Platonic;
— սէր, platonic love;
Platonist.
Ատտիկոս պղատոնիկեան ճանաչէր. (Եւս. քր. Բ։)
Եւ որ ինչ ակն է պղատոնի.
Զպղատոնականն համարձակագոյն այժմ բարբառիմ։ Եւ այսոքիկ պերճ եւ պայծառ՝ պղատոնականքն իբր եղանիլ բանք. (Խոր. Ա. 35։)
Արիստոտէլէս ըստ պղատոնականին հետեւ իւր բանից. (Ճ. Ա։)
cf. Պղատոնական.
platonism.
to speak;
to cry out, to exclaim.
Զպղատոնականն համարձակագոյն այժմ բարբառիմ. (Խոր. ՟Ա. 32։)
idea, kind, sort, form, model;
—ք, Ides.
hearing, ear;
hall of audience, auditory;
university.
Փիղ ետ զորդի իւր ցպղատոն՝ ուսանել իմաստասիրութիւն. եւ նա զառաջինն հրահանգէր զնա գճիլ ի լսարանին. (Մխ. առակ.։)
soliloquy, monologue.
Յասելն պղատոնի ի տիմէի տրամաբանութեանն, յորում ինքնախօսութիւն առնէ վասն արարածոցս. (Լմբ. յանառակն։)
chief of authors or prelates.
Ի մերոց առաջնորդապետաց եւ վերակացուաց իմաստասիրութեան՝ ի պղատոնէ ասեմ, եւ յարիստոտէլէ. (Անյաղթ պորփ.։)
name, title;
diction, elocution;
tale, recital.
valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.
Զառաքինութեանն զոստս քրտամբք եւ աշխատութեամբք պղատոն ասաց բուսանիլ. (Պիտ.։)
power;
authority, vigour, valour, heart, courage, nerve, force, spirit, faculty;
corroboration, supply, reinforcement, aid, energy, efficacy, virtue;
resource;
sense, meaning, signification;
weight, importance;
prodigy, miracle, virtue;
army;
person;
distinct substance or person;
—ք երկնից, the angels;
celestial bodies, stars, etc;
—ք մտաց, the faculties, qualities of the mind;
Տէր զօրութեանց, the Lord of hosts;
այր, կին զօրութեան, valorous man, virtuous woman;
ըստ առն եւ — իւր, as the man is, so is his strength;
դու՞ ագուցեր ձիոյ —, hast thou clothed the horse with strength ? զինու զօրութեամբ, with arms;
by main strength;
գիտել զ— արուի, to lie with a man;
զօրութեամբ, powerfully, emphatically, understood, by virtue of, with all one's strength;
բարձրացո զօրութեաթբ զբարբառ քո, lift up thy voice loudly;
սիրել յամենայն զօրութենէ, to love with all one's heart;
անկանել ի զօրութենէ, to be weakened or exhausted;
— խաչի քո Քրիստոս, զի ..., upon my faith! i faith!
square;
force;
— անգործութիւն, vis inertiae;
դիմակալ —, resistance force;
ելեքտրական —, electric force;
զուգահեռական —, parallel force;
կեդրոնական —, central force;
կեդրոնախոյս —, centrifugal -;
կեդրոնաձիգ —, centripetal force;
կենդանի —, vis viva;
կենսական —, vital power;
ձգողական —, attractive power;
մադնիսական —, magnetic force;
մասնկային —, molecular force;
շարժիչ —, motive force;
վանողական —, repulsive force;
օդընկէց —, projectile force.
to abject, to humble.
Յորժամ զնորա մեծարոյ կարիսն (զպղատոնի պատիւն) գձձեսցուք. (Եզնիկ.։)
to be debased, to become abject or contemptible.
Յորժամ զնորա մեծարոյ կարիսն (զպղատոնի պատիւն) գձձեսցուք. (Եզնիկ.։)
to kneel down, to sit squat.
to taste of, to relish, to like;
to love, to take pleasure in;
to desire, to aim at;
ոչ —, to take a disgust for or to;
Թէ ախորժէք, if you please.
without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
that cannot be created.
laughable, funny, ridiculous, ludicrous, burlesque.
Եւ ոչ որպէս պղատոն, որ զծղրալից զվարս իմն հաստատէր։ Քանզի զմարդիկն լինել կորուսին, յածեալ շրջին կուտել անձանց այլուստ զյաճախ ծաղրալից փառսն։ Միովն ծաղրալիցս (կամ ծաղրաստ), եւ միւսովն ատելիս առնէ։ Սեղանս արծաթի, եւ զայլ ամենայն ծաղրալիցս յաճախեն մարդիկ. (Ոսկ. մտթ.։)
point, rule, guidance.
Արիստոտէլ ոչ հեղգացաւ բացակապտել զհնարս բանից ի նոցունց իսկ յիրողութեանց, եւ կիտակս՝ այս ինքն է կանոնս առնել ... էին կտակք եւ հնարք հաւաքաբանութեան ի ժամանակս պղատոնի։ Առաքինիքն եւ մեծքն բնութեամբ ոչ ունին պէտս կիտաց (կամ կիտակաց) ... ինքեանք կիտակք յետ նոցայցն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
marble-roofed.
պղատոնական պաղպաջուն կճեայարկ տաճարացն լուսափայլն ձեղուն. (Անան. եկեղ։)
orator, rhetorician, rhetor, eloquent person.
peripatetic;
academician.
Ճեմական կոչեցաւ արիստոտէլ, վասն զի պղատոնի տակաւին եւս կենդանի գոլով՝ ոչ իշխէր նստել եւ ուսուցանել, այլ ճեմէր. (Անյաղթ պորփ.։)
hydra.
Զհիդրայ կնոջէ ումեմնէ պատմէ պղատոն, թէ անհնարին սոփեստէս էր. (Եւս. քր. ՟Բ։)
academy;
university, faculty.
Քսենոկրատէս եւ արիստոտէլ պղատոնի էին աշակերտք. որք եւ յետ նորա փոխանորդք եղեն համալսարանի նորա. (Նոննոս.։)
to prepare, to fit up, to provide with, to furnish, to stock.
Վասն զի բազում իրս պղատոն աստուածաբանէ, եւ վասն աստուածաբանութեանն կահաւորի. իսկ ուսումնականն կահաւորի վասն այնոցիկ, որք ենթակայութեամբ նիւթաւորք գոն. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
cf. Կահաւորեմ.
Վասն զի բազում իրս պղատոն աստուածաբանէ, եւ վասն աստուածաբանութեանն կահաւորի. իսկ ուսումնականն կահաւորի վասն այնոցիկ, որք ենթակայութեամբ նիւթաւորք գոն. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
conveniency;
— համարել, to judge suitable.
Վասն զի բազում իրս պղատոն աստուածաբանէ, եւ վասն աստուածաբանութեանն կահաւորի. իսկ ուսումնականն կահաւորի վասն այնոցիկ, որք ենթակայութեամբ նիւթաւորք գոն. (Սահմ. ՟Ժ՟Զ։)
collective.
Հաւաքականաց յիրողութեանց։ Ըստ հաւաքականին միայն, եւ կամ ըստ բոլորին։ Ստոյիկեանքն ասէին մասն գոլ հաւաքականն՝ իմաստասիրութեան, իսկ արիստոտէլականքն գործի. իսկ պղատոնականքն ե՛ւ գործի ե՛ւ մասն։ Հաւաքականն նիւթ ունի զձայնս, իսկ կատարումն զապացոյցն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
illustrious, famous, distinguished, celebrated, renowned;
elegant, magnificent, excellent;
pompous, sumptuous, fine, rich, superb;
proud, haughty, stiff and starched;
— or —ս, proudly, haughtily;
pompously;
— եւ պաճոյճ, richly and magnificently;
—ս խօսել, to speak elegantly.
Եւ այսոքիկ պերճ եւ պայծառ՝ պղատոնականքն իբր եղանիլ բանք. (Խոր. ՟Ա. 1։)
quotidian, daily;
continual;
assiduous, frequent;
cf. Հանապազ;
— պատարագ, perpetual sacrifice.
Էր նա հանապազորդ ի գիրսն պղատոնի. այսինքն միշտ դեգերէր, կամ հանապազորդէր. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 18։)
portico, porch.
Ոչ ի պղատոնէ կամ յայնպիսեացն, այլ ի ստոյիկեան իմաստնոցն. (Լմբ. իմ.։)
object serving to contain another or others, trunk, box, case, scrutoire, sheath, scabbard, cover;
*vestry-room;
— նամակի, envelope, cover;
— թղթոյ, pocket-book, portfolio.
cf. Պահապանապետ.
limpid, pure;
splendid, shining, bright.
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
cf. Պաղապանծ.
Նուաղեաց եւ պղատոնական տաճարացն լուսափայլն ձեղուն, եւ յատակք յախճապակեալք. որ եւ յաթենականն յաւէտ պարծանք, եւ պերճութիւնքն պաղապանծականք եւ այլն. (Անան. եկեղ։)
shining, sparkling, brilliant.
to speak floridly.
florid style;
elegance of expression.
sooner;
prior, before;
քան զբանն — եղեւ գործն, no sooner said than done.
cf. Պօզլախ.
Գովելիք (ձիոց) ի գոյներն երեք են. պղատոն իմաստունն (գովէ նախ) զպոզն, եւ ի յետ զհնդիկն, եւ ապա զքումայթն. (Վստկ. ՟Յ՟Է։)
assembled in great multitudes or flocks, very numerous.
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
Սեռ է, որ ըստ յոլովից տարբերեցելոց տեսակաւ՝ ի ն՝երում զի՛նչ էն ստորոգեալ։ Յասելն՝ ի ն՝երում զինչ էին, որոշէ ի տարբերութենէ (որ է ի ն՝երում որպիսի ինչ), ի յատկէ եւ ի պատահմանէ (որ են ն՝երում որպիսի)։ Այս սեռ ի ն՝երում զինչ էումն ստորոգի. իսկ պղատոնականքն սեռք ի ն՝եր որպիսի ինչ էումն ստորոգին. եւ ն՝եր որպիսի ինչ էն ընդ որակութեամբ է. (Անյաղթ պորփ.։)
primary instruction.
recant, to retract, to withdraw, to drive back, to revoke;
to stop, to suspend, to hinder.
connexion, coherence.
near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.
Ասելով զպղատոն աթենացի՝ (յայտ արար) զհուպ սեռ հայրենեաց. (Անյաղթ պորփ.։)
rhetorically, eloquently.
to put one's hand to, to undertake, to try, to attempt;
to lay hands on, to make an attempt, to attack, to encroach;
to argue, to reason, to dissert, to descant.
Յետ ձեռնարկութեան պղատոնականացն՝ ինքեանք ձեռնարկեն բաժանել. (Սահմ. ՟Ի՟Ա։)
to inscribe, to write upon, to entitle;
to ascribe;
to compose.
knowledge, erudition, science.
to enter, to introduce oneself.
pardon;
— խնդրել, to beg pardon or forgiveness, to apologize.
Սեռ է, որ ըստ յոլովից տարբերեցելոց տեսակաւ՝ ի ն՝երում զի՛նչ էն ստորոգեալ։ Յասելն՝ ի ն՝երում զինչ էին, որոշէ ի տարբերութենէ (որ է ի ն՝երում որպիսի ինչ), ի յատկէ եւ ի պատահմանէ (որ են ն՝երում որպիսի)։ Այս սեռ ի ն՝երում զինչ էումն ստորոգի. իսկ պղատոնականքն սեռք ի ն՝եր որպիսի ինչ էումն ստորոգին. եւ ն՝եր որպիսի ինչ էն ընդ որակութեամբ է. (Անյաղթ պորփ.։)