modest, virtuous, chaste, pudic, maidenly, pure;
sober, moderate, temperate, frugal;
discreet, well-behaved.
· Calfa
, ի հլ. (յետնաբար նաև ի-ա հլ.) «ժուժկալ, համեստ, ողջախոհ» ՍԳր. Եփր. թուոց. «մաքուր, անարատ» Ղևտ. ժ. 10. Ա. պետ. գ. 2. «չափաւոր կամ դիւրամարս (սը-նունդ)» Մխ. բժշ. (տե՛ս Seidel, Մխ. հեր. § 38). որից պարկեշտութիւն ՍԳր. Եփր. պհ. պարկեշտաբան Եւագր. պարկեշտագեղ Ա-գաթ. պարկեշտական Ագաթ. Ոսկ. ես. ան-պարկեշտ Ղևտ. ժ. 10 ևն։
ԳԴ պրս. pardagi «պարկեշտ»։ ՆՀԲ լծ. փարգաստ=պրս. փէրքէսդ, իսկ պարկեշտանալ=պրս. bar-kastan «հո-րաժարիլ»։ Գարագաշեան (անձնական)
Այր պարկեշտ՝ նախարար։ Հեզ՝ ցած՝ պարկեշտ։ Զսարկաւ ագունս պարկեշտս, ցածուանս։ Պարկեշտիցն մերոց (անդամոց) չէ՛ ինչ պիտոյ։ Բանք սրբոց պարկեշտ են։ Զպարկեշտս բարբառիմ.եւ այլն։
Քահանայն ընդ զարդարելի ձեւով ընդ պարկեշտիւ եւ ընդ համեստիւ մտցէ. (Փիլ. քհ.։)
Պարկեշտն ի կերակուրս եւ յըմպելիս։ Ո՛վ արբշիռդ ի պարկեշտից. (Խոր. ՟Ա. 23։ Նար. ՟Ը։)
Ընդդէմ պարկեշտացն եւ արդարոց լինի այո. (Իսիւք.։)
Զպարկեշտ զայս եւ զամենագեղեցիկ վկայիցս ասպարէզ. (Բրս. գորդ.։)
Իբրեւ զի գեղեցիկք են բանակք քո յակովբ, եւ պարկեշտ են խորանք քո իսրաէլ. (Եփր. թուոց.։)
Զարժանաւորութիւն եւ զպարկեշտ պարծանս յերկար պահեաց. (Փիլ. բագն.։)
Հասարակաց հօրս այսմիկ, պարկեշտ ալեացս. հեզոյս եւ հանդարտ հովուի. (Առ որս. ՟Գ։)
Դիտել երկիւղիւ զձեր պարկեշտ գնացս. (՟Ա. Պետ. ՟Գ. 2։)
Զատել ի մեջ սրբոց եւ պղծոց, եւ ի մեջ պարկեշտից եւ անպարկեշտից. (Ղեւտ. ՟Ծ. 10։)
very modest.
· Calfa
πάναγνος. pudicissimus, castissimus եւ πάνσεμνος. valde venerandus, magnificus Ամենեւին պարկեշտ. համեստ. ամօթխած. եւս եւ՝ նազելի եւ պատկառելի. ամենայն մեծարանաց արժանի. ամենամաքուր. մեծավայելուչ. փէք հիճապլը. հիճապ էտիլէճէք. հիւրմեթլի.
Ամենապարկեշտ աղջիկն. (Ճ. ՟Ա.։)
Զամենապարկեշտ սրբազնագործութիւն իւղոյն կատարման. (Դիոն. եկեղ. ՟Դ։)
Ի հեզութեան վարդապետութիւնն մեր յամենապարկեշտ. (Սարկ. պատկ.։)
immodest, unchaste, indecent, bawdy, obscene;
dissolute, debauched;
—ս, indecently.
· Calfa
Քննին անպարկեշտիցն բանք. (Մանդ. ՟Գ։)
Պարկեշտացուցանել պանծալի տառիւք զանպարկեշտսն. (Սարկ. լուս.։)
Անպարկեշտ ծաղկեցեալ ալիքս եփրեմի. (Նար. ՟Բ.)
Անպարկեշտ էր կարծել զնոյն ինքն զքսերքսէս ինքնին զգործն կատարել. (Արիստ.։)
Զատանել ի մէջ սրբոց եւ պղծոց. եւ ի մէջ պարկեշտից եւ անպարկեշտից. (Ղեւտ. ՟Ժ. 10։)
ἅσεμνος, incastus, impudicus, inhonoratus, ἁκάθαρτος, immundus, impurus. Օտար ի պարկեշտութենէ. անհամեստ. անամօթ. եւ Անվայելուչ. անմաքուր. աղտեղի. անսուրբ. անդէպ. էտէպսիզ, փիս, եագըշըգսըզ, պէթ.
immodesty.
· Calfa
Ի պարկեշտացուցանել զանպարկեշտութիւնն ապաստան լինին։ Անպարկեշտութեանն պատնէշս բանից շուրջ արկանեն. (Շ. յկ. ՟Խ՟Բ։)
Հետեւեալ լինի զեղխութեանն՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
Նոյնաբանութիւն ելով՝ անպարկեշտութիւն ըն՛բառսն ցուցանէ. (Անյաղթ պերիարմ.։)
ἁκοσμία. invenustas. Պակասութիւն պարկեշտութեան եւ վայելչութեան. անամօթութիւն. անպատշաճութիւն. անշնորհքութիւն. էտէպսիզլիք. էրքեանսըզլըգ.
reserved in one's speech, speaking modestly.
· Calfa
Եթէ ճարտար իցես, յորժամ պարկեշտաբան իցես՝ լաւ է, քան թէ բամեասասէր. (Եւագր. ՟Թ։)
modestly, chastely;
decently.
· Calfa
σεμνῶς honeste եւ այլն. Պարկեշտութեամբ. իբրեւ պարկեշտ. (ըստ ամենայն առման ի հյ. եւ յն).
Իմաստնաբար, եւ պարկեշտաբար, եւ արդարապէս, եւ արութեամբ. (Փիլ. լին. ՟Բ. ՟Է։)
Ուրախ լեր մարիամ կուսական ծննենդեմբդ, զի պարկեշտաբար եւ հոգեւորապէս ծնար զհոգեղենն. (Ճ. ՟Գ.։)
Հեզաբար խօսին, եւ պարկեշտաբար ձեւանան. (Նեղոս.։)
(Նենգաւորն հերովդէս) ի խորհրդականութիւնս հայելով պարկեշտաբար, զտարաժամ հասակացն խորհեցաւ զհունձսն. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)
discreet and modest.
· Calfa
Տեսանէր զչքնաղ եւ զպարկեշտագեղ հասակի նորա զկերպարանսն։ Իբր զիմաստուն եւ պարկեշտագեղ կին լուր ինձ. (Ճ. ՟Ա.։)
composed of virtuous persons.
· Calfa
Որոց ժողովն է պարկեշտ. համախմբեալ ի պարկեշտից.
Սուրբն գայիանէ՝ սանականն հռիփսիմեաւ, եւ պարկեշտաժողով ընկերօքն հանդերձ. (Ագաթ.։)
cf. Պարկեշտ.
· Calfa
Պարկեշտ. եւ Սեպհական պարկեշտի եւ պարկեշտութեան.
Զգաստացեալ՝ պարկեշտականս՝ սրբամատոյց կանայս. (Ագաթ.։)
Պահօքն սրբական, գնացիւքն պարկեշտական. (Հ. փետր. ՟Ժ՟Բ.։)
Իսկ դու ռամիկդ, որ ոչ վարս ինչ պարկեշտականս ունիցիս. (Ոսկ. ես.։)
Որ ոք եւ առցէ զայս դեղ մաղթանաց այսր մատենի պարկեշտականի՝ պաղատել սովաւ. (Նար. ՟Կ՟Զ։)
to be modest, to lead a chaste life, to know how to compose one's demeanour;
to be moderate, reserved or circumspect, to abstain, to be sober.
· Calfa
Բայց եթէ կերակրովք իսկ պարկեշտանայցէ, եւ այլովք անդամօքն ոչ պահիցէ. (Մանդ. ՟Գ։)
Որ ի զոհս հնոյն մերձենային՝ որպիսի սրբութեամբ պարկեշտանային. (Լմբ. պտրգ.։)
Ուղիղ հաւատով պարկեշտանայք. (Կիւրղ. գանձ.։)
Մի է հայր մեր աստուած ասէին. յայսմ պարկեշտանային, ի պատուոյ եւ ոչ յուղղութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 8։)
place of chastity, monastery, holy retreat.
· Calfa
σεμνεῖον semnetum, locus castorum, monasterium. Բնակարան պարկեշտից. ժողովարան հրաժարելոց յաշխարհէ. միայնանոց. վանք.
Տէրունեան տնակ, որ կոչի պարկեշտանոց եւ միայնարան. յորում միայնանալով նոքա՝ զպարկեշտ եւ զնազելի վարուց զխորհուրդսն կատարեն։ Հասարակ պարկեշտանոցս այս՝ յոր յեօթներորդումն գան ժողովին՝ կրկին գաւիթ է. (Փիլ. տեսական.։)
virtuous, modest, pudic.
· Calfa
Սիրօղ պարկեշտութեան.
Երանելին գայիանէ՝ հանդերձ պարկեշտասէր հռիփսիմեաւ. (Ագաթ.։)
Զմաքուր եւ զպարկեշտասէր առագաստ հարսնութեան փեսայացեալ բանին հօր։ Պարկեշտասէր վարուք. (Թէոդոր. կուս.։)
well behaved, brought up in modesty, modest, chaste, virtuous.
· Calfa
ի պարկեշտութեան սնեալ.
Մարիամ սրբուհի, շնորհ աշխարհի՝ պարկեշտասնունդ. (Գանձ.։)
giver of chastity.
· Calfa
Պարկեշտացուցիչ. պատճառ պարկեշտութեան.
Առանց ապականութեան ծնաւ պարկեշտն զպարկեշտարարն. (Ճ. ՟Գ.։)
to render wise or modest, continent or abstinent, to give an air of decency.
· Calfa
Տալ պարկեշտանալ. ճնշել. պահել.
Եթէ զլեզուն ոչ պարկեշտացուցանիցէ. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)
Զմարմնական զգայութիւնսն պահօք եւ աղօթիւք պարկեշտացուցանէ. (Կաղանկտ.։)
Չարն պարկեշտացուցանէ իմն յայնցանէ՝ որ յագահութիւն առաւելաստացութեան ինչ է։ Իշխանք, որոց հոգն է պարկեշտացուցանել եւ հոյակապ առնել զայն ինչ՝ որ շուրջ զմարմնովն է, եւ արտաքոյ բարիք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 211. 217։)
զմանուկն ետ մահուան գովէ, եւ բիւր գուութեմբ պարկեշտացուցանէ։ Ճարտասանի ուրուք եւ կամ բանագրի դժնէի յարմարելով զբանն առ ի լսողացն հիացումն՝ ճայթմամբ իւիք պարկեշտացուցանելով. (Բրս. բարկ. եւ Բրս. գորդ.։)
(Քերթողաց է) պարկեշտացուցանել պանծալի տառիւք զանպարկեշտն. (Սարկ. լուս.։)
Թէ նախ ի հրէից էր երկրպագեալ, կարծիս տային արդեօք, որպէս զի զուրեանցն պարկեշտացուցանել զազգակցութիւն. (Բրս. ծն.։)
Աստուած գոլով բնութեմբ, եւ զմարդոյս պարկեշտացուցանէ բնութիւն, հաղորդ ցուցեալ զնա սրբազանից եւ աստուածայնոցն պատուոց։ Պարծանօք առաքելականօք զսուրբս ձեր գլուխդ պարկեշտացուցանէ. (Պրպմ.։)
Ոչինչ պարկեշտացուցանէ զորս զայս, բայց միայն պատուելն Աստուծոյ փառաւոր չարչարանօքն. (Ճ. ՟Գ.։)
modesty, decency, decent bearing, carriage, demeanour or deportment, honesty;
chastity, pudicity, purity, bashfulness;
moderation, temperance, abstinence, frugality, sobriety;
gravity, stateliness, reverend aspect;
պարկեշտութեամբ, cf. Պարկեշտաբար.
· Calfa
Ի սրբութիւն պարկեշտութեան։ Վասն պարկեշտութեան, եւ հպատակութեան տեառն առանց զբաղանաց։ Առաւել եւս պարկեշտութիւն ունին. (՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 15։ ՟Ա. Կոր. ՟Է. 35։ ՟Ծ՟Բ. 23։)
հակառակ են պարկեշտութիւն եւ զեղխուղութիւն, եւ արդարութիւն եւ անիրաւութիւն. (Դիոն. ածայ.։ Յովսէփ պարկեշտութեամբն, եւ մովսէս օրէնսդրութեմբն. Յճխ. ՟Ղ։)
Զսարսափելի խորհուրդն անխորհրդական զգեստուք կատարեն, եւ զայն ի պարկեշտութիւն անձանց համարին. (Շ. ընդհանր.։)
Ոմանք միօրէ, ոմանք երկպահք պարկեշտութեամբ կատարեն. (Մանդ. ՟Գ։)
Տալ ինձ զպարկեշտութիւն կերակրոյ. (Եփր. աղ.։)
Եթէ զպահոց պարկեշտութենէ (բառն հարցուք). (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ծ։)
Որ ինչ պարկեշտութեամբ, որ ինչ արդարութեամբ։ Ի հնազանդութեան կայցեն ամենայն պարկեշտութեամբ։ Վարդապետութեամբ զանկեղծութիւն ունիլ, զսրբութիւն, զպարկեշտութիւն. (Փիլիպ. ՟Դ. 8։ ՟Ա. Տիմ. ՟Բ. 4։ Տիտ. ՟Բ. 7։)
Այնոցիկ՝ որ տաճարին էին սպասաւորք, շնորհիլ (զերեխայրիս) հանդերձ պարկեշտութեամբ եւ ամենայն պատուով. (Փիլ. քհ. ՟Ծ՟Բ։)
Հետեւեալ լինի ողջախոհութեան՝ բարեկարգութիւն, պարկեշտութիւն, պատկառումն. (Արիստ. առաք.։)
Աստ յուդա սաստէ (մարեմայ) ի դեմս պարկեշտութեան . իմա՛ ըստ յն. բարեպաշտութիւն. Որպէս թէ բարի առնել աղքատաց։
ամենայն ինչ ձեր պարկեշտութեամբ առ արտաքինսն. (՟Ա. Կոր. ՟Ծ՟Դ. 40։ ՟Ա. Թես. ՟Դ. 11։)
Մի՛ ագահութեամբ եւ որկորստութեամբ վարիցիք (ի կերակուրս եւ յըմպելիս), այլ պարկեշտութեամբ եւ օրինաւոր ըստ կարգի կրօնաւորաց։ Պատուէր տամք եւ կանանց ազգի՝ պարեշտութեամբ եւ բարեձեւութեամբ լինել յամենայնի. (Շ. ընդհանր.։)
cf. Պարկեշտ.
· Calfa
Կոյս կամ կին պարկեշտ.
Ուրախացիր պարկեշտուհի մարիան, դուստր աբրահամեան աւետեացն. (Թէոդոր. կուս.։)
modest, bashful, retiring, timid, shy.
· Calfa
«պարկեշտ, ընտանեսէր». մէկ անգամ ունի Գ. մակ. դ. 6 «Ամրածածուկ թօղաձիգ ծնկասէր հարսունք վարսս մեր-կացեալ»։
Որ սիրէ առ տնին նստել ի ծունկս, կամ կապիլ ի տուն պարկեշտութեամբ. ընդասուն. տնասէր.
pooh ! pshaw ! nonsense !.
· Calfa
ՆՀԲ յիշում է թէ «կայ և պրս. փէր-քtսթ, լծ. ընդ պարկեշտ»։ Ուղիղ մեկ-նեց նախ Հիւբշ. ZDMG 35 (1881), 663 և յետոյ Պատկ. Maтep. I (1882), 16։
Ի բա՛ց տար. քա՛ւ լիցի. ո՛չ իւիք. հա՛շա. (կայ եւ պրս. փէքէթ լծ. ընդ պարկեշտ. ) որպէս թէ՝ ձայն հրաժեշտ տալոյ պարկեշտութեամբ յանարժան բանից.
gathered together, close, concentrated;
— ունել, to keep together, to hold collected.
· Calfa
գրի եւ ԱՆՓՈՓ. (լծ. յն. ամֆի՛ շուրջանակի, յամենայն կողմանց. եւ ամֆո՛, լտ. ա՛մպօ երկոքեան) Ժողովեալ ի մի ի չորից կողմանց կամ երկուստեք, կամ երկոքումբք ափովք. հաւաքեալ. զուսպ. պինդ. պարկեշտ. ժողվտած, կծկած. թօրթօփ.
Որոց եւ ամփոփ իցէ տարրն։ Զպարկեշտութիւնն եւ զզգաստութիւնն, զանփոփ հանդերձիկն. (Ոսկ. փիլ. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.
· Calfa
αἱσχρός, τό αἱσχρόν turpis, deformis, inhonestus, probrosus Որ ինչ բերէ զամօթ. ամաչելի. արժանի ամաչելոյ, անվայել. անարժան. յոռի. զազիր. տգեղ. անպարկեշտ. գարշ. եւ գարշելի կամ անարգ ինչ. խպնելու բան. այըպ՝ ութանաճագ շէյ.
Ամօթալի են կեանք հրէից ի մէջ պարկեշտ հեթանոսաց. (Տօնակ.։)
cf. Ամօթլեած.
· Calfa
ԱՄՕԹԽԱԾ ԱՄՕԹՂԱԾ αἱσχυντερός, σεμνότατα , ἀγνός verecundus, pudicus, pudens, honestissimus Գրի եւ ԱՄՕԹՂԵԱԾ, ԱՄՕԹԼԵԱԾ. որ եւ ԱՄՕԹԱԳԵՂ. Գեղեցիկ ամօթով խածեալ կամ խայծեալ. առ գեղեցկութեան եւ պարկեշտութեան շիկնեալ. պատկառոտ. պարկեշտ. ամըչկոտ, խպնկոտ. ութանկան. առլը. ըրզեհլի. ետեպլի. է՛հլի հիճապ. միւետտէպ.
bashfulness, modesty.
· Calfa
ԱՄՕԹԽԱԾՈՒԹԻՒՆ ԱՄՕԹՂԱԾՈՒԹԻՒՆ. σωφροσύνη, σεμνότης, ἀγνεία temperantia, honestas, pudicitia Ամօթխածն լինել. պարկեշտութիւն. զգաստութիւն. պատկառանք. խիպ, խպընկոտութիւն. ութանզանլըգ. հիճապ. ետեպ.
s. pl. cf. Ամօթալիք.
· Calfa
Զամօթոյ մարմինսն ի պարկեշտագոյն կողմանսն թաքուցեալ պահէ. (Կոչ. ՟Դ։)
Ամօթոյքն մեր առաւել եւս պարկեշտութիւն ունին. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Բ. 13։)
visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.
· Calfa
Այցելութեանց բարեզգստից դիտողութեանց։ Ընծայեալ մատուցաւ վիճակն այցելութեան, ի պարկեշտ պատիւ եպիսկոպոսութեան. (Նար. ՟Գ. եւ Նար. խչ.։)
shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.
· Calfa
Պահողի՝ պարկեշտ գոյն, ոչ շառագունեալ անամօթ ծաղկելով. (Բրս. պհ.։)
cf. Անվայել.
· Calfa
ἁπρεπής. indecens, indecorus, ineptus. Որ ինչ ոչ է վայելուչ. անպատշաճ. անպատեհ. անտեղի. անշնորհ. անյարմար. անկարգ. անպարկեշտ. տարադէպ. եագըշըգսըզ. եարաշմազ. պէթ.
modesty, chastity.
· Calfa
Հեռի լինելն ի ցոփութենէ. պարկեշտութիւն. ժուժկալութիւն. զգաստութիւն.
footman, groom, waiter;
servant;
— մոլորակի, satellite.
· Calfa
Զարբանեակս յառաջ քան զիշխանն նազելի եւ պարկեշտ համարին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
redundant, superfluous, excessive;
trascendent;
more, rather;
too much;
— եւս, more, over and above, besides, so much, the more, cf. Աւելի, cf. Առաւելապէս, cf. Առաւելագոյնս, cf. Մանաւանդ;
— քան, more than;
— քան զ—, —ագոյն, more and more, too much;
— եմ, լինիմ, գատնիմ, cf. Առաւելում.
· Calfa
Զի ցուցցէ զառաւել մեծութիւն շնորհացն։ Տալ զառաւել շնորհս։ Վասն առաւել գիտութեանն։ Յառաւել տրտմութենէն, կամ ի սիրոյն։ Առաւել եւս պարկեշտութիւն, կամ պատիւ։ Առաւել եւս պատարագօք քան զնոյնս։ Յառաւել աւետիսն օրինադրեցաւ։ Եթէ թագաւորի, իբրեւ առաւել ումեք (այսինքն առաւելագունի, կամ վսեմագունի)։ Բազմապատիկս եւ առաւելս արասցէ սիրով (յն. բազմապատկեսցէ եւ առաւելուցու). եւ այլն։
who loves virtue or bravery, virtuous.
· Calfa
Յաղագս քո առաքինասէր եւ պարկեշտ հոգւոյդ. (Փարպ.։)
good sense, reason, sensibleness.
· Calfa
որ եւ ԱՌՈՂՋԱՄՏՈՒԹԻՒՆ. σωφροσύνη. modestia, temperantia. Ողջամտութիւն. առողջամտութիւն. ողջախոհութիւն. զգաստութիւն. պարկեշտութիւն. բարեխառնութիւն.
entire, complete;
whole, total;
neat, perfect, exact.
· Calfa
Զիւրոյ ամուսնին դաշն ամբողջ եւ հաստատուն պահեսցէ։ Պահել զպարկեշտութիւնն ամբողջ. (Պիտ.։)
cf. Ամենագեղեցիկ.
· Calfa
Զպարկեշտս զայս եւ զամենագեղեցիկ վկայիցս ասպարէզ. (Բրս. գորդ.։)
very pretty, very handsome, charming, very genteel;
extremely agreeable, most beautiful.
· Calfa
Զպարկեշտս զայս եւ զամենագեղեցիկ վկայիցս ասպարէզ. (Բրս. գորդ.։)
conjugal, matrimonial, nuptial.
· Calfa
Զամուսնական ողջախոհ պարկեշտութեանցն։ Ամուսնական կարգաւորութեամբ՝ որ ըստ բարւոյն կամաց. (Պիտ.։)
marriage, nuptials, wedding;
matrimony, wedlock;
առնուլ յ—, to take in marriage;
եղծանել ըղպսակն ամուսնութեան, to annul or do away a marriage;
գալ յ—, to marry.
· Calfa
Ո՛չ յամուսնութենէ էառ յանձն զայն, այլ ի պարկեշտ կուսէ եւ յանփորձ ամուսնութեան. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)
idle, inactive, indolent, lazy;
ineffectual, inefficacious, ineffective;
unexecuted, incomplete;
uncultivated;
երկիր —, waste land.
· Calfa
limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.
· Calfa
Ամօթոյ անդամք առաւել եւս պարկեշտութիւն ունիցին. (Յճխ. Ի։)
name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.
· Calfa
Ո՛չ ասաց, եթէ այս անուն եւ այս անուն, այլ թէ ամենեքեան։ Զայսմ անուանէ ասէ, եւ զայնմ անուանէ չարախօսեսցուք։ Այս անուն չէ արժանի քահանայութեան, եւ միւսն չկայ պարկեշտութեամբ։ Այս անուն մարդոյ եմ ես։ Այս անուն առն շնորհք։ Այս անուն մարդոյ էին ապարանքս այս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ.։)
not vicious, harmless, void of malice.
· Calfa
Ընտրէ ի թռչնոց զպարկեշտն զտատրակն զանչարն. (Մեկն. ղեւտ.։)
ἅκακος, κόσμιος. mali expers, innocens, modestus. Որ ոչ ունի ի սրտի զչարութիւն. անկեղծ. աննենգ. պարզ մտօք. անմեղ. ամբիծ. բարեսէր. պարկեշտ.
effrontery, impudence, shamelessness;
irreverence, disrespect.
· Calfa
Հետեւեալ լինի զեղխութեան՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
immodest, unchaste, obsccene.
· Calfa
Որ չէ համեստ. անամօթ. անպարկեշտ. խենէշ. լկտի. անհամ բարուք. ետեպսիզ. տադսըզ.
indivisibly, inseparably;
individually.
· Calfa
Որ տռփօղ պարկեշտութեանն է, զյաղագս Յովսեփայ պատմութիւնն անհատաբար ընտրեսցէ (որոճեսցէ). (Բրս. թղթ.։)
freedom from pride, humility.
· Calfa
ἅτυφον. fastu alienum esse, humilitas. Խոնարհութիւն. ցածութիւն. պարկեշտութիւն ի բանս եւ ի զգեստս, եւ այլն.
that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.
· Calfa
Անկեր, անխում, պարկեշտ. (Տօնակ.։)
bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.
· Calfa
Պղծել զնուիրեալ սուրբ անկողինս ընկերի իւրոյ։ Հարազատ ամուսնութեանն պարկեշտ անկողինքն պահին։ Պատուական անկողնեացն միաւորութիւն. (Պիտ.։)
insatiableness, greediness, gluttony.
· Calfa
Անյագութիւն ոչ էր (ի սկզբանէ), եւ այժմ ոչ է պարկեշտից. (Յճխ. ՟Զ։)
purity, unmixed state;
intemperance.
· Calfa
Անխառնութիւն կա՛մ զայն ասէ, որ յայլոց առնու զրկութեամբ, եւ ինքն բնաւին ումեք ոչ հաղորդի. կամ անխառն՝ պարկեշտ անուամբ զխառնակն եւ զպիղծն ասէ, զի ոչ ոք խառնի ի նա վասն աղտեղութեանն։
s. pl. wave, billow, surge, swell of the sea;
gray hairs, old age;
ծաղկիլ ալեաց, խոնարհիլ յալիս, to grow gray-haired, to get old;
ալիս յարուցանել, to agitate the waves;
հերձանել՝ պատառել գալիս, to cleave the waves.
· Calfa
Զստինսն ցուցանէր, եւ առաջի կարկառէր զալիսն։ Եբաց զգլուխ իւր տեկուսա, եցոյց զալիսն։ Առեալ ի պարկեշտ պառաւուն ալեացն մասն ինչ. (Ածաբ. մակաբ. Հ = Յ։ ՃՃ։)
mine, moat;
— հատանել, to mine.
· Calfa
Նմանութեամբ՝ հնարիլ գողանալ զպարկեշտութիւն կամ զամուսնութիւն այլոյ. ապականել. դաւել.
to speak;
to cry out, to exclaim.
· Calfa
Նենգութիւն բարբառիք։ Զպարկեշտս բարբառիմ։ Մեծաբանս սնոտեաց բարբառեալ։ Հարցուկք բարբառեցան աշխատութիւնս եւ այլն։
temperance;
temperature, moderation, modification, mitigation;
— օդոց, temperature of the air.
· Calfa
good order, organization;
reform, reformation;
discipline;
policy.
· Calfa
Հետեւեալ լինի ողջախոհութեան՝ բարեկարգութիւն, պարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
of a good shape, well made, genteel;
graceful.
· Calfa
εὑσχήμων decorus, honestus Վայելուչ ձեւով. բարետեսիլ. պարկեշտ. համեստ.
nourishment, food.
· Calfa
Օրինադրեցին (ի պահս) պարկեշտիցն զանաւելորդ բուտն ըստ մեր տկարութեանս, այլ ոչ փափկութիւն մարմնոյ. (Պիտառ.։)
cf. Ըմբռնեմ.
· Calfa
Կորուսանէ սատանայ զպահս պահողին, եթէ զանպարկեշտաբար բռնիցէ. (Եփր. պհ.։)
diverse, different, various, distinct.
· Calfa
Համբաւն հռչակեալ պարկեշտութեան զանազան գեղեցկութեան Հռիփսիմեայ. (Ագաթ.։)
intrigue, affair, traffic;
occupation;
evagation, distraction;
motion;
care.
· Calfa
Վասն պարկեշտութեան, եւ հպատակութեան Տեառն առանց զբաղանաց. յն. անզբաղ. ἁπερισπάστως (՟Ա. Կոր. ՟Է. 33։)
second;
secondary, accessory;
secondly, in the second place;
— օրէնք, Deuteronomy;
—ք, bigamists;
— անգամ, once again, once more, a second time.
· Calfa
Երկրորդաց սա հասցէ. բայց սակայն երկրորդքն եւ նոքա մեծամեծք են։ Անձին իւրում ետ զնախնեացն պտուղս, եւ զաստուած ամբարշտաբար երկրորդաց արժանի արար։ Որք ոչ կարեն զառաջինսն նահատակութեանցն առնուլ, երկրորդիցն արժանի լինին։ Առաջնոցն ախտք՝ երկրորդիցն են պարկեշտ ողջամտութեան պահպանութիւնք. (Փիլ.։)
amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.
· Calfa
Նոյնպէս եւ զսարկաւագունս պարկեշտս, մի՛ երկբանս. (՟Ա. Տիմ. ՟Գ. 8։)
to bring up, to educate, to instruct, to train up, to discipline.
· Calfa
Միանձունք զորովայնս դաստիարակեցին պարկեշտութեամբ. (ՃՃ.։)
patient;
abstinent, sober, continent, temperate, chaste;
— կեանք, continence;
— լինել or կալ cf. Ժուժկալեմ.
· Calfa
ἑγκρατής continens, temperans. Որ ժոյժ ունի ի հեշտալեաց. պարկեշտ, զգաստ. ողջախոհ. եւ Պահեցօղ, սակաւապէտ. ճգնօղ. զինքը զսպօղ.