Definitions containing the research գով : 700 results

Պարփակեմ, եցի

va.

to envelop, to enclose, to encircle, to surround, to shut in;
to circumscribe, to comprehend;
— թագաւ, to crown, to gird the brows with a crown.

· Calfa

NBHL (1)

Յանկարծակի պարփակեալ մառախուղով։ Անարեւ միգով յամենայն մասանց պարփակեալ. (Պիտ.։ Նար. ՟Ի՟Գ։)


Պետրոսեան

adj. s.

Peter's, of Peter;
—րեան վէմ, St. Peter;
St. Peter's successors;
—ք, followers, colleagues or companions of St. Peter.

· Calfa


Սարիք, րեաց

s. mar.

cord, band, rope, chain;
— նաւու, rigging.

· Calfa

NBHL (1)

Ընչաւէտն կապեալ է հոգովք՝ որպէս չուն, որ կապեալ իցէ սարեօք. (Վրք. հց. ՟Է։)


Սգազգած

adj.

in mourning;
lugubrious;
— լինել, to be in mourning.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԳԱԶԳԱԾ ՍԳԱԶԳԵԱՑ. πενθηρής lugubris. Զգացեալ սգով. զգեցեալ զսուգ. սգապատ. տխրական.


Սգազգեաց

cf. Սգազգեստ.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԳԱԶԳԱԾ ՍԳԱԶԳԵԱՑ. πενθηρής lugubris. Զգացեալ սգով. զգեցեալ զսուգ. սգապատ. տխրական.


Սգապատ

adj.

covered with black or mourning.

· Calfa

NBHL (1)

Սգով պատեալ, սգաւոր.


Պերճաբանութիւն, ութեան

s.

eloquence.

· Calfa

NBHL (1)

Պերճաբանելն. եւ Բան պերճ եւ պայծառ. Ճոխաբանութիւն գովելի կամ պարսաւելի.


Պիտանի, նւոյ, նեաց

adj.

useful, profitable, advantageous, necessary;
good, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր ոչ թէ ինքն զոմն յորովայնէ անպիտան ստեղծանիցէ, եւ զոմն պիտանի. եւ թէ այնպէս ինչ էր, զի՞ պիտոյ էր զպիտանին գովել, եւ զանպիտանն պարսաւել. (Եզնիկ.։)


Պիտանութիւն, ութեան

s.

utility, profit, advantage;
use, employ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞ պիտոյ էր զպիտանին գովել եւ զանպիտանն պարսաւել, թէ ինքն արարիչ է պիտանութեան եւ անպիտանութեան. (Եզնիկ.։)


Պուետէս, տի, տեայք, տեայց, տէից

cf. Պուետիկոս.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղասացութիւնս գովասանական առնել ըստ սովորութեան պուետիկոսաց. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Պուետիկոս, ի, աց

s.

poet;
philosopher.

· Calfa

NBHL (1)

Տաղասացութիւնս գովասանական առնել ըստ սովորութեան պուետիկոսաց. (Մագ. ՟Ծ՟Դ։)


Պրծանիմ, ծայ

vn.

to escape, to evade, to break, slip or get away or off;
— յուշոյ, to escape the memory, to be forgotten;
— ի ձեռաց, to escape from, to slip from between the fingers, to be lost.

· Calfa

NBHL (1)

Փախեաւ ի պատժոցն բաբեղոնի, եւ պրծաւ ի հինէն գովգայ։


Պօզ

cf. Պօզլախ.

· Calfa

NBHL (1)

Գովելիք (ձիոց) ի գոյներն երեք են. պղատոն իմաստունն (գովէ նախ) զպոզն, եւ ի յետ զհնդիկն, եւ ապա զքումայթն. (Վստկ. ՟Յ՟Է։)


Ջայլ, ից

s.

multitude, crowd, quantity;
company of mourners or weepers;
repeated bursts of weeping, wailing.

· Calfa

NBHL (1)

Ասել եւ զեռակլեան սոճին, որ ջայլեացն օդից բիւրուց եօթեանց կաթամբ սնասէր։ Բանս ոչ կամի զքեզ (զալեւսդ) ջջնի յորջորել. վասն զի ջատագով ջայլեաց՝ գաղափար հարանցն կոչի. (Մագ. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Ձ՟Գ։)


Ջանասիրութիւն, ութեան

s.

diligence, care, close application, assiduity, steadiness, painstaking.

· Calfa

NBHL (1)

զուսումնասիրութիւն եւ ջանասիրութիւնդ գովեցից. (Կիւրղ. հանգ.։)


Ջրալից

adj. med.

of water, aqueous, waterish;
— ուռոյց, hydrosarca;
— փոշատնկութիւն, hydrocele.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրալից յորձանօք։ Ջրալից ամպովք։ Ջրալից միգով. (Նար. յովէդ.։)


Ստուգագիր

adj.

authentic;
written with certainty.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսոսիկ ստուգագիր եւդրուատականս գործ գովելի. (Նար. խչ.։)


Ստրջանամ, ացայ

vn.

to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.

· Calfa

NBHL (1)

Ստրջացի՛ր գոնէ անագան ի չարեացդ։ Զայլ յանցաւորս գովէ, որք ստրջացան ի վերայ մեղացն. (Լմբ. համբ. եւ Լմբ. տնտես.։)


Սրբաբանեմ, եցի

va.

to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.

· Calfa

NBHL (1)

Քերովբէից դասքն գովէին, եւ սերովբէք սրբաբանէին. (Գանձ.։)


Սքանչանամ, ացայ

vn.

to admire, to be admired, astonished, amazed, surprised, to wonder at, to marvel, to be wonderstruck, entranced, in extacy.

· Calfa

NBHL (2)

ՍՔԱՆՉԱՆԱՅ ՍՔԱՆՉԱՆԻ կր. Սքանչացեալ լինի. սքանչելի լինի. գովի իբրեւ սքանչելի.

Որ յաստուծոյ սքանչանայ պատուով։ Զհետ սրբոցն սքանչանայ (տպ. սքանչանի)։ Պատուի եւ ռեբեկա, սքանչանայ եւ լկա, գովի եւ գեբովրա։ Սողոմոն որպէս իմաստուն սքանչանի։ Եզեկիէլ որպէս տեսանօղ անճառելեացն սքանչանի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37. եւ Ոսկ. ի կոյսն.։)


Սքանչելարար

cf. Սքանչելագործ.

· Calfa


Վաղամեռ

cf. Վաղամեռուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաժամ սգով թախծեալ հայր՝ վաղամեռիկ լինելոյ որդւոյ իւրոյ արար պատկեր. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 15. յն. արագ ի բաց բարձելոյ։)


Վաղամեռիկ

cf. Վաղամեռուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Տարաժամ սգով թախծեալ հայր՝ վաղամեռիկ լինելոյ որդւոյ իւրոյ արար պատկեր. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 15. յն. արագ ի բաց բարձելոյ։)


Վիսացուցանեմ, ուցի

va.

to render haughty, hard, inhuman, crabbed.

· Calfa

NBHL (2)

Հպարտացուցանեն եւ վիսացուցանեն զնա գովելովն իւրեանց. (Ոսկ. ղկ.։)

Մի՛ գովութեամբն վիսացունել զնոսա։ Հպարտութեամբն վիսացուցանեն. (Սարգ. յկ. ՟Ը. եւ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)


Վշտացուցանեմ, ուցի

va.

to cause displeasure, to sadden, to offend, to afflict, to grief, to plague, to discompose, to vex, to torment.

· Calfa

NBHL (1)

Այսպէս վշտացոյց զանձն իւր։ Զեղբայրն վշտացուցի վշտիւ մեծաւ՝ արտաքսելով զնա ի տանէ։ Տես ո՛րքան անտանելի սգով վշտացուցեր զբարեպաշտսն զայնոսիկ զգերի ծնօղքն քո. ապա եւ քեզ պարտ է վշտանալ նեղութեամբ մեծաւ. (Վրք. հց.։)


Վսեմաբանութիւն, ութեան

s.

sublime language;
praise, encomium.

· Calfa

NBHL (1)

ՎՍԵՄԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ կամ ՎՍԱՄԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ. Բարձր եւ պանծալի բան, գովեստ.


Վսեմական, ի, աց

cf. Վսեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաւ բարձրութեամբ, վսեմական գովութեամբ։ Վսեմական վարուց նախընթաց եւ յառաջաշաւիղ։ Պէտք եւ գլխաւորք, նահապետք վսեմականք. (Նար.։)


Սեւանամ, ացայ

vn.

to blacken, to be or become black, to grow dark or brown.

· Calfa

NBHL (2)

Իբրեւ երկաթ ինչ սեւացաւ չարութեան ժանգով. (Նիւս. կուս.։)

Բարձաւ ի մէնջ քաջ փեսայն, յանկարծակի ոգով սեւացեալ եղաք. (Ոսկ. մելիտ.։)


Սկիզբն, կզբանց

s.

beginning, commencement, outset;
origin, principle;
cause, matter, author, mother, motive, birth, base, foundation;
principle, maxim;
prelude, proem, exordium;
սկզբունք անընդմիջականք, immediate principles;
սկզբունք արքիմեդեայ, Archimedes' principles;
ի սրզբանէ or սկզբանէ, ի սկզբնուստ, in the beginning, at first, originally, firstly, primitively;
անդուստ or անդստին ի սկզբանէ, from the very beginning or outset, from the first, ab ovo, ab antiquo;
ի սրզբանէ ցկատարածն, from beginning to end;
ի սկզբանէ աշխարհի, since the creation of the world;
ի սկզբանէ էր բանն, in the beginning was the Word;
— առնել or առնուլ, ունել, cf. Սկսանիմ;
ի սկզբանէ, from the beginning, at the beginning;
cf. Սկիզբն.

· Calfa


Սնապարծ, ից

cf. Սնապարծիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանձն գովութենէ եւ ի սնապարծիկն փառաց ազատ էր գունդ սրբոց։ Զգուշաւոր ի սնապարծիկ փառամոլութենէ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3։ Տօնակ.։)


Սնապարծիկ

adj.

vain-glorious, conceited, vain, boastful, bragging, swaggering, bullying.

· Calfa

NBHL (1)

Յանձն գովութենէ եւ ի սնապարծիկն փառաց ազատ էր գունդ սրբոց։ Զգուշաւոր ի սնապարծիկ փառամոլութենէ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 3։ Տօնակ.։)


Սնկիմ, եցայ

vn.

to be costive, constipated, bound.

· Calfa


Ստեղծական, ի, աց

adj.

created;
invented, factitious, forged;
plastic.

· Calfa

NBHL (1)

Փառք, եւ ի ստեղծականաց էից գովաբանութիւն։ Ականն արեւու ստեղծականն արուսեկի. (Նար. ՟Ի՟Դ. եւ Նար. յիշ.։)


Վաճառակուր

adj.

selling or sold wretchedly;
— առնել, to sell;
— լինել, to be sold.

· Calfa


Վայելեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to enjoy;
to cause to participate;
to dress well.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգոյն սողոմոնեան տաճարին՝ հոգէխառն ամպով փառաց քոց իբրեւ միգով զսա զարդարեալ վայելեցո՛. (Կաղանկտ.։)


Վայրենութիւն, ութեան

s.

savage nature, inhumanity, fierceness, ferocity, cruelty, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Զաստուած գտի վայրենութեանս ջատագով. ընդ Բեթղեհեմի դասեցայց, ընդ մսրից անպատուեցայց. (Առ որս. ՟Ը։)


Վատայոյս

adj.

hopeless, in despair, desperate.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ եւ գովելի է քաջայոյսն, որպէս ընդդէմ՝ պիղծ եւ պարսաւելի է վատայոյսն։ Մի՛ լինիք վատայոյս, զի բնութեամբ ունի զամենայն բարութիւն. (Փիլ. իմաստն.։ Վրդն. սղ.։)


Վատթարագոյն

adj.

worse, more wicked.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք ի գովեստ մերձակայիցն ի վեհագունէն առ վատթարագոյնն դարձցի. (Բրս. հց.։)


Վարակեմ, եցի

va.

cf. Վարակեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս վարակեալ ինչ շղթայիւք։ Ամենայն ցաւօք վարակեալ։ Ոչ վարակեալ ամենայն ախտիւք։ Մախանօք վարակեալ։ Անհաւատութեամբ վարակեալ։ Վերջին աղքատութեամբ մտաց վարակեալ։ հՈգովք վարակեալ անհանգիստ. (Պիտ.։ Ոսկ. փիլիպ.։ Փարպ.։ Լծ. ածաբ.։ Իգն.։ Սարգ. յռջբ. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)


Վարանեմ, եցի

va.

to entwine in, to wind around, to involve, to tangle, to knot;
to lay snares, to wait in ambush;
cf. Վարանեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանեցուցանէր զանձն նորա բազոմւ տրտմութեամբ եւ հոգովք։ Ի մեղսն պատրեալ յուսովն, եւ յետ մեղացն վարանեցուցանել երկիւղիւ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Լմբ. սղ.։)


Վարանեցուցանեմ, ուցի

va.

to throw into uncertainty, to render perplexed, to embarrass, to puzzle.

· Calfa

NBHL (1)

Վարանեցուցանէր զանձն նորա բազոմւ տրտմութեամբ եւ հոգովք։ Ի մեղսն պատրեալ յուսովն, եւ յետ մեղացն վարանեցուցանել երկիւղիւ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։ Լմբ. սղ.։)


Վարդապետանոց, աց

cf. Վարդապետարան.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գիտէ զգովութեանցն օրէնս աստուածային վարդապետարանն. (Բրս. գորդ.։)


Վարդապետարան, աց

s. adj.

school;
very erudite, learned, versed.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գիտէ զգովութեանցն օրէնս աստուածային վարդապետարանն. (Բրս. գորդ.։)


Սոսկ

adj. gr. adv. s.

simple;
common, ordinary;
depraved, devoid;
sharp, acute;
simply, solely;
terror, horror;
horrible.

· Calfa

NBHL (1)

Նկարագրեալ նշանակեմ սոսկ եւ նուաստ գիտութեամբ իբր մելանաւ, զի դու երանգով դեղոց գեղեցկացուսցես. (Կլիմաք.։)


Սուգ, սգոյ

s.

mourning;
grief, sorrow, affliction, weeping, sadness;
աւուրք սգոյ, time of mourning;
հանդերձ սգոյ, mourning clothes;
— առնուլ, ունել, to go into mourning, to wear mourning, cf. Սգամ;
to be sunk in grief, to be desolate, afflicted;
ի — մտանել, լինել, նստիլ, to be in mourning;
— զգենուլ, to put on mourning, to be clad in mourning;
թողուլ զ—, to leave off mourning, to go out of mourning;
— առնուլ ի վերայ ուրուք, to mourn for, to weep over, to bewail;
ի — համակեալ կալ ընդ, to be inconsolable for;
ի — դառնութեան ընկղմեալ կայր, he gave himself up to bitter grief;
cf. Ընկղմիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Արար հօր իւրում սուգ զեօթն օր։ Սուգ մեծ է եգիպտացւոց։ Տուն սգոյ։ Աւուրք սգոյ։ Դարձոյց զսուգ իմ յուրախութիւն։ Ի սուգ եւ ի տառապանս նստին։ նստէր ի սուգ ամենայն իսրայէլ։ Տակաւին ի ձեռս իւրեանց ունէին զսուգս իւրեանց։ Իջից ես սովին սգով առ որդի իմ ի դժոխս. եւ այլն։


Շնորհակալ

adj.

grateful, obliged, beholden.

· Calfa

NBHL (2)

Այլ ընդ գովասանական բանիցդ շնորհակալ եմ, եւ ոչ երկիր պագանեմ. (Խոր. առ արծր.։)

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԵՄ, ԼԻՆԻՄ, եղէ. εὑχαριστέω, ἁποδέχομαι gratias ago, grato animo suscipio, jucundus vel contentus sum. Շնորհ ըամ շնորհս ունել. գոհանալ. երախտապարտ զանձն խոստովանել. յոյժ հաճիլ, գոհ լինել, եւ գովել.


Դեգերիմ, եցայ

vn.

to frequent company;
to trifle;
to wander, to recreate one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Դեգերեցան ի բանս ինչ։ Դեգերիլ ի ներբողումն, կամ ի բանս գովեստից, կամ ի նմին պատմութեան. (Յհ. կթ.։)


Դեռախօս

adj.

that has recently begun to speak.

· Calfa

NBHL (1)

Դեռախօս լեզուոյն գովութեամբ. (Խոսր.։)


Դէմ, դիմի

cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
prep. adv. — ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
prep. adv. — յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.

· Calfa

NBHL (1)

Կարգեալ ի դէմս գովութեան թագաւորին. (Փարպ.։)


Դժոխք, ոց

s.

hell;
limbo;
sepulchre, tomb.

· Calfa

NBHL (1)

Իջից ես սովին սգով առ որդի իմ ի դժոխս. (Ծն. ՟Լ՟Ե. 34։ տե՛ս եւ ՟Խ՟Բ. 38։ ՟Խ՟Դ. 29. 31։)