Definitions containing the research մանի : 1533 results

Կարգադրեմ, եցի

va.

to put in order, to order, to dispose, to arrange.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգադրեցի շրջաբերութեամբ ի նոյն պայմանի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)


Չորեքկերպ

adj.

cf. Չորեքկերպեան.

· Calfa

NBHL (1)

Չորեքկերպիցըն նըմանի՝ յերկրի աթոռք երկնաւորի։ Չորեքկերպեան կենդանեացն զխորհուրդ քարոզեաց ամլորդին։ Չորեքկերպեան կենդանիք վայելուչ աղաղակեն. (Շար.։)


Չորեքկերպեան

adj.

four-faced, four-figured or four-formed.

· Calfa

NBHL (1)

Չորեքկերպիցըն նըմանի՝ յերկրի աթոռք երկնաւորի։ Չորեքկերպեան կենդանեացն զխորհուրդ քարոզեաց ամլորդին։ Չորեքկերպեան կենդանիք վայելուչ աղաղակեն. (Շար.։)


Չորեքօրեայ, էի, ից

adj. adv. med.

of four days;
the fourth day;
— տենդ, quartan, quart ague;
— տենդ թեթեւ, slight quartan-ague;
— տենդ սաստիկ, very bad quartan-ague;
չորեքօրէիւք պահել, to fast four days;
կերեկրիլ զչորեքաւուրբք միանգամ, to eat once in four days.

· Calfa

NBHL (1)

Եգիտ զնա չորեքօրեայ ի գերեզմանի։ Արդ հոտեալ իցէ, քանզի չորեքօրեայ է. (Յհ. ՟Ժ՟Ա. 17. 39։)


Չպիտոյանամ

vn.

not to need.

· Calfa

NBHL (1)

Չպիտոյանամ դատաւորի առ ի վճիռ վասն իմ հանելոյ. չպիտոյանամ դատախազիւք յանդիմանիլ. (Ոսկ. ղկ.։)


Պալատ, ի

cf. Պալատն.

· Calfa

NBHL (1)

(Վասն նոր հռովմայ) պաղատն ասեն, որ թարգմանի արքունի. (Փարպ։)


Պախարակեմ, եցի

va.

to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

Պախարակեն զբացատրութիւն սահմանիս. (Սահմ. ՟Ժ՟Գ։)


Պահացոյց

cf. Պահայոյզ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ անյայտ, որ կարծի նոյն ընդ Պահայոյզ, կամ Պահախոյզ. որպէս պահապան տքնօղ՝ ցուցիչ ժամուց. այլ յայժմու յն. գրի ὁρεωκόμος , որ մեկնի դարմանիչ կամ պահապան ջորւոց. qui curat mulos.


Պահպանական, ի, աց

adj. s.

preservative, defensive;
phylactery.

· Calfa

NBHL (1)

(Ի դրախտին) օրէն աւանդէր պահպանական։ Ընկալայ զպատուէր հրամանի իբր օրինաւոր ամրութեանն պահպանական աւանդ. (Մամբր. պիտ.) իմա՛, պահելի, կամ պահպանիչ ի չարեաց։


Պան, ից

s. bot.

round loaf, bread;
honeycomb;
hen-bane.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՆ. նմանութեամբ, Մաղ խորսխի մեղուաց, եւ նմանիք. բճիճ.


Պանդոկ, ի

s.

hotel, inn, hostelry, tavern.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաւ ետ զնա ի պանդոկի մի. պանդոկին՝ եկեղեցի թարգմանի։ Եւ պանդոկին ետ ցպանդոկապետն. եկեղեցին ցեպիսկոպոսն. (Սեբեր. ՟Ժ՟Բ։)


Պանդոկի, կւոյ

cf. Պանդոկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաւ ետ զնա ի պանդոկի մի. պանդոկին՝ եկեղեցի թարգմանի։ Եւ պանդոկին ետ ցպանդոկապետն. եկեղեցին ցեպիսկոպոսն. (Սեբեր. ՟Ժ՟Բ։)


Պաշտօն, տամանց

s.

worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ λειτουργικός , որ է պաշտօնական, թարգմանի ի մեզ՝ Պաշտաման. տե՛ս Ել. ՟Լ՟Ա. 9։ ՟Լ՟Թ. 1. 41։ Թուոց. ՟Դ. 12։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Դ. 14։ Եւ λειτουργέω


Սալոն, ի

adj.

foolish, mad.

· Calfa

NBHL (1)

Մարկոս յիմարն ... սալոն մարկոս։ Եդին ի գերեզմանի մարկոսի սալոնին. (Վրք. հց. ՟Թ. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Դ։)


Սահմանադրեմ, եցի

va.

to fix the boundaries;
to constitute, to order, to regulate, to establish, to determine, to decide;
—դրեալ կէտ, the appointed day or time.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեալ հասանէին ի սահմանադրեալ կէտ պայմանի մկրտութեանն. (Ճ. ՟Ա.։)


Սահմանական, ի, աց

adj. gr.

bordering upon, adjacent to;
definitive;
indicative;
բանիւ —աւ կապել, to excommunicate.

· Calfa

NBHL (1)

ὀρικός definitivus. Սահմանիչ. որոշիչ. որոշողական. վճռական.


Սահմանեմ, եցի

va.

to bound, to limit, to set bounds to, to circumscribe;
to define, to determine, to fix, to decree, to establish, to institute;
to regulate, to decide, to resolve, to propose, to deliberate, to stipulate, to prescribe;
to destine, to design, to affect;
to consist, to measure, to weigh;
յառաջագոյն or յառաջ —, to predestine, cf. Նախասահմանեմ;
— սահմանս զանձնէ իւրմէ, to bind oneself by an oath to;
— անդր քան, to confine, to banish, to exile.

· Calfa

NBHL (4)

Սահմանիցէ ինչ անձին իւրոյ։ Ամենայն սահմանքն՝ զոր սահմանէաց զանձնէ իւրմէ։ Ի ժամանակ սահմանեալ պատրաստեցաւ։ Որ հաստատեաց զերկիր, որ սահմանեաց զնա։ Որդի մարդոյ ըստ սահմանելոյն երթայ.եւ այլն։

Եմք ածու փոքր, եւ թուով յոյժ ընդ փոքու սահմանեալ։ Մի՛ ինեւ, այլ քեւ սահմանեսցի ընդարձակութիւն ձեռին քո։ Որ զտրտմական սահմանեաց ծնունդ։ Արծաթասիրութիւնն ոչ եթէ ի բիւր տաղանդս ոսկւոյ սահմանի։ Բազում ինչ խորհիմ յաստուածայինսն, այլ սահմանեմ զանձն իմ, զի ՛մի՛ պարծելով կորնչիցիմ. (Խոր. ՟Ա. 1։ Սարկ. աղ.։ Շար.։ Վրք. հց. ՟Բ։)

Մահուամբ սահմանեալ դնի ի նոր գերեզմանի. բերի ի կրկին նշ. որպէս վախճանեալ, կամ ամփոփեալ։

Եկեսցուք եւ սահմանեսցուք զիմաստասիրութիւն։ Եւ սահմանել անհնար է, եթէ ոչ նախ առաջին ուսանիմք, եթէ զինչ է սահման, զի՞նչ է յոռութիւն, եւ զի՞նչ առողջութիւն սահմանի։ Անունն սահմանէ զբնութիւն ենթակայիրի. (Սահմ. ՟Բ. եւ այլն։)


Պարզունակ, աց

s.

bolt;
padlock;
bar, cross-bar;
curtain-rod.

· Calfa

NBHL (1)

μοχλός vectis, repagulum. Լծակ. նիգ. դռնփակ, (որպէս անխտիր թարգմանի նոյն բառ յն. մօխլոս, որպէս թէ մխոց)


Պարէտ, աց

s.

ephor;
— տրովացի, Paris.

· Calfa

NBHL (1)

Վերատեսուչ է պարէտն։ Պարէտ տեսուչ թարգմանի ։


Պարիխ, աց

s.

mat, straw-mat or rush-mat.

· Calfa

NBHL (1)

στιβάς stratum, torus e gramine. Սփռոց՝ յորոյ վերայ լինի նստել կամ ընկողմանիլ. գորգ. կարպետ. եւ մանաւանդ Փսիաթ. խալի, խսիր.


Պարման, ի

s.

young man.

· Calfa

NBHL (2)

Անցեալ կան առ նոսին այլք պարմանիք՝ առաջին տէդ մուրուացն արձակեալ. մօրուքն այն ինչ դեռադեռ ծաղկեալք. (Փիլ. տեսական.։)

Ձեռքն որ զերկինս եւ զերկիր արարին, այժմ ի մէջ անցեալ իբրեւ զպարմանի մի, բաժակ ի մատունս բերեալ՝ աղջկան միոյ մատուցանէ. (Պետր. սիւն. ի կոյսն.։)


Պարտակեմ, եցի

va.

cf. Պատրուակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղօք մեռելոյն ո՛չ հոգին յարքայութեան հանգչի, եւ ոչ մարմինն ի հող գերեզմանին պարտակի. (Ոսկիփոր.։)


Պարտաւորութիւն, ութեան

s.

fault, guilt;
condemnation;
debt;
duty;
obligation, engagement.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ միայն անմտութեան, այլ անհաւատարմութեան ունի զպարտաւորութիւնն . յն. յանդիմանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Պարտումն, ման

s.

the act of conquering or of being conquered;
cf. Պարտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ է ի նուազս եւ ի բազումս յաղթութիւն եւ պարտումն, այլ յԱյ ակնակութեանն հրամանի. (Փարպ.։)


Պեղագոս, ի, աց

s.

pelagus, the ocean, the sea, the mighty deep, the depths of the sea, the world of waters.

· Calfa

NBHL (1)

Իտալիա սահմանի՝ ըստ հարաւոյ տիւռենական պեղագոսիւն։ Ելլադա է առ երի կալով մակեդոնիայ ի մէջ պեղագոսացն. (Խոր. աշխարհ.)


Սարկաւագակից, կցի, կցաց

s.

fellow-deacon.

· Calfa

NBHL (1)

Սարկաւագակիցն իմ հեղդացաւ ըստ եպիսկոպոսին հրամանի լուցանել զկանթեղսն. (Լմբ. պտրգ.։)


Սարսուռ, սռոյ

s.

shivering, cold chill, chilliness, trembling, terror;
— առնուլ or ունել զոք, to quake with fear, terror or horror.

· Calfa

NBHL (2)

ՍԱՐՍՈՒՌ գրի եւ ՍԱՌՍՈՒՌ. ῤίγος rigus, frigus vehemens φρίκη horror καταπτήσειν consternatio եւ այլն. Դողումն ի ցրտոյ եւ ի սառնամանեաց. կամ ի տենդէ. որպէս եւ յերկիւղէ. սոսկումն. սարսումն. սարսափումն. քստմնութիւն. դղորզ. եւ Սառնամանիք,

Սարսուռ է քան զամենայն ցուրտ ձմերաձնոյ սառնամանիքն (տարտարոսի). (Եղիշ. ննջ.։)


Սափիրայ

cf. Շափիւղայ.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկ Ի գիրս առաքին. ուր ասի զխոնարհութենէ, թէ նմանի


Սեղեխ, աց

s.

fornicator, whorekeeper;
suitor, gallant, sweet-heart, admirer.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԵՂԵԽ կամ ՍԻՂԵԽ. ἑραστής amator, amasius, procus, rivalis μοιχός adulter. գրի եւ ՍԵՂԵՂ, ՍԻՂԵՂ, ՍԻՂԻՂ. Հոմանի. այր օտար մտեալ առ կին օտարի. առփող. շնացող. շուն.


Սերանամ, ացայ

vn.

cf. Սերիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոսպն եւ ցորեան անեփ սերանին եւ աճեն. իմա՛ սերին, կամ սերմանին։


Սերմանակորոյս

adj.

seed-loosing (the earth).

· Calfa

NBHL (1)

Անդաստան, որ միշտ սերմանի, եւ սերմանակորոյս լինի. (Խոսր.) (տպ. սերմնակորույս)։


Սերմանահան, աց

s.

sower.

· Calfa

NBHL (3)

σπείρων, σπορεύς seminans, seminator, sator. Մշակ՝ որ հանէ եւ սերմանէ զսերմանիս. սերմանացան, սերմանօղ. ցանօղ.

Եւ սերմանա սերմանահան քաջ զսերմանիս աւետարանին լուսոյ. (Խոր. հռիփս.։)

Օրհնեա տէր եւ զսերմանիս զայս հանդերձ սերմանահանօքս. (Մաշտ.։)


Սերմանամատոյց

adj.

producing seeds.

· Calfa

NBHL (1)

Որ մատուցանէ զիւր հասունացեալ սերմանիս.


Սերմանացան, ի, ից, աց

s.

cf. Սերմանահան;
drill, sowing machine, corn-drill.

· Calfa

NBHL (2)

σπείρων seminans. ցանօղ զսերմն կամ զսերմանիս. սերմանահան.

Լուարուք դուք զառակ սերմանացանին։ Եւ սերմանացան սերմանել զսերմանիս իւր. (Մտթ. ՟Ժ՟Գ. 18։ Ղկ. ՟Ը. 5։)


Սերմանաքաղ, աց

s. fig.

gleaning, gathering or picking up seeds;
babbler, tale-bearer, telltale;
— լինել, to criticize, to find fault with, to censure.

· Calfa

NBHL (1)

σπερμολόγος frugilegus, semina colligens եւ garrulus, nugator եւ disseminans verba. Որ քաղէ յանդաստանաց զարկեալ սերմանիս, կամ ի ճանապարհաց զանկեալ հատս. որպէս ազգ ագռաւու, կամ թռչուն, կամ աղքատ ոք։ Նմանութեամբ՝ կրկտօղ բանից, շաղակրատ. ունայնաբան. բանորսակ. պարսաւագէտ. բանսարկու.


Սերմանելի, լւոյ, լոյ

adj.

fit to be sown.

· Calfa

NBHL (2)

σπόριμος sativus. Որ ինչ կարէ սերմանիլ. սերմանաւոր. ցանելու, ցանուելու.

Ետու ձեզ զամենայն խոտ սերմանելի՝ սերմանել սերմն։ Ամենայն փայտ՝ որ ունիցի յինքեան պտուղ սերման սերմանելոյ, ձեզ լիցի ի կերակուր։ Ի վերայ ամենայն սերման սերմանելոյ, որ սերմանինցի. (Ծն. ՟Ա. 29։ Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 37։ 5)


Սերմանեմ, եցի

va.

to sow, to disseminate, to spread or cast the seed;
to procreate;
— սերմն, to seed;
ժամանակ սերմանելոյ, seed-time or sowing-time.

· Calfa

NBHL (1)

σπείρω (լծ. սփռել). semino, sero, spargo. Սերմն արկանել. սփռել զսերմանիս. ցանել. եւ Վարել.


Սերմնակեր

adj.

feeding on seeds or grain.

· Calfa

NBHL (1)

σπερματοφάγος seminivorus, qui seminibs alitur. Ուտօղ զսերմն կամ զսերմանիս. ընդակեր.


Պինդ, պնդոյ, պնդոց

adj. adv.

firm, steady;
hard, solid, strong, fast, compact, close, stiff;
constant, immovable, steadfast, firm, infrangible, unshaken;
— պնդով, strongly, steadily;
— կալ, to hold fast, to preserve, to persist;
— ունել, to hold firmly to, to retain.

· Calfa

NBHL (1)

Որ յոյժ պինդդ ունիս զմիդ ասել բնութիւն. եւ ասելոյդ խո խորհուրդ ի վաղենտինեայցն եւ ի մանիքեցւոցն հայի աղճատանս. (Յհ. իմ. երեւութ.։)


Պղծեմ, եցի

va.

to soil, to contaminate, to stain, to spot;
to profane, to pollute, to abuse;
to abhor, to detest, to execrate;
— զկոյս, to violate, to dishonour.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՂԾԵԼ. որպէս յն. κοινόω . յորմէ լտ. inquino. եւ թ. քէնլֆ. իբրու Հասարակ եւ խառնակ կամ պիղծ ինչ առգնել. որ ի լտ. հասարակօրէն թարգմանի՝ communico. որպէս թէ հասարակ կացուցանել.


Պնդափակ

cf. Ամրափակ.

· Calfa

NBHL (1)

Հիմնաշարժ տապալմամբ ներքսագոյն երկրի՝ թուլացեալ պնդափակ աղխեալ սանդարամետական սահմանին. (Արծր. ՟Դ. 4։)


Պոման

cf. Պայման.

· Calfa

NBHL (1)

Մի ստել պոմանի ուխտին. (Մեսր. երէց.։)


Պուետէս, տի, տեայք, տեայց, տէից

cf. Պուետիկոս.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր պուետիկոս կոչեն, որ է փիլիսոփայ, թարգմանի էակաց իսկից դիտող. (Վանակ. հց.։)


Պուետիկոս, ի, աց

s.

poet;
philosopher.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր պուետիկոս կոչեն, որ է փիլիսոփայ, թարգմանի էակաց իսկից դիտող. (Վանակ. հց.։)


Պտղաբերութիւն, ութեան

s.

fructification;
fertility;
offering, oblation.

· Calfa

NBHL (1)

Եփրաթայ, որ թարգմանի պտղաբերութիւն. քանզի ի նմա տուաւ մեզ պտուղն կենաց. (Զքր. կթ.։)


Ջահ, ից

adj. ast.

light, torch, flambeau, link;
candelabra, chandelier;
facula, bright spot on the sun.

· Calfa

NBHL (2)

Գեթսամանի, որ թարգմանի ձոր պարտութեան կամ ջահից, ընդ որ դաւիթ ջահիւք ի գիշերի փախչէր յաբեսաղոմայ. (Մեկն. ղկ.։)

Ջահ վառեալ սուրբ սերովբէն՝ կայր ի սպասու հրալից վիմին (գերեզմանի փրկչին). (Շ. տաղ.։)


Ջերանիմ, ջերայ

vn.

to warm oneself, to get warm;
to catch a fever, to fall sick;
to burn, to be excited, inflamed, infuriate;
— յախտս, to plunge into vice;
առ պատկերս կռոց —, to give oneself up to idolatry.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ հրամանի ջերանելոյ ոստիկանին (այսինքն վառելոյ ի ցասումն). (Յհ. կթ.։)


Ջոկաման

adj. gr. copulative, conjunctive.

· Calfa

NBHL (2)

Ջոկամանք են, այսինքն շարմանեալ, որ ասի ժողով։ Ջոկամանն իբրեւ զմիաբանութիւն իմն եւ համակամութիւն եւ այլն։ Անջատականք ընդդէմ ջոկամանին. (Երզն. քեր.։)

Եւ՛դ գիր ի ջոկամանիցն է ըստ քերականին. (Վրդն. աւետար.։)


Ջորետես, աց

cf. Ջորեպան.

· Calfa

NBHL (1)

ἠμιονηγός agaso mulorum, mulio. Տեսուչ եւ դարմանիչ ջորեաց.


Ջուր, ջրոյ, ով՝ ջուրբ, ջրոց՝ ջուրց

s. adj.

water;
juice;
liquid, watery;
օրհնեալ —, holy water;
չած ջրոյ, water-god;
անոյշ, ըմպելի, պաղ or ղով, գաղջ, տաք, եռացեալ, հանքային, ծծմբային, աղային —, good or portable, drinkable, cold or fresh, tepid, hot, boiling, thermal, sulphurous, saline water;
— մսոյ, broth, cf. Արգանակ;
գաւաթ մի, դոյլ մի —, a glass, a bucket or pail of water;
դոյլ մի լի —, a pailful of water;
ըստ — եւ ըստ ցամաք, by sea & land;
տեղատութիւն եւ մակընթացութիւն ջուրց, tide, flux reflux, & reflux, ebb & flow;
երթալ զջրոյ, to go to fetch water;
— հանել, to draw water;
— ըմպել, to drink water;
— հեղուլ, թափել, առնել —, to make water, to piss, to urine;
— տալ, to water, to sprinkle;
to water, to give to drink to;
եռացուցանել զ—, to warm, to boil water;
— արկանել ձեռաց ուրուք, to pour water on a person's hands;
լաւ է — հորի քան զգինի յոռի, pure water is better than bad wine;
cf. Թակարդ, cf. Ըմպեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի տայք ջուր բան ջարոյդ. (Վրք. հց. ձ.) որ եւ թարգմանի.