Definitions containing the research իբր : 8114 results

Յուղարկեմ, եցի

va.

to accompany, to attend on, to escort;
to lead, to conduct, to guide;
to send, to expedite, to despatch, to forward;
to perform the funeral obsequies.

· Calfa

NBHL (2)

Զայլն վասն սորա ի տեսութեանց ի հրաւիրեալն մեր յուղարկեսցուք տեղի։ Յուղարկէր զքոյր իւր (ի հարսնութիւն) իբր օրինօք թագաւորաց. (Խոր. ՟Ա. 3. 27։)

Ի մահուան որդւոցն՝ ոչ յուղարկեաց որպէս սովորութիւն է յուղարկել ի հարց՝ ի բարեկամաց եւ յազգականաց։ Պատառէին զպատմուճանս իբրեւ ի վերայ մեռելոյ, եւ յուղարկեցելոյ իբրեւ ի գերեզման։ Զիարդ յարգանդէ ի գերեզման յուղարկիւր. (Իսիւք.։)


Յուղարկիչ

s.

sender;
forwarding agent, transmitter.

· Calfa

NBHL (1)

Այլոց թողուցումք զմեծութիւնն, եւ նոքա դարձեալ այլոց, եւ նոցա յետինք՝ իւրեանց յետնոց. իբրեւ յուղարկիչք ընչիցն մերոց եւ ստացուածոցն մերոց եմք, եւ ոչ տեարք. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 6։)


Յունապ, ի, ից

s.

jujube.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈՒՆԱՊ ՅՈՒՆԱՊԻ գրի եւ իբր ռմկ. ՅՈՒՆՆԱՊ. թ. ուննապ, իւնապ աղաճի . Պտուղ կարմիր ի չափ պտղոյ փշատի այսինքն իկտէի. որոյ մէջն է իբր ալիւր անոյշ, իսկ յունապն մսոտ. եւ ծառն երկոցունց՝ փշուտ այլ եւ այլ օրինակաւ. փշատին է ծառ ուղղաբերձ եւ ուղիղ շառաւիղօք, իսկ յունապին թուփ կարճ եւ խորտաբորտ ոստովք. ռմկ. ծինծիֆա. լտ. զիզի՛ֆում, զիզի՛ֆուս. իտ. ճի՛ւճճիօլա, ճի՛ւճճիօլօ. ըստ Մենինսքեայ՝ ուննապ. եւս եւ իկտէ, զիզէֆուն.


Յունապի, պւոյ

s.

jujube-tree.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈՒՆԱՊ ՅՈՒՆԱՊԻ գրի եւ իբր ռմկ. ՅՈՒՆՆԱՊ. թ. ուննապ, իւնապ աղաճի . Պտուղ կարմիր ի չափ պտղոյ փշատի այսինքն իկտէի. որոյ մէջն է իբր ալիւր անոյշ, իսկ յունապն մսոտ. եւ ծառն երկոցունց՝ փշուտ այլ եւ այլ օրինակաւ. փշատին է ծառ ուղղաբերձ եւ ուղիղ շառաւիղօք, իսկ յունապին թուփ կարճ եւ խորտաբորտ ոստովք. ռմկ. ծինծիֆա. լտ. զիզի՛ֆում, զիզի՛ֆուս. իտ. ճի՛ւճճիօլա, ճի՛ւճճիօլօ. ըստ Մենինսքեայ՝ ուննապ. եւս եւ իկտէ, զիզէֆուն.


Յունարէն

adv. adj.

in Greek;
Greek;
ուսանել, գիտել, խօսել —, to learn or study, to know, to speak Greek.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր ա. ἐλληνικός, -κή, -κόν graecus, -a, -um. իբր Յունական.


Յուշ

adv.

cf. Ուշ;
cf. Յուշիկ;
— ! take care ! mind !
— ածել, առնել, to recall to one's memory, to cause to remember, to remind;
— լիցի քեզ, ձեզ, recollect, remember;
— եղեւ նմա, he has remembered.

· Calfa

NBHL (1)

իբր մջ. (ի ձայնէս ուշ. յորմէ Յիշել) իբր Յո՛ւշ լիցի քեզ. զգո՛յշ լեր. կամ ժամանակ է յոյս ինչ ազատութեան հնարելոյ.


Յուռթի

adj.

abundant;
watered, irriguous;
fecund, fertile, fruitful, productive.

· Calfa

NBHL (2)

Ետես զամենայն կողմանս Յորդանանու, զի ամենայն յուռթի էր ... իբրեւ զդրախտ Աստուծոյ. (Ծն. ՟Ժ՟Գ. 10։)

ποτιζόμενος, κατάρρητος irrigatus, irriguus, potatus եւ fertilis. (լծ. Յորդ, իբր յորդաջուր) Ուռճացեալ ոռոգմամբ. ջրարբի. արգաւանդ. բերրի.


Յուսաբար

adv.

hopingly.

· Calfa


Յուսակնեալ

adj.

cf. Յուսագնեալ.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՈՒՍԱԿՆԵԱԼ կամ ՅՈՒՍԱԳՆԵԱԼ. Յուսով վերակնեալ. գէտակն կալեալ յուսով. կամ իբր Յուսագին, այս ինքն յուսալից եղեալ.


Յուսադրութիւն, ութեան

s.

giving hope;
comforting;
hoping.

· Calfa


Յուսակտուր

cf. Յուսահատ.

· Calfa


Յուսահատեմ, եցի

va.

"cf. Յուսահատ առնեմ."

· Calfa


Յուսամ, ացայ

vn.

to hope, to expect;
to trust, to confide;
to promise or flatter oneself;
— ի տէր, առ աստուած, to trust in God.

· Calfa

NBHL (1)

Հյց. խնդ. իբր Ակնունել. սպասել տեսանել կամ առնուլ.


Յստակ, աց

adj. fig. adv.

clear, clean, pure, limpid;
pure, sincere, candid;
manifest, evident, distinct;
clearly, cleanly, purely;
distinctly, evidently, manifestly.

· Calfa


Յստակութիւն, ութեան

s. fig.

clearness, pureness, cleanness;
limpidity;
purity, candour, sincerity, ingenuousness.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր Յստակամտութիւն. անկեղծութիւն. (թերեւս լծ. ընդ ստուգութիւն).


Յօդ, ից

s. gr.

articulation, joint, juncture;
bond, tie, link, connexion;
article.

· Calfa

NBHL (3)

Յօդք նորա իբրեւ զվէմ գայլախազ մի զմիոյ կնի կցեալ. (Յոբ. ՟Խ՟Ա. 6։)

Եւ ծայրակտուր փողից յօդին։ Եւ ընդ հատեալ մասանց յօդին, եւ այլն. (Յիսուս որդի.։ Իսկ Առ որս. ՟Ա. իբր յն. ընթացք կենաց։)

ՅՕԴ ՅՕԴ, իբր յօդ առ յօդ. մ. Անդամ անդամ. յօշ յօշ.


Յօդալոյծ

adj.

with dislocated articulations;
paralytic.

· Calfa


Յօդանամ, ացայ

vn.

to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք են (ի կենդանեաց, ասէ դիմախօսն), որ յօդացեալ է ի ձեռն նոցա (բարբառ իբրու մարդկային)։ Բազմաց եւ այլոց դէ՛պ է լեզու՝ ճշգրիտ եւ ստոյգ յօդանալ. (Փիլ. լիւս.։)


Յօդեմ, եցի

va.

to join, to unite, to tie, to bind, to annex;
to articulate, to pronounce, to utter;
to feign, to contrive, to invent;
to compose, to form.

· Calfa


Յօդուած, ից, ոց

s.

articulation, joint, knot;
composition, construction;
article, paragraph.

· Calfa

NBHL (1)

Կշռեսցեն կորովութեամբն իբրեւ ընդ յօդուածս զրահից. (Եփր. թագ.։)


Յօժարամիտ

adj.

voluntary, well disposed, ready to, eager, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՕԺԱՐԱՄԻՏ ԿԱՄՕՔ. իբր մ. Յօժարագոյնս. ամենայն յօժարութեամբ մտաց եւ կամաց.


Յօժարանամ, ացայ

vn.

cf. Յօժարիմ.

· Calfa


Յօժարութիւն, ութեան

s.

natural bent, disposition, inclination, propension, proneness, tendency, taste;
յօժարութեամբ, willingly, voluntarily.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՕԺԱՐՈՒԹԵԱՄԲ իբր մ. Յօժարաբար. προθύμως, εὑθυμότερος, ἁσμένως . Տե՛ս (Գծ. ՟Բ. 41։ ՟Ի՟Դ. 10։ Հռ. ՟Ա. 15։ ՟Ա. Պետ. ՟Ե. 2։ ՟Բ. Մակ. ՟Զ. 28. եւ այլն։)


Յօղեմ, եցի

va.

to form, to fashion, to arrange, to set in order.

· Calfa


Յօշեմ, եցի

va.

to cut to pieces, to cut up, to tear in pieces;
անդամ անդամ —, to dismember, to tear limb from limb, to pull to pieces, to dilaniate;
— ընդ մէջ, to divide in halves;
to cut or break asunder.

· Calfa

NBHL (1)

μελίζω membratim concido διχοτομέω, διαιρέω , κερανομέω, διαπίπτω divido, decido ἑκδέρω pellem detraho եւ այլն. Յօդ յօդ բաժանել (կամ իբր յօտել). կտրատել. յօշատել. մասն մասն հատանել. Մորթեսցեն զողջակէզն, եւ անդամ անդամ յօշեսցեն զնա։ Զենին զպասեքն, եւ ղեւտացիքն յօշեցին (յն. մորթեցին)։ Յօշեաց զնոսա ընդ մէջ. եւ զթռչունսն ոչ յօշեաց (յն. բաժանել). եւ այլն։


Յօսեմ, եցի, սի

vn. va. to weave, to intertwine;
to fornicate, to commit fornication;
to violate, to force, to deflower;
— ի բոզս, to whore, to be a whoremonger.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ երբեմն իբրու լծ. թ. եօսմա, եօսուն, հէվէս, նէֆս, է որպէս Հիւսիլ անօրէն խառնակութեամբ. Անառակիլ. խառնակիլ. մտանել առ բօզ. պոռնկիլ. շնալ. ապականել. պղծել, իլ. առեւանգել.


Յօտ, ոյ, ի

s.

vine slips or cuttings, vine-branch.

· Calfa

NBHL (1)

(արմատ Յօտելոյ) Յօտեալ ուռ՝ այսինքն ճիւղ որթոյ. կամ յատեալ ոստ. որ եւ իբր ռմկ. գրի ՀՕՏ ի գիրս Վստկ. ՟Ը. ՟Ճ՟Ժ՟Ա։


Յօրանամ, ացայ

vn.

to fatten, to grow fat;
to stuff on gorge oneself;
to live in effeminacy, idleness or debauchery, to wallow in voluptuousness, to pamper oneself;
to become haughty, to enact the stately personage, to play the swell;
— սիգաքայլ, to stalk, to walk proudly, to look big;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to pass the whole day in pleasure or amusement.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոք վասն բաթրոնի պայծառանալ համարիցի, եւ ոչ վասն զի մարդն է՝ յօրանալ։ Կարի իմն յօրացեալ էին (իբրու յարեալ էին պարծանօք) մարդիկն յայնժամ ի Յովհաննէս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 12։)


Յօրանչ

cf. Յօրանջ.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՕՐԱՆՉ կամ ՅՕՐԱՆՋ. գրի եւ ՅՈՐԱՆՉ, ՅՈՐԱՉ. Արմատ Յօրանչելոյ, իբր յօրանչումն. օրանջք, որոնջ, որոշտալը.


Յօրինիչ

s.

cf. Յօրինող.

· Calfa


Յօրինուած, ոց

s.

fitting up, adjustment;
formation, fashion;
composition, organization, structure;
construction;
furniture;
embellishment, ornament, decoration;
disposition;
harmony.

· Calfa

NBHL (1)

διάταξις dispositio, ordinstio ἑκτύπωσις expressio, efformatio κρίμα judicium πολυτέλεια sumptuositas, magnificentia եւ այլն. Յօրինումն, եւ Յօրինեալ ինչ. կազմութիւն. կազմած. գործած. դրուագ. հանդերձանք. զարդ. վայելչութիւն. կարգաւորութիւն, իբր կարգ, եւ տնտեսութիւն. հրաման. օրէնք.


Ն (nou)

s.

the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ ասեն նմա մարգարէ՝ իբրեւ մի ի բազմաց, այլ թէ դու ես մարգարէն։ Ոչ ասաց լոկ Քրիստոս, այլ՝ Քրիստոսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15. 18։) Ստէպ յարակից ունի եւ զդերանունդ՝ այն. զոր օրինակ, մարդն այն, զմարդն զայն. այրն այն, արքն այնոքիկ. եւ այլն. ան մարդը, մարդիկները։

Եսն, դուն, նայն. (իբր ես ինքն. դու ինքն, նա ինքն։)

Ն. Երբեմն լծորդ է ընդ մ. զոր օրինակ անբիծ, ամբիծ. հանգոյն, իբր համգոյն, նոյնգունակ. հանդէպ, իբր համդէպ, եւ այլն։

Ն. Տայ հետեւորդ բաղաձայնից մեղմ հնչել. զոր օրինակ, Անդի, անգանիմ, ինձ, հունձ, եւ այլն. իբր անտի, անկանիմ. ինծ, հունծ. եւ այլն։

Նախդիր անպէտ՝ նախ քան զձայնաւոր տառս. իբր ըն. որ է յն. ἑν լտ. in ի հին թարգմանութեան մակացութեանց կազմէ զհոլով ներգոյական. որպէս ի. յ.

Եւ երբեմն կազմէ զբացառական. որպէս ի. առ ի. յ. իբր յն. ἑκ, ἑξ լտ. ex, e.


Նախագահ

adj. s. "cf. Յառաջագահ;
— արքեպիսկոպոս, primate;
— նստել, բազմել, լինել, to preside, to be the president, to hold the first place;
—ք, cf. Նախաթոռք."

· Calfa

NBHL (1)

Նախագահք լիցին ի կերակուրս։ Նախագահ լինիցի ի խաւարին։ Կամին ի չարիսն նախագահ լինել. պիտի՝ գահակից լինել, իբր կցորդիլ. յն. բռօսէտրէւօ. զոր ընթեռնոյր թարգմանն՝ բռօէտրէւօ.


Նախագաղափար, աց

s. gr.

prototype, archetype, primitive model, original, idea, pattern;
primitive;
— շինուածոց, sketch, plan, model.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսակք են երկու. նախագաղափար, եւ ածանցական. եւ է նախագաղափարն, որ ըստ առաջին գաղափարին կոչեցաւ. հիբար՝ երկիր. եւ ածանցական, որ յայլմէ զսեռութիւն (այսինքն զծնունդ) ընակալաւ. որպիսի, երկրային։ Նախագաղափար. ո՛րգոն, ոռոգեմ. եւ ածանցական է, ոռոգանեմ. (զի ի յն. չիք անցողական)։ Դէմք նախագաղափարացն, ես, դու, նա. եւ ածանցացն, իմ, քո, նորա (իբր՝ իմային, քոյին, նորայն)։ Սեռք կամ թիւք կամ հոլովք նախագաղափարացն եւ այլն. (Թր. քեր.։)


Նախագիտութիւն, ութեան

s.

cf. Կանխագիտութիւն.

· Calfa


Նախադասեմ, եցի

va.

to set over, to put above, to promote;
to prefer, to give the preference to, to esteem more.

· Calfa

NBHL (1)

Զտարբերութիւն նախադասեաց տեսակի (իբր պատուականագոյն. իսկ զտեսակն նախադասեաց յատկի եւ պատահման. (Անյաղթ պորփ.։)


Նախադասութիւն, ութեան

s.

first order or rank, preference, precedence, pre-eminence;
proposition, premises.

· Calfa

NBHL (2)

Բանականն որպէս գլուխ զվեհն եւ զառաջինն ընկալեալ նախադասութիւն յանդամս մարմնոյն՝ է իբրեւ զթագաւոր. (Գր. հր.։)

Ըստ տրամաբանից՝ նախադասութիւն է Բան բաղկացեալ յենթակայէ եւ ի ստորոգելոյ իբրեւ յեզերաց իւրոց. եզերքն ի դաւթէ անյաղթէ սահմանք կոչին, եւ նախադասութիւն ասի նա եւ Առաջարկութիւն կամ յառաջարկութիւն.


Նախադատ

adj.

discerning.

· Calfa

NBHL (1)

ՆԱԽԱԴԱՏ ՆԱԽԱԴԱՏԱԿԱՆ. προκρίνων praejudicans πρόκριτος praejudicatus, praelatus. Ընտրող, եւ ընտրողական՝ իբր լաւագոյն դատելով. նախընթաց դատմամբ ընտրեալ.


Նախադրութիւն, ութեան

s. gr.

preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.

· Calfa


Նախաթիւ

s.

antedate.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանիցէ զնախաթիւ մասունս արկածիդ վերագրելոց։ Եւ ասի լոյս՝ իբր զնախաթիւ գոլ ստեղծուածոց. (Նար. ՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)


Նախածանօթ

adj.

known before;
prescient, knowing beforehand.

· Calfa

NBHL (1)

Սիւնհոդոսական հրամանաւ առաքելոցն՝ նախածանօթս հատուցելոցն հեթանոսաց զթեթեւագոյնսն աւանդել. (իբր նորա հաւատից. Ագաթ.։)


Նախածանօթութիւն, ութեան

s.

prenotion;
prescience.

· Calfa


Նախածին

adj. s.

created, born or produced first;
bearing young for the first time;
first-born;
նախածինք, cf. Նախնիք.

· Calfa

NBHL (3)

Նա զերկրորդ վայր դասու անցեալ՝ իբր ի թիւս երկեակն. իսկ սա իբրեւ զնախածին՝ զառաջին գահ թագաւորական բազմականին. (Պիտ.։)

Զանազանեալ նախածինն, եւ առաջնածինն. առաջնածին՝ արուն, իմաստունն (իբրեւ հայր). իսկ վատթարն, իբր թէ ընդհանուր նախածին ընտանացեալ ընդ ախտաւորս հիւթանիւթսն, որք զօրէն մօր ծնանին. (Փիլ. լին. ՟Դ. 160։)

ՆԱԽԱԾԻՆ. πρόγονος progenitor. իբր Նախածնօղ. նախահայր, նախամայր.


Նախակրթական, ի, աց

adj.

elementary, primary.

· Calfa

NBHL (1)

Վայելչացեալ ծաղկեայ պատմուճանաւն, որ իբր նախակրթակ գոգցես մեծամեծացն լինէր պատուի. (Պիտ.։)


Նախակրթութիւն, ութեան

s.

primary instruction.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զնախակրթութիւն ի պատերազմ։ Որ զվարժումն ունէր զնախակրթութեան։ Վասն տղայութեան, զի նախակրթութիւն յօժարութեան ոչ ունին։ Սակաւուք ճգնողակից եղբարբք զառաջինն բնակէր՝ իբրեւ զնախակրթութիւն իմն առաջակային. (Եւագր. ՟Ի՟Ը։ Լմբ. պտրգ.։ Լծ. ածաբ. Սկեւռ. ի լմբ.։)


Նախահոգամ

va.

cf. Նախախնամեմ.

· Calfa


Նախաձայն

cf. Կանխաձայն.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր մ. Նախկին ձայնիւ, որ ընդ ծնանիլն մանկան.


Նախաճաշակ

s.

foretaste.

· Calfa

NBHL (1)

πρόγευμα praegustatio, jentaculum. իտ. colazione. Նախկին ճաշակելի ինչ. տուեալն իբր զնախկին ինչ ճաշակ. համտես. նախաճաշիկ.


Նախամեծար

adj.

preferable, better, preferred, most esteemed;
— առնել, ընտրել, համարել, to prefer, to like better, cf. Նախամեծարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ՝ իբր Նախամեծարօղ.


Նախամիջօրեայ

adj.

antemeridian.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ թողուր զնախամիջօրեայ աղօթս. (Ոսկիփոր. իբր լտ.)