tenderly.
· Calfa
Զչարեալ ... ընդ այնպիսոյ աստուածամարտին մերհուժանայ գթասիրաբար վարել ազգականութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 15։)
Գթամ.
· Calfa
ԳԹԱՍԻՐԵԼ. Սիրով գթալ. խանդաղատիլ. գրգալ.
Որով գթասիրեալ երկնային հօրն. (Յհ. իմ. ատ.։)
to stumble, to trip;
to commit a fault;
to fail;
cf. Գթեցուցանեմ.
· Calfa
προσκόπτω, προσποκταίνω, κοπιάω impingo, offendo, labor Գայթել, սայթաքել. գայթագղիլ. ընդհարկանիլ ընդ խոչ եւ ընդ խութ, եւ վտանգիլ ի կործանումն. խոտորիլ. մոլորիլ. յանցանել. անկանիլ. սահիլ, սկրդիլ.
Գթեցին նոքա առ վիմին գայթագղութեան։ Գայթագղի կամ գթէ. (Հռ. ՟Թ. 32։ ՟Ժ՟Դ. 21։)
Յաջն գթեցի։ Զվիմին գթել ոչ գրեցեր։ Դոյզն ինչ գթեցին։ Ոչ ընթացաւ, որքան թէ գթեաց. (Նար.։)
ԳԹԵՄ, եցի. ն. ԳԹԵՑՈՒՑԱՆԵՄ, ցուցի. Սայթաքեցուցանել. գայթագղեցուցանել. կործանել՝ կամ խթելով, կամ խոչ եւ խութ առ ոտս դնելով. մոլորեցուցանել, յանցուցանել.
to stumble, to make one stumble, to seduce, to pervert.
· Calfa
ԳԹԵՄ ԳԹԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. Սայթաքեցուցանել. գայթագղեցուցանել. կործանել՝ կամ խթելով, կամ խոչ եւ խութ առ ոտս դնելով. մոլորեցուցանել, յանցուցանել.
clemency, mildness, pity, compassiou, mercy, humanity.
· Calfa
οἱκτιρμός, οἱκτείρημα, σπλάγχνα clementia, miseratio, pietas, viscera Գութ. գթածութիւն. գորով. աղեկիզութիւն. կարեկցութիւն. մարդասիրութիւն. խնամ. սէր ընտանի. գթալն, խղճալն.
Բազում են գթութիւնք նորա։ Գթութիւն նորա ի վերայ ամենայն արարածոց իւրոց։ Դարձայց առ Երուսաղէմ գթութեամբ։ Խնդրէին գթութիւն յաստուծոյ երկնից։ Տացես զնոսա ի գթութիւն առաջի գերչաց իւրեանց։ Հայր գթութեանց.եւ այլն։
to pout, to be sulky with, angry, offended, in a passion;
to take offence.
· Calfa
Ասէ ցնա դարձեալ գժդմելով. (Ճ. ՟Զ.։)
cf. Գժդմիմ.
· Calfa
Յայտ առնէ երկիր ... եւ օդքն գժդմնելովն եւ քստմնելով. (Եզնիկ.։)
to differ, to disagree, to quarrel.
· Calfa
παροξύνομαι exacerbor Խոժոռիլ. դժկամակիլ. խռովիլ. կագել. թթուիլ. աւրըւիլ.
small wine.
· Calfa
Սակաւիկ մի եւ գինեակ խառնեսջիր վասն ստամոքսի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ եւ ՃՃ. ի տիմոթ.։)
that produces much wine, abounding in wine.
· Calfa
Բազումս բազմաբերս եւ գինեբերս ի նմա տնկեաց հովիտս. (Խոր. ՟Ա. 15։)
tipsy, intoxicated.
· Calfa
οἱνώμενος vino captus Գինւով զինեալ, այսինքն արբեալ կամ արբեցուցեալ.
tipsy, drunk
· Calfa
μεθύων, οἱνοπλήθης ebrius, vino plenus Գինւով լցեալ. արբեալ. գինով, հարբած.
Յորժամ կառավարն գինելից իցէ, կառքն ընդ ո՛ր կամին՝ երթան. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)
cf. Գինեհար.
· Calfa
οἵνοφλυξ qui vino bullit, vinosus Որ գինւով կիզու, այրի առչորի. արբեալ. գինելից. գինեհար.
wine-taster (instrument).
· Calfa
Կիւաթոն ... անգլիտէրիոն՝ գինեհամ է երկայնադաստակ որպէս զճաշակ վասն ի խորութենէ կարասոյն զգինի հանելոյ. (Շիր. չափ եւ կշռ.։)
to get drunk, intoxicated, to fuddle, to tipple.
· Calfa
οἱνοπλήσσομαι vino percutior, inebrrior Հարկանիլ ի գինւոյ. մոլիլ գինւով. արբենալ. Գինովնալ, գինին գլուխը զարնել.
drunkenness.
· Calfa
οἱνοφλυγία vinolentia, temulentia Արբեցութիւն. գինեխազութիւն. գինեկիզութիւն. գինովնալը, գինովութիւն.
drunkenness.
· Calfa
Խառնել եւ զքնոյն խորութիւն, եւ զգինեճանութեան որովայնամոլութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)
to be seasoned with wine.
· Calfa
οἱνόω inebrio me, vinum facio Զուարթանալ, կամ թմրիլ փոքր մի ի գինւոյ. չափաւոր գինովնալ, գինիէն քիչ մը տնկել. շինուիլ.
Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)
great drunkard, toper, sucking-bottle.
· Calfa
οἱνώμενος, παροίνος temulentus Մոլեալ ի գինի. եւ գինւով արբեցօղ. արբեալ.
dregs, sediment of wine.
· Calfa
Չոր գինեմրուր։ Եռցուցած գինեմրուրով շփել. (Վստկ. ՟Ծ՟Դ. ՟Ճ՟Զ. ՟Մ՟Զ՟Դ։)
cf. Գինարբուք.
· Calfa
Գինըմպելիս ի լալիս մի՛ արասցեն, աշխար ի վերայ մեռելոյն մի՛ ոք արասցէ. (Կանոն.։)
cf. Գինարբու.
· Calfa
Այսօր գինըմպու, վաղիւն (լե՛ր) ջրըմպու. (Ածաբ. նոր կիր.։)
Մի՛ այսօր ջրըմպու, եւ վաղիւն գինըմպու. (Խոսր.։)
Բազումք եւ այժմ գինըմպուք լինին. թէպէտեւ Յովհաննէս չսպանանիցի, այլ Քրիստոս անդամքն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)
cf. Գինարբուք.
· Calfa
Այսպէս է կարգ գինըմպութեանն. եւ յայս վարանեալ՝ գտանիս աղքատացեալ. (Լմբ. առակ.։)
that eats dead bodies, carnivorous, ravenous.
· Calfa
ԳԻՇԱԽԱՆՁ կամ ԳԻՇԱԽԱՆԾ. σαρκοβόρος, ἁνθρωποβόρος carnivorus, hominum vorans Խանձեալ՝ իբր վառեալ ի գէշ, կամ խանծանօղ զգէշ. գիշակեր. շաղղակեր.
cf. Գիշախանձ.
· Calfa
Առիւծք ջերմ էին ի սպանումն, ի գիշակեր սովորութիւն. (Ոսկ. նին.։)
to tear, to devour;
— զմիմեանս, to tear each other, to tear one another to pieces.
· Calfa
Զժողովուրդսն գիշատեմ։ Գիշատի ի շանց։ Գիշատել դիւաց զմտացն բերան, կամ զբանական հոգին, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
cf. Գիշատեմ.
· Calfa
Սատանայ առիւծ ասի վասն շաղղակերութեան, եւ գազանաբար կապտելոյն եւ գիշելոյն զկենդանիսն. (Մխ. դտ.։)
that walks, goes by night.
· Calfa
Որ ի գիշերի գնայ՝ ընթանայ, եւ ընթանալով. գիշերները քալօղ.
Լուսին՝ կիսալոյս, գիշերագնաց, խաւարասէր. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
by night, nightly.
· Calfa
Իբր Գիշերայն. գիշերի. νυκτός noctu, nocte գիշերանց. գիշերով.
Գիշերախառն հասանէր ի վերայ յամնէացւոցն։ Զհրամանն արքունի գիշերախառն կատարեալ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 9։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 10։)
great mole.
· Calfa
Ընդ մտանել լուսնին գիշերաղուէսք յաւազուն ի վեր վազէին հինգկանգնեայք, եւ այլք ութկանգնեայք. (Պտմ. աղեքս.։)
that makes war during the night;
cf. Գիշերամարտութիւն.
· Calfa
Իբրեւ ի գիշերամարտութեան դանդաչէին ոչ որոշելով զթշնամին եւ զբարեկամն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)
Զբանակն մադիանացւոց իմաստութեամբ ի գիշերամարտութիւն գեդէոնեան վարէր զօրութիւն. (Պիտ.)
nocturnal combat.
· Calfa
Իբրեւ ի գիշերամարտութեան դանդաչէին ոչ որոշելով զթշնամին եւ զբարեկամն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)
Զբանակն մադիանացւոց իմաստութեամբ ի գիշերամարտութիւն գեդէոնեան վարէր զօրութիւն (Պիտ.։)
by night, nightly, in the night time.
· Calfa
ԳԻՇԵՐԱՅՆ νυκτός, διὰ τῆς νυκτός, νυκτών noctu, nocte, de nocte գրի եւ ԳԻՇԵՐԵԱՅՆ. Ի գիշերային ժամանակի. գիշերի. գիշերաւ. գիշերանց, գիշերով.
Անկեալ գիշերայն ի վերայ քաղաքին. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
to grow dark, to become obscure.
· Calfa
Միջօրեայ աւուրն այնորիկ մեզ ի խաւար փոխարկեալ գիշերացաւ։ Ի գիշերանալ մեզ աւուրն։ Գիշերացաւ ժամն. (ռմկ. գիշերը կոխեց. կամ վրայ հասաւ ). (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)
adj. s. nocturnal guard;
—ք cf. Գիշերապահութիւն.
· Calfa
Գիշերապահք եւ արթունք էին վասն իրացն. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 31. այսինքն հսկէին գիշերայն։)
nocturn
· Calfa
Քրմուհի պարանցանելով ի գիշերապաշտամանն (հեթանոսաց). (Պիտ.։)
cf. Գիշերայն.
· Calfa
νυκτός, νύκτα, νυκτί եւ այլն. noctu, nocte Գիշերայն. գիշերաւ. ի գիշերի. ի պահու գիշերոյ. գիշերանց, գիշերով, գիշերը.
cf. Գիշերայն.
· Calfa
Եւ եղեւ ընդ վաղայարոյցս լինելոյ գիշերոյն (կամ գիշերւոյն). (՟Դ. Թագ. ՟Ը. 24։)
blear-eyed.
· Calfa
ԳԻՋԱԿՆ գրի եւ ԳԻՃԱԿՆ, ԳԷՃԱԿՆ. Որոյ աչքն է զգածեալ խոնաւութեամբ. բժաբեր. ջրջրկած աչքով, ճպռոտ.
damp, moist;
lascivious, wanton.
· Calfa
Օդ գիճային։ Գիճյին վայրք. (Վստկ. ՟Գ. եւ ՟Դ։)
Մի՛ զգիջային եւ շփոթեալ զբազմամբ զկեանս խնդրեսցուք, եւ զվնասակար խրախճանութիւնս. (Ոսկ. գծ.։)