Definitions containing the research մէջ : 2695 results

Նկարեմ, եցի

va.

to paint;
to represent, to figure, to form;
to depict, to describe, to write;
— ի միտս, to imagine, to fancy, to picture to oneself;
— ի գրի, to write, to describe.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ իննսուն եւ ինն ամի նկարեցաւ իսահակ ի մէջ նորա. (Եփր. համաբ.։)


Նկուն

adj.

vanquished, conquered, humbled, lowered, abased, depressed;
base, abject, vile, low, contemptible, mean, poor, little, ignoble;
— առնել, to conquer, to subdue, to bear or break down, to humble, to depress, to abase, to weaken, to harass, to mortify, to humiliate;
— լինել, to be conquered, overcome, humbled, abased, worsted, to succumb, to yield to.

· Calfa

NBHL (1)

Նկուն (են) մեղքն ի մէջ արդարոց։ Գտցէ զոք նկուն քան զինքն, զի կլանել մարթասցէ։ Յայլ ինչ չեղէ ձեռնհաս, եւ նկուն գտայ։ Նկուն եղեալ գտաւ ի ներքոյ քան զսովորական բնութիւն. (Յճխ. է։ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ե։)


Ննջեցուցանեմ, ուցի

va.

to lull, to put to sleep, to lay down, to put to bed;
— զկին ոք ի լանջս ուրուք, to marry, to join in wedlock;
— զկոյս, to deflower;
— զոք ի քուն յաւիտենից, to slay, to kill.

· Calfa

NBHL (1)

Առ զմանուկն իմ, եւ ննջեցոյց զնա ի ծոց իւրում. եւ զորդին իւր զմեռեալ ննջեցոյց ի ծոց իմում։ Ննջեցոյց զնա ի մէջ ծնգաց իւրոց։ Զմերկս բազումս ննջեցուցին առանց հանդերձից. եւ այլն։


Նշան, աց

s. geom.

sign, mark;
sign, signal, character, symbol;
trace, vestige;
sign, proof, token;
omen;
miracle, prodigy, wonder;
ensign, colours, flag, standard, banner;
the Holy Cross;
betrothal, affiancing;
seal, mark;
central point, centre;
aim, butt;
point;
— կռուոյ, arms;
— յաղթութեան, trophy, triumph, victory;
— or —ս տալ, to give a sign, to beckon;
to signify, to indicate;
to affiance;
— առնուլ, to take aim at, to level at;
ոչ եւս տալ — կենաց, to give no signs of life;
— անձրեւի է, we shall have rain.

· Calfa

NBHL (3)

Մինչեւ յե՞րբ ոչ հաւատան ինձ ամենայն նշանօք՝ զոր արարի ի մէջ նոցա։ Նշանս եւ արուեստս։ Նշանօք եւ արուեստիւք։ Խնդրեա՛ դու քեզ նշան ի տեառնէ ի խորութեան կամ ի բարձրութեան։ Կամիմք նշան ինչ տեսանել ի քէն։ Նշանն Յովնանու մարգարէի։ Տայցեն նշանս մեծամեծս եւ արուեստս (սուտս).եւ այլն։

Զոր օրինակ նշան ի մէջ բոլորակի՝ առ ի յուղղութիւն ամենայնի, որ ի միջի բոլորակին իցեն։ Զամենայնսն ունի նշանն զուղղութիւնսն միատեսակաբար միաւորեալս առ իմիեանս, եւ առ մի սկիզբն՝ յորմէ յառաջ եկն. (Դիոն. ածայ.։)

Ահա սա կայ ի գլորումն եւ ի կանգնումն բազմաց ի մէջ Իսրայէլի, եւ ի նշան հակառակութեան. (Ղկ. ՟Բ. 34։)


Նշանախնդիր, դրաց

adj.

seeking signs of miracles.

· Calfa

NBHL (1)

Զսքանչելիս՝ զոր արար ի մէջ նոցա, զի նշանախնդիրք էին։ Կիսահմայք, նշանախնդիրք եւ հրաշագէտք են. (Վրդն. սղ. եւ Վրդն. ել.։)


Նշանակեմ, եցի

va.

to signify, to denote, to betoken, to indicate, to declare, to notify, to express, to distinguish;
to signalize;
to characterize;
to note, to mark, to remark;
to figure, to represent, to mean, to signify, to have the sense or a meaning of;
to cross, to make the sign of the cross;
— զգինս, to quote;
— զվաճառս, to ticket.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՇԱՆԱԿԵԼ. Յանդիման կացուցանել. ի մէջ բերել. ցուցանել. հանդիսացուցանել. (որ հայի ի ա նշ)


Նշդարենի, նւոյ, նեաց

cf. Նշդարի.

· Calfa

NBHL (1)

Էր ի մէջ քաղաքին ծառ մի նշդարենի. (Հ. յունիս. ՟Ի՟Ը.։)


Նշդարի, րւոյ, րեաց

s. bot. yoke-elm, horn-beam.

· Calfa

NBHL (1)

Էր ի մէջ քաղաքին ծառ մի նշդարենի. (Հ. յունիս. ՟Ի՟Ը.։)


Շնչաւոր

adj. fig.

respiring, breathing, living, animal;
carnal, sensual, gross;
spiritual;
— գործիք, wind instruments.

· Calfa

NBHL (1)

Մարիամ դրախտ շնչաւոր, եւ աստուածաբոյս մարմինն ի մէջ նորա. (Պետր. սիւն.։)


Շնչերակ, աց

s.

artery;
— թոքային, pulmonary -.

· Calfa

NBHL (1)

Մազն, եղնգունք, մարմինք, եւրակք, շնչերակք։ Զկենդանական ջերմութիւնն բաշխէ ամենայն մասանց մարմնոց ի ձեռն շնչերակացն։ Ի սրտէն յիսկսկզբանէն կենդանականին շնչերակն աման շնչոյն։ Աղբիւր իմն ի մէջ ջերմութեան ասեն զսիրտն, յորմէ շնչերակօքն յամենայն մարմինն ջերմութիւնն բաժանի։ Սրտի ըստ շնչերակացն շարժութիւն։ Յաղագս շնչերակաց. (Նիւս. բն. ՟Դ. ՟Ի՟Դ. եւ Նիւս. երգ.։)


Շշուկ

s.

noise, racket, uproar, clatter, hubbub, tumult.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ շշուկ եւ շփոթ ի մէջ վանացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ը։)


Շողամ, ացայ, ացի

vn.

to shoot or throw out rays, to beam, to glitter, to shine, to twinkle, to scintillate, to blaze, to flame, to flash, to glitter, to gleam, to sparkle.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ մանր նաւքն ի մէջ մեծամեծ նաւացն շողայցեն. (Սեբեր. ՟Ը։)


Շուրջ

prep. s.

about, round, around, all round;
roundabout, in the neighbourhood;
from all sides, on every side;
turn, round;
ի —ն, around;
— տեսանելիք, amphitheater, — boxes;
— զեկեղեցեաւ, round the church;
—, ի — ածել, to lead to, to conduct around, to walk, cf. Շրջեցուցանեմ;
—, ի — գալ, — անցանել, to take a walk, to make a tour, to walk, to promenade, cf. Շրջագայիմ;
— հայել, to look around;
— առնուլ, to turn;
— արկանել, պատել, պաշարել, to surround, to encompass, to encircle, to invest, to hem in, to beset;
— բնակել, to dwell near, to be neighbouring;
— տալ, to overturn, to upset, to overthrow;
— տալ անձինն, to turn from side to side.

· Calfa

NBHL (2)

Ի շուրջ էած սատանայ զտէրն յերուսաղէմ եւ ի լեառն բարձր։ Ի մէջ քաղաքին ի շուրջ ածին. (Վրդն. աւետար.։ Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Զ.։)

Շուրջ պատեսցէ կամար հաւատոյ զմէջս սրտի իմոյ. (Պտրգ.։)


Շռինդ

s.

noise, tumult, rumour, clamour, uproar, row;
public rumour, report;
ի — համբաւոյն, at the news or report of;
—ն աղաղակի նոցա, their cries, shouts;
ի — ահեղ պատերազմի, at the terrible news of war;
at the dreadful preparations for war.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ լուիցէք ձայնի իմում՝ եթէ ոչ շռինդդ մեծ եւ յոյժ դարձցի ի փոքրկութիւն ի մէջ ազգաց, ուր ցրուեցից զձեզ անդր։ Իբրեւ շռինդն իմն յանկարծուստ հարկանէր. (Բարուք. ՟Բ. 29։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 5։)


Շտապ, ի, աւ, իւ

s. adj. adv.

diligence, haste, hurry, promptitude, urgency;
urgent, pressing;
— տագնապի, too great haste, hurry, great urgency, hasty eagerness, precipitation;
constraint, imperious or urgent obligation;
pain, anguish, affliction, trouble;
—, — —, առ —, —աւ, hastily, in haste, expeditiously, speedily, diligently;
— տագնապաւ, with all possible speed or despatch, in a hurry, precipitately, post-haste;
առանց —ոյ, without hurry;
— տագնապի հասուցանել, ի վերայ դնել or ի վերայ հասուցանել, to urge, to press, to force, to compel, to oblige, to constrain;
to grieve, to pain, to agonize, to harass;
— քան զասելն, no sooner said than done.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում շտապ տագնապի եղեւ ի մէջ ծառայից իւրոց։ Իբրեւ զայս ասէր, շտապիւ տապոյ ցաւոց տանջեալ լինէր նա. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8։ ՟Բ. 10։)


Շրջագայ, ից

adj. s.

wandering, strolling, itinerant, prowling, vagabond;
turn, circumvolution;
circumference, periphery;
հազար ամաց —ս անցուցանել զինքեամբ, to live for a thousand years.

· Calfa

NBHL (1)

լուսաւորքդ՝ շրջագայք, միջնորդք եւ պահպանորդք ի մէջ հաստատնոցն երկուց (երկրի, եւ վերին երկնի). (Ոսկիփոր.։)


Շրջան, աց

s.

turn, gyre, turning, circuit, revolution, circumvolution, circulation, conversion;
course, cycle, period, circle, round;
turning, wheeling, winding;
sinuosity;
change, vicissitude;
— մեծ, period or cycle of five hundred and thirty-two years;
—ք ջուրց, whirlpool, vortex;
— զօրաց, evolution;
— առնուլ, to turn, to make or take a turn, to turn or whirl round and round, cf. Շրջաբերիմ, cf. Պտուտեմ;
to circulate, to revolve, to move;
to spin round upon one leg.

· Calfa

NBHL (1)

Իւղն օծութեան շրջան առեալ ի մէջ գետոյն՝ շուրջ զմարդկամբն խաղայր։ Շրջան առեալտ կոտորէր մինչեւ ի նոյն տեղին։ Շրջան առին յանապատին զքառասուն ամ։ Շրջան առեալ ընդ շամշուդէ եւ ընդ վրաց դաշտ. (Ագաթ.։ Եղիշ. ՟Զ. եւ թաղմ։ Ասող. ՟Գ. 25։)


Շրջափակ

adj. s.

enclosed all round;
surrounded, invested;
enclosure, fence, close.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զմնացեալ սակաւսն ի մէջ արարեալ՝ շրջափակ տուեալ՝ կամէին զամենեսին սատակել. (Արծր. ՟Բ. 3։)


Շքեղացուցանեմ, ուցի

va.

to decorate, to adorn, to beautify, to embellish;
to honour, to glorify.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի մէջ զօրաց իւրոց շքեղացոյց զնա. (Բուզ. Դ. 50։)


Ոհ

int.

alas ! oh ! ah ! o !
վայեաց եւ ասէ, ո՜հ տէր, he cried out and said, oh! my Lord !
ո՜հ ինձ տէր, ah ! oh ! alas, oh dear ! woe is me !
ո՜հ անմտութեանն, ո՜հ կուրութեանն, oh what folly ! oh what blindness !
ո՜հ եւ աւաղ աւուրն այնորիկ, oh dreadful day !
ո՜հ հովիւք, woe to the shepherds !
ո՜հ մոլորութիւն, ո՜հ յիմարութիւն, oh what a mistake ! what nonsense !
ո՜հ թէ, would to God !
ո՜հ ո՜հ, ha ! ha !
ո՜հ, ո՜հ օր, woe, woe to the day !.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛հ, զի՞նչ արասցուք յորժամ ազդէ բարբառն ի մէջ գիշերին ահեղ. (Տաղ.։)


Ողկոյզ, ուզի, ուզոյ, ուզից, ուզաց, ուզոց

s.

bunch of grapes.

· Calfa

NBHL (1)

Երիս ողկոյզս հասեալս։ Ողկոյզ խաղողոյ։ Ողկոյզ մի խաղողոյ։ Ձոր ողկուզոյ, կամ ողկուզի։ Գտանիցի ճիռ ի մէջ ողկուզաց (կամ ողկուզոց), եւ այլն։ Լի ողկուզօք էր կթոց երկրագործին։ Զտերեւս ոչ կրեն ի հնձան ընդ ողկուզոյն. (Իսիւք.։)


Ողորմագին

cf. Ողորմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ մէջ երկնից եւ երկրի ողորմագինս յածի (սատանայ). (Իսիւք.։)


Ողջունարան

s.

drawing-room, saloon.

· Calfa

NBHL (1)

Զկնի ժողովոյն մտեալ յողջունարանն՝ հրամայեաց ոչ զոք թողուլ ի մէջ նոցա, բայց միայն յեպիսկոպոսացն եւ յերիցանցն եւ ի սարկաւագացն։ Եմուտ յողջունարանն. (Ճ. ՟Ժ.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ի՟Ե.։)


Ոսկեակ, եկայ

s.

small quantity of gold;
gold mine.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջ հանգրուանացն, եւ ոսկեկայ. (Օր. ՟Ա. 1։)


Որ, ոյ, ով

pron.

who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.

· Calfa

NBHL (2)

Ի մէջ ջրոյն՝ որ ի ներքոյ հաստատութեան, եւ ի մէջ ջրոյն՝ որ ի վերոյ հաստատութեանն։ Փայտ պտղաբեր՝ առնել պտուղ, որոյ սերմն իւր ի նմին։ Լցէ՛ք զջուրսդ, որ ի ծովս։ Ամենայն սողնոց որ սողին։ Եւ որ ուտէն զիս, եւ նա կեցցէ վասն իմ (իբր՝ որ ոք, որ միանգամ)։ Որում խնդրէ ի քէն՝ տո՛ւր (այսինքն այնմ, որ)։ Քաղցր է տէր՝ որոց սպասեն նմա։ Պատասխանի տարցուք որոց առաքեցինն զմեզ (այսինքն այնոցիկ), եւ այլն։

Անխտիր գոյական կամ ածական ճանաչի, երբ ընդ մէջ յարաբերականի եւ յարաբերելւոյ անկցին այլ բառք՝ վայելուչ հայկաբանութեամբ. իբր բացայայտիչ զոյգ ընդ բացայայտելին.


Որ

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

· Calfa

NBHL (2)

Ի մէջ ջրոյն՝ որ ի ներքոյ հաստատութեան, եւ ի մէջ ջրոյն՝ որ ի վերոյ հաստատութեանն։ Փայտ պտղաբեր՝ առնել պտուղ, որոյ սերմն իւր ի նմին։ Լցէ՛ք զջուրսդ, որ ի ծովս։ Ամենայն սողնոց որ սողին։ Եւ որ ուտէն զիս, եւ նա կեցցէ վասն իմ (իբր՝ որ ոք, որ միանգամ)։ Որում խնդրէ ի քէն՝ տո՛ւր (այսինքն այնմ, որ)։ Քաղցր է տէր՝ որոց սպասեն նմա։ Պատասխանի տարցուք որոց առաքեցինն զմեզ (այսինքն այնոցիկ), եւ այլն։

Անխտիր գոյական կամ ածական ճանաչի, երբ ընդ մէջ յարաբերականի եւ յարաբերելւոյ անկցին այլ բառք՝ վայելուչ հայկաբանութեամբ. իբր բացայայտիչ զոյգ ընդ բացայայտելին.


Որայ, ոյ, ոց

s.

sheaf, bundle;
—ս կապել, to lay corn in sheaves, to bind up into sheaves, to tie in bundles.

· Calfa

NBHL (1)

Որայ կապէաք ի դաշտի՛ միում. եւ կանգնեցաւ որայն իմ, եկաց ուղղորդ. եւ դարձան որայքն ձեր, եւ պագին երկիր իմում որայոյն։ Ժողովեցից հասկ ի մէջ որայոց։ Այլ եւ ի մէջ որայոցն քաղիցէ. (Ծն.։ Հռութ. եւ այլն։)


Որդան, Որդան կարմիր

s.

cochineal;
kermes;
scarlet.

· Calfa

NBHL (1)

(առեալ ի սեռականէ բառիս Որդն) κόκκινον coccinum. Ընտիրն ի մէջ կարմիր ներկոց. այն է փոքրիկ եւ կարմրիկ որդն գտեալ ի տերեւս վայրի կաղնոյ, այսինքն բալամուտի. որպէս եւ նիւթն ներկեալ նովին. որ պարզապէս Կարմիր կոչի յոլովակի.


Որդիութիւն, ութեան

s.

sonship, filiation.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդիութենէն հայրութիւն իմանի, եւ անդրէն դարձեալ ի հայրութենէ որդիութիւնն։ Ամենայն հայրութիւն եւ որդւութիւն։ Զի որոշեսցէ ի մէջ որդիութեանն եւ ծառայութեանն։ Ի կոյսն միայն յարելով զորդւութեանն անուն. (Կիւրղ. գանձ.։ Դիոն. ածայ.։ Նանայ.։ Կիւրղ. ղկ.։)


Նոյնօրէն

adv.

likewise.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ նոյնօրէն յառասանիցն այն պարպատեալ զմէջս եւ զկողս. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Նորաձեւ

adj. s.

new-fashioned, innovated, newly found out or invented;
modish, capricious, fantastical;
—ք, fashion, mode, novelty;
նորաձեւս առնել՝ ձեւել՝ մուծանել, cf. Նորաձեւեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՆՈՐԱՁԵՒՍ ՆՈՐԱՁԵՒՍ ԱՌՆԵԼ կամ ՁԵՒԵԼ կամ ՆՈՐՈԳԵԼ կամ ԳՐԵԼ. καινοτομέω res novas facio եւ այլն. Նորաձեւութիւն ի վեր հանել. օտարոտի բանս ի մէջ առնուլ. անսովոր կամ հրաշալի ինչ գործել. տե՛ս եւ ՆՈՐԱՁԵՒԵԼ.


Նոցային

s.

their.

· Calfa

NBHL (2)

Նոցայիւքն ընդելացուցանէ, եւ յետոյ զիւրն ի մէջ բերէ. (Երզն. մտթ.։)

Զմէջ ունէր ի նոցանէքն ապականութիւնք. (Պիտ.։)


Նուագածու, աց

s.

musician.

· Calfa

NBHL (1)

Նուագածուաց ի մէջ ցնծացելոց. (Դտ. ՟Ե. 11։)


Նպատակ, աց

s. fig.

aim, butt, level, end;
premium, prize;
object, goal, end, scope, view, purpose, design, intent;
կէտ —ի, aim;
ուղղել ի —ն, to take aim at, to aim, to level at, to point;
հարկանել ի —ն, to hit the mark;
to attain one's end;
առնուլ կամ յափշտակել զ—ն, to obtain the premium, to win the prize.

· Calfa

NBHL (1)

Կայր սուրբ վկայն ի մէջ ապիրատ եւ տիրասպան ազգաց իբրեւ զնպատակ աղեղնաւորաց. (Ճ. ՟Բ.։)


Նսեմանամ, ացայ

vn.

to begin to lower, to darken, to become cloudy;
to be darkened, obscured, overclouded, eclipsed, tarnished.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մէջօրեայն նսեմացաւ։ Նսեմացեալ դասք եբրայեցւոցն. (Շար.։)


Նօտոս, աց

s.

south wind, bleak wind, sirocco.

· Calfa

NBHL (1)

Նօտոսք, որ ի միջօրեայէ (շնչեն)։ Ի նօտոսացն՝ այն որ յաներեւան բոլորէն (բեւեռէն) լինի բերեալ, համամարտ է ապարքտիոյ (հակարջայնոյ). եւ նօտոս անուանեալ. եւ լիւանօտոս լինի կոչեցեալ, որ ելանէ ի մէջ լիփսի եւ նօտոսի. (Արիստ. աշխ.։ (Գրի Նաւտաւս, կամ Նաւտոս)։)


Շահատակիմ, եցայ

vn.

cf. Շահատակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ահագին դղրդիւն ի վերայ երկրի առնէին շահատակելով։ Զվիշապն անարի սանձեալ՝ ի մերոյս վերայ շահատակեալ յարձակէր տէրութեան։ Սկայաբար շահատակելով։ Ի շահատակելն իւրում՝ հարկանի։ Անարի ոմն սկայ շահատակէր ի մէջ զօրացն։ Ի քարինս դիւաց է շահատակել. (Խոր.։)


Շաղախեմ, եցի

va.

to cement, to plaster;
to smear, to dirty, to soil, to contaminate;
— զձեռս արեամբ, to imbrue one's hands in blood.

· Calfa

NBHL (1)

ἱλύω, εἱλύω oblimo, obduco, inficio προειλύω, -ομαι , μολύνω, καταμολύνω pollyuo, inquino χραίνω coloro, illino, contamino, foedo եւ այլն. Իբր Շաղախով ծեփել. շաղելով շաղել. թաթաւել. թանալ. ներկանել. օծանել. աղտեղել. պղծել. ցեխի մէջ թաթխել, մալակոնել, պլըշտըկել, ցեխոտել, աղտոտել.


Շաղկապ, աց

s. gr.

junction, bond, union;
conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Իամստասիրութիւնին առաւել շաղկապ ընտանութեան, որ հարաղատութեան ծնօղ. (Մագ. լ։ Շաղկապ զչունչ ի մէջ եդեալ. Շար.։)


Ուտելի, լւոյ, լեաց

adj. s.

eatable, comestible;
eater;
—ք, food, eatables.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն ծառ, կամ զամենայն փայտ ուտելի։ Ամենայն ուտելի կերակրոց։ Ի մէջ ուտելեացն կենդանածնաց, եւ ի մէջ չուտելեացն անասնոց։ Մովսեսի չէր հրամայեալ ուտելի առնել զվասն մեղացն.եւ այլն։


Չ (tcha)

s.

the twenty fifth letter of the alphabet, and the nineteenth of the consonants;
seven hundred, seven hundredth.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զչիմէջ վկայս գործոցն (այսինքն անգործ գործոց վկայս) անվաւեր կացուցին. (Եւագր. ՟Ժ։)


Չարադիւթ, ից

adj.

malicious as a witchcraft, malefic.

· Calfa

NBHL (1)

Տե՛ս զի՞նչ գործէ չարադիւթն. ի մէջ գետինն անցեալ յուռթելն, եւ ընդ ուռթելն՝ մերձենան ի նա դեւք. (Մանդ.։)


Չարալլուկ

adj.

cruelly tormented, ill-treated, vexed, oppressed;
very painful, very grievous;
— տանջել, to torment, to torture;
— մեռանել, to die under atrocious tortures.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդմէջ անկեալ հեշտութեանցն հատման՝ չարալլուկ կարեաց նեղութեանն. (Պիտ.։)


Չարածառայ, ից

s.

wicked or unfaithful servant.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ կուրբիկոն չարածառայն ի մէջ փիլիսոփայիցն ծաղկեալ պարարէր. (Կոչ. ՟Զ։)


Չարապատահ

adj.

fatal, sinister.

· Calfa

NBHL (1)

Կշռակի եւ չափաւոր գոյութեամբն ի մէջ երկոցունց չարապատահ դժնդակութեանցն զուարճացեալ. (Պիտ.։)


Չարասէր

adj.

inclined to evil, perverse, evil-minded, malevolent, malignant, wicked, mischievous.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխանութիւն առեալ չարասէր սպասաւորացն։ Դու խաւարային ես եւ չարասէր։ Չարասէր մոգպետն։ Առաւել զարմանային չարասէրքն։ Չարասէրն սատանայ իբրեւ զօրավար ի մէջ նոցա երեւէր. (Եղիշ. ՟Բ։)


Չարիմաստ

cf. Չարամիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զառողջ կանոնս չարիմաց մտօք ի մէջ բերեն. (Խոսրովիկ.։)


Չարիմաց

cf. Չարամիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զառողջ կանոնս չարիմաց մտօք ի մէջ բերեն. (Խոսրովիկ.։)


Չարութիւն, ութեան

s.

wickedness, evil, malice, malignity, perversity, iniquity, perfidy;
չարութեամբ, wickedly, maliciously, malignantly.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ես անցից, եւ մի՛ դու անցանիցես չարութեամբ։ Առ չարութեան եհան զնոսա՝ կոտորել զնոսա։ Վճարեալ է չարութիւն առ ի նմանէ։ Բերան քո յաճախէր զչարութիւն։ Զի՞ պարծի ի չարութեան հզօր։ Չարութիւն է ի բնակութեան նոցա եւ ի մէջ նոցա, եւ այլն։


Չգոյ, ից

s.

nothing, not any thing, nought;
առ ի —է, for want of;
ի —է ի գոյ ածել, ի —ից հաստել, to create out of nothing.

· Calfa

NBHL (1)

Առ ի չգոյէ՞ աստուծոյ ի մէջ իսրայէլի։ Առ ի չգոյէ մարդկան։ Առ ի չգոյէ հիւթոյ երկրին. (՟Դ. Թագ. ՟Ա. 3։ Ես. ՟Զ. 11։ Մտթ. ՟Ժ՟Գ. 3։)