse with impetuosity, to enter with violence or impetus;
ընդ — անցուցանել՝ — հանել, to pass, to bore, to pierce, to transfix, to thread, to run through;
զ— առեալ շրջել, cf. Թափառիմ;
զ— առնուլ, to prepare for an effort, to gather one's self up;
— տալ, to hurl, to launch, to fling, to throw;
— կրից, fit, outbreak, hurst of passion;
ի —ս դժոխոց, in the depths of hell;
թափն ընդ թափն, penetrative, piercing, with penetration.

· Calfa

NBHL (2)

Զօրութիւն նորա (Աստուծոյ) ընդ ամենայն աշխարհ թափ անցանելով, (եւ յառաջ՝) Ընդ ամենայն թափ անցանել բնաւորեալ է Աստուածային զօրութիւնն ... իբրու ընդ թափ անցանելով. (Արիստ. աշխ.։)

ԹԱՓՆ ԸՆԴ ԹԱՓՆ, կամ ԹԱՓՆԹԱՓ. մ. իբրու Թափանցանց լինելով։ (Վստկ.։)


Թափանցիկ

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԱՓԱՆՑԻԿ. իբր ռմկ. ըստ յն. διαφανής (անդր կամ յայնկոյս երեւելի). diaphanus, pellucidus այսինքն Թափանցելի ի լուսոյ, անդիմահար, լուսանցոյց, (որպէս ապակի, օդ). ի սուրբ գիրս թարգմանի Երեւելի, կամ Պայծառ։ Կան եւ քանի մի վկայութիւնք՝ որք յայս միտս թերեւս ձգեսցին, բայց մարթին եւ ի բուն նշանակութիւն վերածիլ.


Թափառական, ի, աց

adj.

vagabond;
vagrant, wandering, roving, rambling;
— շրջել cf. Թափառիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կեան յաշխարհի (սուրբք) իբրեւ զթափառականս (կամ զթափառնականս). (Մանդ. ՟Ա։)


Թափառումն, ման

s.

cf. Թափառանք.

· Calfa

NBHL (1)

Կաքաւողացն խխնջիւնս եւ սռնջանս, եւ ոտիւք թափառումն. իբր շրջաբերութիւն հանդերձ դոփմամբ ոտից։


Թափեմ, եցի

va. fig.

to overturn, to cast down, to fling or throw down;
to spill;
to empty, to exhaust;
to take away, to take by force, to possess one's self of;
to cast off;
to disengage, to deliver, to release, to relieve;
թափել զատամն, to extract, to pull out, to draw a tooth;
թափել զդրունս, to unhinge the doors;
բեւեռովք զբեւեռ թափել, one nail drives out another (new things or persons make old ones forgotten);
cf. Բեւեռ;
թափել կապուտ, աւար բազում, զկապուտ սաստիկ, to make a great booty, to pillage, to sack;
թափել զոք յիմեքէ, to despoil, to deprive of;
թափել զոգի ուրուք, to harass, to hold in suspense;
թափել զքուն, to rouse one's self, to awaken;
թափել զգինի, to get sober again, to sleep off drunkenness or debauch, cf. Աթափեմ, cf. Զգաստանամ;
թափել զոք ի ձեռաց ուրուք, to save one from the hands of another, to liberate, to rescue;
թափել զբարկութիւն յումեքէ, to free from the effects of another's resentment, to pardon;
թափել ի բաց զոգի, to die, to perish;
թափել զցասումն, զոխս ի վերայ ուրուք, to vent one's anger, to wreak one's vengeance;
թափել զթոյնս յոք, to give vent to one's angry passions;
թափել զմաղձն, to discharge ones bile, to vent one's spleen;
ածել —, to add, to subjoin;
to conclude;
թափել զտունն, to remove, to change habitation, to empty a house of its furniture;
թափել զսուր իւր յոք, to draw the sword against, to brandish the sword;
թափել զբաժակ, to drink off the cup to its dregs;
to drink up;
թափել զանձն, to escape, to disengage one's self, to get rid off, to abscond, cf. Նուաստանամ;
to humiliate, to abase, to lower one's self to;
թափել զինքն ի գրաստէն, to dismount, to leap from horseback;
թափել զինչս, to spend, to dissipate, to waste, to squander;
թափել զոյժ եւ զզօրութիւն, to make great efforts, to employ all one's energy, to do any thing in the world;
to strive with all one's heart, to sharpen one's tools, to prepare one's self;
թափել ի լծոյ, to throw off the yoke;
թափել զոք ի կենաց, to deprive of life, to massacre;
թափել ի միմեանց (զարս ի կռուի), to separate the combatants;
թափել զբանն յումեքէ, to interrupt a discourse;
թափեաց նաւն զբեռն, the ship is unloaded.

· Calfa

NBHL (2)

Թափեաց զնոսա նաւն ի կղզին. (Բուզ. ՟Դ. 6։ (cf. ՍԹԱՓԵԼ, իբր Թափել)։)

Ի բաց թափերուք յինէն. իբր թափեցարո՛ւք, գնացէ՛ք. (Վրք. հց. ձ։)


Թափիչ, չի, չաց

s.

bleacher;
washerwoman, laundress;
fuller;
a washerwomans heetle;
stick for gathering fruit;
— վարոց, the penis of animals;
— համոզակեր, a judge, arbiter, he who confers rewards;
he who separates combatants.

· Calfa

NBHL (1)

(Ի Կիպրոս) զանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով, կռուի ի թափիչ վարոցս, եւ ի մօրուս քօշից. իմա՛ զցուպ հովուաց իբր զլախտ, կամ զխարազան ծոպաւոր։


Թափումն, ման

s.

effusion, shedding;
evacuation, expulsion, egestion;
— Միածնին, descent, humiliation, incarnation of J. C.

· Calfa

NBHL (1)

Թափելն, եւ իլն. իբր Դատարկումն. հեղումն ի դուրս. պարպիլը, վոթիլը. կամ Ծախումն. մէկ դիէն պակսիլը.


Թափուր

adj. s.

vacant, empty;
abandoned, forsaken;
uninhabited, desert, unpeopled;
deprived of;
wanting in;
— առնել, թողուլ, to make or render desert, to devastate;
— լինել, մնալ, to be deserted, desolate, unpeopled;
— առնել զտուն, to remove from a house;
— ի հանճարոյ, deprived or devoid of talent;
wooden tray, tea-tray.

· Calfa

NBHL (1)

κενός (լծ. հյ. սին). vacuus, inanis ἕρημοις desertus իբր Թափեալ ի լիութենէ. Դատարկ. ունայն. սին. ամայի. եւ Թօթափեալ յիւրոցն. անօգնական. լքեալ. եւ Անբաժ. զերծ.


Թաքնաբար

adv.

secretly, stealthily, furtively;
unknown to others;
silently, softly, quietly, noiselessly;
enigmatically, allegorically.

· Calfa


Թաքստոց, աց

s.

hidding-place;
ի թաքստոց լինել, to hide or conceal one's self.

· Calfa


Թեզան, աց

s.

woof, warp;
cf. Թեզանիք.

· Calfa

NBHL (1)

Յիւղեալս այս թեզան բանաւորական մի՛ մտցէ եւ մի՛ գրաւեսցէ տխրականութիւն աղտոց մեղանաց. իբր գործած Աստուծոյ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Թեզանիք, նեաց

s. pl. sleeves.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. թեզնիկ. χειρής manica Երկայն թեւ զգեստու, իբրեւ բազպան.


Թեթեւ, աց, ոց

adj. s. adv.

light;
active, nimble;
slender;
venial;
frivolous;
ease, leisure;
— ոտիւք, light-foot;
light-footed, nimble;
— ձեռն՝ վէրք՝ քուն, light hand;
slight wound;
light sleep;
— սուրճ՝ չայ՝ գինի, կերակուր, light wine;
weak tea;
slight repast;
weak coffee;
—ս յանցանել, to commit slight faults;
—ս կացուցանել, to lighten, to facilitate;
— լինել առ երդումն, to take an oath lightly or inconsiderately;
— ինչ թուիցի ձեզ ? — ինչ իցէ յաչս ձեր ? does that seem to you a light thing ? — եղեւ նմա յաշխատութենէ, he rested from his labours;
—, —ս, —ով, quickly, lightly, easily

· Calfa

NBHL (1)

Պա՛րտ է թեթեւօք ընտանեցուցանել. իբր թեթեւ իրօք։


Թեթեւագոյն

adj.

lighter, very light;
very easy.

· Calfa

NBHL (1)

Խոստովա՛ն լեր, զթեթեւագունիցն առ խտիր մտաց իբր զստուար ծանրութիւն բեռանց։ Որ ինձ ծանունք են, քեզ թեթեւագոյնք են. (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Է։)


Թեթեւաթեւ

adj.

swift-winged, swift flying, active, nimble.

· Calfa


Թեթեւաթռիչ

cf. Թեթեւաթեւ.

· Calfa


Թեթեւամտիմ, եցայ

vn.

to be giddy, volatile, inconstant.

· Calfa

NBHL (1)

Թեթեւամիտ գտանիլ. վարիլ իբր զիրս թեթեւս.


Թեթեւանամ, ացայ

vn. fig.

to be lightened, disburdened, exonerated;
to ease one's self, to relieve one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Թեթեւացան հալածիչք մեր ի վերայ լերանց իբրեւ զարծուիս երկնից. (Ողբ. ՟Դ. 19։)


Թեթեւեմ, եցի

va.

cf. Թեթեւացուցանեմ.

· Calfa


Թեթեւիմ, եցայ

vn.

cf. Թեթեւանամ.

· Calfa


Թեթեւութիւն, ութեան

s. fig.

lightness;
activity, agility;
alleviation, exoneration, relief;
frivolousness, futility;
inconsideration, thoughtlessness, folly;
levity;
ignominy, scorn, dishonour;
relief, sollevation.

· Calfa

NBHL (1)

ԹԵԹԵՒՈՒԹԻՒՆ. իբր Թեթեւամտութիւն. թեթեւանք. եւ Նախատինք վասն թեթեւութեան բարուցն. թեթեւսօլիկութիւն, անմտածութիւն, եւ խախքութիւն.


Թեթեւումն, ման

s.

relief, ease (from pain).

· Calfa