to strengthen, to fix, to make firm, to establish, to consolidate;
*to learn, to study.
· Calfa
ՍԵՐՏԵՄ ՍԵՐՏԻՄ. ἰδρύω, ἑνιδρύω, ἰδρύομαι solido, firmo, colloco, -or;
sedeo, persto եւ այլն. Սերտ առնել. պնդել. հաստատել. ամրացուցանել. զետեղել. կր. Սերտանալ. հաստատուն եւ անյողդող լինել.
to be strengthened by, consolidated, to gather strength from.
· Calfa
ՍԵՐՏԵՄ ՍԵՐՏԻՄ. ἰδρύω, ἑνιδρύω, ἰδρύομαι solido, firmo, colloco, -or;
sedeo, persto եւ այլն. Սերտ առնել. պնդել. հաստատել. ամրացուցանել. զետեղել. կր. Սերտանալ. հաստատուն եւ անյողդող լինել.
solidity, firmness, hardness, constancy;
fixation.
· Calfa
ἴδρυσις, ἰδραιότης constantia, firmitas, inficio, stabilitas. Պնդութիւն. հաստատութիւն. առաքինութիւն.
to nail, to stud, to fasten with a nail, to fix well;
to attach, to stick.
· Calfa
Բեւեռել. հեղուսել. մածուցանել. պնդել. հաստատել. զօդել. յարել. շաղել. գամել, կպցընել, փակցընել.
Կնգութիւն եւ ապրի ի վիրէ սեւեռեալ ... այսինքն տարրացեալ, եւ իբր նիշ հաստատուն մնացեալ. (Անյաղթ պորփ.։)
love;
affection, fondness, tenderness;
inclination, delight, liking, taste, fancy;
love, passion, flame, salacity, love-suit;
charity, supernatural love, christian charity;
agape, love-feasts;
kiss;
— կանանց, hymen, vulva;
the quiver of love;
— վաղանցուկ, amour, intrigue, love affair;
յօդակապք, ոլորք սիրոյ, ties, bonds of love;
հանգոյց, տոմսակ, գաղտնիք, երգ, վէպք, ընծայ սիրոյ, love-knot, love-letter, love-secret, love-song, love-tale, love-toy;
— առ աստուած, առ ընկերն, ազատութեան, հայրենեաց, արուեստից, փառաց, առաքինութեան, love of God;
of our neighbours or fellow-creatures;
of liberty;
of our country;
of arts;
of glory;
of virtue;
ամուսնական, մայրական or մայրենի, հայրական, որդիական —, connubial or conjugal, maternal, paternal, filial love or affection;
— անձնական, self-love, egoism, solipsism;
— աստուածային, երկնային, մաքուր or սուրբ, նորաբողբոջ, փոխադարձ, համեստ, օրինաւոր, եռանդուն, սաստիկ, բուռն, անչափ, հաստատուն, հաւատարիմ, յաւիտենական, divine, celestial, pure, rising, reciprocal or mutual, honest, lawful, ardent, lively, violent, extreme, constant, faithful, eternal love;
մոլենախանձ —, jealousy;
— երկրային, յողդողդ, անցաւոր, զգայական, մարմնական, անկարգ, պիղծ, յանցաւոր, եղեռնաւոր, earthly, inconstant, fleeting or transitory, sensual, carnal, illicit, lustful, culpable, criminal love;
վայելել սիրով, to make love to, to fall in love with, to court, to woo;
հալիլ մաշիլ սիրով, to burn, to languish with love, to be love-sick;
հատուցանել ընդ սիրոյ, to give love for love, to re-love;
— ազդել, to inspire with a passion;
դիւթել, բորբոքել զ—ն, to philter, to charm;
— ցուցանել, to show or demonstrate love for;
առնել —, to be courteous, amiable, friendly;
to do or confer favours;
ուտել զ—, to eat together, to make love-feasts;
դնել — ի բերան, to kiss, to embrace;
սիրով, lovingly, tenderly, affectionately, with pleasure, willingly;
ի — աստուծոյ, for God's sake;
ի — իմ, for me, for my sake;
արա ինձ —, do me the kindness or the pleasure to;
ամենայն սիրով, very willingly;
— իմ ! my love ! my dear ! cf. Խառնեմ;
cf. Հարկանիմ.
· Calfa
heart;
heart, soul, mind, intellect, memory, intelligence;
courage, spirit, heart;
heart, inmost thought;
heart, centre;
առ սրտի, through anger;
սրտի դիւր, ease, pleasure, contentment, satisfaction;
բարութիւն, խստութիւն սրտի, kindness, hardness or obduracy of heart;
լքումն սրտի, faintheartedness, despondency;
ուղիղ, անկեղծ սրտիւ, sincerely, openheartedly, openly;
բոլորով սրտիւ, ի բոլոր սրտէ, յամենայն սրտէ, սրտի մտօք, with all one's heart or soul, heartily, with good will, willingly, voluntarily;
կրթել զ—, to form the mind or character;
հեռացուցանել յանձնէ զ—ս, to alienate good will;
գերել զ—, to captivate, to gain the heart or affection;
յինքն արկանել զ— ուրուք, to gain a person's good;
յափշտակել զ—ս, to charm or gain all hearts;
գորովել, ժառանգել զ—, to touch, to move, affect or stir, to possess the heart;
իջանել ի խորս սրտին, to descend into one's heart;
թափանցել ի խորս սրտին, to penetrate the inmost recesses of one's heart;
տալ, նուիրել զ— իւր, to give one's heart;
խոտարեցուցանել զ—, to pervert, to deprave the heart;
խօսել ընդ սրտի, to speak to the heart;
ասել ի սրտի իւրում, to say within oneself, to say in one's heart;
սրտի մտօք վաստակել, to labour heartily, to take to heart, to occupy oneself seriously with;
— ի բերան շրջել, to seek painfully for;
սրտի դիւր լինել, to be in a state of contentment or tranquillity, to feel pleased, comfortable, contented;
զեղուլ զ— իւր առաջի աստուծոյ, to open one's heart before God;
հայրական, մայրական, գողտր, զգայուն, խաղաղ or անդորր, խաղաղաւէտ, երախտագէտ, ազնուական, բարի, ազնիւ, վսեմախոհ, վեհ, անվեհեր —, paternal, maternal, tender, feeling or sensible, calm, pacific, thankful, noble, good, excellent, elevated (high-minded), great, intrepid or dauntless heart;
անզգայ, ապերախտ, խիստ, ապականեալ, վատ, անգութ, անողորմ, չար, լքեալ —, unfeeling or insensible, ungrateful, flinty or obdurate, spoilt or corrupt, craven or dastard, hard(hearted), unmerciful or pitiless, cutting, drooping, dejected or despondent heart;
խորհուրդք մեծամեծք ի սրտէ գան յառաջ, great thoughts take their rise in the heart;
—ն բաբախէ, թնդայ, the heart palpitates;
արկ ի — իմ, he placed in my heart, he inspired me;
անկցի գութ ի — քո, let your heart be touched;
նուաղեալ էր — նորա, his heart was weak;
հրճուէր ի սրտի, he rejoiced from the bottom of his heart;
եթէ ուրուք — առնուցու կերիցէ, let him eat it if he has the heart to, if he has courage enough;
— իմ գելանի, my heart is moved;
— ի բերանն էր, he struggled with death;
որ յաչաց հեռացաւ՝ ի սրտէ հեռացաւ, out of sight, out of mind.
· Calfa
Սիրտ իմ ջեռաւ յիս։ Սիրտ իմ խռովեցաւ յիս։ Եւ առ յովաբ երես նետս, եւ հար զնոսա ի սրտի աբեսողոմայ։ Եհաս ի սիրտս նոցա։ Եթէ սիրտ մեր ոչ ստգտանիցեն զմեզ։ Սիրտ սուրբ հաստատեա յիս աստուած։ Յամենայն սրտէ։ Յամենայն սրտից ձերոց։ Այր ըստ սրտի իմում։ Խորհուրդք չարք ելանեն ի սիրտս ձեր։ Սրտիւք մերովք.եւ այլն։
column, pillar;
— չորեքկուսի, pilaster;
անջրպետ սեանց, intercolumnation;
չարք սեանց, colonnade;
— ամպ or ամպոյ, pillar of cloud;
cf. Շրջանակ.
· Calfa
Զննեցից զսիւնս՝ յորոյ վերայ տունս հաստատեալ կայ։ Բուռն եհար սամփսոն զերկուց սեանցն միջնոց։ Քառասուն խարիսխս արծաթիս արասցես քսանեցունց սեանց, երկու խարիսխք առ մի սիւն։ Զսիւնսն պատեսցես ոսկով։ Իմաստութիւն շինեաց իւր տուն, եւ կանգնեաց սիւնս եօթն։ Սիւնք երկնից։ Սիւնք նորա դողան։ Սիւն ամպոյ։ Սիւն հրոյ եւ ամպոյ.եւ այլն։
wrong, mistaken, faulty;
less;
fault, error, mistake;
միով — ամս քառասուն, years wanting one.
· Calfa
ՍԽԱԼ. ἑπισφαλής, σφαλερός erroneus, fragilis, caducus, lubricus, periculosus եւ δέον deficiens. ... Վրիպական. սխալոտ. անհաստատ. դիւրասահ. գայթոտ, պակաս. յետնեալ, նուազեալ.
scalene, having the sides and angles all unequal.
· Calfa
Զպիւռամիդն ... ի սկալինեացն եռանկիւնեաց հաստատիլ։ Որքան ինչ ի սկալինեանցն եռանկիւնից հաստատեցաւ. (Նիւս. բն. ՟Է։)
cf. Սկսանիմ.
· Calfa
Արժան է հաստատուն հիմամբք սկզբնաւորել, զի մի ի փորձեաց անկանիցին. (Մխ. առակ.։ Սկզբնաւորեա ի մեզ զսրբութեան քո զերկիւղ. Գանձ.։)
beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.
· Calfa
Զժողովուրդ քո՝ զոր ստացար ի սկզբանէ։ Խօսեցայց զառակս ի սկզբանէ։ Ի սկզբանէ տէր զհիմունս երկրի հաստատեցեր։ Ի սկզբանէ ծանեայ. եւ այլն։ ի սկզբանէ էր բանն. (որ ի ՃՃ. թարգմանի, ի սկզբանն էր)։ Ի սկզբանէ արար աստուած. եւ այլն։
empty, void.
· Calfa
Ցօղունն վասակայ ամենեւին փոր եւ սնամէջ է. քանզի չիք ծանրութիւն ի գլուխ նորա։ Անհաստատ եդեալ հիմունսն խճոյ եւ սնամէջս, որ է անիրաւ դատաստան եւ հպարտութիւն. (Վեցօր. ՟Է։ Վրդն. օրին.։)
to crawl often, to creep, to meander, to wind, to go trailing along;
to be introduced or brought in;
cf. Սողմիմ.
· Calfa
ի բարձր վարուցն սողոսկեալ անկաւ։ Ի հաստատնոցն սողոսկեալ գայթիցեմք. (Նիւս. կազմ. եւ Նիւս. երգ.։)
false, untrue, lying.
· Calfa
Գրով հաստատեալ կան քո ամենայն ագահութիւնք, եւ սուտմուտ երդմունք. (Կոչ. ՟Ժ՟Է։)
to acquire, to gain, to obtain, to get;
to have, to possess, to hold;
to purchase, to buy;
to create;
վերստին —, to regain, to re-acquire, to recover;
փառս —, to achieve glory.
· Calfa
Տէր ստացաւ զիս ի սկիզբն ճանապարհաց իւրոց. իմա՛ հաստատեաց, որպէս դնի յայլ ձեռ. այսինքն մարդկութիւն քրիստոսի՝ որ ծնաւ ի ժամանակի, նախասահմանեցաւ յառաջ քան զամենայն եղականս. զոր արիանոսք խեղաթիւրէին ի վերայ աստուածութեան քրիստոսի՝ զի արարած կամ եղական համարէին զբանն։
Ստացաւ, նման է՝ մինչ ասիցէ, թէ հայր ինձ մարմին հաստատեաց. եւ որպէս մարդ ստացաւ զիս յաղագս մարդկան փրկութեան։ Իւր արարիչ է ըստ ձեզ, եւ որ ստացաւն (այսինքն ստեղծ զայլս), ստացանի. եւ զայս ինքեամբ։ Ասեն՝ թէ զըստ պատկերին առաք անդէն ի ստացանիլն. (Կիւրղ. գանձ. եւ Կիւրղ. պրպմ.։)
Ամենայն ինչ՝ որ միանգամ մեծանալոյ նիւթ է. յորոց ստացանի (այսինքն լինի) հաստատապէսն ունել եւ իշխել. (Փիլ. իմաստն.։)
ՍՏԱՆԱԼ. κτίζω creo. Հաստել. հաստատել. ստեղծել. առնել. եւ նորոգել. կր. լինել, եղանիլ, ծնանիլ. ըստ հոմաձայնութենա յն. գդի՛զօ, եւ գդա՛օմէ.
purchase, acquisition, property, possessions, goods, substance, power;
creature.
· Calfa
Որոյ հաստատութիւն ըստ գերազանցագոյն կալեալ ստացուածի. (Պիտ.։)
to cause to possess or acquire;
cf. Սըտացուցանեմ.
· Calfa
(որպէս ըստացուցանել) Տալ ստանալ. ժառանգեցուցանել. հաստատել.
go-cart.
· Calfa
Գունդն այն է, որ դիւրաւ շարժի եւ գլի. եւ Ստեղագունդն՝ երեքանկիւնի՝ տղայոց շինեն, որ ի վերայ գնան, երբ դեռ չեն հաստատեալ. (Լծ. փիլ.) (այսինքն շարժական ինչ ի վերայ երից անուոց մանունց)։
weaned.
· Calfa
Խաղասցէ ստիդիաց ի վերայ բունոյ իժից, եւ ի տեսիլն քարբից ստնահատոյց զձեռն իւր հաստատիցէ. (Ոսկ. ես.։)
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
cf. Ստնդիաց.
· Calfa
Որպէս առնուցու դայեակ զստնդիաց։ Զստնդիացն (կամ զստնդիայն) հանդերձ հաստատելով ծերով։ Ի տղայոյ մինչեւ ցստնդիացն։ Ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիեցաց։ Զմանուկնս ստնդիայս (կամ ստինդիացս)։ Ի սատակել տղայոց ստնդիեցաց (կամ ըստնդիացոց)։ Զտղայս ստնդիայս, կամ ստնդիացս.եւ այլն։
living upon the earth.
· Calfa
Փառաբանիչս ընդ վերնական զուարթնոցն զստորաբնակ հողանիւթն հաստատեցեր. (Մաշտ.։)
to subscribe;
to sign;
to depict, to describe;
to trace, to figure, to design.
· Calfa
ՍՏՈՐԱԳՐԵԼ. ὐπογράφω describo. Ստորասելով իմն գրել ըստ օրինի եւ ըստ կարգի ճոխաբար. հաստատել. ճառել. նկարագրել. գծագրել. ստուերագրել. նշանակել. բացատրել.
subscription;
signature;
description.
· Calfa
ՍՏՈՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ. subscriptio. Ձեռն դնելն ի ստորեւ նամակի. հաւանութիւն. հաստատութիւն.
to affirm, to say yes, to consent, to confirm.
· Calfa
ՍՏՈՐԱՍԵՄ καταφήμι (ըստասել). φάω, φημί affirmo, assero, ajo, dico, fari որ եւ ՍՏՈՐԱՍՈՑԵԼ. Այո ասել՝ զկնի լսելոյն ինչ մի. ընդունել զասացեալն. հաստատել զբան.
to specify, to express;
to ascribe, to attribute.
· Calfa
որ է որպէս յն ըստոգել, κατηγορέω praedico, dico, tribuo, adscribo. Ստորասել՝ մանաւանդ տրամաբանօրէն. ընծայել ումեք կամ հաստատել զյորջորջումն ինչ զիմեքէ. յայտնել։ Տե՛ս Արիստ. ստորոգ. ստէպ։
woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.
· Calfa
Վա՛յ ի վերայ վայի հաստատեալ կայ նոցա։ Վայ ի վերայ վայի կարդան հակառակ զօրութիւնքն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։ Լծ. ածաբ.։)
woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.
· Calfa
Վա՛յ ի վերայ վայի հաստատեալ կայ նոցա։ Վայ ի վերայ վայի կարդան հակառակ զօրութիւնքն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։ Լծ. ածաբ.։)
suitableness, proportion, propriety, decency, conveniency;
decorum, dignity, nobleness;
comeliness, elegance, grace, beauty, splendour;
enjoyment, use;
delight, pleasure, advantage;
— երեսաց, comeliness, loveliness, attractiveness.
· Calfa
Զորս աստուած հաստատեաց ի վայելչութիւն հաւատալոց. (Կոչ. ՟Գ։)
descent, going down.
· Calfa
Սանդուխք լուսեղէն կազմեալ, տէր անդ հաստատեալ փառօք. վայրէջք անմարմին զուարթնոցն, վերելք ի բարձունս անբաւս. (Ստեփ. սիւն. կամ Մոկացի տաղ խչ.։)
convent, monastery, cloister, friary;
lodging, dwelling, home, habitation, abode;
house, mansion;
hotel;
inn, hostelry;
cabin, hut;
— կուսանաց, nunnery, convent;
վանս ունել, to stay, to lodge, to take up one's lodgings, to dwell, to stop;
փակել ի վանս, to cloister, to shut up in a convent.
· Calfa
Տարաբերեալ միանձունք վանաց ի վանս՝ ոչ ունին ուր դադարեն եւ հաստատեսցին. (Նեղոս.։ տե՛ս եւ Վրք. հց. ստէպ.) ուր եւ ասի Վանք, վանաց, վանից, վանուց։
for, by reason of, for the sake of, on account of, in consideration of, considering, touching, concerning, upon the subject of;
as to, as for, with respect to;
— սիրոյն աստուծոյ, for the love of God;
— իմ, for me, for my sake;
as for me, for my part;
— թեթեւ ինչ յանցանաց, for a slight fault;
— երկիւղի, for fear of;
— ընտրելոց, in favour of the elect;
— զի, for, because, wherefore;
— է՞ր, why ? for what reason ?
— այնր or այնորիկ — այդր or այդորիկ —այսր or այսորիկ, for that reason, therefore, to that end, on that account;
— ո՞յր, for which ? for whom ?
— որոյ, why, therefore, by reason of which, consequently, wherefore;
— անգիտութեան, through ignorance, ignorantly;
— խաչի քո պատուականի, by means of Thy most precious Cross, through Thy intercession;
cf. Մեղք;
սմին իրի or վասն, for this reason.
· Calfa
Ամենայն քահանայ վասն մատուցանել զուխտսն եւ զպատարագս հաստատի. (Եփր. եբր.։)
staircase, stairs, ladder;
երկբացիկ —, double ladder, trestles;
ծալածոյ —, folding ladder;
— չուանեայ, rope-ladder, foot-rope;
— հրդեհի, fire-ladder, fire-escape;
— պաշարման, scaling-ladder;
— շրջանակաւ, winding staircase;
ելանել ընդ —ղս, to go up stairs;
իջանել ի սանդղոց, to come down stairs;
ելանել ի վեր սանդղովք, to scale, to climb over, to escalade;
ելանել սանդղովք ի պարիսպս, to scale the walls.
· Calfa
Եւ ահա սանդուղք հաստատեալ յերկրի։ Բարձեալ բերէին սանդուղս եւ մանգղիոնս։ Ընդ եօթն սանդուխս ելանէին ի նա։ Եօթն սանդուխք ելանելիք նորա. (Ծն. ՟Ի՟Ը. 12։ ՟Ա. Մակ. ՟Է. 30։ Եզեկ. խ. 22=37։)
cf. Սասանուտ.
· Calfa
Ի ծովս ընթանային, ի սասանոտ դաշտս անհաստատս արշաւէին. (Ճ. ՟Ը.։)
moveable;
— դաշտ, the sea.
· Calfa
Ի ծովս ընթանային, ի սասանոտ դաշտս անհաստատս արշաւէին. (Ճ. ՟Ը.։ 2)
portion, dowry;
hire of an harlot;
cf. Կապէնք.
· Calfa
Զոր ինչ բերէ կինն պռոյգս, գրեսցեն զնա. նոյնպէս գրեսցեն զվարձանսն, այս ինքն զտուայրն, որ է մահր. որպէս եւ հաւանի այրն ի պռոյգս, եւ կինն ի վարձանսն, գրեն հաստատուն. (Մխ. դտ.։)
net, netting;
snare.
· Calfa
Սփռեցից ի վերայ նորա զվարմ իմ, եւ ըմբռնեսցի ընդ պաշարմամբ իմով։ Իբրեւ զվարմ ձգեալ ի գլուխ գահաւանդի՝ զոր որսորդք յորս հաստատեցին։ Արկից ի վերայ նոցա զվարմ իմ, եւ իբրեւ զթռչունս երկնից իջուցից զնոսա։ Որոգայթս իբրեւ զվարմս հաւորսաց կանգնեցին. (Եզեկ. ՟Ժ՟Է. 20։ Ովս. ՟Ե. 1։ է. 12։ Երեմ. ՟Ե. 26։)
to accustom, to habituate;
to bring up, to train, to form, to teach.
· Calfa
Ընդ լպրծուտ ճանապարհ անկանել զնա սովորեցուցանեն։ Զմոլորեալն յանմոլոր հաստատութիւնն ածել հանել սովորեցուցանելով. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)
cf. Սովորութիւն.
· Calfa
Հնացեալ սովորոյթն օրէնք են, եւ հաստատագոյն իբրեւ զբնութիւն. (Իգն.։)
custom, habits, manners, usage, practice, use, bent;
արդի, նոր —, mode, new fashion;
հնացեալ —ք, ancient customs;
տարադէպ, դժպատեհ —, abuse, corrupt practice;
չար, յոռի, գարշ —, bad habit, ugly way, sad or nasty trick;
ընդ սովորութեան, according to custom, as usual;
ընդ ոչ սովորութեան, out of use or custom, unusual;
ընդ սովորութեան իւրում, as is his wont, according to his custom;
մեք չունիմք —, it is not our custom to, we are not in the habit of;
երկրորդ բնութիւն է —, use is second nature;
cf. Ունակութիւն.
· Calfa
Ժամանակաւ սովորութիւնն հաստատեալ թուեցան օրէնք. (Առ որս. ՟Է։)
graceful.
· Calfa
Զուրումն զշնորհաւոր լրջմտութիւն, զուրումն զսէրն ի միտսն հաստատէր. (Աթ. անտ.)
elevation or front of a building, frontispiece.
· Calfa
Ըստ անհաստատ բողս տաներեսին, որ խորշակաւ հարեալ ընկճին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)
absolutely, despotically, independently.
· Calfa
Տանուտէրաբար խօսելով զնոսա, ո՛չ ասաց՝ թէ հաստատո՛ւն կացէք ի սէրն հօր, այլ՝ իմ։ Ոչ եւս աղաչանք լինին առ հայր, այլ տանուտէրաբար տայ նոցա զզօրութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 30. 40։)