Definitions containing the research օր : 9873 results

Ստահակեմ, եցի

vn.

to grow insolent, to become a rascal, to disobey, to revolt, to plague, to behave badly.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին եղիջիք օրինակ խեռեալ ստահակելոց։ Ստահակեալ ապստամբութեամբ յիւր թշնամեացն թիւ յաւելաւ։ Դիոգինէս՝ համբակ տեսանելով ստահակեալ, զմանկածուն տանջեաց. (Խոր. ՟Գ. 26։ Նար. ՟Ժ՟Դ։ Պիտ.։)


Ստամբակ, աց

adj.

indocile, morose, disobedient, reluctant, untractable, froward, restive;
austere, rude, harsh, rigorous, severe.

· Calfa

NBHL (1)

Զի ապրեսցի ի ստամբակ բռնութենէ անօրինին։ Ի ստամբակ գոռոզութենէ դիւցապաշտ ինքնակալութեան. (Ագաթ.։ Նար. խչ.։)


Ստամբակութիւն, ութեան

s.

indocility, disobedience, insolence, rebellion;
rudeness, severity, rigour.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ չար ծառայք՝ տերանցն ի վերայ յարձակին խեռութեամբ, ստամբակութեան հաւատացեալ քան զօրութեան։ Յաղագս չարութեան եւ ստամբակութեան. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Ստայօդ, ից, աց

adj.

suppositious, false, feigned, fictitious, artificial, invented, fabulous, imaginary, chimerical, romantic, story-telling.

· Calfa

NBHL (2)

Ստայօդ իմաստութիւն ստոցն։ Ստայօդ ճառք։ Պատճառ ստայօդիցն (առասպելաց). (Վեցօր.։)

Թողցուք զստայօդն իւրեանց յօդուածս՝ նմանեացն իւրեանց ստայօդացն. (Վեցօր.։)


Ստանամ, ացայ

vn.

to acquire, to gain, to obtain, to get;
to have, to possess, to hold;
to purchase, to buy;
to create;
վերստին —, to regain, to re-acquire, to recover;
փառս —, to achieve glory.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքես զոգի քո, եւ ստանաս զնոսա։ Այսպէս արասցէ խորանին վկայութեան ստացելոյ ի նոսա ի մէջ պղծութեանց նոցա։ ժողովուրդ՝ որ ստացեալ է, օրհնեսցէ զտէր.եւ այլն։


Ստանուն

cf. Սուտանուն.

· Calfa

NBHL (1)

Ստանուն հօրն իմացաք մանկունս. (Նիւս. երգ.։)


Ստացական, ի, աց

adj. gr.

acquired, possessed, adventitious;
possessive;
created, made.

· Calfa

NBHL (5)

Զօրութեամբ բնականաւ, եւ ստացականւ։ Ոչ միայն զբնականն, այլեւ զստացական զուարթութիւնն ասէ. (Առ որս. ՟Է։ Լմբ. առակ.։)

Առ դնածոյ ումեմն կնոջ, եւ կամ առ այլոց ոմանց զի՛նչ եւ է յեղանակաւ ստացական կանանց. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Ոչ ստացական ոք, եւ ոչ ծառայ յերրորդութեանն։ Զօրութիւն անսահմանելի՝ ամենայն ստացականացս արարիչ. (Նիւս. ի սքանչ.։)

Զիա՞րդ իցէ եղական կամ ստացական՝ օրինադրելով որպէս բնութեամբ աստուած. (Կիւրղ. գանձ.։)

Ստացական մարմնովն արար սկիզբն փրկութեան մերոյ իմաստութիւնն։ Էնն անեղ յանեղագունէն իջեալ հօրէ՝ մարմին ստացական յարգանդէ կուսին զգեցաւ. (Նախ. առակ.։ Յհ. իմ. երեւ.։)


Ստացիչ, չի, չաց

cf. Ստացող.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ նոյն երեւեսցի արարող եւ արարեալ, ստացիչ եւ ստացեալ, այլ աստուած յաւէտ՝ որպէս յաստուծոյ եւ ի հօրէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Ստացող

s.

possessor, occupier;
purchaser, buyer;
creator.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ նոյն երեւեսցի արարող եւ արարեալ, ստացիչ եւ ստացեալ, այլ աստուած յաւէտ՝ որպէս յաստուծոյ եւ ի հօրէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Ստացուած, ոց

s.

purchase, acquisition, property, possessions, goods, substance, power;
creature.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ստացուած է, եւ ոչ արարած, այլ յաւէտ զի՝ հօր էութեանն պտուղ. (Կիւրղ. գանձ.։) ստացուած. Ստացումն. ստանալն՝ զոր ինչ չունիցի ոք կանխաւ. ստացական ինչ։


Ստացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to possess or acquire;
cf. Սըտացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զանճառելի տնօրէնութիւն փրկչին անզգամաբար ստացուցանեն։ Զխորհրդոյն զօրութիւն անհանճարաբար սըտացուցանեն. (Պրպմ.։)


Ստեղագունդ

s.

go-cart.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդ ստեղամբք յօրինեալ. տե՛ս եւ ՍՏԵՂԷՆ ԳԻՆԴ.


Ստեղծաբանութիւն, ութեան

s.

poetry;
fiction, invention.

· Calfa

NBHL (1)

Որ գործովք միայն գրաւի, եւ ոչ ստեղծաբանութեամբ կաշառի։ Շունչ զօրութեան մեծիգ միասցի ի քո ինձ շնորհեալ ստեղծաբանութիւնս. (Նար. ՟Բ. ՟Գ։)


Ստեղծագործեմ, եցի

va.

to create.

· Calfa

NBHL (2)

Երկնային զօրացն հաստիչ, մարդկան ազգի ստեղծագործող. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ը։)

πλαστουργέω formo, effingo. Ստեղծել. արարչագործել հաստել. կազմել. յօրինել.


Ստեղծադիր

adj.

innate, inborn.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստեղծմանէ անտի կամ ի սկզբանէ հետէ եդեալ. ընդաբոյս ինչ. յօրինուած աստուծոյ.


Ստեղծական, ի, աց

adj.

created;
invented, factitious, forged;
plastic.

· Calfa

NBHL (2)

(Անեղն աստուած) ո՞րպէս ստեղծականին զինքն օրինակ դնիցէ. (Ագաթ.։)

Ստեղծական արհեստքն (որպէս բրտի) ... ոչ կարօտանան երկաթոյ. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Ստեղծանեմ, ծի

va.

to create, to produce from nothing, to form, to figure;
to find out, to invent, to contrive, to forge.

· Calfa

NBHL (3)

Այսօր գըթայ հայրըն վերին, եւ արարչին մայր ստեղծանէ (զկոյսն մարիամ). (Տաղ.։)

Ճշմարտապէս, եւ ոչինչ ստեղծանելով՝ ունի զբարութիւն. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)

ՍՏԵՂԾԱՆԵԼ. πλάσσω, αναπλάσσω, διαπλάσσω, κατασκευάζω, ἑξευρίσκω fingo, effingo, perfingo եւ այլն. Հնարել մարդկային ճարտարութեամբ յօրինել. կազմել. ձուլել. քանդակել. նիւթել. կցկցել. յօդել. կեղծել. շինել. ...


Ստեղծուած, ոց

s.

creature;
invention, production.

· Calfa

NBHL (1)

κτίσις, κτίσμα creatura, structura. Արարած աստուծոյ. հաստուած. եղական. յօրինուած արարչին. եւ Ստեղծումն. կազմութիւն եղելոցս. բնութիւն.


Ստեղծումն, ման

s.

creation;
invention.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն արուեստիս զօրութիւն եղծմամբք եւ ստեղծմամբք դատեալ լինի. (Պիտ.։ 1)


Ստեղն, ղան, ղին, ղունք

s. anat. gr. mus. bot.

branch, bough, shoot;
stalk, stem, trunk;
focil;
dactyle;
key, stop;
cf. Ստեղի;
umbel;
— ծխոյ, pillar of smoke;
ստեղունք աշտանակաց, branches of a candelabrum;
ստեղունք եղջերուաց, antlers or branches of stags' horns;
ստեղունք դաշնակի, keys, key-board, finger-board of a piano-forte;
— արձակել, to branch out, to ramify.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղէշք (եղջերաց եղջերուաց) այսր անդր բուսեալք զօրէն ոստոց ի ստեղունս։ Կաղնահասունս կոչեն զայնս՝ որ ի վերայ ստեղինն հասանեն. (Փիլ. լիւս. եւ Փիլ. լին. ՟Դ. 1։)


Ստերիւրիմ, եցայ

vn.

to go astray, to be led astray, to leave the right path, to wander, to err, to fail.

· Calfa

NBHL (1)

Մերթ պահեն զօրէնսն, եւ մերթ ստերիւրին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)


Ստիպեմ, եցի

va.

to press, to constrain, to oblige, to force, to necessitate, to pursue closely;
to solicit, to urge, to hasten, to hurry, to expediate.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ մի օր ստիպեմ զդոսա, մեռանին ամենայն խաշինքդ։ Բանն արքայի ստիպեաց զիս։ Ստիպեաց զնա, եւ ոչ կամեցաւ երթալ։ Ստիպեաց զաշակերտսն.եւ այլն։

Ստիպեցի՛ր յամենայն զօրութենէ քումմէ, եւ ճգնեա՛ց, որպէս զի ամենայն գործ ներքին մարդոյն աստուածային եղիցի. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Ստնանեմ, եցի

va.

to surmount, to prevail;
to hurt, to injure, to wrong, to prejudice, to damage.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. յն. սթէ՛նօ, եւ տի՛նամէ) σθένω, δύναμαι valeo, possum, praevaleo καταπλήσσω exterreo. Զօրել. կարել առնել ինչ. բաւել. ուժել. կարող լինել զդէմ ունել կամ վնասել. ահ արկանել. զօրանալ. յաղթել. բան մը կարենալ ընել.


Ստնդեայ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստնդեաց

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստնդի, ոյ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստնդիացեալ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստնդիացի

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստնդիացիկ

adj.

cf. Ստնդիաց.

· Calfa

NBHL (4)

Կերակրիս իբրեւ զստնդիայ։ Էառ զստնդիայն ... ստնդիայն եցոյց մատամբն իւրով զհայր իւր։ Դեռ ստնդիայ է։ Ի ստնդիայ հասակի։ Ի ստնդիաց ժամանակին. (Եփր. ի ծն. քրիստոսի.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։ Լմբ. վերափոխ.։ Բրսղ. մրկ.։ Վեցօր. ՟Ա։)

Շարժեաց զլեզուս նոցա ստնդիացելոցն ... ի բերանոյ մանկանց տղայոց ստնդիացոց (կամ ստնդիացելոց) կատարեցեր օրհնաբանութիւն. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Մեկն. ղկ.։)

Որպէս տըղայ ըստնդիացին, որ զմօրն յինքըն ձըգէ զըստին։ Տեսին տղայք եւ ստնդիացիք։ Ընդ ստնդիացիս յիմա՛ր լիցուք ի գործոց չարեաց. (Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Գ.։)

Տրոհէին զստնդիացիկն ի ստենէ մօրն. (Յհ. կթ.։)


Ստորագրեմ, եցի

va.

to subscribe;
to sign;
to depict, to describe;
to trace, to figure, to design.

· Calfa

NBHL (4)

Օրէնս ստորագրեաց։ Նզովս ստորագրեցին։ Ոչ խուն մի ստորագրին։ Որ ի կանուխ ժամանակաց ստորագրեցեր տնօրէնութեան քոյ զտեղի։ Ստորագրէ բոլոր ի վերայ տախտակի. (Անան. ի յհ. մկ.։ Ճ. ՟Գ.։ Նար. մծբ.։ Շար.։ Շ. յկ. ՟Ի՟Է։)

Յառաջին պատկերն ստորագրեաց զեղծեալ եւ զապականեալ պատկերն։ Մի՛ ինչ ի սոցանէ բարի ստորագրեսցուք։ Հնազանդել եղբօրն՝ հնազանդել աստուծոյ է. եւ անհնազանդութիւն՝ աստուծոյ ստորագրի։ Զաղջամղջին զկեանս զայսոսիկ իւր բարիս ստորագրէ։ Զբարիսդ աստուծոյ առեալ ՝մի՛ քոյոյ զօրութեանդ ստորագրեր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ. ՟Ե. ՟Թ։)

Մի՛ ստուեր ստորագրեր զտնօրէնութիւնն. (Աթ. համբ.։)

ՍՏՈՐԱԳՐԵԼ. ὐπογράφω describo. Ստորասելով իմն գրել ըստ օրինի եւ ըստ կարգի ճոխաբար. հաստատել. ճառել. նկարագրել. գծագրել. ստուերագրել. նշանակել. բացատրել.


Ստորանկիմ, կայ

vn.

to fall down, to precipitate;
to fall under, to submit, to yield, to be subject to, to undergo.

· Calfa

NBHL (1)

Կամաւ ստորանկիլ ընդ իշխանութեամբ. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Ստորասեմ, եցի, ացի

va.

to affirm, to say yes, to consent, to confirm.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածաբանականսն տպաւորութիւնս զտիրագոյնս ստորասացելոյն աստուածաբանութեան օրհնաբանեցաք. (Դիոն. ածայ.։)


Ստորատ

s.

antarctic pole;
comma.

· Calfa

NBHL (1)

Ենթամնայն եւ ստորատդ հակառակ են միմեանց. ենթամնայդ՝ ի խառնել զբանն, իբր թէ օրէնս ուսոյց. իսկ ստորատն ի բաժանել զսոյն (զոր օրինակ օրէնս, սւսոյց)։ Ենթամնայդ ներքսադրական, ստորատդ ներքեւահատ. (Երզն. քեր.։)


Ստորաքարշ

cf. Գետնաքարշ.

· Calfa

NBHL (1)

Որք ի չորս ոտս գնան, նշանակ ստորաքարշ վարուց՝ ի չար սովորոյթս կապեալք։ Տո՛ւր եւ մեզ զօրութիւն վատթարացելոցս եւ ստորաքարշիցս. (Նախ. ղեւտ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Ստորին, րնոյ, րնոց

adj. s. inferior, low;
lower part or end, bottom;
subterranean;
tartarus, hell;
— հայք, Lower Armenia;
— ասորիք, Coelesyria;
—ք երկրի, bowels of the earth;
ի —ս մտանել, to set, to go down, to disappear.

· Calfa

NBHL (1)

Կար զօրութեան իմոյ ընդ ստորինս երկրի. (Սղ. ՟Ճ՟Լ՟Ը. 15։)


Ստորնային

adj.

inferior;
earthly, terrestrial.

· Calfa

NBHL (2)

Հասարակաց ստորնայնոց մայրս (հող)։ Զօրացուցիչ ստորնայնոցս (կամ ստորայնոցս) տուան տկարութեան. (Պիտ.։)

Վերնական զօրքն ողբացեալ, եւ ստորնայինքն (դժոխային դեւք) բերկրեցել. (Նար. ՟Դ։)


Ստորոգեմ, եցի

va.

to specify, to express;
to ascribe, to attribute.

· Calfa

NBHL (4)

Ամենայն համանգամայն ի նա ստորոգի, եւ ոչինչ է յամենայն։ Զամենայն ստորոգէ (զաստուծոյ՝ սուրբ գիրն), եւ որպէս զմի օրհնաբանէ զնա. (Դիոն. ածայ. ՟Է. ՟Ժ՟Գ։)

Նմին նման ասէ պօղոս՝ զօրինացն ստորոգելով գրաւորութիւն. (Արծր. ՟Գ. 6։)

Քերթողքն մեծ զօրութիւն ունին առ կարծիսն, կա՛մ բարեբանելով, կամ ստորոգելով. (Պղատ. մինովս.։)

որ է որպէս յն ըստոգել, κατηγορέω praedico, dico, tribuo, adscribo. Ստորասել՝ մանաւանդ տրամաբանօրէն. ընծայել ումեք կամ հաստատել զյորջորջումն ինչ զիմեքէ. յայտնել։ Տե՛ս Արիստ. ստորոգ. ստէպ։


Վաղուեան

adj.

of tomorrow;
ի վաղորդեայն աւուրն, the day following;
ի վաղուեան գիշերին, tomorrow night.

· Calfa

NBHL (1)

ἑπιοῦσα crastinus sequens, venturus. Վաղուի. որ ինչ անկանի ի վաղիւն, կամ ի յաջորդ օրն կամ յառաւօտն.


Վաղվաղընկէց

adj.

throwing hastily.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ի փորի (կամ փոքր) թռչնոցն երագահալ խածիս եւ վաղվաղընկէցս անցս՝ յօգնականութիւն կենաց մարդկան. (Վեցօր. ՟Ը։)


Վաղվաղուն

adj.

hasty, quick, lively, brisk, ready, speedy, prompt, precipitate.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ վաղվաղուն ձեռօք իցէ առ ի հարկանել, սակայն պարտ է կնոջն համբերել, վասն զի այր իւր է. (Վեցօր. ՟Է։)


Վաճառականութիւն, ութեան

s.

commerce, trade, dealings, business;
— առնել, to carry on commerce, to trade, to deal, to traffic.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ ըստ օրինի վաճառականութեան շատ անգամ ճանապարհորդեալ էր ի հայս. (Փարպ.։)


Վաճառակից, կցի, կցաց

s.

partner, correspondent.

· Calfa

NBHL (1)

συμπραγματευόμενος qui simul negotiatur. Ընկեր եւ գործակից կամ բաժանորդ ի վաճառս եւ ի տուրեւառս, օրթագ, տիւքքեան տալ, եւ այլն.


Վաճառակուր

adj.

selling or sold wretchedly;
— առնել, to sell;
— լինել, to be sold.

· Calfa

NBHL (1)

Վաճառակուր զանձինս արարին։ Զկանայս եւ զմանկունս վաճառակուր առնէին։ Զօրքն զմարդագերին վաճառակուր արարին ի հեռաւոր ազգ։ Վարեաց ի գերութիւն՝ վաճառակուր առնել ի կողմանս արասցեն յազգս ազգս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 24։ Սամ. երէց.։ Լաստ. ՟Բ։ Արծր. ՟Բ. 6։ ՟Գ. 4։)


Վաճառանոց, աց

s.

market, bazaar;
mercery.

· Calfa

NBHL (1)

Դնել առ վաճառանոցն ոչ նուազ քան զերեսուն օրն։ Բնակութեանց, եւ վաճառանոցի, եւ աղբերաց. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Վաճառապետ, աց

s.

provost of the guilds.

· Calfa

NBHL (2)

Առաջի վաճառապետացն դնելով յարձանի, եւ զգրեալսն՝ օրէնս համարիցին. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)

Պահել զոմանս վաճառապետացն, եւ զմիւսս օրինաքաղաքացն. (անդ։)


Վաճառարան, աց

s.

market-place, bazaar;
emporium;
counting-house.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմիկ զտաճարսն ամենայն շուրջ վաճառարանաւն պարտ է պատրաստել։ Այնոքիկ՝ որ առ վաճառարանաւն են շինութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Վայ, ի, ոյ, ից, ոց

s.

woe, cry of pain or grief, lament, wail, moans;
disaster, calamity, misfortune;
— զ—իւ աղաղակել or ճիչել, to cry bitterly, to wail, to lament aloud, to deplore, to complain;
— կարդալ անձին, to create misfortunes for oneself;
արդարեւ —ի են արժանի, they are truly unhappy.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛յ ի վերայ վայի հաստատեալ կայ նոցա։ Վայ ի վերայ վայի կարդան հակառակ զօրութիւնքն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։ Լծ. ածաբ.։)


Վայ

int.

woe ! alas ! oh ! ah !
— քեզ, woe to you!
— ինձ, — զիս, — զինեւ, woe is me ! how unhappy I am !
— — քաղաքդ մեծ ! woe ! woe to the great city !.

· Calfa

NBHL (1)

Վա՛յ ի վերայ վայի հաստատեալ կայ նոցա։ Վայ ի վերայ վայի կարդան հակառակ զօրութիւնքն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։ Լծ. ածաբ.։)


Վայելեմ, եցի

va. vn.

to enjoy, to taste of, to possess, to have the enjoyment of;
to relish, to taste with pleasure;
to become, to fit, to sit well on;
to be proper, suitable, meet, to beseem;
— յարգասիս քրտանց, to enjoy the fruit of one's labours;
հանդերձս այս վայելէ քեզ, this coat fits you well.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղղոց վայելէ օրհնութիւն (այսինքն օրհնելն զաստուած)։ Քեզ վայել է օրհնութիւն (այսինքն օրհնիլն) աստուած ի սիովն։ Տան քում վայել է սրբութիւն։ Քեզ իսկ վայել է։ Ոչ վայելէ անզգամի փափկութիւն.եւ այլն։


Վայելչաբար

adv.

suitably, decently, properly, pertinently, aptly, justly;
comely, elegantly, genteelly, prettily, graciously.

· Calfa

NBHL (1)

πρεπόντως, εἱκότως decenter, convenienter, congruenter, apte, rite, jure, merito. Վայելչապէս. պատշաճաբար. ի դէպ. օրինօք. յարմարապէս. կարի քաջ. գեղեցիկ.