Definitions containing the research կամ : 10000 Results

Անյարիր

adj.

that cannot rise.

NBHL (1)

Մի՛ ասասցէ կինն ցայրն, անյարիր, ապաժաման եւ վատ եւ քնած, չես այր, չես մարդ. յն. լոկ, անայր կամ անմարդ։


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

NBHL (1)

Անյարմարապէս գրօղ կամ գրեալ.


Անյաւ

adj.

infinite, interminable.

NBHL (1)

Անյաւ քննութիւնք, կամ զօրութիւն, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութիւն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ։ Ճ. ՟Ա.։) (Անան. եկեղ։)


Անյեղ

adj.

immutable, unchangeable, constant.

NBHL (2)

ἅτρεπτος. immutabilis, invariatus, constans. Անյեղլի. անյեղյեղ, անյեղյեղուկ. անյեղաշրջելի. անյեղափոխ. որ չընդունի զյեղումն կամ զայլայլութիւն. անփոփոխ. անայլայլելի. անշրջելի. անյողդողդ. հաստատուն. տէյիշմէզ, թէզայիւր պուլմազ.

Անապական եւ անյեղ պահին. (Արիստ.) յն. անեղ կամ անծին։


Անյեղաբար

adv.

immutably.

NBHL (1)

Որ եւ ԱՆՅԵՂԱՊԷՍ. ἁτρέπτως. immutabiliter. Անփոփոխապէս. առանց այլայլութեան կամ յեղափոխութեան.


Անյեղաշրջելի

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

(Պռօսխումէն, բառ յն) եդեալ ի մերս անյեղաշրջելի (այսինքն անփոփոխ, կամ առանց յեղլոյ ի հայ բարբառ) (Լմբ. պտրգ.։)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Անյեղափոխելի պատուիրանք, կամ կիրք. (Մաքր. նշ. եկեղ։) (Պիտ.։)

Անյեղափոխելի պատուիրանք, կամ կիրք. (Մաքր. նշ. եկեղ։) (Պիտ.։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (1)

Յանյիշատակաց կատարել զպատարագ. իմա՛, առանց ունելոյ զյիշելիք կամ զողորմութիւն. (Կանոն.։)


Անյիշատակութիւն, ութեան

s.

forgetfulness.

NBHL (1)

Անյիշատակութիւն ակամայ յանցանաց տանն շնորհելով. (Փիլ. լին.։)


Անյիշողութիւն, ութեան

s.

amnesty.

NBHL (1)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)


Անյիշութիւն, ութեան

s.

cf. Անյիշողութիւն.

NBHL (1)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (4)

ἁνέλπιστος, αὑελπίζων, ἁνηλπίσμενος. qui est sine spe, non habens spem, spe destitutus. Պակասեալ կամ անկեալ ի յուսոյ. որ ոչն յուսայ. որոյ ոչ գոյ յոյս. անօգնական. լքեալ. եւ յուսահատ. յոյս չունեցօղ. իւմիտսիզ. մէյուս.

Առնել զկամս մտաց՝ անյուսից է, ըստ բանին առաքելոյ. (Բրս. հց. ՟Լ՟Դ։)

ἁνελπίστως. ex insperato, παρ’ ἑλπίδα, preater spem, որ եւ ԱՆՅՈՒՍԱԲԱՐ. Առանց յուսոյ, կամ արտաքոյ ակնկալութեան.

Ետուր ջուր առատութեան յայոյս (կամ յանյոյսս, կամ անյոյսս). (Իմ. ՟Ժ՟Ա. 8։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

NBHL (2)

Ոչ ծուլացաւ, եւ կամ անյուսացաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 36։)

Անյուսասցի գիւտ ի յուսանել կամեցողացն. (Նար. երգ.։)


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

NBHL (2)

Պակասեալ ի յօդելոյ զբարբառ, կամ զհեգ եւ զբառ նշանական.

Ձայն երկակի է. կամ յէդեալ, կամ անյօդ, որպէս անասնոյ, եւ կամ որպէս անշնչիցն հնչմունք։ Վասն անյօդ ձայնի. (Անց. պորփ։)


Անյօժար

adj.

without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.

NBHL (3)

Որ ոչ յօժարի, կամ չէ յօժար. չյօժարօղ, չուզօղ, անսիրտ. իրատէթսիզ.

Անյօժար կամք, կամ միտք. (Խոսր.։ Մխ. երեմ.։ Գէ. ես.։)

Ոչ յօժարելի. չկամեցեալ.


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (5)

Աննախանձ բարք, կամ եղբայրութիւն. (Եղիշ. ՟Ա։ Յհ. կթ.։)

cf. ԱՆՆԱԽԱՆՁԱԲԱՐ ԱՆՆԱԽԱՆՁԱՊԷՍ. ἁφθόνως. absque invidia եւ copiose, largiter. Առանց նախանձելոյ կամ խնայելոյ. առատապէս. լիով. անաչառապէս.

Աննախանձ տալ, կամ պարգեւել. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։)

Աննախանձաբար հաղորդ առնել, կամ հաղորդեցուցանել, մատակարարել, ցուցանել, վայելել. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Վրդն. երգ.։ Սկեւռ. աղ.։)

Զոր եթէ զայս առնիցէք աննախանձապէս (կամ աննախանձաբար). (Սարգ. ՟ա. յհ. յռջբ։)


Աննախանձութիւն, ութեան

s.

cf. Աննախանձաւորութիւն.

NBHL (1)

Չունելն զնախանձ, կամ զմախանս եւ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ առատաձեռնութիւն.


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

Աննենգ միտք, կամ միամտութիւն, բարք, սէր կամ դաշն. (Եղիշ. ՟Ա։ Պիտ.։ Սարկ. խրատ.։ Յհ. կթ.։)


Աններգործելի, լւոյ, լեաց

adj.

not susceptible;
inefficacious.

NBHL (1)

Ի լքանել զնա հոգւոյն՝ յայսց ամենեցունց աններգործելի կայ մնայ։ Մեռեալ դնի աններգործելի բարւոյ։ Աններգործելի առ ամենայն բարեգործութիւնս։ Ուր անհաւատութիւն է, անդ անդ աններգործեալի կան մնան կամքն աստուծոյ. (Սարգ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Աններելի դատաստան, կամ սրտմտութիւն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։) (Պիտ.։)


Աննիրհ

adj.

sleepless, watchful.

NBHL (1)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիրհելի

cf. Աննիրհ.

NBHL (1)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

NBHL (3)

Աննիւթ քաղաք, կամ մարտք. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)

Մակամտածութեամբ աննիւթք, որպէս ձեւք (ըստ երկրաչափից). (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)

Արարեր յաննիւթից (կամ յաննիւթ գոյից). (Ճշ.։)


Աննկարագիր

adj.

indescribable.

NBHL (1)

ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.


Աննկարագրելի

cf. Աննկարագիր.

NBHL (1)

ԱՆՆԿԱՐԱԳԻՐ ԱՆՆԿԱՐԱԳՐԵԼԻ. Ոյր չիք կամ լինի նկարագիր, եւ պատկեր համանման. աննման. անզուգական. նմանը չունեցօղ.


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (2)

ἁνόμοιος. dissimilis, absimilis, dispar. Որ չէ նման այլում. այլազան. տարբեր. զանազանեալ տեսլեամբ կամ որակաւ. պէնզէմէզ, մուխթէլիֆ.

Զաննմանն ինձ կամ ցուցի։ Զաննման ինձ բան. (Նար. ՟Ծ՟Է. Նար. կ.։)


Աննմանութիւն, ութեան

s.

unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.

NBHL (1)

ἁνομοιότης. dissimilitudo. Աննման գոլն. պակասութիւն նմանութեան. տարբերութիւն. անհամեմատութիւն. եւ Աննմանելի կամ անզուգական իսկութիւն. պէնզէմէզլիք, իխթիլաֆ.


Աննշան, ից

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

NBHL (1)

ἅσημος, ἁσήμαντος. cuisignum, seu nota nonest impressa, nonsignatus. Ուր չկայցէ կամ չլինիցի նշան, կամ նիշ ինչ որոշիչ, եւ կամ դրոշմ գծեալ որոշելի. նիշանսըզ.


Աննշոյլ

adj.

without lustre, dull, gloomy, dark.

NBHL (1)

Աննշոյլ մոլորութիւն, կամ բանտ, կամ մթութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Ե. ՟Ի՟Զ. ՟Ծ՟Զ։)


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (1)

Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.


Անշահ, ից

adj.

unprofitable, useless, vain.

NBHL (2)

ἁκερδός, ἁνωφελής, ἁνόνητος, ἅπορος. inutilis, lucro carens. Ուր կամ յումմէ չիք ինձ շահ. անօգուտ. անպիտան. անպտուղ. վայրապար. սնոտի. փուճ. ֆայտասըզ, պիր շեյէ եարամազ.

Առանց շահի կամ օգտի. ἁνόνητα. frustra. ի զուր. փուճ տեղը. նաֆիշէ. ապէս եերէ.


Անշահութիւն, ութեան

s.

unprofitableness, uselessness.

NBHL (1)

τὸ ἁνωφελές, ἁκερδές, ἁνότητον, ἁχρηστία. inutilitas, res lucro carens. Անպիտանութիւն. չունելն զշահ կամ զօգուտ. ֆայտէսիզլիք.


Անշարադիր

adj.

uncompounded, simple.

NBHL (1)

ἁσύνθετος. compositus. Ոչ շարադրեալ ի մասանց. ոչ բաղադրեալ կամ բաղկացեալ. պարզ.


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (5)

ἁκίνητος, ἁνήλατος, ἁσάλευτος. immobilis, immotus, immutabilis. Որ ոչ շարժի ի տեղւոջէն կամ ի վիճակէն. անսասան. անդրդուելի. կայուն. հաստատուն. անփոփոխ. անվրդով. դէփրէնմէզ. հարեքէթսիզ. cf. (Ել. ՟Ժ՟Գ. 16։ ՟Ի՟Է. 15։ Օր. ՟Զ. 8։ ՟Ժ՟Ա. 18։ Յով. ՟Խ՟Ա. 15։ Գծ. ՟Ի՟Է. 41։ Եբր. ՟Ժ՟Բ. 48։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 58։)

Անշարժ խորհուրդ, կամ օրէնք, գիտութիւն, բարութիւնք, խաղաղութիւն, յոյս, հաւատ. եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 6։ Պիտ.։ Փիլ.։ Ագաթ.։ Ոսկ. հռ.։ Վեցօր. եւ այլն։)

Անշարժ լինել կամ պահիլ արդարութեան, թագաւորութեան, եկեղեցւոյ. եւ այլն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Ա. 7։) (Շար.։)

Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

NBHL (2)

Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշարժութիւն, ութեան

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.

NBHL (1)

Անշարժութիւն քարոզութեան կամ աթոռոյ. (Լմբ.։)


Անշեղ

adj.

not oblique, straight, direct.

NBHL (1)

ἁρρεπής. non vergens, constans. Ոչ շեղեալ. ոչ թիւրեալ կամ միտեալ եւ խոնարհեալ ի կողմն ինչ. անխոտոր. անմէտ. ուղիղ. ուղղորդ. սեպացեալ. շիտակ. չիծռած. էյիլմէզ. տօս տօզրու, տիք.


Անշնորհ, աց

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (5)

ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.

Առասպել տարաժամ՝ այր անշնորհ (կամ անշնորհք). (Սիր. ՟Ի. 20։)

Ակամայն եւ ի հարկէն անշնորհ է, եւ առանց վայելչութեան. (Վրք. սեղբ.։)

Տացես ըմպել յանշնորհս. այսինքն անշնորհաբար կամ անդէպս. (Սիր. ՟Ի՟Թ. 32։)

ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Անշնորհակալ կամօք. (Լմբ. պտրգ.։)


Անշնորհակալու, լուի

cf. Անշնորհակալ.


Անշնորհութիւն, ութեան

s.

deformity, ugliness, ill-favouredness;
ingratitude.

NBHL (1)

Եւ իբր Անշնորհ կամ անշնորհաւորն գոլ.


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.


Անշնչութիւն, ութեան

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (1)

Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անշշուկ

adj.

dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.

NBHL (1)

Ուր չիցէ շշուկ կամ ձայն ամբոխի. անխռով. խաղաղական.


Անշշունջ

cf. Անշշուկ.

NBHL (1)

ἅφωνος, ἑνέος, κωφέων. voce destitutus, mutus, surdus, silens. Ուր չիք շշունջ կամ շշնջիւն. անձայն. անբարբառ. անխօս. լուռ. համր.


Անշունչ, շնչից, ոց

adj.

inanimate, senseless.

NBHL (1)

Անշունչ կառք. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր՝ անշշունջ։


Անշուշտ

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (2)

Անշուշտ եւ անսուտ (յն. մի բառ) զնա ասասցուք գոլ։ Ստոյգ եւ անշուշտ կամօք. (Փիլ. նխ. ՟բ. եւ ՟Ա։)

Հրաման անշուշտ ի վերայ եդեալ։ Անշուշտ սիրոյ միակամութիւն։ Ըստ անշուշտ պատմագրին։ Անշուշտ նամակ, կամ ուխտ, հրովարտակ. (Յհ. կթ.։)


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.

NBHL (2)

Հանգուցանէ յետ եօթնշրջական (կամ եօթն շրջագայ) կենցաղոյս յանշրջելին եւ ի հաստատունն. (Ճ. ՟Թ.։)

Անշրջելի պահեմք, կամ պահեցաք. (Խոր. ՟Գ. 42. 48։)


Անշփոթ, ից

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.

NBHL (3)

ԱՆՇՓՈԹ գրի եւ ԱՆՇՓՈՅԹ, եւ ԱՆԸՇՓՈԹ. ἁσύγχυτος, ἁσύμφυρτος. inconfusus, non confusus. Ոչ շփոթեալ. ոչ խառնակեալ. անայլայլելի. ոչ կորուսեալ զիւր բնութիւն կամ զյատկութիւն.

Անշփոթ մնացին գոյացութիւնքն, կամ բնութիւնքն։ Անշփոթս զնոսա պահելով ի միմեանց. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)

Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.