Definitions containing the research կաղ : 745 results

Խեթ, ից, աց

adj.

squinting;
short-sighted;
dim-eyed or blear-eyed;
խեթի հայել, to look askance at, to look surlily, to scowl upon, to look at with aversion or dislike.

· Calfa

NBHL (1)

Թերսիդէս՝ կաղ, եւ խեդ աչօք. (Նոննոս.։)


Խեթեմ, եցի

va.

to push, to thrust, to drive forward.

· Calfa

NBHL (1)

որպէս Խեթի գնալ, կաղալ.


Խեկբեկս

adv.

halting, hobbling, stumbling about.

· Calfa

NBHL (2)

Կաղս ի կաղս՝ հայելով զկնի իւր՝ փախչէր ... որոց տեսեալ զերանելի խուժիկ, զի երթայր խեկբեկս յընթացի. (Փարպ.։)

Իբր խեղ եւ բեկեալ. խեղաթիւրս կամ կաղալով իմն.


Խեղեմ, եցի

va.

to cripple, to lame, to maim, to mutilate, to mangle.

· Calfa


Խենեշացուցանեմ, ուցի

va.

to corrupt, to debauch, to make dissolute.

· Calfa


Խիրտ

adj. adv.

startling;
— լինել, to shy, to start at;
to doubt, to fear, to suspect;
—ս ի —ս՝ — ի —ս, inconstant, vacillating;
doubtfully, suspiciously;
with a start.

· Calfa

NBHL (1)

Զանգիտեն, եւ խիրտ, եւ կաղ ի կաղ եւ այլն. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Ծծումն, ծման

s.

suction;
— կաղից, լուսոյ, absorption;
— հեղանիւթոց, imbibition.

· Calfa


Ծովամուխ

adj.

submerged in the sea;
— լինել, to go to sea;
to stand out to sea.

· Calfa


Ծովապատ

cf. Ծովածիր.

· Calfa


Ծրագրեմ, եցի

va.

to sketch, to trace the contours, to draw the outlines of;
to describe, to write, to trace.

· Calfa


Կաթողիկոսարան, ի

s.

patriarchal seat or residence.

· Calfa


Կալանդեմ, եցի

va.

to bind, to reduce afracture.

· Calfa

NBHL (2)

Զբեկեալն կաղանդեա՛, կամ կաղանդէ. (Տօնակ.։ Նչ. եզեկ.։)

ԿԱԼԱՆԴԵՄ որ եւ գրի ԿԱՂԱՆԴԵԼ. իբրու տալ կալադ. կամ որպէս թէ զկաղացեալն դարմանել. զի յն. է՝ ἑπιδέω obligo, alligo. Կապել բարւոք, պատել. երիզապնդել. սարմագ, պաղլամագ.


Ընծայաբեր, աց

adj.

that carries presents or offerings;
— լինել, cf. Ընծայաբերեմ.

· Calfa


Զեռուն, ռնոց

s. adj.

reptile, creeping animal;
acquatic insects;
creeping, crawling.

· Calfa


Խոյանամ, ացայ

vn.

to soar up, to fly on high, to dart forward, to swoop down, to rush headlong on, to dash at, to pounce on, to fall on.

· Calfa


Կախեմ, եցի

va.

to hang, to suspend;
to hang on, to attach to;
to hang up, to hook, to clasp;
— զբեւեռաց, to hang from a nail.

· Calfa

NBHL (1)

Կախել զոք, կամ կախիլ եւ կախեալ կալ ուրուք զփայտէ, զկաղնվոյ. զմիոյ ձեռանէն։ Զծերս խակեցին զբութաց. զմանկուսն զստեանց կամ զպարանոցէ մարցն։ Անօթ զչորեցունց տտնոց կախեալ յերկնից։ Տեսին կախեալ զգազանն զձեռանք նորա։ Խոյ մի կախեալ կայր զծառոյն սաբեկայ զեղջերացն։ Զմարմինս նոցա կախեցին զպարսպէն։ Կախեաց զնիկանովրայ զգլուխն զբարձրամուր աշտարակէն յանդիման ամենեցուն։ Ցից մի, կախել զնմանէ անօթ ինչ. եւ այլն։


Կաճառ, աց

s.

assembly, meeting;
academy, body, company, society;
— բանասիրաց, academy of belles-lettres;
ակմբահոյլ դիցն —, Olympus.

· Calfa


Ընդաւազեմ, եցի

va.

to cover with sand, to bury.

· Calfa


Խրոխտ, ից, աց

adj. s. adv.

imperious, haughty, insolent, proud, arrogant, boastful, supercilious, braggart;
haughtiness, pride, arrogance;
—, խրոխտաբար, haughtily, proudly, in a bold manner.

· Calfa


Զիստ, զստի, իւ, ով, ից

s.

thigh;
haunch;
— կենդանեաց, leg;
— կամրջի, stern;
— նաւու, keel of a ship.

· Calfa


Ցիր, ցրիւ

s. adj.

dispersion;
vast open space;
— or — եւ ցան, dispersed, scattered about, spread;
cf. Ցան;
ցիր ընդ ցիր լինել, to be dispersed, scattered about, spread over;
— եւ ցան մտօք absent-minded, distracted.

· Calfa


Ցռկիմ, եցայ

vn.

to jut out, to project, to protrude;
to spout or rush out.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ իբրու ոչ փութանակի զօրէր զերծանել, բացանցութեանց սոցա յերկիւղէ ցռկեալ լուծական ըզորկաղութեամբ. այսինքն բացմամբ ծակտեաց թորեալ. (Մագ. ՟Կ՟Ա։)


Ցօղախառն

cf. Ցողալի.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի ծայրս կաղնեաց բողբոջ, եւ ոչ էրան (այգ կամ այեր) ցօղախառն. (Ոսկ. ի յհ. մկ.։)


Փական, ի, նաց

cf. Փականք.

· Calfa

NBHL (1)

ՓԱԿԱՆ ՓԱԿԱՆՔ. κλεῖθρον claustrum. Որպէս Փակաղակ. փակ. աղխ. կղպակ.


Փաղ, ից

s. zool. phalarope, sea-duck.

· Calfa

NBHL (1)

Նշենին զփաղ եւ զնօսր գետինն ընդունի։ Հողն թէ կաղջին է եւ փակչուտ որպէս կաւ, պիղծ է. եւ թէ փաղ լինի, եւ փթրտուկն շաղախն, աղէկ է։ Սխտորն զսպիտակ եւ զփաղ գետինն սիրէ, որ չլինի կաղճին։ Նօսր եւ փաղ գետինն եւ տաքն պատճաշի ձիթենոյն. (Վստկ.։)


Փաղ

adj.

friable.

· Calfa

NBHL (1)

Նշենին զփաղ եւ զնօսր գետինն ընդունի։ Հողն թէ կաղջին է եւ փակչուտ որպէս կաւ, պիղծ է. եւ թէ փաղ լինի, եւ փթրտուկն շաղախն, աղէկ է։ Սխտորն զսպիտակ եւ զփաղ գետինն սիրէ, որ չլինի կաղճին։ Նօսր եւ փաղ գետինն եւ տաքն պատճաշի ձիթենոյն. (Վստկ.։)


Փայտեայ

adj.

cf. Փայտեղէն.

· Calfa


Փաստապատիր

adj.

groundless, causeless, deceitful.

· Calfa


Փուխ

cf. Փուխր.

· Calfa

NBHL (1)

Փուխր գետինն լաւ է այդեաց համար քան զկաղճինն. (Վստկ. ՟Կ՟Ե. եւ այլն։)


Փուխր

adj.

friable, crumbling.

· Calfa

NBHL (1)

Փուխր գետինն լաւ է այդեաց համար քան զկաղճինն. (Վստկ. ՟Կ՟Ե. եւ այլն։)


Փունդ

cf. Կաղապար.

· Calfa


Քաղաքային

cf. Քաղաքական;
—ք, citizens, townspeople.

· Calfa


Քաղաքապահ, աց

s.

policeman.

· Calfa


Քաղեմ, եցի

va. fig.

to gather, to gather together, to collect, to assemble, to amass;
to draw, to extract;
to pick, to pluck up, to take away;
— զոգիս, զշունչ ուրուք, to keep in suspense, to amuse, to keep at bay;
— բանս ի բերանոյ ուրուք, to catch something out of one's mouth;
to get, to obtain his secret surreptitiously;
սկսաւ ոգի նորա քաղիլ ի նմանէ, he began to faint away;
լոյս իմ քաղի, my life is consuming;
cf. Ընկոյզ.

· Calfa


Քաղցրահամբոյր

adj.

sweet, demure, affable, obliging, complaisant, kind.

· Calfa


Քանդակագործութիւն, ութեան

s.

sculpture, carving, chiselling, chasing.

· Calfa


Քաջագնաց

adj.

lightfooted, nimble.

· Calfa


Վաւաշոտեմ

va.

cf. Վաւաշեմ.

· Calfa


Վեհազն, զին, զանց

adj.

noble, grand;
— տէր, my lord, your lordship.

· Calfa


Վեհանձն, ձին

adj.

magnanimous, generous.

· Calfa


Վերծանեմ, ծանեցի, ծանեայ

va.

to read, to recite.

· Calfa


Վզան

adj.

haughty, uncontrolled, stiff-necked.

· Calfa

NBHL (1)

Բանս անխոնարհս, եւ վզան, եւ անգայ, նմանեալ կաղնւոյ, որ բեկցի յառաջ քան զխոնարհելն եւ զ՝դալ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 161։)


Փափկասուն

adj.

brought up delicately, petted, delicate, nice;
— մանուկ, petted, spoilt child, child cockered too much, brought np in lavender;
— կեանք, softness.

· Calfa


Փիլիսոփապետ, աց

s.

chief of the philosophers.

· Calfa


Փոթորիկ, րկաց

s.

tempest, storm, hurricane, whirlwind;
—ս յարուցանել, to raise a tempest;
— ել, a tempest burst, a storm arose;
cf. Մրրիկ.

· Calfa


Փոխաձեւեմ, եցի

va.

cf. Փոխակերպեմ.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ՓՈԽԱԿԵՐՊԵՄ. μετασχηματίζω . Զծերացեալ եղէգն փոխաձեւել առ դալարազգեաց ձեւս։ Զմարդկային նորա կերպարանս ի վատթարագոյն անասնոյ փոխաձեւ է։ Սուսերք սատակողին. . . մեղ փոխաձեւեալ ի խոփս եւ ի մանկաղս. (Ոսկ. յաւետիս.։ Սարկ. լուս։ Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Փող, ոց

s. fig. bot.

trumpet, horn;
apostle;
tube, pipe;
conduit, canal;
reed;
asper, mite, sou, halfpenny;
money;
— ականջաց, ear-trumpet;
ձայնատար —, speaking-trumpet;
հնչիւն —ոյ, blast of trumpet;
ի ձայն —ոյ, by sound of trumpet;
— հարկանել, հնչեցուցանել, to trumpet, to sound the trumpet, to wind or blow the horn, to play on the horn;
— երգեհոնի, organ-pipe;
— ծխաքարշի, shank of a tobacco-pipe;
— գրչի, barrel;
— հրազինուց, gun-barrel;
— կապարեայ, lead-pipe, conduit-pipe;
cf. Խողովակ;
cf. Եղէգն;
հովուի —, water-plantain, alisma.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր ի փողոյ, կամ ոսկի ի կաղապարէ՝ ձեւ միայն, եւ ոչ բնութիւն գոյացութեան առնու. (Սարկ. հանգ.։)


Փող, ից

s.

throat;
neck;
street;
corridor, lobby, passage, gallery;
— սրուակի, neck or gullet of a bottle;
ունել զոք զ—ից, to seize or take one by the throat, to arrest.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր ի փողոյ, կամ ոսկի ի կաղապարէ՝ ձեւ միայն, եւ ոչ բնութիւն գոյացութեան առնու. (Սարկ. հանգ.։)


Փողոտեմ, եցի

va.

to cut the throat, to behead, to slaughter, to kill;
— զմիմեանս, to cut each other's throats.

· Calfa


Փողոց, աց

s.

street;
մանր —, narrow-street, alley;
—ք վաճառաց, mercery, mercer's shops;
—ք գնացից ջրոյ, water-pipe, water-conduit;
ի —ի, in the open street;
— տալ, կտրել, կազմել, թողուլ, to open a way, to fray a way, to cut a road through the enemy.

· Calfa

NBHL (1)

Փողոցս թողեալ պատերազմին դրունս երկու։ Զօրքն սկսան կաղմել փողոցս թագաւորին. (Զենոբ.։)