Definitions containing the research սոս : 567 results

Բոնոս

s.

wild ox.

· Calfa

NBHL (2)

Լինի ի դաղմատիա գազան մի՝ որպէս զեզն, բոնոսոս անուն, որ զկոյն ձգէ որսականացն եւ այրէ. (Խոր. աշխարհ.։ Զնոյն երկրորդէ Վանականն. (այլ գրիչք վրիպակաւ ունին բնինոս, կամ բոնոնոս).)

Իբրեւ զբոնոսն՝ նման եզին, եւ այլն։ Են կենդանիք՝ որ ի ջրոյ ոչ ծախին, որպէս զեպենէսն ասեն, եւ զբոնոսոս գազանն. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. ել.։)


Բութ, բթի

adj. gr.

blunt, dull, whose edge is worn;
stupid, heavy;
— անկիւն, obtuse angle;
—, — շեշտ, ոլորակ, grave accent.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զբարբառոցն սաստկութիւնս ոլորմանցն՝ եօթն դէպ եղեւ գոլ. շեշտ, բութ, պարոյկ, թաւ, սոսկ, երկար, սուղ. (Փիլ. այլաբ.։)


Բունեմ, եցի

vn.

to nestle, to make ones nest;
to place one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Երրորդ բոյնք՝ ըռնգունք. ի սոսա բունեալ են հոտոտելիք. (Փիլ. լին.։)


Բունիմ, եցայ

vn.

cf. Բունեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երրորդ բոյնք՝ ըռնգունք. ի սոսա բունեալ են հոտոտելիք. (Փիլ. լին.։)


Բուռ, բռոյ, ով

s.

lime;
plaster;
varnish.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոսին բերի ասելն.


Բուռն, բռան, բռամբ

s. adj. adv.

fist;
hand;
violence, force, tyranny;
tyrant, usurper;
impetuous, furious, fiery, spirited, energetic, unruly, vehement, vigorous, angry, enraged, tyrannical, predominant, powerful;
violently, ardently;
with violence;
— մի, a handful;
— առնել՝ լինել՝ ի վերայ դնել, to force, to offer violence;
— հարկանել, to undertake;
ի — արկանել, առնուլ, զբռամբ, ածել, արկանել, ընդ բռամբ ունել, to take, to grasp, to arrest;
to rule, to conquer, to subjugate;
— հարկանել զօձեաց, to take by the nack;
ի բռին ունել, դնել զոգի or զոդիոն, to risk, to hazard, to expose one's self to peril;
ի — գալ, անկանել, to be taken, seized, arrested;
— դէպ or դէպ ունել, to aim at.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ձեզ, ո՛վ բռունք, են բանք իմ։ Բռունք ժողովրդոց։ Բռունք սոսկալիք։ Բռունք ինեւ ունին զերկիր.եւ այլն։


Գազանամարտ

adj. s. that fights with wild beasts;
combat and place to combat with wild beasts;
— ի լնել, to combat with wild beasts.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գազանամարտի լեալ էի յեփեսոս. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Է. 32։)


Դժուարադէպ

adj.

rare, extraordinary, that happens with difficulty.

· Calfa

NBHL (1)

Զյոյժ զսոսկալի եւ զդժուարադէպն. (Պիտ.։)


Դժպհի

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

· Calfa

NBHL (1)

Առ պատերազմունսն դժպհիս ունէին զսոսա. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Դիւրահամար

adj.

that can be easily related.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ռամկի ումեմն, այլ եւ մեծ թագաւորի դիւրահամարս թերեւս գտանել զսոսա. (Պղատ. սոկր.։)


Դիւրաւ

adv.

easily, with facility, at pleasure;
pliantly;
currently.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ լութեալ՝ եւ այլքն դիւրաւ իմասցին. (Աթ. ՟Ա։)


Զակատիմ, եցայ

vn.

to be extremely fond, to become excessively affectionate, to love with too much passion, to bend ones whole soul to;
to get furious;
— ի խաղս, ի զբօսանս, to give one's self up to gambling, to pernicious amusement;
— զհետ գեղարուեստից, to be devotedly fond of the fine arts.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսոսիկ մոլեալ եւ զակատեալ. (Խոր. առ արծր.։)


Զարհուրիմ, եցայ

vn.

to be frightened, terrified, to dread, to be much afraid, to tremble, to be alarmed;
to be confounded.

· Calfa

NBHL (1)

ἑξίσταμαι, θαμβέω, θραύω , ἑκδειμάτομαι, καταπτύσσομαι, ἑκβλαβέομαι terrefio, terreor, horreo, obstupefio, vereor Արհաւիրս կրել. զահի հարկանիլ. ահաբեկ լինել. սոսկալ. սարսափիլ. դողալ. ափշիլ. հիանալ. արտաքոյ անձին լինել. խուճապիլ, տագնապիլ. խիստ վախնալ, լեղին պատռիլ.


Գեղեցկագոյն

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկագոյն ասացեր, եւ ներել պարտ է սոսունց։ Գեղեցկագոյն ասացեր. արասցուք իսկ՝ իբրու ասեսդ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ։)


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ արդ ինքեամբ գեղեցկանայի իսկ, եւ պանծանայի թերեւս, եթէ զայսոսիկ գիտէի. (Պղատ. սոկր.։)


Գեղջուկ, ջկաց

s. adj.

peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.

· Calfa

NBHL (1)

χωρίτης rusticus, rusticanus, ἱδιώτης privatus, plebejus, unus e vulgo որ եւ ԳԵՂՋԵԱՅ, ԳԵՂՋԱՅԻՆ. Գեղական. շինական. եւ Գռեհիկ. ռամիկ. սոսկական. անկիրթ. տգէտ.


Երկու, կուց, կոքումբք, երկուք

adj. adv.

two;
pair;
second;
besides, moreover.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկուսս զայսոսիկ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկրորդաբար

adv.

secondarily, accessorily.

· Calfa

NBHL (1)

Երկրորդն երկրորդաբար զայսոսիկ զնոյնս ունելով. (Պղատ. տիմ.։)


Եւս

conj. adv.

also, still, more;
— առաւել, the more so;
— քան զ—, more and more, instantly.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ե՛ւս քան զսոսին բաւես։ Նաեւ եւ ե՛ւս քան զայս։ Ե՛ւս քան զսոյն։ Զե՛ւսն քան զսահման. (եւ այլն. Նար.։)


Երկբայութիւն, ութեան

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գտաւ երկբայութիւն ի սոսա (ի թարգ. եօթանասնից). (Վրդն. սղ.։)


Երկեցուցանեմ, ուցի

va.

to intimidate, to frighten, to terrify, to cast down;
to startle.

· Calfa

NBHL (1)

Արի՛ եւ երկեցո՛ զսոսա օրինօքն տեառն աստուծոյ». ուր գրեալ է ի բազմաց. Եւ կեցո՛։


Դասապետ, աց

s.

the first of an order or class;
chorister, precentor, master of the choir.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրավարք, հեծելապետք, եւ ազգագլուխք, եւ հետեւակ ցեղիցն դասուց զարդարողք ... որպէս եւ բազումք, դասապետս մականուանեն զսոսա սոցունց։ Զօրավարացն եւ դասապետացն, եւ այլն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դասապետութիւն, ութեան

s.

office of a master of the choir;
hierarchy.

· Calfa

NBHL (1)

Կայիւք շուրջ զաստուծոյվ տարեալ անընդմիջապէս ասէ զառաջինս դասապետութիւնս զայսոսիկ. (Մաքս. ի դիոն.։)


Գալարեմ, եցի

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրու շարժմամբ առ միմեանս՝ գալարելով զսոսա, եւ գալարեալ շուրջ զմիմեամբք եւ ի յիրար մտանելով. (Պղատ. տիմ.։)


Ժողովարան, աց

s.

council-hall;
committee-room;
club, club-house;
paradise;
church;
synagogue;
mosque;
Ecolesiastes.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ միշտ խոստովանին երկուց ժողովարան. (Սհկ. կթ.։)


Ժողովրդապետ, աց

s.

rabbi;
parish priest, archpriest.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ ընթեռնլոյ զօրենս եւ զմարգարէսն՝ առաքեցի առ նոսա ժողովրդապետքն։ Կրիսպոս ժողովրդապետ հաւատաց ի տէր ամենայն տամբ իւրով։ Առեալ ամենեցուն յունացն զսոսթենէս ժողովրդապետն՝ հարկանէին առաջի ատենին. (Գծ. ՟Ժ՟Գ. 18։ ՟Ժ՟Ը. 8. 17։)


Իբրու

prep. adv. conj. as, so that, like;
when;
almost, nearly;
—, — այն թէ, — եթէ՝ թէ, as if, in some way;
— զի, as, because;
— ոչ եթէ cf. Իբրեւ ոչ եթէ.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ եւ յիսուսին այնպիսի էին մահն եւ չարչարանքն իբրու սոսկ մարդոյ, զիա՞րդ կարացին զամենայն բնութիւնս մարդկան վերստին ապրեցուցանել։ Խրատ եւս մատուցանէ իբրու նախնոյն մեր ադամայ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ. ՟Ը։)


Իմանալի, լւոյ, լեաց

adj.

intelligible, comprehensible, perceptible, conceivable;
intellectual, intelligent;
—ք, spiritual intelligences;
— է, it is to be understood, it means.

· Calfa

NBHL (1)

զայսոսիկ զվերասացեալսդ իմանալեօք տեսեալ ի հեռուստ ժամանակաց. (Շ. բարձր.։)


Իմաստասիրական, ի, աց

adj.

philosophical.

· Calfa

NBHL (1)

Զորոց սղբութիւն իմաստասիրական հեզութեամբ տանէր սոսթենէս. (Ոսկ. գծ.։)


Իմնապէս

adv.

in some manner.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ինչ իմնապէս ունել թերեւս ճառեսցի ինչ առ այսոսիկ. (Արիստ. առինչ.։)


Ինքնագիր

adj. s.

original, autographic;
autograph, original manuscript.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եւսի ձեռն անգիտութեան ինքնագիր (կամ ընքնագիր) լիցինիմ, եւ ոչ նորաձեւեմ զայսոսիկ։


Ինքնակամութիւն, ութեան

s.

spontaneousness, voluntariness, free will.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յինքնակամութենէ մեզ ի վերայ բերեալ. (Բրս. թղթ.։)


Ինքնահրաման

adj.

self-acting, independent, spontaneous.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ընդ սոսայս անցանէ զօրութիւն. ինքնահրաման իմն ունի զյարձակումն յառաջակամ շնչով. (Նիւս. կազմ.։)


Գերաշխարհիկ

cf. Գերաշխարհ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սոսա ոչ պատրին միտք գերաշխարհիկ ամբարձեալք. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Ե։)


Գլխաւորեմ, եցի

va.

to finish, to end, to terminate;
to abridge, to reduce.

· Calfa

NBHL (1)

Մեք եւ զայսոսիկ գլխաւորեսցուք՝ ի թիւս բաժանեալ յաղագս դիւրայիշատակութեան. (Առ որս. ՟Ե։)


Գլուխ, գլխոց

s.

head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.

· Calfa

NBHL (1)

Պա՛րտ է գրեթէ յամենայն իրողութիւնս զչորս զայսոսիկ խնդրել գլուխս. (Սահմ. յռջբ։)


Գռեհիկ, հկաց

adj. s. plebeian, clownish, rude, coarse;
peasant, clown.

· Calfa

NBHL (1)

ἁγοραῖος, ἁγοραῖος plebejus, forensis Ռամիկ՝ որ ի գռեհս շրջի. սոսկական. շինական. աշխարհիկ. տխմար.


Դողութիւն, ութեան

s.

trepidation;
start;
shudder, horrour;
convulsive motion;
whim;
shiver, shivering;
ի դողման լինել, կալ, զդողման հարկանիլ, to tremble;
ահիւ եւ դողութեամբ, with fear and trembling;
եմուտ — յոսկերս իմ, (the shudder penetrated to my bones), I trembled with fright, I shuddered with fear;
— կալցի ի քէն զլերինս, at thy presence the mountains will tremble;
— երկրի, earth-quake.

· Calfa

NBHL (3)

ԴՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՈՂՈՒՄՆ. τρόμος, πάλος tremor, commotio Դող. դողալն. երերումն. սարսումն. սասանութիւն. եւ Սարսռումն. սոսկումն. ահ եւ երկիւղ.

Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։

Մեռանէր ի դողմանցն (այսինքն սոսկալի իրաց), որ լինելոց է յայնժամ։ Դողմունս անհանդուրժելիս. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)


Դողումն, ման

s.

cf. Դողութիւն.

· Calfa

NBHL (3)

ԴՈՂՈՒԹԻՒՆ ԴՈՂՈՒՄՆ. τρόμος, πάλος tremor, commotio Դող. դողալն. երերումն. սարսումն. սասանութիւն. եւ Սարսռումն. սոսկումն. ահ եւ երկիւղ.

Ցնծացէ՛ք առաջի նորա դողութեամբ։ Ահիւ եւ դողութեամբ։ Դողումն եւ սոսկումն պատահեցին ինձ։ Դողումն կալցի զամպարիշտս.եւ այլն։

Մեռանէր ի դողմանցն (այսինքն սոսկալի իրաց), որ լինելոց է յայնժամ։ Դողմունս անհանդուրժելիս. (Վրք. հց. ՟Դ. ՟Ի՟Բ։)


Դոյզն

adj.

very little, exiguous;
small;
frivolous, light;
— ինչ, very little;
pinch, drop.

· Calfa

NBHL (1)

Սակաւ ուրեք երբէք. (նուազ. լոկ. սոսկ.)


Դուզնաքեայ, քէից

adj.

little, very little, moderate, small, light, thin.

· Calfa

NBHL (1)

βραχύς, -ύτερος, -ύτατος, ἕλαττος, ἕλασσος, ἤττον, τυχόν minor, brevior, tenuis, vilis, vulgaris Դոյզն եւ չնչին. փանաքի. փոքր. թեթեւ. սուղ. յետին. նուաստ. հասարակ. սոսկական. հարեւանցի. սակաւագին. գծուծ. աննշան. անշուք (իր, եւ անձն).


Եզերանամ, ացայ

vn.

to terminate, to finish;
to confine.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)


Եզերեմ, եցի

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)


Եզերիմ, եցայ

vn.

cf. Եզերանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն իմաստասիրական ձայնք յայսոսիկ բարբառս եզերին. (Անյաղթ պորփ.։)


Եթեր, աց

s. chim.

ether;
heaven;
ether;
— ծծմբական, sulphuric -;
— քացախական, mpyreumatic acetic spirit.

· Calfa

NBHL (1)

Եթերն զայսոսիկ աստուածայինս պարառեալ լինի մարմինս (աստեղաց). (Արիստ. աշխ.։)


Ենթակայանամ, ացայ

vn.

to subsist;
to exist.

· Calfa

NBHL (1)

Ենթակայացաւ, եթէ միայն ի սոսկ մտածութեան կայ. (Պորփ.։)


Եպենէս

s.

pinna-marina.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովային կենդանի՝ կամ խեցեմորթ, որ ասի տոկալ ի հուր. (շփոթելոյվ զյատկութիւնս կոնքեղի կամ պինայի ընդ բոնոսոսի եւ ամիանդայ)


Երգիոն, աց

s.

organ;
— հարկանել, to play on -.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ յերգիոնն արուեստապետն ընդ մի բերան փչէ, եւ բազմութիւն փողոցն հասարակ գոչեն, ոմն սոսկ, ոմն թաւ ... ըստ ձեռին շարժողին ընտրութիւն ձայնիցն երեւին, եւ գործին մի է. (Մամբր. ի ղզր.։)


Երես

s. geom.

visage, face, look, countenance, mien, air;
forehead;
exterior, surface;
person;
eyes, sight;
body;
reputation, honour, respect;
meaning, sense, explanation;
mask;
— կօշկաց, vamp;
վերին —ք յարկաց, roof;
— եւ աստառ, outside and lining;
— դրոց, page;
—ք մի հողոյ, stratum, layer, bed;
ոչ —ք ինչ երեւելիք էին, they were not remarkable or important personages;
եւ քո —ք երթիցեն առաջի նորա, and thou shalt be in their midst or among them;
ըստ ժամանակի եւ —աց, according to the period and people;
զ—օք ջուրց, at the water's level;
upon the face of the deep;
զ—ն քարի տացէ, so much the worse for him;
to his harm or damage;
հոտոյ ընդ —ս հարկանիլ, to perceive the odour, bad smell, stink;
տալ զ—ս խնդրել զտէր, to turn his face towards, to seek God, to be converted;
զ—ս հաստատել, դնել, to turn towards, to go to, cf. Դիմեմ;
դնել զ—ս իւր առնել ինչ, to turn the mind or attention towards, to form or conceive an idea;
—ս առնել, to have regard for, to respect, cf. Ակնածեմ;
յ—ս բերել, գալ, to manifest, to show, to display, to make known, to discover;
to appear, to present one's self;
յ—ս անկանիլ, to appear;
անկանել ի վերայ —աց, to fall prone, to prostrate one's self;
խոնարհիլ անկանիլ —աց, to sulk, to be in ill humour;
ելանել յ—աց ուրուք, to go out of the presence of;
յանդիման լինել միմեանց —օք, to see one another, to meet;
թաքչել յ—աց ուրուք, to hide or conceal one's self, to keep out of sight of some one;
հատանիլ քնոյ յ—աց, to have the sleep broken or troubled, to be unable to sleep more;
ակն առնուլ —աց ուրուք, to honour, to respect a person;
ի խոնարհ կախիլ —աց, to knit one's brows, to be melancholy, to frown, to look displeased, sullen or vexed;
զ—ս ծռել, to make wry faces;
առնուլ զ—ս ուրուք, to assume the appearance of some one, to sustain a part or character, to bear a part;
յ—աց, for, on account of;
յ—աց նորա, for his sake;
յ—աց հօր քոյ, from your father, in your fathers name;
առաջի —աց Տեառն, in presence or before the face of God;
յերեսս, to one's face;
in the face of, cf. Առաջի, cf. Յանդիման;
—, —, առ —, face to face;
man to man;
ինձ — արա, I entreat you! listen to me! do me the favour! առ —ս, ի վերին, externally, apparently;
բացաւ —օք, with the face uncovered;
unmasked (man), unveiled (woman);
barefaced, impudent;
frankly, openly;
ընդ — ամենայն —ս երկրի, over or throughout the whole earth;
հաց —աց, cf. Առաջաւորութիւն;
օծանել զ—ս անոյշ իւղով, cf. Իւղ;
որով —օք, with what an air ! with what audaciousness! ազնիւ —օք, of a handsome countenance;
երեսս առնում, cf. Անձնաւորեմ. area, superficies, surface.

· Calfa

NBHL (1)

Երեսաց՝ տեսանելն, լսելեաց լսելն։ Որպէս ծակք իմն են եւ բոյնք՝ աչք. եւ ի սոսա որջացեալ են երեսք։ (Ի ծերս) ընդ աղօտ՝ երեսք, եւ ականջք՝ դժուարալուրք։ Խոհականութիւն՝ երեսք ելով մտածութեան. (Փիլ.։)


Երեք, երից, երիւք

adj.

three;
three times;
third.

· Calfa

NBHL (1)

Երիս խորհուրդս սոսկալիս ի քեզ տեսին աստուածածին. (Շար.։)