Definitions containing the research իբր : 8114 results

Յարմարուած

cf. Յարմարումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարմարութիւն, ութեան

s.

cf. Յարմարումն.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարմարումն, ման

s. mus.

fitness, suitableness, adaptability, conformity, analogy, congruity, concordance;
proportion, symmetry;
attitude, adaptation, application;
aptitude, disposition, capacity, ability, sufficiency;
accord, harmony, concord.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարումն բանից. (իբրու սեթեւեթեալ կարգաբանութիւն) (Փարպ.։)


Յարնչիմ, եայ

vn.

to relate or belong to, to concern, to regard.

· Calfa


Յարուցանեմ, ուցի

va.

to raise, to raise up, to cause to appear;
to erect, to set upright;
to awake, to wake up, to arouse;
to revive, to resuscitate, to bring to life again;
to stir up, to excite, to suscitate, to cause to revolt, to agitate, to move, to provoke;
to raise, to build, to elevate, to erect, to set up, to construct;
— զաւակ, to give sons or posterity;
զօր —, to raise troops, to make levies of soldiers;
— հողմ ի ծովու, to cause a wind to blow on the sea;
— վրէժխնդրութիւն, to take revenge or vengeance;
— բանս, to circulate false reports;
— զամբաստանութիւն, to accuse, to charge;
cf. Թշնամի.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνίστημι, ἑφίστημι, ἑξανίστημι , ἑγείρω, ἑξεγείρω suscito, surgere facio, erigo, excito, expergefacio, vitam reddo. Տալ յառնել. իբր Կանգնել. զարթուցանել. վերացուցանել. կառուցանել. նորոգել. գրգռել.

Հանգեաւ իբրեւ զառիւծ. եւ ո՞ յարուցանիցէ զնա։ Տեսանիցես անկեալ ի ճանապարհի, յարուցանելով յարուսցես ընդ նմա։ Յարուցանել դատաւորս, կամ մարգարէս։ Հողմ հիւսիսոյ զամպս յարուցանէ։ Եւ Տէր յարոյց հողմ ի ծովուն։ Յարուցանել բանս, կամ հալածանս, կամ սատան, կամ վրէժխնդրութիւն։ Զամենայն երիտասարդս յարուցից ի վերայ նորա. եւ այլն։


Յաւականիմ, եցայ

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՒԱԿԱՆԻՄ կամ ՅԱՒԱԳՆ ԳԱԼ. Բաւել հասանել. տեւել. աւարտիլ. բովանդակիլ. կատարիլ. դիմանալ. պիթմէք. իբր լմննալ.


Յաւէժացուցանեմ, ուցի

va.

to perpetuate, to eternize, to immortalize.

· Calfa


Յաւէտ

adj. adv. more;
at most;
much more, a great deal, better;
rather, more worth while, so much the better, still more;
— զի, above all, principally, especially;
adj. adv. cf. Յաւէժ;
— կամ նուազ, more or less.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ նոսին երգել միշտ օրհնութիւն յաւէտ (իբր յաւէժական), Սուրբ Երրորդութեանն փառք յաւիտեանս՝ ամէն. (Շ. տաղ.։)


Յաւիտեան, ենից

s. adv.

eternity;
perpetuity;
age;
life;
world;
—, —ս, always, perpetually, eternally;
—ենից, ի —ենից, ab eterno, from all eternity, since the world is world;
ի —ենից ոք ոչ լուաւ, such a thing was never heard of since the world began;
—ս —ենից, for ever and ever, to all ages, ever world without end, everlastingly, eternally;
հանդերձեալ —, future life;
— աշխարհի, duration of the world.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՒԻՏԵՆԻՑ վարի իբր Ի յաւիտենից. ἁπὸ τοῦ αἱῶνος ab aeterno, a seculo եւ εἱς τὸν αἱῶνα in seculum, in aeternum. Իսկ ՅԱՒԻՏԵԱՆՍ ՅԱՒԻՏԵՆԻՑ՝ է Մինչեւ ցյաւիտեանս ամենայն յաւիտենից։ Տե՛ս ստէպ ի սուրբ գիրս եւ յամենայն մատեանս. ... տե՛ս եւ ՅԱՒԻՏԵՆԱԿԱՆ։


Յափշտակեմ, եցի

va.

to ravish, to carry off by force, to carry away with violence, to snatch, to bear off;
to usurp;
to rob, to pillage, to ravage, to plunder;
— զմիտս, to charm, to enchant, to attract, to ravish or carry away the senses;
— զանձն, to escape, to be saved or liberated;
— զսիրտ, to enrapture, to captivate or enslave the heart;
յինքն —, to appropriate, to usurp, to occupy ore possess illegally.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՓՇՏԱԿԵԼՈՎ յն. ոճ, իբր մ. Փոյթ փոյթ. արագ արագ, անյապաղ. անդանդաղ.


Յափչիմ, եայ

vn.

to be extinguished or quenched.

· Calfa


Յեզեր, ի

s.

crown.

· Calfa

NBHL (1)

եբր. նէզէր. այսինքն Պսակ, թագ. կամ սրբութիւն, իբր սրբազան նշան արքունի. βασίλειον, ἀγίασμα.


Յելուզակ, աց

s. adj.

highwayman, brigand, bandit, assassin;
thievish.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ ա. իբր Աւազակական.


Յելուզակաբար

adv.

thievishly.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակաբար. իբր յեղուզակ. ասպատակօրէն.


Յեղական, ի, աց

adj.

variable, changeable.

· Calfa


Յեղակարծ

adj. adv.

unexpected, unforeseen;
—, —ում or —ում ժամու, unexpectedly, unawares;
suddenly, all at once;
—ում պահու ի վերայ հասանել, to surprise, to take by surprise.

· Calfa

NBHL (2)

Յեղակարծում ժամու։ Յեղակարծումն իբրեւ զորոգայթ իմն ի վերայ հասանէր. (Յհ. կթ.։)

ՅԵՂԱԿԱՐԾ. իբր Կարծեօք իմն. գուշակելով մտօք.


Յեղանակ, աց

s.

cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.

· Calfa


Յեղյեղում, ղի

va.

cf. Յեղյեղեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր կր.


Յեղյեղումն, ման

s.

change, alteration, mutation, conversion;
— խօսից, tautology, repetition;
ոտից —, step, pace;
յեղյեղմունք արեգական, the tropics;
յեղյեղմունք ժամանակաց, changes or vicissitudes of the seasons.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԵՂՅԵՂՈՒՄՆ. τροπή conversio. որ եւ ՅԵՂՈՒՄՆ. իբր Շրջան եղանակաց տարւոյ. եւ արեւադարձ.


Յեղում, ղի

va.

to change, to transmute;
to translate;
— ի հայ բան or լեզու, to translate into Armenian, or Haiganian;
cf. Յեղանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զբոլոր ոգիսն իբր զնաւ աննեցուկ յեղեալ կործանեսցէ. (Փիլ. ել.։)


Յենում, ցայ

vn. fig. va.

to lean upon, on or against;
to confide in, to rely on, to trust, to put one's trust or confidence in, to be based or grounded on;
cf. Յեցուցանեմ;
— յորմն, to lean against the wall;
—ի ծառ, to lean or set one's back against a tree;
— արմկամբ, to lean on one's elbow;
to rest one's elbows on;
— ի ցուպ, to lean upon a stick;
կալ դատարկ յեցեալ յինչ, to loll;
— ի ցուպ եղեգնեայ, to trust to a broken reed, to hope in, to rely or depend upon one who has no power, no interest;
— յոք, to rely, to depend upon a man's power, credit or protection;
— ի ծերութիւն, to advance or grow in years, to age, to become or get old;
— ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան, to grow proud, to be puffed up;
— ի վաղակաւորն, to unsheathe, to draw a sword;
ամեն ինչ ի նա յեցեալ կայ, all depends upon him, all hope is in him;
յեցի՛ր յիս, lean upon me.

· Calfa

NBHL (2)

Յենուցու ի ձեռս իմ։ Սպառազէնն՝ յորոյ արքայ յենոյր ի ձեռն (կամ ի ձեռս) նորա։ Եղեր գաւազան եղեգնեայ, յենուին ի քեզ։ Ի ցուպն եղեգնեայ յենուցու։ Զննեցից զսիւնս, եւ յեցայց ի նոսա ... յեցաւ ի նոսա, ի մին աջով իւրով, եւ ի միւսն ձախով իւրով։ Փայտ կենաց է, որ յենուն ի նա իբրեւ ի Տէր հաստատութեամբ։ Յեցեալ (կամ յենու գայ) եղբօրորդի իւր։ Յեցեալ ես յօրէնսն։ Ի հպարտութիւն ամբարտաւանութեան յեցեալ։ Յեցեալ ի ծերութիւն (յն. վիճակեալ)։ Եկեալ յեցեալ (յօտարաց յազգն իսրայէլի).եւ այլն։

ՅԵՆՈՒԼ. ն. իբր Յեցուցանել.


Յեռում, ռի

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

· Calfa

NBHL (1)

Կր. Կր. իբր Յառիլ. կարկառիլ. եւ Երթալ ի տես եւ ի խօսակցութիւն.


Մարտնչիմ, եայ, տուցեալ

vn.

to fight, to combat, to make war, to engage in action;
to quarrel, to dispute, to contest;
— սկզբնամարտութեամբ, to skirmish.

· Calfa

NBHL (1)

Սատանայ մարտուցեալ ընդ յովբայ, եւ այնդափ ի նմանէ յաղթահարեալ, մինչեւ յայսպէս մարդկանէ դիւրաւ մարտնչելի եղեւ։ Մերկ գոլով՝ իբրեւ վառեալ ահագին երեւէր մարտնչողացն. (Իսիւք.։)


Մացառախիտ

adj.

bushy, full of bushes, thick-tangled, brakish, briery.

· Calfa


Մաքրական, ի, աց

adj.

cf. Մաքուր;
purgative, cathartic, cleansing;
— դեղ, a purge;
— տեսեկ, nitre, saltpetre;
— աղանդաւոր, puritan.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՔՐԱԿԱՆ ՏԵՍԱԿ. իբր Բորակ. որ եւ ԼՈՒԱՆԱԼԻ ասի. νίτρον nitrum.


Մաքրութիւն, ութեան

s.

purity, cleanliness;
purification;
depuration;
expiation;
neatness, tidiness;
— ջրոց, limpidity;
— օդոց, pureness, serenity, clearness.

· Calfa

NBHL (1)

Կուսական մաքրութեամբ։ Ջուր մաքրութեան ի քէն մկրտելոցն յարբումն իմաստից։ Հայցելով ի ծառայէն մաքրութիւն ջրոյ ի լուանալ զմեղս ադամայ. (Շար. (այսինքն մկրտութիւն, իբր մաքրոտութիւն։))


Մեծ, աց

adj. adv.

great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.

· Calfa

NBHL (1)

Բացագոյն էր իբր մեծօր հասարակօրոյ միոյ հետեւակագնացի առնն ճանապարհի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Մեծաբանեմ, եցի

vn.

cf. Մեծաբանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղմանէս պարծէր եւ մեծաբանէր՝ որոտալ իբրեւ զեւս, եւ փայլատակունս առնել. (Նոննոս.։)


Մեծաբարբառ

adj. adv.

speaking loudly, stentorian, crying out, loud, noisy, clamorous, obstreperous, blustering, riotous;
aloud, loud, loudly.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր մ. μεγαλοφόνως magna voce, alta vel excelsa voce. Մեծաւ բարբառով. գոչմամբ. մեծաձայն. ի ձայն բարձր.


Մեծագնի, գնւոյ

adj. adv.

costly, very dear, most expensive, high-priced, too dear, precious, rich, magnificent, sumptuous;
dearly, at avery high price;
— մեծագնել, — վաճառել, to buy or sell dearly, at a high price.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԾԱԳՆԻ. իբր մ. ի սեռականէ բառիս Մեծագին. μεγάλης τιμῆς pretio magno πολλοῦ multo. Մեծաւ գնով. մեծ գնոց. շատի՛, շատ գնով, սո՛ւղ.


Մեծագնութիւն, ութեան

s.

preciousness, great worth.

· Calfa

NBHL (1)

իբրու πολυτιμία pretiositas. Մեծագինն գոլ. արժելն բազում ինչ. պատուականութիւն. թանկութիւն. սղութիւն.


Մեծագոյն

adj. s.

greater, bigger;
major, elder;
maximum.

· Calfa


Մեծահոգի

adj.

magnanimous, generous.

· Calfa


Մեծահոգութիւն, ութեան

s.

greatness of soul, high-mindedness, magnanimity.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԾԱՀՈԳՈՂՈՒԹԻՒՆ ՄԵԾԱՀՈԳՈՒԹԻՒՆ. μεγαλοψυχία magnanimitas. իբր Մեծահոգիութիւն. մեծանձնութիւն. մեծախրհրդութիւն.


Մեծաձայն

adj. adv.

loud, noisy, sounding, sonorous, resounding;
aloud, with loud cries or shouts, noisily, with hue and cry, clamorously;
— աղաղակել, կարդալ, to cry with might and main, to roar out, to cry with all one's strength.

· Calfa


Մեծամեծ, աց

adj. s. adv.

very great, grand, important, considerable;
— վարուք զարդարեալ, virtuous;
egregious, eminent;
—ք, the great;
high life, fashionable society;
great deeds, great things, great enterprises;
—, —ս, greatly, extremely, very much, excessively;
—ս գործել, to perform great actions;
—ս վազել, to run swiftly;
to gallop;
—ս խօսել, բարբառել, կոտորել, cf. Մեծաբանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր գ. μεγαλείον, μεγαλεῖα, -λα magna, magnifica. Մեծ իմն. իրք մեծք. մեծն բան, մենծ մենծ բաներ.


Մեծամեծարար

adj. adv.

doing wonders;
much, very.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր մ. Մեծապէս.


Մեծամօր, ի

adj. s.

very muddy or marshy;
Medzamor (an Armenian river).

· Calfa

NBHL (1)

Անուն գետոյ, իբր մօրոտ, այսինքն տղմուտ. պղտոր ...։ Ագաթ.։ որ պէսպէս թարգմանեալ է ի յն. եւ լտ։


Մեծայաղթ

adj.

victorious, conquering, triumphant;
great, enormous, huge, colossal.

· Calfa

NBHL (2)

ՄԵԾԱՅԱՂԹ իբր Մեծ եւ յաղթ. մեծամարմին. յաղթամարմին.

Ի բացուստ մեծայաղթ տարերք նոցա (յն. մեծութիւն նոցա) իբրու սակաւիկ ինչ երեւին տեսլեան ական. (Վեցօր. ՟Զ։)


Մեծաշուք

adj. adv.

loaded with the highest honours;
magnificent, splendid, grand, pompous, majestic, sumptuous, solemn;
with great honour;
splendidly, pompously, sumptuously.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբր մ. Մեծաւ շքով.


Մեծապէս

adv.

greatly, much, very, too much, extremely, beyond measure, infinitely;
remarkably, considerably;
— սխալիս, you are greatly mistaken;
եւ այս նոցա — տագնապ, it is a great embarrassment for them;
եւ այս — է, it is a great advantage;
վկայութիւն նորա — է յայսոսիկ, his testimony is highly important in this cause.

· Calfa

NBHL (1)

եւ մ. Առընթեր անուանց եւ բայանուանց՝ իբր ա. եւ մ. անխտիր.


Մեծասպաս

adj.

magnificent, sumptuous, splendid, gorgeous, ostentatious.

· Calfa

NBHL (1)

Այն ամենայն մեծասպաս փառաւորութիւնքն իբրեւ զերազ թռանին. (Վեցօր. ՟Է։)


Մեծավերջ, ից

adj.

s. gr. iambus;
iambic.

· Calfa

NBHL (1)

ἵαμβος jambus. որ եւ ՄԵԾԱՎԵՐՋԱԿԱՆ. որ եւ ԱՄԲԻԿՈՒՆ. իբր ἱαμβικός jambicus. Որոյ վերջն է մեծ. ըստ քերթողաց՝ Բառ երկավանկ, որոյ վերջին վանկն է երկար, եւ առաջինն սուղ. (հակակայ Մեծասարի)


Մեծարգի

cf. Մեծարգոյ.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ իբր մ. Մեծաւ յարգանօք.


Մեծացուցանեմ, ուցի

va.

to enlarge, to make to grow, to increase, to augment, to extend;
to enrich;
to render powerful, mighty;
to favour, to befriend, to raise, to exalt, to dignify;
to glorify, to celebrate;
to magnify, to praise highly, to exalt, to extol;
to amplify, to exaggerate.

· Calfa


Մեծաքաղաք, աց

s.

great city, capital.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրագք՝ զքաղաքք ոչ տեսեալ, զգեօղն կամ զգաւիթն մեծաքաղաք կարծեն, անգիտութեամբ արդարեւ ճշմարիտ մեծաքաղաքին։ Զմեծաքաղաքս զայս աշխարհ։ Մեծաքաղաքիս աշխարհիս այսորիկ խնամիչն։ Զմեծաքաղաքս զայս՝ աստուած իբրու ակնածու միշտ յականէ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 34։ Փիլ. ել. ՟Ա. 1։ Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Մեծվայելչութիւն, ութեան

s.

magnificence, majesty.

· Calfa

NBHL (1)

Դուն ուրեք ասի զայլոց իրաց. իբր Վայելչազարդութիւն. մեծութիւն.


Մեծօր

s.

long day.

· Calfa

NBHL (1)

Բացագոյն էր իբր մեծօր հասարակօրոյ միոյ հետեւակագնացի առնն ճանապարհի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Մեկին

adj. adv.

explicit, clear, evident, formal, precise;
distinct, only, sole;
simple, ordinary, obscure;
clearly, explicitly, distinctly, precisely, expressly, intelligibly.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԵԿԻՆ. ἀπλός, ἀπλοῦς, λιτός simplex, incultus. Պարզ. իբր անշուք, անզարդ.


Մեկնոց, աց

s.

cloak, mantle, surtout.

· Calfa

NBHL (2)

Թարմատարդ, իբրու ճամուկ ի մեկնոցի. զի ոչ զպէտս մեկնոցին վճարէ. այլ զգեղեցկութիւն. (Երզն. քեր.։)

ἁναβολή amictus, pallium περίζωμα cingulum, cinctura. Վերարկու՝ իբրու զանձամբ տարածելի. թիկնոց. աղաբողոն. կրկնոց. արկանելի. սփածանելի. սինդոն