Your research : 1 result for չափական

Չափական, ի, աց exact entry

adj.

metrical.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսումն՝ չափական երկայնութեան եւ տափարակի եւ խորութեան. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Entries' title containing չափական : 10 results

Երկրաչափական, ի, աց

adj.

geometrical;
—ն, geometry.

· Calfa

NBHL (8)

Ասէ յաղագս ձեւոցն երկրաչափականաց, վասն զի զբնութիւն գոյութեանն ոչ գիտէ. (Եփր. աւետար.։)

Երկրաչափական արդեօք շարագրութիւնքն օրէ՞նք են. այո՛. (Պղատ. մինովս.։)

Ոչ հեռի յերկրաչափական գծիցն. (Ճ. ՟Ա.։)

Երկրաչափական համեմատութիւն. (Փիլ. լին.։ եւ Անյաղթ պերիարմ.։)

Ցուցաւ այժմ, թէպէտեւ ոչ կամիցին, երկրաչափական՝ որպէս ասեն՝ հարկաւորութեամբ եւ ցուցիւք. (Առ որս. ՟Թ։)

Երկրաչափական արուեստ, կամ իմացուած. (Վրդն. ել.։ Կիւրղ. գանձ.։)

Զերկրաչափականն զեւկլիդոսին սկսայ թարգմանել. (Մագ. ՟Խ՟Է։)

Բաղկանայ երկրաչափականն յանշարժ շարունակ քանակէ։ Զերկրաչափականն եգիպտացիք գտին ի հարկէ. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Եռանկիւնաչափական, ի, աց

adj.

trigonometrical.

· Calfa


Յստակաչափական, ի, աց

adj.

eudiometrical.

· Calfa


Ծանրաչափական, ի, աց

adj.

barometrical.

· Calfa


Խոնաւաչափական, ի, աց

adj.

hygrometric.

· Calfa


Տրամաչափական, ի, ից

adj.

diametrical.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանատեսակաց բոլորակութեան տրամաչափական կողմանն բաղկացելոց ի կենդանակերպացն է ... զկէսն տրամաչափական կողմանն հակառակ, եւ այլն. (Շիր.։)


Definitions containing the research չափական : 60 results

Կշիռ, կշռոց

s. adj. adv. ast.

balance;
steel-yard, weighing machine;
weight, heaviness, ponder-ousness;
equilibrium, poise;
equivalent, equal value, counterpoise;
proportion;
parallel, comparison, likening;
trial examination, ponderation, judgment;
equal, just, tantamount, equivalent, proportional;
equally, justly, exactly, proportionately;
perpendicularly, directly over, vertically;
ծանրոցք կշռոյ, counterpoise, the weights of a steel-yard or beam;
— դահեկանաց, money-scales;
— անօթոց, tare, tare & tret;
— հաւասարութեան, equilibrium, counterpoise;
— տեսակարար, յարաբերական, բացարձակ, specific, relative, absolute weight;
— քաղաքական, balance of power;
— տաղաչափական, the scan or measure of verses, prosody;
— գտակաւ, exactly, precisely;
— վերուստ ի վայր, in equilibrium;
perpendicularly, vertically;
կշռով, by weight;
զնոյն կշռով, as much, equally, of like measure or weight;
պաշտօնեայ կարգեալ յուղղութիւն կշռոց, officer appointed to mark weights & measures;
սահմանել զ—ս, to stamp with the public mark;
— արդար, correct balance, scales;
just weight;
— նենգութեան, false weight;
— ստութեան առնել, to falsify weights or scales;
զմէտ կշռոյն անայլայլակ ունել, to hold the balance evenly;
to counter-balance, to counter-poise, to counter-vail, to equipoise, to equilibrate;
դնել ինչ ի — ոսկւոյ, to pay exceedingly dear for, or at an extravagant rate;
դնել զգլուխ իւր ի կշիռս, to risk oneself, to incur danger, to run into jeopardy, to expose oneself to death, to carry one's life in ones hand, to encounter danger or death;
ի — մտանել, to be weighed, carefully pondered or considered;
ի — դնել զոք ընդ ումեք, ի — ընդ միմեանս արկանել, to compare with;
ի — բերեալ համեմատել, ի — համեմատութեան բերել ընդ ումե, to be compared with, to compare oneself with;
զ—ն ընդունել, առնուլ անդրէն զ—ն, to receive the equivalent, or in exchange;
կորուսանել զ— կայից, to lose the balance or equilibrium;
— հաշուի, balance, balance-sheet;
առնել զ— հաշիւ, to strike the balance;
— առնել զհաշիւ, to balance or settle an account;
Libra, the Balance.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղաչափական կշռոց ուսումնավարժից. (Երզն. քեր.։)


Ասպարէս, իսի, իսաց, իսից

cf. Ասպարէզ.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

, ի-︎ հ. «ձիարձակարան, կրկէս, հրապարակ» ՍԳր. Բուզ. «Երկայնութեան չափ, վտաւան, մէկ ձիրնթաց, որ է 1/2 մղոն կամ 125 քայլ կամ 625 երկրաչափական քայլ» ՍԳր. «բաց դաշտ. հրապարակ, հանդիսարան» Ոսկ. մտթ. պ. Չ. Գ. մակ. դ. 9. որից ասպարիսել «արշաւել» Պիտ. ասպարիսախաղաց Վրք. դիոն. ասպա-րիսական Խոր. աշխ. հին հայերէնի մէջ գոր-ծածական էին թէ՛ ասպարէս և թէ ասպարէզ, քանի որ երկու ձևերն էլ կան արդեն պարս-կերէնում. ածանցների մէջ գտնում ենք մի-այն ասպարէս, իսկ արդի գրական լեզուի մէ» ընդունուած է միայն ասպարէց։

NBHL (1)

στάδιον. stadium. Չափ հեռաւորութեան միոյ ձինթացի, իբր 125 քայլ երկրաչափական. որ եւ կոչի ՎՏԱՒԱՆ. եւ յոմանց շփոթի ընդ մղոնի. եւ ընդ այլ չափմունս. Տե՛ս (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա 5։ Ղկ. ՟Ի՟Դ 13։ Յհ. ՟Ժ՟Ղ. 19։ ՟Ժ՟Ա 18։ Յայտ. ՟Ժ՟Դ 20։ Խոր. աշխարհ.։ Շիր.։ Երզն. մտթ.։ Արիստ. աշխ.։ Պտմ. աղեփս. եւ այլն։)


Պիւրամիդ

cf. Պիւրամիտ.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

. որ և պիրամիդ, պիւռամիդ, պիւրամիտ «բուրգ» Եւս. քր. Նոնն. 24 «բուրգ, երկրաչափական ձևը» Նեմես. 65։

NBHL (1)

որպէս Ձեւ երկրաչափական՝ բրգաձեւ. որ եւ ՊԻՒՌԱՄՈՒԴԷՍ. Πυραμοειδης, δες. Pyramidatus, figuram sive speciem pyramidis habens.


Անտեղի, ղեաց

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

· Calfa

NBHL (1)

Անտեղեօք եւ անչափական վայրօք. (Ագաթ.։)


Անքանակ

adj.

without measure or quantity.

· Calfa

NBHL (1)

Անքանակ եմ, եւ չափից անչափական. (Շ. իմ. եղակ.։)


Բան, ներ, նեար

s.

thing;
cf. Բան.

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱն է հետեւակ (եւ տաղաչափական) բառի շարադրութիւն, զտրամախոհութիւն ինքնակատար յայտնելով. (Թր. քեր.։)

Զամենայն բանից թուականաց։ Եւ զերկրաչափականն, ըստ որում որպէս բանն առ առաջինն՝ երկրորդին, այսպէս եւ առ երկրորդն՝ երրորդին. (Փիլ. ժ. բան.։)


Բան, ից

s. bot.

"speech, word, term, saying, dictate, expression, oration, discourse, language, history;
proposal, treaty, promise;
thing;
reason, intellect;
understanding, intelligence;
oracle;
the Word;
ի —ի առնել, to interpose, to employ;
ընդ բանիւ առնել, to excommunicate, cf. Բանադրեմ;
— առ —, word for word;
միով —իւ, in a word;
զբանիւք առնել, to converse, to speak;
ի բանս արկանել, ի —ի առնել to persuade, to convince, to gain;
զ—իւք անկանել, to converse with, to hold a conversation;
ի բանս հրապուրանաց արկանել, ի —ս ելու առնել, to charm or to allure with one's words;
—ս ընդ իրեարս դնել, ի բանի լինել ուրուք, —ունել ընդ ումեք, — կապել առ ոք, to understand, to be understood, to come to an understanding;
ըստ իմունս —ի, որպէս իմ —ս է, according to me;
ի — տանել, արկանել, to employ, to serve one's self;
—ել, կալաւ, it is said;
զոյզ ընդ —իցս, at these words;
ասել — չարութեան զումեքէ, —ս բարեաց խօսել վասն, to speak ill or well of some one;
զի՞նչ է —ս այս, what is this ?
— տալ, to promise, to give one's word, cf. Խոստանամ;
թողէք ի բաց զ—երդ, leave these things;
—ի գործ առնել, to begin to speak;
վախճանել զբանս իւր, to finish one's discourse;
— վճարել, to do some thing;
ոչ եւս ընդ —ս ինչ ածեալ, without any hesitation;
— ինչ է ինձ ընդ քեզ, I have a word to say to you;
ըստ —ի ամենեցուն, according to every body;
վասն քո բանիդ, upon your word;
ըստ —ի քո, according to what you have said;
գիտես ընդ ում է —դ, you know well with whom you have to do;
մինչգեռ —քն ի բերան նորա կային, hardly had he spoken;
—ք ինչ են իմ ընդ ունեք, I have a suspicion of some one;
I have intrigues or connections with some one;
—ք ինչ ոչ էին, ոչ գոյին նոցա ընդ ումեք ի մարդկանէ, they have neither society nor commerce with other men;
առանց —ի պոռնըկութեան, except for cause of adultery;
բան առնել՝ կապել՝ ունել, cf. Ուխտ դնել." myrobalan (fruit, tree and oil);
acorn (fruit).

· Calfa

NBHL (2)

ԲԱն է հետեւակ (եւ տաղաչափական) բառի շարադրութիւն, զտրամախոհութիւն ինքնակատար յայտնելով. (Թր. քեր.։)

Զամենայն բանից թուականաց։ Եւ զերկրաչափականն, ըստ որում որպէս բանն առ առաջինն՝ երկրորդին, այսպէս եւ առ երկրորդն՝ երրորդին. (Փիլ. ժ. բան.։)


Բանաստեղծ, ից

s.

poet;
յոռի or զձուձ —, poetaster, rhymer.

· Calfa

NBHL (1)

ποιητής poeta, vates Ստեղծաբան. բանահիւս. մանաւանդ քերթող. եւ յն. ձայնիւ, պուետէս, պուետիկոս. (այսինքն արարօղ, կերտօղ՝ իմա՛ տաղաչափական բանից).


Անկիւնաւոր, աց

adj.

angulous, angular.

· Calfa

NBHL (1)

Յոհաննու քահանայի (Սարկաւագ վարդապետի) արարեալ զանկիւնաւոր թիւսդ ի փոխաբերութենէ յերկրաչափական թեւոց (իբր ուղղանկիւնի, եռանկիւնի, քառանկիւնի, եւ այլն). անկիւնաւորաց թուոցդ վախճան մինչեւ յեօթն է. բայց այլդ (եդաւ) վասն կրթութեան մանկանց. (Սարկ. տոմ.։)


Զատութիւն, ութեան

s.

separation, distinction.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԱՏՈՒԹԻՒՆ. διάστασις dimensio Երրեակ որոշումն կամ խտիր երկրաչափական մարմնոյ.


Երկրաչափ, ից, աց

s.

geometrician

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ որպէս γεωμετρικός Երկրաչափական.


Երգագիր, աց

s.

book of songs;
songwriter.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղաչափական. չափաբերութեամբ գրեալ իբրեւ երգ. որ եւ ՍՏԻՔԻՐՈՆ. ոտանաւոր.


Երեւութիւն, ութեան

s.

apparition, manifestation;
appearance;
representation.

· Calfa

NBHL (1)

Անխոր մեծութիւնն՝ յերկայնութեան եւ ի լայնութեան միայն տեսանելով՝ երեւութիւն կոչի յերկրաչափական արանց. (Փիլ. ել. ՟Բ։)


Երեւումն, ման

s.

cf. Երեւութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ երկրաչափական արուեստին, որ նշան, գիծ, եւ երեւումն կոչեն. (Վրդն. ել.։)


Լարաբաժին

adj.

measured with a surveyor's chain;
measurement;
— առնել, to measure with the chain, to lay out by the line, to survey, to parcel out;
— առնել զերկիր, to divide, to portion, or to measure out the land;
— բաժանիլ, to be divided, or measured by line.

· Calfa

NBHL (1)

ԼԱՐԱԲԱԺԻՆ, ժինք. գ. Բաժանումն լարիւ. եւ Լար երկրաչափական.


Ներամտեմ

vn.

to enter, to introduce oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Աներկրաչափական ոք մի՛ ներամտեսցէ։ Աներկրաչափ ոք մի՛ ներամտեսցէ. (Մագ. ՟Ի՟Է։)


Շրջումն, ման

s.

act of walking, walk, going and coming;
turn;
change;
overturning, upsetting.

· Calfa

NBHL (1)

Միտքն երբեմն ի վար տուեալ զինքն զգայութեանցն՝ ընդ ամենեսին սովորեալ է շրջիլ. արդ այս շրջումն նմա մոլորութիւն եւ անճանապարհութիւն գործէ։ Աստեղացն շրջմունք։ Տարեւորական շրջմամբքն (այսինքն եղանակօք)։ Երգոց չափականաց, կայականաց, պարաւորաց, շրջմամբք եւ բազմաշրջմամբ գեղեցիկ եւ լաւ չափեցելոց։ Ոչ շրջեցաւ, եւ ի վատթար բարուց ի լահւութիւն ոչ փոխեցաւ. քարոզութիւնն շրջումն նշանակէր, եւ շրջումն քարոզեալքն ընկալան. (Փիլ.։)


Ոտնաչափ, ի

adj.

s. geom. foot;
of a foot, pedal.

· Calfa

NBHL (1)

ποῦς pes. Չափ ոտից՝ բնական, կամ երկրաչափական, որ եւ ոտն ասի. այն է քառեակ ուզուկն. կամ չափ վեշտասան մատանց.


Նոյնչափ

adv.

as much.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի միմեանց են հեռագոյն՝ նոյնչափական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Չափաբերական, ի, աց

adj.

measured, proportioned, symmetrical;
rhythmical, metrical.

· Calfa

NBHL (1)

ՉԱՓԱԲԵՐԱԿԱՆ. μετρικός, ῤυθμικός metricus, rhythmicus, modulatus ac moderatus. Տաղաչափական. չափածոյ.


Չափածոյ

adj.

measured;
metrical, rhythmical.

· Calfa

NBHL (1)

μετρικός moderatus. Չափեալ. չափմամբ յօրինեալ. տաղաչափական.


Չափաւոր

adj.

of a just measure, measured, right, meet, proper, decorous, suitable;
middling, moderate, tolerable, so so;
moderate, sober, frugal;
modest, discreet.

· Calfa

NBHL (1)

ՉԱՓԱՒՈՐ. որպէս Չափածոյ. տաղաչափական.


Շարադրութիւն, ութեան

s. gr.

combination, conjunction, connection;
arrangement, disposition;
construction;
syntax;
cf. Շարագրած.

· Calfa

NBHL (1)

Բան է՝ հետեւակ (եւ տաղաչափական) բառի շարադրութիւն, զտրամախոհութիւն ինքնակատար յայտնելով։ Շարադրեալ զմասունս բանին այնորիկ՝ առնեմք զշարադրութիւն. (Թր. քեր.։ Անյաղթ պերիարմ.։)


Ուղղանկիւն

s.

orthogon, rectangle.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՒՂՂԱՆԿԻՒՆ ՈՒՂՂԱՆԿԻՒՆԻ. ὁρθόγωνος, -ον rectangulus, -um ὁρθογώνιος, -ον rectangularis, -re. Որոյ անկիւնն է ուղիղ. ձեւ երկրաչափական՝ կազմեալ ուղիղ անկեամբք.


Ուղղանկիւնի, նւոյ

adj.

orthogonal, rightangled, rectangular.

· Calfa

NBHL (1)

ՈՒՂՂԱՆԿԻՒՆ ՈՒՂՂԱՆԿԻՒՆԻ. ὁρθόγωνος, -ον rectangulus, -um ὁρθογώνιος, -ον rectangularis, -re. Որոյ անկիւնն է ուղիղ. ձեւ երկրաչափական՝ կազմեալ ուղիղ անկեամբք.


Հաստատ

adj. adv.

solid, firm, stable;
sure, certain, positive;
s. geom. solid;
solidly, firmly, strongly, steadily;
surely, truly, positively;
resolutely.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՍՏԱՏ. գ. στερεόν solidum. Հաստատուն մարմին երկրաչափական, ունակ ստուարութեան.


Հաստատուն, տնոց

adj. adv.

firm, solid, stable, fixed;
certain, sure, positive;
immovable, constant;
permanent, persevering;
determined;
s. geom. solid;
cf. Հաստատ;
— կերակուր, solid food.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՍՏԱՏՈՒՆ. գ.ա. στερεόν solidum. որ եւ ՀԱՍՏԱՏԱՉԱՓ. Մարմին երկրաչափական, որ ունի երկայնութիւն, լայնութիւն, եւ խորութիւն. (լծ. հյ. ստուար)


Հոմերական, ի, աց

adj.

cf. Հոմերոսեան.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ ա՛նկ է հոմերոսի իշխանի քերթողաց. եւ Քերթողական. բանաստեղծական. տաղաչափական.


Հետեւակ, աց

adj. fig. s. adv.

going on foot, pedestrian;
four-footed;
hackneyed, trite, common-place, trivial, ordinary;
in prose, prosaic;
foot-soldier;
quadruped;
ի — ուց, on foot, afoot;
—ք, — զօրք, infantry, foot-soldiers;
— արձան, անդրի, pedestrian statue;
— կրթութիւն, pedestrian exercise;
— որսորդութիւն, hunting on foot;
— ձաղումն, infantry triumph;
— բանք, trite, hackneyed or common-place saying, vulgarity of expression;
— գովութիւնք, vulgar praises;
— երթալ, to go on foot;
—ս խօսել, to talk common-place.

· Calfa

NBHL (3)

Բան է հետեւակ եւ ներչափական բառի շարագրութիւն. (Թր. քեր.։)

Հետեւակ ասաց զոչն ներչափական. (Նչ. անդ։)

Համեմատ իմն շարագրացն, զորս ի մանրամասն գործոյն իւրեանց ասացին հետեւակս. իսկ զքերթողսն հեծեալս. որ եւ հետեւակ ասաց զոչ ներչափականն. (Երզն. քեր.։)


Ձեւ, ոյ, ով

s. geom.

form, shape, figure;
formula, form;
mould, model;
plan, design;
dress, costume, apparel, garb;
attitude, deportment, bearing, carriage;
countenance, look, demeanour;
figure;
ի — ժառանգաւորի, in the garb of a clergyman, in clerical attire;
ի — սոսկական, in private clothes;
պարզ or անպաճոյճ, ազնուական ունել —ս, to have simple, noble, gentlemanly or ladylike manners;
— տալ, to give a shape to;
առնուլ զ— կրօնաւորական, to become a monk;
զայս — օրինակի, in this way, thus, so;
գրեաց — բանից օրինակ զայս, he wrote a letter thus conceived, or in these terms;
ի — առակաց, allegorically.

· Calfa


Յարմարական, ի, աց

adj.

cf. Յարմար.

· Calfa

NBHL (1)

Յինքեան ունին զամենայն համեմատութիւնս, զթուական, զերկրաչափական, եւ զյարմարականն եւս. (Փիլ. ստէպ։)


Մղոն, ի, աց

s.

mile.

· Calfa

NBHL (2)

Մղոնն ֆարսանգն է, զոր ձիընթաց մի ոմանք անուանեն ... ասպարէզն է, (որ եւ) հազար քայլ ըստ երկրաչափական արհեստին. (Երզն. մտթ.։)

μίλιον, μιλιάριον miliare, -rium, mile passus. ռմկ. միլոն. միլ. (յն. մի՛լօն, միլիա՛րիօն. լտ. միլիա՛րէ, մ՛իլլէ բասսուս. իտ. մի՛լիօ. պ. միյլ ). Չափ ճանապարհի եւ հեռաւորութեան ցհազար քայլ երկրաչափական. որ եւ երկու հազար քայլ հասարակ.


Մարմին, մնոց

s. geom.

body;
flesh;
man, creature, mortal;
corpse, dead body;
carcass, carrion;
body, consistency;
whole, ensemble;
solid;
— առնուլ, to become incarnate;
եւ բանն — եղեւ, and the Word was made flesh;
cf. Երկնային.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐՄԻՆ երկրաչափական. σῶμα corpus. Քանակ՝ որ ունի զերկայնութիւն եւ զլայնութիւն եւ զխորութիւն, այսինքն թանձրութիւն.


Թուական, ի, աց

adj. s.

numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.

· Calfa

NBHL (1)

Յինքեան ունի զամենայն համեմատութիւնս, զթուականն, եւ զերկրաչափականն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Թուելականն

s.

ciphering, arithmetic.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսաւ Զերկրաչափական եւ զթուելական. (ՃՃ. ի նեքտառինէ։ եւ Հ=Յ. մարտ. ՟Ի՟Է.։)


Հակարաշ

cf. Հակառակ.

· Calfa

NBHL (1)

Զկէսն տրամաչափական կողման՝ հակառակ եւ հակարաշ անհարթ գոլով. (Տօմար.։)


Կրկնաքայլ

s.

pace (measure).

· Calfa

NBHL (1)

Քայլ երկրաչափական, իբր կրկինն հասարակ քայլի.


Պարաւոր, աց

s. adj.

chorus-singer;
chorister;
dancing, appertaining to dancing;
surrounded, encircled.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղից եռաչափաց, չափականց, կայականաց, պարաւորաց. (Փիլ. տեսական.։)


Կայական, ի, աց

adj. s.

firm, solid, stable, stationary;
chant, plain-song.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղից, երգոց, չափականաց, կայականաց, պարաւորաց. այսինքն երգոց որ նուագին կալով առ ետեղ առանց պարելոյ. (Փիլ. տեսական.։)


Կանգուն, գնոց

s. adj.

cubit;
straight, standing, perpendicular, erect, on foot;
firm, stable;
— կալ, to be up or a foot;
to rise, to get up;
գնալ —, to be haughty, proud, vain;
նստաւ —, he sat upright;
եկաց —, he stopped, stayed, or did not pass beyond.

· Calfa

NBHL (1)

πῆχυς եւս եւ κύβιτον cubitus, -um . Անուն չափոյ, եւ ձող չափողական, ըստ հասարակ առման՝ Չափ միջոցի յարմկանէ ցծայր միջամատին, որչափ է եւ յուսոց ցարմուկն. այսինքն երկու թզաչափ. բայց սրբազան կանգունն էր կրկինն հասարակ կանգնոյ, այսինքն որչափ է ամբողջ բազուկն. ա՛յլ է եւ հսկայից կանգունն, եւ արքունին, եւ երկրաչափականն, եւ ազգայինն, եւ գաւառականն. զոր օրինակ Գ. Թագ. Է. 15. բարձրութիւն պղնձի սեան ասի լինել ԺԸ. կանգուն. որ ԼԵ դնի ի Բ. Մնաց. Գ. 15. եւ Երեմ. ԾԲ. 21. իսկ Փիլ. ել. Բ. 1. վեց թզաչափ դնէ զկանգունն, որպէս եւ զթիզն քիլ կոչէ. կանկուն .... եբր. ամմա.


Պարզական, ի, աց

adj.

cf. Պարզ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւզի ոտիւք է պարզական, եւ ոչ բանիւ անչափական. (Շ. խոստ.։)


Պտուտակ, աց

s.

screw;
windlass, hand winch;
wheel and axle;
*whirligig;
— խոր or — մայր, hollow or female screw;
screw-box, nut;
— մանրաչափական, micrometrical screw;
— վերակոչ, nut-screw;
— օդահան, ventilating screw;
— արքիմեդեայ, Archimedes' screw, spiral pump;
— հոլանտացի, Dutch screw-pump;
— անվախճան or — անեզր, endless or perpetual screw, worm, creeper, conveyer.

· Calfa


Սպանակ

s.

an ancient Egyptian land-measure.

· Calfa

NBHL (1)

κανών (ի καίνω ) իբրու գործի սպանօղ, կամ պահօղ ի սպանութենէ. Անուն չափոյ եւ երկրաչափական կանոնի առ եգիպտացիս.


Վարժ, ից

adj. s.

exercised, practised, versed, erudite, skilful, accustomed, inured, trained;
exercise, instruction, study, science;
— երիվար, a broken or trained horse;
—ք չափականք, study of mathematics;
— լինել, to be practised or well versed in;
լինել ի —ս ուսման, to be studying, learning;
to be at school or at college;
ի — կացուցանեմ, cf. Վարժեմ;
անցուցանէր —իւք զբազում գիտնովք, his erudition surpassed that of very many learned men;
կատարեցի զ—ս իմաստասիրականին, I have passed in philosophy.

· Calfa


Քայլ, ից

s. adv.

pace, step, stride;
— մի ոտին, a foot of earth;
— առ —, — —, step by step;
ընդ — —, at each step;
հազար —, mile;
առնուլ զառաջին —, to take the first step, to break the ice;
—ս փոխել, to step, to walk;
եւ — առ —յուշիկ ընթաց՝ վարեալ տանի քաջ անդր ի բաց, fair and softly goes far in a day.

· Calfa


Վեր, ի վեր

adv. fig. bot. adj.

above, upon, on, over;
on high, high, high up;
վեր ի վայր, ի վեր եւ ի վայր, up and down, high and down, upside down;
topsy turvy;
frequently;
ի վեր եւ ի խոնարհ, up and down, always, incessantly, at every moment, ever;
ի վեր անդր, above, up there;
ի վեր քան զամենայն, above all;
վեր ի վայր կործանել, to turn upside down, to turn topsy turvy, to upset, to overset;
վեր ի վայր շրջել, to turn over, to overthrow, to overturn;
to disorder, to disturb;
ի վեր մատչել, to go higher up, to ascend;
ի վեր ունել, to bear up, to support, to sustain, to prop;
ի վեր հանել, բերել, to elevate, to raise on high;
to discover, to manifest, to unmask, to unveil, to denounce, to disclose, to reveal;
ակն ի վեր տալ, to lift up one's eyes, to look up, to raise one's head;
ձի ի վեր առնուլ, to ride, to mount on horseback;
ի վեր գալ տնկոյն, to peep out heads, to pullulate and grow, to sprout, to bud;
ի վեր կացուցանել զսպանեալն, to raise from the dead, to bring to life again;
ի վեր քան զբան, ineffable;
inexplicable;
ի վեր է այս քան զկար զօրութեան իմոյ, that is beyond my power;
ի վեր քան զպայման մերասեր բնութեան, above humanity;
որպէս ի վեր անդր ասացաք, as we have already said;
վեր ի վերոյ, apparent, superficial, feigned, affected;
երկիր պագին նմա —, they feigned to worship him;
superficially, apparently, affectedly;
— ունելով գիտութիւն, without a thorough knowledge of, having a smattering of.

· Calfa

NBHL (1)

ՎԵՐ Ի ՎԵՐՈՅ ԵՐԵՒՈՒՄՆ. ἑπιφάνεια superficies. Մակերեւոյթ երկրաչափական։ (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Վերեռակ

cf. Մակեռակ.

· Calfa

NBHL (1)

Զերկրաչափականն ի բազմապատիկսն եւ ի կիսաբոլորսն, եւ ի վերեռակաց եւ ի նմանից. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Վերլուծութիւն, ութեան

s.

analysis.

· Calfa

NBHL (1)

Յատուկ վերլուծութիւնք ի հաւաքմանցն առնուլն։ Երկրաչափականացն տեսութեանց եւ՛ շարադրութիւնս ունելով եւ վերլուծութիւնս. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Տարակացութիւն, ութեան

s.

distance.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն յոյժ աւելի ի միջոցին տարակացութեան առ ոլորտս աշխարհիս գոլ։ Եւ կամ տարակացութեամբս երկրի, որպէս երկրաչափականն. (Արիստ. քանակ.։ Սահմ. ՟Ժ՟Է։)


Տափարակ, աց

adj. s.

flat, level, plane, smooth, even, shorn;
plain;
esplanade, glacis.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսումն չափական երկայնութեան եւ տափարակի եւ խորութեան. (Պղատ. օրին. ՟Է։)