Definitions containing the research զարդ : 1166 results

Ռամիկ, մկաց

adj. s.

vulgar, low, plebeian, popular, common, vile, trivial;
the vulgar, the common people, lower orders;
տգէտ —ն, the ignorant mob.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր աստուածային օրէնք ոչ, ուստի՞ ռամկանց բարեզարդութիւն. (Գէ. ես.։)


Ս (sé)

s.

the twenty ninth letter of the alphabet and the twenty third of the consonants;
two thousand, two thousandth.

· Calfa

NBHL (1)

Ս. Երբեմն դնի ի պէտս զարդու եւ սաստկութեան, եւ երբեմն ի բաց ձգի. զորօրինակ, Տածել, կամ ստածել. թափել, կամ սթափել. քծղել, կամ սքօղել. ստաշխն, կամ տաշխ. եւ այլն։


Սաթ, աց

s.

electrum, amber, yellow amber;
սեւ —, black amber.

· Calfa

NBHL (1)

Աստեղազարդ մարդարտաց՝ թխատիպ սաթացն կապուտակաց յեռմամբ առ իրեարս. (Նար. խչ.։)


Սակաւամեղ, աց

adj.

having but very few sins.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմին թռչնոց զսակաւամեղիցն, եւ երկնաւորաց՝ զարդարոցն ասէ։ Զիադ զսակաւամեղն ամենայնիւ՝ ամբարշտելացն մատնել ի սատակումն։ Ոչ սակաւամեղիցն միայն. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Փարպ.։ Նար. ՟Ծ՟Գ։)


Սահմանադիր

adj. s. constituent;
institutor, legislator;
— ժողով, the Constituent.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբն ներսէս սահմանադիրն եւ կարգաւորիչ քո բարեզարդութեանդ. (Ճ. ՟Ը.։)


Սաղարթազուարճ

adj.

leafy, verdant, green, covered with leaves.

· Calfa

NBHL (1)

Սեռըն սիրով փեսայն կապեաց ըզձեզ յինքեան, սաղարթազուարճ զարդուք պճնեաց գործովք իւրովք. (Տաղ.։)


Սաղարթաճեմ

adj.

cf. Սաղարթազուարճ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառ սաղարթաճեմ։ Սաղարթաճեմ ոստօք։ Բուրաստան ծաղկազարդ եւ սաղարթաճեմ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Սաղարթաճոխ

cf. Սաղարթախիտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ծառն բոլորազարդ սաղարթաճոխ ոստօքն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Սաղարթանամ, ացայ

vn.

to shoot forth leaves, to sprout, to be leafy, green.

· Calfa

NBHL (1)

ՍԱՂԱՐԹԱՆԱՄ որ եւ ՍԱՂԱՐԹԻԼ. θάλλω, θαλλέω vireo, floreo, pullulo φυλλυάω frondesco. Սաղարթաւորիլ. զարդարիլ սաղարթիւք. բողբոջիլ եւ տերեւս արձակել. ուռճանալ. դալարազգեաց լինել.


Սաղարթափթիթ

adj.

sprouting, budding.

· Calfa

NBHL (1)

Սաղարթափթիթ տերեւովք կանաչազարդեալ. (Անան. եկեղ։)


Պարեմ, եցի

va.

to dance with, to dance in company, to perform a ballet;
— երգս, to sing and dance in a ring.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնից զարդարող, աստեղաց պարող. (Գանձ.) իբր յօրինօղ պարուց աստեղից։


Պարկեշտ, ից, աց

adj.

modest, virtuous, chaste, pudic, maidenly, pure;
sober, moderate, temperate, frugal;
discreet, well-behaved.

· Calfa

NBHL (1)

Քահանայն ընդ զարդարելի ձեւով ընդ պարկեշտիւ եւ ընդ համեստիւ մտցէ. (Փիլ. քհ.։)


Պարկեշտացուցանեմ, ուցի

va.

to render wise or modest, continent or abstinent, to give an air of decency.

· Calfa

NBHL (1)

ՊԱՐԿԵՇՏԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. ընս յն. ոճոյ. σεμνύνω, κατασεμνύνω, ἁποσεμνύνω gravem ac venerandum reddo, condecoro καταφαιδρύνω orno, exorno κομψεύομαι festive aliquid facio, aut dico. Նազելի ընցայացուցանել. պերճացուցանել. զարդարել. պաճուճել. պճնել. եւ Շուք դնել. փառաւորել. շքեղացուցանել.


Պարուտակ, աց

bot.

s. anat. pellicle, membrane, tunic;
cf. Խելապատակ;
— պտղոց, pericarpium, follicle, capsula.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կաւոյ ոչ լինին պարուտակք (աչաց) նօսունք, եւ ոչ բիրք զարդարին. (Պրպմ. ձեռ.։)


Պարտաւորեմ, եցի

va.

cf. Պարտաւորեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարացուսցէն զարդարն, եւ պարտաւորեսցէն զամպարիշտն։ Ի բանից քոց արդարասցիս, եւ ի բանից քոց պարտաւորեսցիս։ Տեսեալ Յուդայի՝ որ մատնեաց զնա, թէ պարտաւորեցաւ (յիսուս ի դատաստան)։ Պարտաւորեցար բանիւք բերանոյ քոյ. (Օր. ՟Ի՟Է. 1։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 37։ ՟Ի՟Է. 3։ Յոբ. ՟Ժ՟Է. 5։)


Պարտաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

to find fault with, to lay the fault on, to accuse, to blame;
to render or declare guilty or culpable, to judge, to condemn, to sentence;
to plunge one into debt;
to oblige, to engage.

· Calfa

NBHL (1)

Կրկին չարիք են. զի զարդարն պարտաւորեցուցանեն, եւ զպարտաւորն արդարացուցանեն. (Ոսկ. ես.։)


Պեղեմ, եցի

va.

to hollow, to excavate, to dig, to delve;
to sap, to mine, to sink;
— գուբս, հորս, to open a trench, to sink a well;
զարտասուաց աղբիւրս —, to shed tears.

· Calfa

NBHL (1)

Կործանեցան՝ որ զարդար արիւն՝ իւրեանց անձանց պեղեցին ի գլուխս. (Ճ. ՟Գ.)


Սարկաւագ, ի, գունք, գաց

s.

deacon;
servant, minister;
աւագ —, archdeacon.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ ընկողմանելոյ հացկերութանց (այսինքն բազմելոյ կոչնականացն՝) կալ սարկաւագացն յօրինաւ որ զարդու առ ի սպաս պաշտամանն պատրաստս։ (Փիլ. տեսական.։)


Սաւառնապատ

adj.

surrounded or covered by wings.

· Calfa

NBHL (1)

քերոբիմք շուրջ զքաւութեամբն հովանաւորեալք՝ սաւառնապատ թեւոքն գեղազարդեալք. (Անան. եկեղ։)


Սեթեւեթեմ, եցի

va.

to dress up, to trim or trick out, to bedizen, to bedeck, to embellish, to ornament;
to paint, to plaster.

· Calfa

NBHL (1)

Ճախարակեայս սեթեւեթեալ բանիւք։ Զսեթեւեթեալ եւ զպաճուճեալ բանս զարդսն ի բաց արասցես. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Սերմանաւոր, աց

adj.

provided with seed, seedy.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ յինքեան զսերմն կամ զարդաւանդութիւն. սերմանամատոյց. հունտ ունեցօղ կամ տուող.


Պերճացուցանեմ, ուցի

va.

to render illustrious, to exalt, to raise, to glorify.

· Calfa

NBHL (1)

Պերճալի եւ պանծալի կացուցանել. շքեղազարդալ. ճոխացուցանել փառօք.


Պէտ

cf. Պէտք;
— առնել, to take care, to care, to do the needful or necessary;
— լինել, to be necessary;
ո եւ — whoever, whosoever;
որչափ —, as much as you will or wish;
v. imp. — է, it must be, it is necessary;
չէ —, it need not be, it is unnecessary;
չեն ինչ ինձ — աղօթք, I do not want prayers;
ինձ ոչ է — զայնմանէ, I care not about.

· Calfa

NBHL (1)

Ասաց, եղիցին երկինք եւ երկիր. եւ անդէն պէտ եղեալ շեշտակի գոյացան հանդերձ ամենայն զարդուք. (Սանահն.։)


Պճղնաւոր

adj. s.

descending to the heels;
toga, long gown or robe.

· Calfa

NBHL (2)

Զպճղնաւոր պատմուճանն ի բեհեզոյ։ (Ի) պճղնաւոր հանդերձին էր ամենայն զարդն։ Պատմուճան պճղնաւոր. (Ել. ՟Ի՟Ը. 39։ ՟Ժ՟Ը. 24։ Յայտ. ՟Ա. 13։)

եւ գ. ποδήρης, κόσυμβρος, κοσυμβώτος vestis talaris ad pedes usque dependens, tunica fimbriata, nodata. (գրի եւ Պճեղնաւոր). Մակդիր զգեստու՝ որ հասանիցէ մինչեւ ցպճղունս եւ ցթաթս ոտից, կամ ցգարշապարս. ըստ այլոց՝ եւ ծոպաւոր, կամ զարդարեալ վերջաւորօք.


Պճնապաճոյճ

adj.

highly adorned, well dressed.

· Calfa

NBHL (2)

Պաճուճեալ պճնութեամբ. պճնազարդ.

Հարսն սիրելի եւ գեղեցկատիպ՝ պճնապաճոյճ զգեստիւ զարդարեալ՝ զբնութիւնս մեր անուանելով. (Անան. եկեղ։)


Պճնապայծառ

adj.

brilliantly adorned.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառապէս պճնեալ. պճնութեամբ պայծառացեալ. աղուոր, զարդարուն.


Պճնաւորեմ

va.

cf. Պճնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ՊՃՆԱՒՈՐԵԼ. cf. պճնազարդել.


Պճնեմ, եցի

va.

to embellish, to bedeck, to adorn, to beautify, to set off, to trim studiously, to bedizen, to trick out.

· Calfa

NBHL (2)

Որպէս զի զանջատեալն ի փառաց՝ զարդափայլ պճնեսցէ գերահրաշ պատմուճանաւն. (Զքր. կթ.։)

καλλωπίζω, ἑπισκοπέω decoro, exorno, faciem elegantem et venustam reddo. Պաճուճել. զարդարել՝ մանաւանդ արտաքուստ. գեղերեսել. ճիճի պիճի սազել.


Պճնիմ, եցայ

vn.

to bedizen oneself with coquetry and too great attention to effect, with studied neatness.

· Calfa

NBHL (3)

ՊՃՆԻԼ. Պաճուճել. զարդարիլ.

Մի այնպիսի զարդուք պճնել. (Ոսկ. եբր.։)

Ընդ անզարդութեան երկաթոյս սեւութեան գունոյս, պղինձ պճնելի՝ ցոյցք առաքինութեան՝ հրաշեկ լիբանանու , իմա պղինձ փայլուն. որ եւ Ծխեալ ասի. ըստ յն. լիբանանապղինձ, կամ կնդրկապղինձ։


Պճնող

adj.

coquettish, foppish, spruce, dandy;
cf. Պճնասէր.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս պճնասէր. զարդասէր.


Պճնութիւն, ութեան

s.

cf. Պճնումն.

· Calfa

NBHL (2)

ՊՃՆՈՒԹԻՒՆ ՊՃՆՈՒՄՆ. որ եւ պճն. Պճնանք. պաճուպանք. պճնիլն. զարդարանք. շուք պատկերի դիմաց եւ զգեստուց.

Տան զինքեանս պճնութեան եւ զարդարուն զգեստուց. (Բրս. մկրտ.։)


Պճնումն, ման

s.

ornament, dress, embellishment;
cf. Պճնանք.

· Calfa

NBHL (2)

ՊՃՆՈՒԹԻՒՆ ՊՃՆՈՒՄՆ. որ եւ պճն. Պճնանք. պաճուպանք. պճնիլն. զարդարանք. շուք պատկերի դիմաց եւ զգեստուց.

Տան զինքեանս պճնութեան եւ զարդարուն զգեստուց. (Բրս. մկրտ.։)


Պչրանք, նաց

s.

affectation, studied elegance, finery;
primness, prim ways, smirking, mincing air, simpering, alluring manners, enticing looks or ways, coquetry;
prudery, prudishness;
peevish temper, disdainful airs, grimaces;
cf. Ընդվայրայօն;
ընդ —նս գալ, cf. Պչրեմ, cf. Պչրիմ.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ մեծութեան ինչ նշանակ է՝ այնչափ զարդ յանձին կապել, այլ ընդողնելոյ եւ պչրանաց. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)

Երանէակ (դուստր արքայի) ատեցեալ զայր իւր զարդատ՝ պչրանօք եւ պռստելով կայր զօրհանապազ. (Խոր. ՟Բ. 60։)


Պռուգեմ, եցի

va.

to portion, to give a portion, to endow.

· Calfa

NBHL (1)

προΐξασθαι dono, donis adornare. Օժտիւք զարդարել՝ ճոխացուցանել.


Պռստեմ, եցի

vn.

to be cross, illtempered, to make a wry face, to turn up one's nose, to be disdainful;
յունօք —, cf. Յօն.

· Calfa

NBHL (1)

Ատեցեալ զայր իւր զարդատ՝ պչրանօք եւ պռսելով կայր. (Խոր. ՟Բ. 60։)


Պսակազգեաց

adj.

bearing a crown, crowned.

· Calfa

NBHL (5)

Ի հանդերձեալն պսակազգեացզարդարի. (Լմբ. առակ.։)

Կամ բոլորովին զարդարեալ որպէս պսակաւ.

Ի ցամաքել երկրի՝ պսակազգեստ պաճուճազարդ երեւեցաւ երկիր. (Տօնակ.։)

ՊՍԱԿԱԶԳԵԱՑ ՊՍԱԿԱԶԳԵՍՏ. στεφανηφόρος coronam gestans, coronatus. կամ բայիւ στεφανηφορέω coronam gero, coronatus sum. Զգեցեալ զպսակ. պսակազարդ. պսակաւոր.

ՊՍԱԿԱԶԳԵԱՑ ԱՌՆԵԼ . ՊՍԱԿԱԶԳԵՍՏ ՑՈՒՑԱՆԵԼ. στεφανόω corono. Պսակաւ զարդարել. պսակել. Պսակազգեաց արար մարտիրոսօք (զեկեղեցի). Ճղ։


Պսակակալ, աց

s.

lining of a crown.

· Calfa


Պսակակապ, աց

adj.

crowned;
crowning.

· Calfa

NBHL (1)

Երկիր պսակակապ թագազարդեալ՝ տերեւազգեաց եւ ծաղկազարդ բուսովք։ Զվկայիցն բոլոր պսակակապ թագազարդեալ դասս. (Խոր. վրդվռ.։ եւ Խոր. հռիփս.։)


Պսակաձեւ

adj.

crossbreed, coronal.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակայեւ յօրինուածով զարդարեալ. (Պիտ.։)


Պսակեմ, եցի

va. fig.

to crown, to wreath;
to reward, to recompense;
to give the nuptial blessing, to marry;
to crown, to achieve, to accomplish.

· Calfa

NBHL (2)

ՊՍԱԿԵԼ. որպէս զարդարել. շքեղազարդել. փառաւորել. ճոխացուցանել.

στεφανόω, στέφω corono. Պսակաւ զարդարել. պսակ տալ կամ դնել. վարձատրել փառօք.


Պսակիչ

s.

crowner;
achiever.

· Calfa

NBHL (1)

Որ պսակէ կամ զարդարէ, կամ գլխաւորէ.


Պտղաբերեմ, եցի

va.

cf. Պտղաբերիմ.

· Calfa


Պտղալից

adj.

full of or loaded with fruits, rich, fertile, prolific.

· Calfa

NBHL (1)

Վարք աստուածահաճոյ կենաց հանդերձ բարեպաշտութեամբ պտղալից զարդարտին. (Կանոն.։)


Պրակագեղ

adj.

wooded, planted with trees, bushy, leafy.

· Calfa


Ջահ, ից

adj. ast.

light, torch, flambeau, link;
candelabra, chandelier;
facula, bright spot on the sun.

· Calfa


Ջահաբորբոք

adj.

burning or shining like a torch.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ջահաբորբոք լուսով պայծառացուցանեն զեկեղեցիս քրիստոնէից։ Ամենազարդ պայծառութեան ջահաբորբոք լուսաւոր անօթոց. (Ճ. ՟Բ.։ Ասող. ՟Գ. 9։)


Ջահընկալ, աց

adj. s.

flambeau carrying;
acolyte.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն եկեղեցիք ջահընկալ եւ պայծառ զգեստուք զարդարեցաք. (Լծ. ածաբ.։)


Ջատակիմ, եցայ

vn.

to be established firmly securely.

· Calfa

NBHL (1)

Ջատակեցար յանեղ աջոյն, զարդարեցար ի սմուրբ հոգւոյն. (Տաղ.։)


Ջեռուցանեմ, ուցի

va.

to warm, to heat, to make hot or warm;
to boil;
կարի իմն —, to overheat;
— զանկողին, to warm a bed.

· Calfa

NBHL (1)

Խնամելով մատոյց աստուած զյոբ ի փորձութիւն, ոչ այնպէս ջեռոյց զարդարն, իբրեւ թէ ջեռուցեալ յանդիմանեսցի ... ջեռուցանելով զթագաւորական ոսկին, եւ սրբելով զդահեկանս նորա. (Իսիւք.։)


Ջերմեռանդ

adj.

warm, ardent;
devout, fervent.

· Calfa