Entries' title containing նա : 6571 results

Խնամարկու

cf. Խնամակալ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի խորին կիտին առաւել էր խնամարկու քան ի ցամաքի։ Զնեղութիւնս տառապելոց բառնալ իբրեւ զխնամարկուս. (Անան. ի յովնան.։ Արծր. ՟Գ. 9։)


Խնամարկութիւն, ութեան

s.

cf. Խնամակալութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

Այգու ճանաչի մեր առ մեզ տէրութիւն եւ խնամարկութիւն. (Փարպ.։)

Հոգացեալ խնամարկութեամբ վասն մարդկան բանականաց. (Շ. բարձր.։)

Ցուցանէ առաւել խնամարկութիւն սոցա քան զսոդոմայ. (Երզն. մտթ.։)


Խնամեխօս, աց

s.

matrimonial mediator, go between, match-maker;
— լինել, to arrange a wedding between.

· Calfa

NBHL (3)

Որ խօսի զխնամութիւն ընդ այլում. կամեցօղ խնամութիւն առնել.

Ակքան խնամեխօս եղեւ նա փայտի. (Արշ։)

Այր մի մեծատուն գնաց խնամեխօս որդւոյ իւրում։ Խնամէխօս երթալ. (Ոսկիփոր։)


Խնամեմ, եցի

va.

cf. Խնամարկեմ.

· Calfa

NBHL (6)

Խնամէր եւ տեսանէր զպէտս նոցա. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Զ. 14։)

Խնամել արարածս. (Յճխ. ՟Ե։ Շար.։)

Ամնեցուն հաւասարեպէս խնամէ. (Սահմ. ՟Ը։)

Կամէր խնամել ամպարշտացն հրէից. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)

Թէ փոքունցն խնամէ ասէ, քանիօ՛ն մեծամեծացդ. (Երզն. մտթ.։)

φροντίζω, ἑπιμελέομαι curo. Խնամով խորհել եւ պոգալ. յանձանձել. դարմանել. խնամ ածել՝ ունել՝ տանել. եւ Խնամով պահել.


Խնամենամ, եցայ

vn.

to hecome related, allied, to be united by marriage.

· Calfa

NBHL (3)

Խնամի լինել. առնել զխնամութիւն. տալ կամ առնուլ զդուստր.

Խնամացեալ ընդ ումումն քաջի։ Լուեալ էր զխնամեալն շապհոյ ՟Ըստ հնդկաց թագաւորին. (Խոր. ՟Բ. 55. 86։)

Պղնձագործ եւ երկաթագործ ի խնամենալն՝ արուեստիւ ճոխաբանէին. (Մխ. առակ.։)


Խնամի, ամւոյ, ամեաց

s.

relation, kindred, connexion;
— առնել, to ally, to unite, to match;
— լինել, cf. Խնամենամ.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ ինքնխնամիանտիգոնեայ արիստաբուլեան. (Խոր. ՟Բ. 18։)

Եւ դարձեալ հաշտեալ խնամիք եղեն. (Պտմ. վր.։)


Խնամոտ, աց

adj.

careful, diligent, attentive;
full of regard, of solicitude, benevolent, charitable.

· Calfa

NBHL (3)

ἕνοος benevolus ἑπιμελής, κηδεμών curans, diligens φιλόστοργος propensus ad amorem, pius. Որ խնամ ունիմեծապէս. բարեսէր. բարեգութ. մեծ գութ ու խնամք ունեցօղ, շատ գթած, գթոտ։

Ըստ խնամոտ մտաց հայր կարդացեալ եբրայեցւոց. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 21. 28։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ժ՟Ե. եւ Հռ.։)

Ամենայնի խնամոտ եւ առատ հարկաւորութեամբ ոչ երբէք զսահման ձեր պիտոյիցն անցանել. (Բրս. հց.։)


Խնամութիւն, ութեան

s.

affinity, alliance, relationship;
հոգեւոր —, sponsorship;
արկանել —, — առնել ընդ, cf. Խնամենամ.

· Calfa

NBHL (7)

Մի՛ առնիցես զխնամութիւն ընդ նոսա։ Խնամութիւն արար ընդ փարաւոնի արքայի. (Ծն. ՟Լ՟Դ. 9։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Ը. 1։ Օր. ՟Է. 3։ ՟Գ. Թագ. ՟Գ. 1։)

Բառնայ զմրձաւորաց խնամու թիւն։ Եւ ոչ խնամութեամբ իւիք ազգակցիլ. (Խոր. ՟Գ. 7։ Յհ. կթ.։)

Երկաքանչիւր ազգաց եւ տոհմից լինի առ միմեանս շաղկապութիւն գթոյ ի ձեռն խնամութեան. (Զքր. կթ.։)

Երեւ խառնումն խնամութեան երկուցն ցեղից (յուդայի եւ ղեւեայ). (Ճ. ՟Ժ.։)

Զայնպիսի սատանայական խնամութիւնսն ի բաց ընկեսցուք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)

ἑπιγαμβρία, ἑπιγαμία, κηδεία affinitas. բայիւ ἑπιγαμβρεύω affinitatem ineo. Խնամի լինելն. ազգակցութիւն ընդ հեռաւորս՝ տալով կամ առնելով զդուստր.

Լայնաբար իբր Կենակցութիւն. ընտանութիւն. սովորութիւն. συνήθεια consuetudo.


Խնայ առնեմ

sv.

cf. Խնայեմ.

· Calfa


Խնայեամ

vn.

cf. Խնայեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ խնայեցար խրատել զտղայ։ գնեա՛ զմահապարտն, եւ մի՛ խնայեար. (Առակ. ՟Ի՟Գ. 11։)

Կանգնեա՛, եւ մի՛ խնայեար. (Եւս. ՟Ծ՟Դ. 2։)


Խնայեմ, եցի

vn.

to spare, to be sparing of;
to pardon, to respect, to exempt, to privilege;
to save, to spare, to husband, to be thrifty, to administer or manage well, to be sparing of expence, to economize;
— ի կերակրոյն, to stint one's self;
— ի ժամանակն, to economize time;
— ի շրթունս, to bridle one's tongue;
— ի բարկութիւն, to abstain from wrath.

· Calfa

NBHL (17)

Ի բամբասանաց խնայեցէ՛ք զլեզու. (Իմ. ՟Ա. 11։)

Խնայեցի ես ի քեզ։ Մի՛ խնայեսցէ ակն քո ի նա։ Խնայեսջի՛ք ի պատանեակն իմ աբեսողոմ։ Որ յիւր որդին ոչխնայեաց։ Ես ո՞չ խնայեցից ի նինուէ քաղաք մեծ։ Ոչ եւս խնայեցից ի վերայ բնակչաց երկրիդ։ Պէ խնայես ի շրթունս, իմստուն լինիս։ Որ խնայէ բան խիստ հանել, իմաստուն է։ Որ խնայէ ի գաւազան, ատեայ զորդի իւր։ Որ խնայէ ի տուրս, եւ այլն։ Խնայելն (յինչս՝) կորուսանել է, եւ չխնայելն՝շահել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)

Ո՛վ մոլեգնութեան, ընչից խնայել, եւ հարազատաց ոչ խնայել. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 36։)

Խնայել յոգիս, կամ յանձինս, յազգայինս, ի ստացուածս, ի բարկութիւն. (Եղիշ.։ մանդ։ Խոր.։ Սկեւռ. աղ.։ ստուածաբ. Ժղ.։)

Խնայեցու՛ք եւ զընդասցուք ի հոգիս մեր. (Սեբեր. ՟Դ։)

Որ խնայէ զցորեան, լքցէ զնա օտարաց. (Առակ. ՟Ժ՟Ա. 26։)

Խնայեաց զանձն նորա ի մահուանէ։ Զշարժել շրթանց իմոց ո խնայեցից. (Յոբ. ՟Լ՟Գ. 18. եւ ՟Ժ՟Զ. 6։)

(որպէս թէ խուն այսինքն նուազ առնել) φείδομαι parco, ignosco. Խնայ առնել. անխայել. զնդալ. Ճշդել. Խնամով զգուշանալ. գթալ, ներել. կասիլ. պահել. չթողուլ.

ԽՆԱՅԵԼ. ն. Խնամով պահել, ճշդել. φείδομαι parce utor, abstineo, tempero.

Զի խնայեսցէ զմեզ ի կարծեաց բազմաստուածոցն. (Վեցօր. ՟Թ։)

Խոկմամբ մահու խնայէ զինքն ի բարկութենէ. (Նախ. ժող.։)

Ոչ խնայել զանձն, եւ ոչ զանգիտել ի մահուանէ. (Խոսր.։)

Խնայէ զանձն իւր ի մեղանչել. (Կոչ. ՟Բ։)

Զսնուցանել զաւակսն ոչ խնայէին. (Լմբ. իմ.։)

Եւ զմայր ոչ խնայեաց ի նմանէ, այլ արար զնա մահակից. (Վրդն. յանթառամն.։)

Նաւ՝ որ խնայի ի խռովութենէ, հանդարտութեամբ գնայ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։)

Որչափ յաճախեսցուք ունել զձեզ առ մեզ խնայեալ լինիք ի չարեաց. (Վեցօր. ՟Ը։)


Խնայեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to be sparing, to create thrift or economy.

· Calfa

NBHL (2)

Տալ խնայել. չթողուլ առնել.

Պատուէին թագաւորքնզոմանս ի մերոց անտի ... եւ յաշխատութիւն զոհիցն (ձգել զնոսա՝) խնայեցուցանէին զհեթանոսս. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 1։)


Խնայող

s.

economizer, thrifty person, house-keeper, house-wife.

· Calfa


Խնայութիւն, ութեան

s.

regard, compassion, pity;
pardon;
thriftness, saving, economy, parsimony, frugality.

· Calfa

NBHL (11)

ԽՆԱՅՈՒԹԻՒՆ ԽՆԱՅՈՒՄՆ. φειδώ parsimonia, venia. Խնայելն. Խնայ. մարդասիրութիւն. Գութ. ներողութիւն.

Բազում խնայութեամբ դարմանես զմեզ. (Իմ. ՟Ժ՟Բ. 18։)

Առնէ ի վերայ նոցա աստուած խնայութիւն արարչին ամենեցուն՝ պահել զարարածս անվնաս յիւրաքանչիւր բնութեանն. (Եղիշ. խաչել.։)

Արգելուին զհարկաւոր պէտս ճաշակացն, եւ այսպէս ոչ գոյր նմա ի նոցանէ եւ ոչ սակաւ ինչ մասն խնայողութեան. (Յհ. կթ.։)

Խնայողութեամբ խնամոց ազգին. (Փիլ. լին. ՟Բ. 34։)

Աւագաց եւ մեծատանց քաղցրութիւն, եւ խնայութիւն առ աղքատս. (Վրդն. յանթառամն.։)

Ոչ գոյր սակաւ մի խնայումն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 10։)

Արանցն եղիցի խնայումն. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)

Նախ առ հոգիսն հայցելով խնայումն, եւապա մարմնոցն. (Վրդն. թուոց.։)

Յողորմութենէ քրիստոսի խնայումն մարմնաւոր կենաց լնիցի. (Կանոն.։)

Զմայրն ի սէր եւ ի գութ փոր (այսինքն աղիք) իւր շարժէ, եւ աստուած առ ի մեր խնայումն՝ ախտակցութիւն. (Վանակ. յոբ.։)


Խնայումն, ման

s.

cf. Խնայութիւն.

· Calfa

NBHL (11)

Բազում խնայութեամբ դարմանես զմեզ. (Իմ. ՟Ժ՟Բ. 18։)

Առնէ ի վերայ նոցա աստուած խնայութիւն արարչին ամենեցուն՝ պահել զարարածս անվնաս յիւրաքանչիւր բնութեանն. (Եղիշ. խաչել.։)

Արգելուին զհարկաւոր պէտս ճաշակացն, եւ այսպէս ոչ գոյր նմա ի նոցանէ եւ ոչ սակաւ ինչ մասն խնայողութեան. (Յհ. կթ.։)

Խնայողութեամբ խնամոց ազգին. (Փիլ. լին. ՟Բ. 34։)

Աւագաց եւ մեծատանց քաղցրութիւն, եւ խնայութիւն առ աղքատս. (Վրդն. յանթառամն.։)

Ոչ գոյր սակաւ մի խնայումն նոցա. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 10։)

Արանցն եղիցի խնայումն. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)

Նախ առ հոգիսն հայցելով խնայումն, եւապա մարմնոցն. (Վրդն. թուոց.։)

Յողորմութենէ քրիստոսի խնայումն մարմնաւոր կենաց լնիցի. (Կանոն.։)

ԽՆԱՅՈՒԹԻՒՆ ԽՆԱՅՈՒՄՆ. φειδώ parsimonia, venia. Խնայելն. Խնայ. մարդասիրութիւն. Գութ. ներողութիւն.

Զմայրն ի սէր եւ ի գութ փոր (այսինքն աղիք) իւր շարժէ, եւ աստուած առ ի մեր խնայումն՝ ախտակցութիւն. (Վանակ. յոբ.։)


Ծնանելի, լւոյ, լեաց

adj.

confined, lying-in, parturient.

· Calfa


Ծնանելիք, լեաց

s.

parents.

· Calfa


Ծնանիմ, ծնայ

va. vn. fig.

to beget;
to give birth, being or life to, to bring forth a child, to lie in, to be delivered;
to procreate, to produce;
to be begotten, engendered, produced, born;
to originate, to arise, to spring;
to pullulate, to bloom;
to emanate, to issue, to proceed;
— — կենդանեաց, to engender, to litter, to bring forth;
վերստին —, to be regenerate, born again;
to revive, to come to life again;
— Հօր, to procreate;
վերստին — մկրտութեամբ, to be new-born or regenerated by grace;
որդիս —, to bring forth a child, to be delivered of a child;
ծնաւ որդի or մանուկ արու, she brought forth or was delivered of a male;
գոգցես յայն ծնեալ էր or թուէր իմն յայն ծնեալ he seemed born for;
գետք զխորս ծնանին, the rivers nourish the sea;
երեսք որ ծնանիցին ի հայելւոջ, a figure horn or reflected in a mirror;
այտի ծնաւ քերթուղութիւն, thence poetry was born.

· Calfa

NBHL (23)

իսկ ծնցես, ն. Ծնցիս. ն. ծնեաւ, ծնիցեալ. τίκτω pario γεννάω, γένναμαι, γίνομαι gigino, genero, gignor, nascor, fio, factus sum. Արտադրել կենդանւոյ զնման իւր. ի լոյս ընծայել. ծագել. յառաջ բերել, եւ գալ. եղանիլ. լինել. ծնանիլ, ծնիլ. (եբր. եալատ. իբր ելանել, ելուզանել. ուստի՝ վէլէտ, էվլատ, եւ այլն)

ԾՆԱՆԵԼ. Նմանութեամբ կամ լայնաբար.

Տխրութեամբ ծնցես որդիս։ Յղացաւ, եւ ծնաւ զկային։ Եւ յաւել ծնանել զեղբայր նորա զհաբէլ։ Սէթ ծնաւ զենովս։ Ծնեաւ ուստերս եւ դուստերս։ Ծնան իւրեանց որդիս։ Օրն, յորում ես ծնայ (ի մօրէ)։ Մարդ աշխատութեամբ ծնանի։ Զամենայն արու՝ որ ծնանիցի եբրայեցւոց, ի գետ ընկեսջիք։ Ոչխար կամ այծ՝ յորժամ ծնանիցին.եւ այլն։

Արա՛ աղօթս, զի ծնանեսցի կինս ... եւ ապա ծնաւ զմանուկն. (Հ=Յ. յուլ. ՟Ի՟Ա.։)

ԾՆԱՆԵԼ. Գերագոյն օրինակաւ նշանակէ զանեղական ծագումն բանին ի հօրէ.

Տէր ասաց ցիս, որդի իմ ես դու, եւ ես այսօր ծնայ զքեզ։ Յառաջ քան զարուսեակ ծնայ զքեզ.եւ այլն։

յառաջ քան զամենայն եւ զբնաւ յաւիտեանս ծնաւ անծինն զծնունդ իւր հանգունակ. (Սեբեր. ՟Ա։)

Աստուած է՝ որ ծնաւ, եւ աստուած է՝ զոր ծնաւ. (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)

թողեր զաստուած, որ ծնաւ զքեզ։ Որդիս ծնայ, եւ բարձրացուցի։ Ծնաւ զմեզ բանիւն ճշմարտութեան։ Վերստին ծնաւ զմեզ ի յոյսն կենդանի։ Եթէ ոք ոչ ծնիցի վերստին։ Ծնեալն ի մարմնոյ մարմին է, եւ ծնեալն ի հոգւոյ հոգի է.եւ այլն։

Ծնար հայրաբար. սնուցեր դայեկապէս. (Նար. ՟Ե։)

Աւազանին լուսով վերստին ծնանէին ի հոգին սուրբ. (Յհ. կթ.։)

Ժամանակ վերստին ծննդեան. ծնիցու՛ք վերստին. (Ածաբ. յայտն.։)

Ո՞վ է՝ որ ծնաւ զշաղս ցօղոյ. զեղեամն ո՞ծնաւ յերկինս։ Երկիր ծնանիցի արդիւնս շահեկանս։ Ոչ գիտես, զի՞նչ ծնանիցի քեզ վաղիւն։ Պշուցեալ հայիցի ընդ երեսս իւր, որ ծնանիցին ի հայելւոջ. եւ այլն։

Յամպարշտութենէ անօրէնութիւն ծնանի. (Աթ. ՟Ը։)

Յանհնազանդութենէ ամենայն դժնդակութիւնք ծնանին. (Յճխ. ՟Ժ։)

Գիրք յաճախս ծնանին երկնաւոր պտուղս։ Մայր հոգեւոր (եկեղեցի) ծնանի եւ աստուածս ոմանս եղականս. (Նար.։)

Ծնեալն ի կուսէդ այսօր վերստին յարութեամբ ծնաւ ի կոյս գերեզմանէն. (Շար.։)

Ծնանիմք յարութեամբն ի գերեզմանաց. (Վրդն. ծն.։)

Զգարնանոյս ծնանի ժամանակ. (Պիտ.։)

Զոր օրինակ առատաբուղխ բղխումն զխորս անդնդոց ծնանիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 4։)

Զո՞րպիսի անճառ ուրախութիւնս մեզ ոչ ծնանի. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։)

Զնոյն ծնան ձեռք նորա. (Մծբ. ՟Դ։)

Ոչ կարէին շրթունք զաքարիայ ծնանել բան. (Եփր. համաբ.։)


Ծնկանամ, ացայ

vn.

cf. Ծնգիմ

· Calfa


Ծնկնամէջ

s.

space between the knees.

· Calfa

NBHL (1)

Ուխտն զգլուխն էառ ի ծնգնամէջն. (Ոսկիփոր.։)


Ծոմանամ, ացայ

vn.

to fast, to keep a fast.

· Calfa

NBHL (3)

Զամենայն չորեքշաբաթ ծոմանալ եւ պահել ի մսոյ, եւ ամենայն ինչ որ ելանէ ի մսոյ. (Զքր. կթ.։)

Յովէլ զգուշացուցանէ ծոմանալ, սրբեցէք պահս. (Տօնակ.։)

Պօղիանօսք ծոմանան ի շաբաթու, եւ ի կիւրակէի նմանապէս. (Ոսկիփոր.։)


Ծովագնաց, ից

adj.

that voyages or goes by sea, sailing;
ploughing the sea;
— լինել, to sail, to navigate;
— ընդ երկիր բերեալ լինել, to pass over the sea as if by a bridge.

· Calfa

NBHL (6)

ԾՈՎԱԳՆԱՑ ԾՈՎԱԳՆԱՑԻԿ. Ընդ գնացօղ. նաւարկօղ. իբր յն. θαλασσοπόρα, θαλασσόπλοος.

Ծովագնաց ճանապարհորդ զմեղաւորս ասէ, եւ ցամաքընթաց զարդարսն. (Խոսր.։)

ծովագնաց ընդ երկիր բերեալ լինէր, եւ ընդ ծով հետեւակելով. (Խոր. ՟Բ. 12։)

Հրաժարեալ ի կայսրէն՝ ծովագնաց լինէր. այսինքն նաւարկէր. (Ճ. ՟Ա.։)

Ծովագնաց լինիս, եւ յաճախես ի մեծութիւն. (Լմբ. ժող.։)

այսր անդր երերեալ տատանի՝ զօրէն ծովագնացիկ նաւի ընդդէմ հակառակ շնչոց. (Փիլ. ել. ՟Բ. 45։)


Ծովագնացիկ

adj.

cf. Ծովագնաց.

· Calfa

NBHL (6)

ԾՈՎԱԳՆԱՑ ԾՈՎԱԳՆԱՑԻԿ. Ընդ գնացօղ. նաւարկօղ. իբր յն. θαλασσοπόρα, θαλασσόπλοος.

Ծովագնաց ճանապարհորդ զմեղաւորս ասէ, եւ ցամաքընթաց զարդարսն. (Խոսր.։)

ծովագնաց ընդ երկիր բերեալ լինէր, եւ ընդ ծով հետեւակելով. (Խոր. ՟Բ. 12։)

Հրաժարեալ ի կայսրէն՝ ծովագնաց լինէր. այսինքն նաւարկէր. (Ճ. ՟Ա.։)

Ծովագնաց լինիս, եւ յաճախես ի մեծութիւն. (Լմբ. ժող.։)

այսր անդր երերեալ տատանի՝ զօրէն ծովագնացիկ նաւի ընդդէմ հակառակ շնչոց. (Փիլ. ել. ՟Բ. 45։)


Ծովագնացութիւն, ութեան

s.

sea-voyage;
navigation.

· Calfa

NBHL (4)

Գնալն ընդ ծով. նաւարկութիւն.

Արտաշիսի ծովագնացութեամբ ընդ բերեալ. (Յհ. կթ.։)

Ոչ երբէք ծովագնացութեամբ մակաշրջել փայտիւք. (Մագ. ՟Լ՟Դ։)

Անխոնջ լինիս ի ճանապարհորդութիւն, ի ծովագնացութիւն. (Լմբ. առակ.։)


Ծովանամ, ացայ

vn.

to turn into a sea, to fall into;
to inundate, to immerse, to cover with water.

· Calfa

NBHL (2)

Ջուր ի հովիտսն ժողովի, եւ ծովանայ. (Սարգ. յկ. թ. եւ Տօնակ.։)

Ամենայն հեթանոսք ծովացեալ բռնակալութեամբ՝ այժմ իբրեւ զկաթիլ մի ի դոկլէ. (Արշ.։)


Ծուլանամ, ացայ

vn.

to idle, to be lazy, slothful or idle, to live in idleness.

· Calfa

NBHL (3)

ԾՈՒԼԱՆԱՄ որ եւ ԾՈՒԼԱՄ, ԾՈՒՂԱՄ. ὁκνείω, ῤᾳθυμέω , μέλλω, ἁμελέω piger, deses sum;
desideo, remisso sum animo, cunctor, negligo. Ծոյլ գտանիլ. հեղգալ. պղերգանալ. յուլանալ. դանդաղիլ. թուլանալ. մեղկիլ. ծուլնալ, թուլնալ.

Ծուլանան առ բարի գործսն։ Առեալ զվերակացութիւն՝ յղփասցի եւ ծուլասցի. (Յճխ. ՟Ե. ՟Ժ։)

Որ ծուլանալ ի բարիս առնէ. (Խոսր.։)


Ծրանամ, ացայ

vn.

to grow or become round;
to surround, to enclose.

· Calfa

NBHL (1)

Մերձեալ խոնաւութեան (ի լուսինն կոյս), եւ ի նա չհասեալ, բակ առեալ ծրանայ շուրջ զնովաւ. (Եզնիկ.։)


Կազանամ, ացայ

vn.

to turn to gas, to gasify.

· Calfa


Կաթնաբեր

adj.

lactiferous, yielding milk.

· Calfa

NBHL (2)

Որ բերէ յիւրմէ զկաթն. կաթնաբուխ.

Կաթնաբեր աղբիւրք ստեանցն տարաժամ ցամաքէին. (Ոսկ. մտթ.։)


Կաթնաբոյծ

adj.

fed with milk;
— լինել, to suck, to be suckled.

· Calfa

NBHL (4)

Կաթամբ բուծեալ. կաթնասուն. ոտնդիաց.

Կաթնաբոյծ հասակաց. (Նար. ՟Լ՟Ա։)

ԿԱԹՆԱԲՈՅԾ ԼԻՆԵԼ. Կաթամբ բուծանիլ, սնանիլ. դիել զկաթն.

Զիա՞րդ տղայ երեւալ՝ կաթնաբոյծ եղանիւր. (Յհ. իմ. երեւ.։ Գր. տղ. առ տուտ.։)


Կաթնաբուղխ

adj.

flowing with milk, milky.

· Calfa

NBHL (3)

Որ բղխէ յիւրմէ զկաթն. կաթնաբեր.

Կաթնաբուխ անդամօքս այսոքիւք սնար. այսինքն ստեամբք. (Ճ. ՟Ա.։)

Կաթնաբուխ ունել ստինս. (Խոսրովիկ.։)


Կաթնագոյն

adj.

milk-white

· Calfa


Կաթնալից

adj.

abounding in milk.

· Calfa


Կաթնածիր

s.

galaxy, milky way.

· Calfa


Կաթնածուծ

adj.

sucking the breast.

· Calfa

NBHL (3)

Կաթնածուծ եւ ջամբակեր. (Եղիշ. հայր մեր.։)

Սպիտակ են կաթնածուծ տղայոց ատամունք. (Վրդն. ծն.։)

Կաթնածուծ եղեալ ի հոգեւոր ստեանց. (Տօնակ.։)


Կաթնակեր, աց

adj. s.

sucking;
suckling.

· Calfa

NBHL (6)

γαλακτοφάγος lacte victitans, lac comedens. որ եւ ԿԱԹՆԿԵՐ. Ուտօղ զկաթն. սանդիաց. կաթնարբու. կաթնածուծ. կաթնաբոյծ. կաթ կամ ծիծ ուտօղ.

Կաթնակեր մանուկ, կամ որթ. (Եզնիկ.։ Լմբ. եկեղ.։ Գանձ.։)

Որ կաթնակեր է։ Ի կաթնակեր լինելոյն. (Վրդն. ծն.։ Լմբ. սղ.։)

Առ ի խրատելոյ զտակաւին մատաղագոյն եւ զկաթնակեր բարս առն արդարոյ. (Նախ. թագ.։ (որ ի Մեկն. թագ. վրիպակաւ գրի, զկաթնաբարս։))

Եւ իբր Կաթնակից, սննդակից. հէմշիր.

Կացոյց ի տեղի նորա զփառնաւազ սպարապետն իւր՝ կաթնակեր եւ համահասակ. (Պտմ. վր.։)


Կաթնակից

s.

baby-companion;
— եղբայր, foster-brother

· Calfa


Կաթնահատութիւն, ութեան

s. med.

weaning;
ablactation.

· Calfa


Կաթնաձիր

cf. Կաթնատու.

· Calfa

NBHL (2)

ԿԱԹՆԱՁԻՐ ԿԱԹՆԱՄԱՏՈՅՑ. Որ ձրի տայ կամ մատուցանէ զկաթն զաւակի իւրում. կաթնաջամբ. կաթնատու.

Նմին կաթնաձիր մայր ցուցեալ ծանուցար։ Մայր կաթնամատոյց բնաւից ստեղծողին. (Նար. կուս.։)


Կաթնամատոյց

cf. Կաթնատու.

· Calfa

NBHL (2)

ԿԱԹՆԱՁԻՐ ԿԱԹՆԱՄԱՏՈՅՑ. Որ ձրի տայ կամ մատուցանէ զկաթն զաւակի իւրում. կաթնաջամբ. կաթնատու.

Նմին կաթնաձիր մայր ցուցեալ ծանուցար։ Մայր կաթնամատոյց բնաւից ստեղծողին. (Նար. կուս.։)


Կաթնաջամբ

cf. Կաթնատու.

· Calfa

NBHL (4)

ԿԱԹՆԱՋԱՄԲ ԼԻՆԵԼՆ. իբր յն. կաթնասնունութիւն. γαλακτοτροφία lactatus, lacte nutritio.

Որ ջամբէ զկաթն. կաթնամատոյց. կաթնասնոյց.

Մայր կաթնաջամբ անկարօտ բնութեանն անեզին. (Տօնակ.։)

Զկաթնաջամբ լինելն, զաճելն հասակաւ. (Ածազգ. ՟Ժ՟Գ։)


Կաթնաղբիւր

adj. fig. breast;
udder.

· Calfa


Կաթնանամ, ացայ

vn.

to be changed into milk.

· Calfa

NBHL (2)

γαλακτόομαι lactesco, in lacte vertor. Կաթն լինել. ի կաթն փոխիլ. կաթ դառնալ.

Սկիզբն մարդկութեանս ջուր է ... ապա մեկնեալ ի ջերմութենէ սրտին՝ կաթնանայ. որ տուեալ լինի մանկանց ի կերակուր. (Բրսղ. մրկ.։)


Կաթնաչափ

s.

lactometer.

· Calfa


Կաթնապուր, պրի

s.

rice-milk;
milk-porridge.

· Calfa


Կաթնասնութիւն, ութեան

s.

feeding on milk.

· Calfa

NBHL (1)

γαλακτοτροφία . Սնանիլն կաթամբ. կաթնասուն կամ կաթնաջամբ լինել. կաթնաբուծիլն։ (Կանոն.։)


Կաթնասուն

adj.

milk-fed;
suckling.

· Calfa

NBHL (5)

Մանուկ կաթնասուն, եւ կերակրէ զդամանողն. (Գր. սքանչ. ի կոյսն.։)

Կաթնասուն կերակրեցար աստուած բոլորից. (Գանձ.։)

Կթնասուն եղեր։ Կաթնասուն եղեւ որպէս զմարդ. (Շար.։ Շ. ընդհ.։)

Կաթնասուն ստեամբք դիեցոյց. (Նար. կուս.։)

Դիեցուցեր կաթնատուն. (Շար.։ Սկեւռ. աղ.։)


Կաթնավաճառ, ի

s.

milkman;
milk-maid.

· Calfa


Կաթնատ

s. chem. lactate.

· Calfa


Կաթնատամն, ման

s.

milk-teeth, first teeth.

· Calfa


Definitions containing the research նա : 10000 results

Անյաջորդ

adj.

without successour, — succession;
unchangeable.

· Calfa

NBHL (3)

Ոյր չգուցէ յաջորդ, կամ փոխանակ. անփոփոխ. անպակասելի. անանց. մշտատեւ.

Անյաջորդ իշխանութիւն. կամ բնակութիւն, մեծութիւն, կեանք. (Իգն. Նար. ՟Հ՟Ե։ Մխ. դտ.։ Իսկ յասելն,)

Յանյաջորդն ծերութեան զուարճանալով ի մանկութիւն։ Զանյաջորդն նուազութեան սեղանաւորէ լիութեան սեղան. (Սկեւռ. ի լմբ.) իմա՛. անյաջորդելի ի ծերութենէ, ի նուազութենէ։


Անյատակ

adj.

bottom-less;
very deep.

· Calfa

NBHL (2)

Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.

Յատակք նորա առ քարինսն մնացին, եւ կոչեցաւ պերինթոս անյատակ. (Նոննոս.։)


Անյատակելի

cf. Անյատակ.

· Calfa


Անյարիր

adj.

that cannot rise.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ ասասցէ կինն ցայրն, անյարիր, ապաժաման եւ վատ եւ քնած, չես այր, չես մարդ. յն. լոկ, անայր կամ անմարդ։

Անյարիր. անյարմար է քունն բանականի։ (՟Ղ՟Բ. ոչ ի դէպ.)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

· Calfa

NBHL (2)

ἅστεγος. non tectus, sine tecto. Ոյր չգուցէ յարկ բնակութեան. անտուն. բացօթեագ. տուն տեղ չունեցօղ.

Յաւուրս սառնամանեացն անյարկ անցուցանէր. (Ճ. ՟Բ.։)


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (2)

(որ եւ յն. անա՛րմօսդօս) ἁνάρμοστος, ἁνακόλουθος. haud congruens, incompositus, ineptus, impar. Ոչ յարմար. անդէպ. տարադէպ. եւ Անմիաբան. ոչ ներդաշնակեալ. անհամեմատ. ույմազ, ուսլուպսուզ, միւնասիպէթսիզ.

Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

· Calfa

NBHL (3)

Անյար ի վնասակար ցանկութիւնս. (Յճխ. ՟Ժ։)

Ոչինչ անյար այսոցիկ ճանաչի. (Անյաղթ բարձր.։)

Ամբարտաւանութիւն անյար եւ լի անամօթութեամբ. (Ոսկ. գծ.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

· Calfa

NBHL (3)

(լծ. յն. անարմօսդի՛ա). ἁναρμοστία. incongruentia. Պակասութիւն յարմարութեան. անմիաբանութիւն. անհամեմատութիւն. անդաշնակաւորութիւն. անզուգութիւն. ույկունսուզլուգ.

Առ ի լինել անյարմարութեան՝ բաւական է եւ մի աղի (քնարին) փոփոխել. (Սահմ. ՟Գ։)

Յարմարութիւն երկական է, որպէս դարձեալ անյարմարութիւն՝ քակտման եւ ապականութեան գոյ պատճառք։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ. լին.։)


Անյաւ

adj.

infinite, interminable.

· Calfa

NBHL (2)

ἅπειρος. infinitus. Անաւարտ. անվախճան. անբաւ. անեզրական.

Անյաւ քննութիւնք, կամ զօրութիւն, կամ բարերարութիւն, կամ բարձրութիւն. (Վեցօր. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ։ Ճ. ՟Ա.։) (Անան. եկեղ։)


Անյեղ

adj.

immutable, unchangeable, constant.

· Calfa

NBHL (4)

ἅτρεπτος. immutabilis, invariatus, constans. Անյեղլի. անյեղյեղ, անյեղյեղուկ. անյեղաշրջելի. անյեղափոխ. որ չընդունի զյեղումն կամ զայլայլութիւն. անփոփոխ. անայլայլելի. անշրջելի. անյողդողդ. հաստատուն. տէյիշմէզ, թէզայիւր պուլմազ.

Այլքն ամենայն յեղուն, բայց միայն ինքն (աստուած) անյեղ եւ անփոփոխ է ... Ամենայն ինչ եղանելին հարկաւոր է յեղումն ընդունել, որպէս աստուծոյ անյեղն գոլ։ Անյեղ եւ անմէտ խորհրդով. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Մնացին անյեղ. (Նիւս. բն.։)

Անապական եւ անյեղ պահին. (Արիստ.) յն. անեղ կամ անծին։


Անյեղլի

cf. Անյեղ.

· Calfa


Անյեղյեղուկ

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (3)

Անյեղյեղ կայ մնայ։ Անյեղյեղ հաստատուն կայցէ մնայցէ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Անյեղյեղուկ եւ անփոփոխ եւ անայլայլուկ։ Անխոտոր եւ անյեղյեղուկ առողջութեամբ։ Ինքն անշարժ եւ անյեղյեղուկ եկաց մնաց միշտ։ Անապական եւ անյեղյեղուկ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Հրեշտակք՝ լերինք կոչին եւ ի դաւթէ վասն մշտնջենաւոր եւ անյեղյեղուկ բնութեանն. (Լմբ. առակ.։)


Անյեղաբար

adv.

immutably.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կուսէ անյեղաբար ծնայ։ Լոյս անյեղաբար թափեալ. (ՃՃ.։)


Անյեղապէս

adv.

cf. Անյեղաբար.

· Calfa

NBHL (2)

Միացար մարմնով յարգանդի կուսին՝ անյեղապէս գոլով։ Նկարագիր անյեղապէս ի ծառայական խոնարհի պատկեր. (Շար.։)

Յարդարել ըստ իմում յեղանակի անյեղապէս. (Մագ. լ։)


Անյեղաշրջելի

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (2)

Մարմնացեալ եւ մարդացեալ անյեղաշրջելի բնութեամբ. զի ես նոյն եմ ասէ, եւ ոչ փոփոխիմ. (Ոսկիփ.։)

Յամբծութիւն բարուցս անյեղաշրջելի մնամ. (Լմբ. սղ.։)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (4)

Անյեղափոխ է ունակացեալ. (Սանահն.։)

Բանակետղ ընկալցի անյեղափոխելի. (Մագ. լ։)

Անյեղափոխ է ունակացեալ. (Սանահն.։)

Բանակետղ ընկալցի անյեղափոխելի. (Մագ. լ։)


Անյեղութիւն, ութեան

s.

immutability.

· Calfa

NBHL (1)

Անփոփոխութիւն. անայլայլութիւն.


Անյիշաչարութիւն, ութեան

s.

forgiveness, amnesty, pardon.

· Calfa

NBHL (1)

Գնեա՛ դու զժամանակն զայն անյիշաչարութեամբ եւ հեզութեամբ։ Գոյ ճշմարտութեամբ անյիշաչարութիւն ի կրօնաւորսն. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Է։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

· Calfa

NBHL (6)

ἁμνημόνευτος, ἅμνηστος, immemorabilis, immemoratus, oblivione deletus. Ոյր չիք յիշատակ. ի մոռացօնս եղեալ. անյիշելի. բնաջինջ. եատսըզ.

Յաւելուն, ողորմեա՛ ամենայն անյիշատակաց. ո՞վ է անյիշատակն, զոր դու յիշատակես. (Լմբ. պտրգ.։)

Անյիշատակ լինել յանցանացն. (Պտմ. աղեքս.։)

Անյիշատակ եղեալ մոռանայ զկենդանական կրիցն սովորութիւն. (Պիտ.։)

Առանց յիշատակութեան. առանց մնալոյ յիշատակի.

Զորոյ եւ ո՛չ զառաքինութիւն առն պարտ է անյիշատակ թողուլ. (Նանայ. յռջբ։)


Անյիշատակութիւն, ութեան

s.

forgetfulness.

· Calfa

NBHL (2)

Անյիշատակութիւն ակամայ յանցանաց տանն շնորհելով. (Փիլ. լին.։)

Անհնազանդութիւն հօր, եւ անյիշատակութիւն պատուիրանին. (Կլիմաք.։)


Անյիշելի, լւոյ, լեաց

adj.

immemorable.

· Calfa

NBHL (4)

Աստուած անյիշելի մոռանայ զմեղս մեր։ Զմտածմունս նորա կորուսցէ անյիշելի. (Ճ։)

Ի բաց լքանել անյիշելի մոռացմամբ զչարեացն գործելոց զվնասս. (Արծր. ՟Դ. 2։)

Զոր չէ օրէն յիշել. անարժան յիշման.

Որ անյիշելին է, փոքրն է յաչս իմ երեւեալ արկածք յանցանաց. (Բենիկ.։)


Անյիշողութիւն, ութեան

s.

amnesty.

· Calfa

NBHL (1)

Անյիշութեան արժանի եղեալ։ Ի կենացս ժամանակի դիւրաւ ընդունիցիմք քաւութիւն եւ անյիշութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։ Սարկ. քհ.։)


Անյիշութիւն, ութեան

s.

cf. Անյիշողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Անյիշութեան արժանի եղեալ։ Ի կենացս ժամանակի դիւրաւ ընդունիցիմք քաւութիւն եւ անյիշութիւն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։ Սարկ. քհ.։)


Անյողդողդ

adj.

unshakeable, firm, immovable.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս թէ զանյողդողդ իրողութիւն կարծրագոյն գործարանաւ տնօրինել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Անյողդողդելի հաւատով զնորայն հիմնացուցին զեկեղեցի. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Անյուշ

adj.

forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եղեաք բաւական յիշել զբովանդակն ի կարգի, այլ եւ ո՛չ բնաւ գտեալ անյուշք՝ յապաղեալ մոռացաք ինչ. (Փարպ.։)


Անյուսագոյն

adj.

more or very desperate.

· Calfa


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

· Calfa

NBHL (5)

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. (Ածաբ. ծն.։)

Ոսկրն ցամաքեալ անասնոյն անյուսալի էր, թէ ջուր ելցէ ի նմանէն. (Եղիշ. դտ.։)

Անյուսալի ամենեցուն զնա ի կենացս գիտել. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)

Անյուսալի խնամակալութիւն. (Իգն.։)

ἁέλπιστος. insperabilis. Ոչ յուսալի. անյոյս՝ ըստ ՟Բ նշ. յուսահատելի. եւ Անակնունելի. անկարծ.


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ զբազմութիւն գթութեանն աստուծոյ թուել հնար է, անյուսութիւն լինիցի. (Բրս. հց.։)

Յանդիմանէ եկեղեցի զայսպիսի սատանայական անյուսութեան վարդապետութիւն. (Արշ.։)


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

· Calfa

NBHL (5)

Որ չէ յօդեալ ի մասանց. պարզ անմարմին. իմանալի.

Անյօդս կատարեալ բանաւորս (հրեշտակս), եւ զյօդապատս (զմարդիկ). (Գանձ.։)

Պակասեալ ի յօդելոյ զբարբառ, կամ զհեգ եւ զբառ նշանական.

Ձայն երկակի է. կամ յէդեալ, կամ անյօդ, որպէս անասնոյ, եւ կամ որպէս անշնչիցն հնչմունք։ Վասն անյօդ ձայնի. (Անց. պորփ։)

Անյօդ եւ աննշան կոչումն են ձայնք անասնոց։ (Բարկացողաց) անյօդ խօսք՝ ամենեւին պակասեալ ի բանէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Դ. եւ Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Անյօդական, ի, աց

cf. Անյօդ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՅՕԴԱԿԱՆ ԱՆՅՕԴԱՒՈՐ cf. ԱՆՅՕԴ ըստ ամենայն նշ.


Անյօդաւոր

cf. Անյօդ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՅՕԴԱԿԱՆ ԱՆՅՕԴԱՒՈՐ cf. ԱՆՅՕԴ. ըստ ամենայն նշ.


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

· Calfa

NBHL (3)

Աննենգ նախարարօք. (Փրպ.)

Բաղարջ աննենգ է եւ անապական. (Ճ. ՟Թ.։)

Առաջի հանապազ արկանել զշմարտութեանն աստուածային եւ աննենգ կերակուրս. (Սարկ. հանգ.։)


Աններգործելի, լւոյ, լեաց

adj.

not susceptible;
inefficacious.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լքանել զնա հոգւոյն՝ յայսց ամենեցունց աններգործելի կայ մնայ։ Մեռեալ դնի աններգործելի բարւոյ։ Աններգործելի առ ամենայն բարեգործութիւնս։ Ուր անհաւատութիւն է, անդ անդ աններգործեալի կան մնան կամքն աստուծոյ. (Սարգ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

· Calfa

NBHL (6)

ἁνήκεστος. implacabilis, insanabiis, intolerabilis. Որում չէ՛ արժան ներել. անթողլի. անհրաժեշտ. եւ ըստ յն. ոճոյ, Անբուժելի, անդարմանելի, անհնարին. եւ Անտանելի, անտոկալի. (զի ներելն նշանակէ եւ տոկալ). աֆվ օլունմայաճագ.

Աններելիս քան զանհաւանն կափառնաում. (Նար. ՟Բ։)

Անանց եւ աններելի են ահեղ աղետիցն կսկիծն եւ մորմոքումն. (Եփր. քրզ.։)

Առանց ներողութեան. անխնայ. անտոկալի օրինակաւ, սաստիկ յոյժ.

Յոյժ աններելի դատապարտի քահանայն, որ ոչ սաստիցէ. (Մանդ. ի ցանկն.։)

Աններելի բարկանալ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 7։)


Աննեցուկ

adj.

without support.

· Calfa

NBHL (2)

ἁνερμάτιστος fulcro carens, non habens saburram Որ ոչ ունի զնեցուկ. անհաստատ. եւ Անխիճ (նաւ). տայագսըզ. սաֆրասըզ.

Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւացուցանեն։ Իբր զնաւ աննեցուկ յեղեալ կործանեսցէ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 115։)


Աննիազ

adj.

not indigent;
opulent

· Calfa

NBHL (1)

Աննիազ յամենայնէ, լի ամենայնիւ։ Որ աննիազդ ես յամենայնի. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 35։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 5։)


Աննիրհ

adj.

sleepless, watchful.

· Calfa


Աննիրհելի

cf. Աննիրհ.

· Calfa


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

· Calfa

NBHL (2)

Յաննիւթոյ տարերէն։ Յիմանալւոյն եւ յաննիւթոյն. (իւս. կազմ։)

αὑλός. materiei expers, immaterialis. Անմասն ի նիւթոյ. անմարմին. իմանալի.


Աննիւթական, ի, աց

cf. Աննիւթ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ յաղագս նիւթականին հոգալոյ՝ յաստուածային առաքինութեանց աննիւթական հոգոց խափանեսցի։ Աննիւթական տանջանօք. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ամենայն չար.։)


Աննիւթութիւն, ութեան

s.

immateriality.

· Calfa

NBHL (1)

Պարտ է զնա իմանալ գերագոյն քան զմիտս եւ զբան աննիւթութեամբ։ Աստուածայնոյ գալստեան ամենայն անախտութեամբ եւ աննիւթութեամբ ընդունական. (Դիոն. եկեղ.։)


Աննկար

adj.

without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.

· Calfa

NBHL (2)

Մի է նկարեալն եւ աննկարն ըստ յուսոյ առնն՝ ծնանել կնոջն, թէ եւ բազում միջոց է նկարելոյ եւ աննկարի. (Մխ. դտ.։)

Բանականաց, անբանից, անշնչից, կենդանեաց, աննկար նիւթոյ. (Ոսկիփոր.։)


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

· Calfa

NBHL (6)

ԱՆՆՄԱՆՔ. գ. ըստ յն. անօմիի. ἁνομοίοι. anomoei. Անամեան հերետիկոսք, հետեւօղք այետիոսի եւ եւնոմիոսի, որք զորդին աստուծոյ աննման հօր ասէին.

Եթէ աննման իցէ որդի, աննմանաւն աննման զիա՞րդ ճանաչիցի. (Սեբեր. ՟Է։)

ἁνόμοιος. dissimilis, absimilis, dispar. Որ չէ նման այլում. այլազան. տարբեր. զանազանեալ տեսլեամբ կամ որակաւ. պէնզէմէզ, մուխթէլիֆ.

Չէ՛ ինչ աննման, այլ՝ ի դէպ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։) եւ (Տօնակ.։)

Անզուգական. անհամեմատ. գեղեցիկ. գերազանց. ծայրագոյն, եւ յետին. անհնարին. մէնէնտսիզ.

Զամենայն հերձուածս զեւնոմիոսացն՝ այսինքն աննմանիցն. (Կանոն.։)


Աննմանութիւն, ութեան

s.

unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.

· Calfa

NBHL (2)

Զանազանութիւն ասէ՝ աննմանութիւն է. եւ եթէ աննմանութիւն, ոչ պարզութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)

Անքանակ եւ անորակ, անտեղի եւ աննմանութիւն։ Անեղ եւ անստեղծ, աննիւթ եւ աննմանութիւն. (Բենիկ.։)


Աննշան, ից

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ նշանակօղ ինչ. խառնաձայն. որ եւ ԱՆՆՇԱՆԱԿ, ԱՆՆՇԱՆԱԿԱՆ. ἁσήμαντος. incertus.

Զարծաթ, զոսկի, եթէ աննշան, եւ եթէ նշանաւոր բաժակաց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Ճանաչելով զաննշան խոտանն, եւ զփորձ ընտիր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

իբր Աննշանաւոր. ἅσημος, ἁπαρασήμαντος, εὑτελής. non insignis, ignobilis, vilis. Ոչ երեւելի. անծանօթ. ոչ հռչակաւոր. չհանդիսացեալ. անշուք.

Ոչ նշանակեալ. չազդեալ. անյայտ.

Աննշան գոչումն են ձայնք նոցա (անասնոց)։ Աննշանս խօսին (հերձուածօղք). (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ։)


Աննշոյլ

adj.

without lustre, dull, gloomy, dark.

· Calfa


Աննորոգելի, լւոյ, լեաց

adj.

irreparable.

· Calfa


Աննուազ

adj.

inexhaustible.

· Calfa

NBHL (1)

Աննուազ գոլ եւ անշարժ ամենայն ուրեք. (Դիոն. եկեղ.։)


Աննուաղ

adj.

inextinguishable.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆՆՈՒԱՂ ԱՆՆՈՒԱՂԵԼԻ. Որ ոչ նուաղի. անշէջ. անաղօտ. աննուազ.

Աննուազ ջահիցն վառումն. (Արիստակ. նաւակատ.։)


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

· Calfa

NBHL (6)

Օրինական աննուէր. (Նար. ՟Ծ՟Ղ.) (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ։)

Զմասն ինչ ի փորոտւոյն աստուծոյ նուիրել, եւ զայլն ամենայն թողուլ աննուէր. (Սարկ. լուս.։)

Չունօղ ուստեք զնուէրս. զընծայս. կարօտ եւ աղքատ մնացեալ.

Աթոռս սուրբ՝ ընդ հարկաւ այլասեռից, եւ անօգնական եւ աննուէր ի մերասերաց. (Շ. ատեն.։)

Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.

Անագորոյնք, աննուէրք. (Հռ. ՟Ա. 31.)