militia, arms, profession of war;
army;
armament;
tactics;
soldiership;
մտանել, գրիլ ի —, to enlist;
— հրեշտակաց, զուարթնոց, անմարմնոց, choir, or host of angels.
· Calfa
Ես բազում գլխոց զզինուորութիւնս զայս ստացայ. իմա՛ զազատութիւն քաղաքացի գոլոյ Հռովմայ։
Մերս զինուորութիւն ունի սաղաւարտ զարդարութիւն եւ զյոյս բարեաց. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Կատարել զպարտս զինուորութեան։ Այնպիսի պատուական զինուորութիւնն հասանէր ի չարաշուք անարգութիւն. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ։)
Որոշէ կարգս զինուորութեանց։ Պաշտօնէիցն զինուորութիւնք, եւ նահապետքն. (Խոր. ՟Բ. 7. 57։)
Զինուորութիւնք վերնականաց։ Զինուորութեամբ զուարթնոցդ։ Նախամարտիկն զինուորութիւն երկնային պարուն։ Խափանեսցին ամենայն դիմամարտութիւնք զինուորութեանց դժնեայ մատնչին. (Նար.։)
Ոչ (ետու) աջոյս իմ զինուորութիւն, եւ ոչ ահեկիս պարածածկութիւն. (Նար. ՟Կ՟Ը։)
to take up arms, to fly to arms, to arm one's self;
to oppose;
to take up the profession of arms;
ո՞սք երբեք զինուորիցի իւրովք թոշակօք, who goeth a warfare any time at his own charges ? զի գու զինուորիցիս նոքօք զգեղեցիկ զինուորութիւնն, that thou by them mightest war a good warfare.
· Calfa
στρατεύω, στρατεύομαι milito Ի զինուորութիւն գրիլ՝ մտանել. զօրական լինել.
Զի դու զինուորիցիս նոքօք զգեղեցիկ զինուորութիւնն. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 18։)
Առ հասարակ զմի զինուորութիւն զինուորեցան. (Եղիշ. ՟Գ։ եւ Յհ. կթ.։)
incredulity, infidelity, irreligion.
· Calfa
Իշխանին անհաւատարմութիւն է առ թագաւորն՝ եթէ յումեքէ կաշառս առեալ՝ զնա ի պատիւ եւ ի զինուորութիւն կարգէ. (Լմբ. պտրգ.։)
handsome, pretty, genteel, gallant, agreeable, smiling, graceful, cheerful;
polite, becoming, proper, decent, light, elegant, happy, good;
—, —ս, — իմն, well, very well, prettily, politely, decently;
bravely, excellently, gallantly;
— դպրութիւնք, fine letters.
· Calfa
Զինուորիցիս նոքօք զգեղեցիկ զինուորութիւն. (՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 18։)
celestial;
ethereal;
— մարմինք, celestial bodies, planets, etc.;
— բարկութիւն, the wrath of heaven.
· Calfa
Երկնային զօրք, կամ զինուորութիւնք, կամ դասք. (որ եւ Երկնայինք, այսինքն հրեշտակք). (Շար.։)
admission, company.
· Calfa
Խաչն է ճշմարիտ հաւատոց դասակցութիւն. (Եպիփ. խչ.) այսինքն միաբանօղ ի ճշմարիտ հաւատս, կամ ի մի զինուորութիւն հոգեւոր։
head;
chief;
summit, top;
individual;
the first place, the first rank;
— գրոց, chapter;
— նաւի, prow;
— գործոց, master-piece;
— ցամաքի, point, cape;
— անկեան, angular stone;
— սեան, capital;
— գրամոց, capital, funds, principal, capital or principal sum;
ըստ գլխոյ, ըստ գլխոց, ըստ —, առ —, by head, for each person;
so much a head;
զայն ութ օրն ի —, all this week;
ծածկել —, to be covered, to put on one's hat;
բանալ զ—, to uncover, to take off one's hat;
ի — հանել՝ տանել՝ ածել, to finish, to conclude, to bring to a head, to end, cf. Գլխաւորեմ;
ի — ելանել՝ հասանել՝ գալ՝ երթալ, to be finished or brought to a close, to end, to come to an end;
— ամսոց, the first day of the month, new moon;
— տարւոյ, new year's day;
— բանից, exordium, preamble;
point, article;
— ճանապարհաց, end of the street;
— տողին, beginning of a verse;
առնու Տէր զտէրդ ի զլխոյ քումնէ, Lord will take away thy master from thee;
ունել զթիւ գլխոց որդaւոցն, to take the number of the children;
քանի՞ —ք պատժոց, how many punishments ?
հանել ընդ —ն or ընդ կառափն զյանցանս ուրուք, to have one's revenge, to punish;
— ամբառնալ, to revolt;
անկանիլ զգլխով, to fall suddenly on the enemy;
դնել զ— ի կշիռս, to put one's life in jeopardy;
կալ ի —, to put one's self at the head, to be the leader;
— բանիցս, finally, at length, in conclusion.
· Calfa
Ես բազոմւ գլխոց զզինուորութիւնս զայս ստացայ. (Գծ. ՟Ի՟Բ. 28։)
army, host, soldiery, militia, soldiers, forces, troops;
հետեւակ —ք, infantry, foot-soldier;
— առնել, հատանել, cf. Զօրաժողով լինել;
ընտիր ընտիր —ուց, the flower of the troops, the best troops in an army;
— ծանր, սաուար, բազմաձեռն, great army, numerous troops, overwhelming forces;
քաջակիրթ, պատերազմափորձ, մարզիկ —, disciplined, experienced, troops inured to war;
—ք երկնից, երկնաւոր —ք, the host of angels;
—, strength, vigour, force;
մինչդեռ —ն եւ սգիքն անդէն կային, and still breathing, giving signs of life.
· Calfa
power;
authority, vigour, valour, heart, courage, nerve, force, spirit, faculty;
corroboration, supply, reinforcement, aid, energy, efficacy, virtue;
resource;
sense, meaning, signification;
weight, importance;
prodigy, miracle, virtue;
army;
person;
distinct substance or person;
—ք երկնից, the angels;
celestial bodies, stars, etc;
—ք մտաց, the faculties, qualities of the mind;
Տէր զօրութեանց, the Lord of hosts;
այր, կին զօրութեան, valorous man, virtuous woman;
ըստ առն եւ — իւր, as the man is, so is his strength;
դու՞ ագուցեր ձիոյ —, hast thou clothed the horse with strength ? զինու զօրութեամբ, with arms;
by main strength;
գիտել զ— արուի, to lie with a man;
զօրութեամբ, powerfully, emphatically, understood, by virtue of, with all one's strength;
բարձրացո զօրութեաթբ զբարբառ քո, lift up thy voice loudly;
սիրել յամենայն զօրութենէ, to love with all one's heart;
անկանել ի զօրութենէ, to be weakened or exhausted;
— խաչի քո Քրիստոս, զի ..., upon my faith! i faith!
square;
force;
— անգործութիւն, vis inertiae;
դիմակալ —, resistance force;
ելեքտրական —, electric force;
զուգահեռական —, parallel force;
կեդրոնական —, central force;
կեդրոնախոյս —, centrifugal -;
կեդրոնաձիգ —, centripetal force;
կենդանի —, vis viva;
կենսական —, vital power;
ձգողական —, attractive power;
մադնիսական —, magnetic force;
մասնկային —, molecular force;
շարժիչ —, motive force;
վանողական —, repulsive force;
օդընկէց —, projectile force.
· Calfa
ԶՕՐՈՒԹԻՒՆ. (ի բառէս Զօր. թ. շէրի ) δύναμις virtus, virtutes στρατιά exercitus, militia Զօրական. երկրաւոր զինուորութիւն. ոյժ զինուորական. եւ Զարդք երկնից. հրեշտակք, եւ աստեղք. զօրք. ասքէր. եբր. ձապա. (յորմէ՝ Սպայ. սիփահի ), եւ սաբաւօթ, այսինքն զօրութեանց, կամ զօրաց).
Զօրութիւնք երկնայինք, եւ անմարմնոց զինուորութիւնք. (Շար.։)
cf. Ձայնակցութիւն.
· Calfa
Տե՛ս զմիաձայնութիւն մարգարէին առ մարգարէ։ Անմարմնոց զինուորութիւնքն ընդ հողեղինացս միաձայնութեամբ ի մի բերելով զօրհնութիւնսն. (Ճ. ՟Գ.։)
bad, very ignoble, vile, infamous;
wicked, ferocious, cruel;
unfortunate, miserable, pitiful.
· Calfa
Այնպիսի պատուական զինուորութիւնն հասանէր ի չարաշուք անարգութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)
measure, moderation, limitation;
modesty, temperance, mitigation;
sufficiency, mediocrity.
· Calfa
Բազումք են երանականքն զինուորութիւնք՝ գերազանցեալք զտկար եւ ամփոփեալ եւ նիւթեղէն մերոցս թուոց չափաւորութեամբ. (Դիոն. երկն.։)
archangel, chief or prince of the angels.
· Calfa
Հրեշտակապետք երկնաւորք, եւ հրեշտակաց զինուորութիւնք։ Երրորդ զպետութեանցն, զհրեշտակապետացն, եւ հրեշտակացն դնէ քահանայապետութիւնս. (Շար.։ Շ. հրեշտ.։)
following, next, subsequent.
· Calfa
Ծննդոց եւ հետագայ մանկանցն։ Նման սմին եւ հետագայս (զինուորութիւն յետ մշակութեան ճառելի). (Պիտ.։)
fighting in the first rank;
coryphaeus, champion;
skirmisher, sharpshooter.
· Calfa
Նախամարտիկն զինուորութիւն երկնային պարուն (միքայէլ զօրավար երկնից). (Նար. ՟Լ՟Է։)
honourable, respectable, estimable, venerable;
precious, rare, excellent, exquisite;
noble;
հայր —, Reverend Father;
—ք, noblemen, nobility, principal persons;
առ — ս ունել զոք, to hold or have in honour;
— ամենայն ժողովրդեան, respected by all people.
· Calfa
Պատուական զինուորութիւնն հասանէր ի չարտշուք անարգութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)
command, rule, reign, sway, domination, dominion, authority, power;
government, state, kingdom, empire;
—ք, powers ( hierarchy of angels);
հոգեւոր —ք, ecclesiastical principalities, bishops, etc.
· Calfa
Դասք անմարմնոցդ պետութեանց, հրեշտակապետըք բարձրութեանց։ Գերագոյն էին պետութիւնք վերին, հրեշտակապետք երկնաւորք, հրեշտակապետք երկնաւորք, եւ հրեշտակաց զինուորութիւնք, պետութիւնք բարձրացեալք ի քահանայապետութիւն երրորդ. (Ժմ.։ Շար.։)
cf. Պաշտօնակից.
· Calfa
Քեւ զուարճանան դասք իմանալի՝ հոգեղինացն զինուորութիւնքն, սպասաւորակից մարմնաւոր ընծայեալ զքեզ տեսանել։ Նաեւ զօրութիւնք երկնայինք սքանչանային ընդ սպասաւորակցին առաքինութիւն. (Բրս. ի ստեփ.։)
to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.
· Calfa
Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)
to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.
· Calfa
Զինեալ ի պատերազմ, կամ յապստամբութիւն, կամ զմի զինուորութիւն, կամ յերգս հոգեւորս. (Յհ. կթ.։)
militia-man, warrior, soldier;
իբրեւ զ—, in a military manner;
— սոսկական, private or common soldier;
հետեւակ —, foot-soldier;
հեծեալ —, horse-soldier
· Calfa
Եւ զի երբեմն բազումք ի ժողովրդենէ գրին ի զինուորութիւն, յայնժամ Զինուոր ասին եւ ժողովրդականք, կամ աշխարհականք.
to enlist, to maintain soldiers;
to exercise in the art of war;
to arm.
· Calfa
ԶԻՆՈՒՈՐԵՄ ԶԻՆՈՒՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. եւ այլն. στρατεύω exercitum in exspeditionem conscribo եւ այլն. Կարգել զոք ի զինուորութիւն. զինուոր առնել՝ գրել.
cf. Զինուորեմ.
· Calfa
ԶԻՆՈՒՈՐԵՄ ԶԻՆՈՒՈՐԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. եւ այլն. στρατεύω exercitum in exspeditionem conscribo եւ այլն. Կարգել զոք ի զինուորութիւն. զինուոր առնել՝ գրել.
adj. s. warlike, martial, brave soldier.
· Calfa
Արհամարհեաց զքաջամարտիկ զինուորութիւնն. (Ճ. ՟Ա.։)