Definitions containing the research եփ : 3908 results

Ամրապարիսպ

adj.

strongly walled.

· Calfa


Ամօթ, ոյ, ով

s.

shame, confusion, abashment;
bashfulness;
ignominy, turpitude;
baseness;
յ— առնել, to put to shame, to confound;
յ— լինել՝ զամօթի հարկանել, to be ashamed, to be confounded, to blush;
—ք, privy parts.

· Calfa

NBHL (1)

Թէպէտ եւ թագաւորն թողութիւն պատժոց առնիցէ, սակայն ցանգ ամօթով կացցէ. (Ոսկ. եփես.։)


Ամօթալից

adj.

cf. Ամօթալի.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատիցես զամօթալից բարսն յանձին ունել. (Ոսկ. եփես.։)


Ամօթխած, ի, աց

adj.

cf. Ամօթլեած.

· Calfa

NBHL (1)

Շնորհք ի վերայ շնորհաց՝ կին ամօթղած։ Նախ քան զամօթխածն ծագեսցին շնորհք. կամ յառաջ քան զամօթղածն նախ շնորհքն եկեսցեն. (Սիրաք. ՟Ի՟Զ. 19։ Ոսկ. եփես. եւ Մտթ. ի Սիրաքայ.։)


Ամօթոյ, ոյք

s. pl. cf. Ամօթալիք.

· Calfa


Այդ, այդր, այդորիկ

pron.

that, this, the.

· Calfa


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

· Calfa


Այլ, Այլ արդ

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

· Calfa


Այլ

adv.

besides, moreover, more.

· Calfa


Այլակերպ, ից, աց

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

· Calfa


Այլակերպիմ, եցայ

vn.

to be transformed;
to be disguised;
to be transfigured.

· Calfa


Այլակերպութիւն, ութեան

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

· Calfa


Այլայլութիւն, ութեան

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխակերպեալ ըստ այլայլութեան աջոյ բարձրելոյն, զնոյն ասել զհողեղէնն՝ հոգեղէն. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Այլափոխեմ, եցի

va.

to change, to alter;
to counterfeit;
to metamorphose;
to diversify.

· Calfa


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

· Calfa


Այո

adv.

yes, even so, truly.

· Calfa


Այպանեմ, եցի

va.

to jeer, to make a jest of, to ridicule, to mock, to deride, to hold in contempt, to despise, to scoff at, to scorn, to banter, to rally, to rail at, to revile, to abuse;
to treat with contempt, with abuse or ridicule.

· Calfa


Այռիք

s.

noise, brawling;
gormandizing, gormandizer.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛ւս չար անցք քան ընդ հրէայսն՝ ընդ մեզ անցանէին հանապազ այռիք պայթիք երգ արբեցութիւնք. (Ոսկ. եփես. ՟Զ։)


Այս, այսու, ոց

s.

evil genius, evil spirit, demon, devil;
genius, spirit, ghost, apparition;
goblin, imp, sprite, hobgoblin, familiar, elf, fairy;
tempest, storm;
thundering noise, hurly-burly.

· Calfa


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

· Calfa


Այսր

adv.

here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.

· Calfa


Այտ, ի, ից

s.

cheek;
համբուրել զայտս, to embrace, to kiss the cheek.

· Calfa

NBHL (1)

Զսնգոյրն ի յայտսն ծեփելոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)


Այրեմ, եցի

va.

to burn, to enflame, to fire;
to torrefy, to scorch, to parch, to dry.

· Calfa


Անագ, ի, ոյ

s.

tin;
օծանել՝ գրուագել անագաւ, to tin, to cover with tin;
օծումն անագաւ, act or employment of tinning.

· Calfa


Անազատութիւն, ութեան

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

· Calfa


Անաչառ

adj. adv.

impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.

· Calfa


Անապաշխար, ի, ից

adj. adv. cf. Անապաշաւ.

· Calfa


Անառակիմ, եցայ

vn.

to be dissolute, to be debauched, to be a libertine;
to be prodigal or lavish.

· Calfa


Անասնական, ի, աց

cf. Անասնախառն.

· Calfa


Անաստուած, ից

adj.

atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.

· Calfa


Անարժանի

adv.

cf. Անարժան;
յ—, unworthily.

· Calfa


Արկանեմ, արկի

va.

to cast, to throw, to shoot;
to put away, to reject;
to reduce to, to bring to;
to sow, to scatter, to spread;
to pour out, to shed;
to mix;
ի մէջ — զանձն, to intermeddle, to intrude, to enter;
— ի մէջ ի ներքս, to thrust in, to introduce, to mix;
— ի միտս, to insinuate;
— զանձն ընդ, ի ներքոյ, to undergo;
— զիւրեւ, զանձամբ, to endorse, to put on one's back;
to put on, to dress one's self;
— աղիւս, to make brieks;
— զկալ, to winnow corn;
— ողորմութիւն, to pity;
ընդ յեսան, ընդ սրոց —, to whet, to sharpen;
— ընդ սղոցաւ, to saw;
— ջուր, to pour water;
գութս —, to pity;
խունկ —, to cense, to perfume with incense;
ի խնդիր —, to seek, to trouble one's self to find;
ձայն —, to cry, to scream, to shriek;
վարձս, սակ —, to bargain, to make an agreement, to contract;
վիճակ —, to cast or draw lots;
ի կիր, ի վար, ի գործ —, to use, to employ, to make use of;
ձեռն —, to undertake;
— ընդ տարակուսանօք, to make doubtful, to doubt;
— ի մոռացօնս, to forget;
— զանձն ի վատնգ, to place one's self in danger;
— ի յուսահատութիւն, to reduce to despair.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ էր տէրն ընդ Յովսեփայ, եւ արկ զնովաւ ողորմութիւն, եւ ետ նմա շնորհս առաջի բանտապետին։ (Ծն. ՟Լ՟Թ 21.)

Որ ինչ սատանայի ճահ է, զայն զաստուծով կամին արկանել. (Ոսկ. եփես.։)

Արկ զմիտս իւր տիկին տեառն Յովսեփու եւ աւն եդ նմա։ Արկ ի վերայ նորա երեք հարիւր քանքար (հարկ). (Եփր. ծն. եւ Եփր. թագ.։)


Արձակեմ, եցի

va.

to untie, to loosen, to detach, to break;
to unchain, to slacken;
to unpack, to unfold;
to unload, to deliver;
to dispatch, to expedite, to send;
to release, to let go;
to relax;
to throw, to thrust, to fling, to shoot;
to discharge, to disband, to dismiss;
— ի մեղաց, to absolve;
— քարինս պարսատկաւ, to sling;
ձայն —, to scream, to cry;
աչս —, to ogle, to cast eyes on;
— ճառագայթս, to cast a brilliancy, to shine;
բոցս, կայծակունս —, to sparkle;
կիցս —, to fling, to yerk;
նետս —, to draw the bow;
հրացան —, to let off a gun;
հրետ —, to fire a cannon;
— զկին, to divorce;
— զատեան, to dismiss the session;
— զոք, to dismiss a person;
փուք —, to fart, to break wind.

· Calfa


Արձակերասան

adj. adv. unbridled, unruly;
helter-skelter.

· Calfa

NBHL (1)

Արձակերասանակ (կամ արձակերեսանակ) լեզու. (Ոսկ. եփես.։)


Արձակերասանակ

cf. Արձակերասան.

· Calfa

NBHL (1)

Արձակերասանակ (կամ արձակերեսանակ) լեզու. (Ոսկ. եփես.։)


Արմատանամ, ացայ

vn.

to take root, to take hold, to grow.

· Calfa


Արմտիք, տեաց

s.

corn, corn-crops;
production, fruit, product.

· Calfa


Արշաւան, աց

s.

course;
erruption, invasion, incursion, excursion, descent;
expedition;
—ք ձիոյ, league (four kilometres, two and a half English miles), cf. Ասպարէս.

· Calfa

NBHL (1)

Մօտ եղեն ի գետն եփրատ իբրեւ ձիոյ արշաւանօք երկու (կամ երեք). (Ագաթ.։)


Արու, ուաց

adj.

male.

· Calfa


Արուեստ, ից

s.

art, trade, profession, study, condition, office;
artifice, expedient, means, invention, ingenuity;
sign, miracle;
գեղեցիկ ազատական մեքենական —ք, the liberal, mechanical, fine arts.

· Calfa

NBHL (1)

Արուեստս եւ նշանս. Արուեստ ասի, որ ձեռս դնելով իցէ, որպէս կաւով ծեփելն տեառն զաչս կուրին. (Ոսկ. գծ.։)


Արուեստաբար

adv.

artistically.

· Calfa


Արուեստագիտութիւն, ութեան

s.

knowledge of arts;
state of one skilled in the arts;
qualification to become rmyster, skil-fulness.

· Calfa


Արուեստապետ, աց

s.

master of arts, foreman, overseer;
chief artist.

· Calfa


Արուեստգիտութիւն, ութեան

s.

cf. Արուեստագիտութիւն.

· Calfa


Արտաբերեմ, եցի

va.

to utter, to pronounce.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սահեցմանէ հոսանուտ բնութես արտաբերելով ի նպատակ վեհագունիցն. (Աթ. ի ստեփ.։)


Արտավար, աց

s.

husbandman;
ground for tillage, arable land.

· Calfa


Արտաքոյ

prep. adv. out, abroad;
outwardly, outward, externally;
— քաղաքին, out of town;
— ժամու, beyond the hour.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ պատմեաց արտաքոյ։ Կալ կամ շրջիլ կամ ագանիլ արտաքոյ։ Ի տան ծնեալ՝ կամ արտաքոյ։ Ծեփեսցես զնա ներքոյ եւ արտաքոյ։ Արտաքոյ երեւին գեղեզիկք։ Արտաքոյ մարտք եւ ի ներքոյ արհաւիրք. եւ այլն։


Արտաքուստ

adv.

out, outwardly, externally;
սուգն — միայն է, mourning is merely outward shown.

· Calfa


Արտաքս

adv.

out, outwardly.

· Calfa


Արտեւան, ի

s.

top, summit, the highest part of a mountain, of an edifice.

· Calfa