Definitions containing the research աղ : 10000 results

Մարգ, ի, աց

cf. Մարգագետին.

· Calfa

NBHL (4)

մանաւանդ ՄԱՐԳՔ, գաց - պ. եւ ար. մէրճ. λειμών pratum, prata, locus irriguus ἔλος palus (paludis). Դաշտ խոտաւէտ՝ ծաղկաւէտ. վայր ջրարբի.

Մարգք ըստ իւրաքանչիւր վայելչութեան ազգի ազգի խոտովք եւ պէսպէս ծաղկովք։ Քան զամենայն ծաղիկս՝ որ յամենայն մարգս։ Մեղու ի մարգսն թռչի։ Ի մարգս եւ յաղբիւրս եւ ի դրախտս զբօսնուցուն։ Լի մարգք եւ բուրաստանք. (Վեցօր. ՟Ե. ՟Է։ Ածաբ. նոր կիր.։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ Նիւս. կազմ.։)

Մարգք զուարճանան, ծաղիկք պայծառանան. (Շիր.։)

Ի մարգս եւ յաղբերակունս եւ ի սուրբ օդս զբօսնուցուն. (Խոսր.։)


Մարգագետին, տնոյ

s. geol.

mossy ground, turf, grass, pasture, herbage, meadow, mead;
marl.

· Calfa

NBHL (3)

ἔλος . Գետին մարգաց. մարգք ջրարբի. խաղ. եղտիւր. ճահիճ.

Յամենայն մարգագետինս, եւ յամենայն ամուրս եղեգան։ Ի դաշտ մարգագետին (յն. մի բառ) համարեցաւ։ Անդ մարգագետինք եւ խաղք (յն. մի բառ). (Ես. ՟Ժ՟Թ. 6։ ՟Լ՟Գ. 9։ ՟Լ՟Ե. 7։)

Որպէս ծաղկեալ մարգագետին՝ էր ճանապարհն անդընդային (յանցս կարմիր ծովու). (Յիսուս որդի.։)


Մարգարէաբար

adv.

prophetically, like a prophet.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մարգարէ՝ յաղագս մարգարէաբար եւ աստուածապէս զհանդերձեալսն գուշակել. (Սհկ. կթ. արմաւ.։ եւ Վրդն. սղ.։)


Մարգարէախառն

adj.

cf. Մարգարէակիր.

· Calfa

NBHL (1)

Ճաշակեալ դաւիթ ի խորհրդոյ աստի՝ ասէ մարգարէախառն աղօթիւք. (Վրդն. օրին.։)


Մարգարէական, ի, աց

adj.

cf. Մարգարէակիր.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէական հոգւով, կամ ակամբ, կամ գրովք։ Ի գրոց մարգարէականաց։ Ի մարգարէական ձայնիցդ։ Ի մարգարէական սաղմոսսն. (Կիւրղ. գանձ.։ Խոր. ՟Գ. 11։ Ագաթ.։ Եղիշ. ՟Գ։ Իսիւք.։)


Մարգարէանամ, ացայ

vn.

to prophecy;
to predict, to foretell;
to play the prophet, to counterfeit.

· Calfa

NBHL (2)

Միանգամայն մարգարէանայ եւ զառյապայ լինելոցն։ Ի դէմս աղօթից մարգարէանայ զփրկչին խորհրդոյ, եւ զմիջնորդէն մերոյ կենացս. (Իսիւք.։)

Մարգարէացան նմա յաղթութիւնք, եւ պատահեաց նոցա պարտութիւնք. (Ճ. ՟Գ.։)


Մարգարէասպան

adj.

murdering prophets.

· Calfa

NBHL (1)

Զգուշանալ ի մարգարէասպան ազգէն հրէից. (Եպիփ. թաղմ.։)


Մարգարէուհի, հւոյ, հեաց

s.

prophetess.

· Calfa

NBHL (1)

Էր կաղնի մի սրբազանեալ զեւսի, եւ ի նմա էր դիւթարան կանանց մարգարէուհեաց ... փչումն ընկալեալ մարգարէուհեացն ի շնչմանէ դիւացն. (Նոննոս.։)


Մարգարտածին

adj.

bearing or producing pearls.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐԳԱՐՏԱԾԻՆ կամ ՄԱՐԳԸՐՏԱԾԻՆ. Ծնօղ կամ բերօղ մարգարտի. Խաղաղութեան միայն դու ծոգ՝ մարգըրտածին եւ կոյս գոլով. (Մաշտ.։)


Մարգարտահատ

s.

grain of pearl;
— ատամունք, pearly teeth.

· Calfa

NBHL (1)

Ատամներն ի շարն եղեալ՝ նմանեալ մարգարտահատին. (Տաղ.։)


Մարգարտաշար

adj.

strung with pearls.

· Calfa

NBHL (1)

Կերպարանք նկարակերտք մարգրտաշարք ծաղկերանգ անկուածոց. (Անան. եկեղ։)


Մարգարտեայ

adj.

of pearls, pearly.

· Calfa

NBHL (1)

Դրունք երկոտասան՝ մի մի մարգարտեայ. (Շ. տաղ.։)


Մարգիզ, աց

s.

marquis, marquess;
marquee.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ արեւմտեան. marchio. իտ. marchese. գաղղ. մարգուիզ, մարգիզ. ըստ յն. μεθοριάρχης . իբրեւ Իշխան. կողմնապետ. սահմանապետ.


Մարգճախին, խնի

cf. Մարգճակ.

· Calfa

NBHL (2)

Մնացին անդէն, եւ այլ զօրն ի մարգճախնին (տպ. ի մարգճախին) առ աղբերն անտառին. (Զենոբ.։)

Պատեալ մաքուր կտաւօք՝ թաղեցին ի մարգճակին. (Հ. յուլ. ՟Ի՟Ը.։)


Մարգճակ, աց

s.

marshy meadow.

· Calfa

NBHL (2)

Մնացին անդէն, եւ այլ զօրն ի մարգճախնին (տպ. ի մարգճախին) առ աղբերն անտառին. (Զենոբ.։)

Պատեալ մաքուր կտաւօք՝ թաղեցին ի մարգճակին. (Հ. յուլ. ՟Ի՟Ը.։)


Մարդաբար

adv.

cf. Մարդկաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարութիւն գոլոյ ունի սոկրատէս մարդաբար. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Մարդաբնակ, աց

adj.

inhabited by man.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդաբնակ աշխարհն՝ թափուր ի բնակչաց։ Մարդաբնակ տեղիքն փախուցեալ՝ ի քաղաքն անի ժողովեցան. (Լաստ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Է։)


Մարդագայլ

s.

chimera, bug hear, hobgoblin, ghost.

· Calfa

NBHL (1)

Անուն յօդեալ իբր եղջերուաքաղ. մարդ իբրեւ զգայլ, կամ գայլ իբրեւ զմարդ.


Մարդագող, ոց

s.

man-stealer.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս մարդագողող եւ աւազակաց։ Յաղագս դատաստանի մարդագողաց։ Մարդագողաց հրամայեցաւ մեռանել. (Մխ. դտ.։)


Մարդադաւան

adj.

believing in Christ as man only, denying the divinity of Christ, Nestorian.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զքրիստոս դաւանի լոկ մարդ, եւ ո՛չ աստուած. որպէս հրէամիտն նեստոր, եւ աղանդ նորա.


Մարդադաւանութիւն, ութեան

s.

nestorianism.

· Calfa

NBHL (1)

Աշակերտեալ աղանդոյն մարդադաւանութեան զքրիստոսէ. (Սարկ. հանգ.։)


Մարդալից

adj.

full of man, peopled, very populous.

· Calfa

NBHL (1)

Պտղալից մարդալից շինեսցի երուսաղէմ. (Լմբ. ովս.։)


Մարդախիտ

adj.

densely inhabited, crowded with inhabitants;
cf. Մարդալից.

· Calfa

NBHL (2)

Շինել քաղաքս բազմաբնակս, եւ շէնս գլխաւորս եւ մարդախիտս. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Իբրեւ զքաղաք մարդախիտ. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)


Մարդախողխող

cf. Մարդախոշոշ.

· Calfa

NBHL (1)

Ապստամբն բաբան՝ մարդախողխող աշխարհաւեր արիւնարբու գազանն. (Կաղանկտ.։)


Մարդախոշոշ

adj. s.

slaughtering or massacring man, murderous, killing, bloody, sanguinary, cruel;
cut-throat, homicide.

· Calfa

NBHL (1)

Ապստամբն բաբան՝ մարդախողխող աշխարհաւեր արիւնարբու գազանն. (Կաղանկտ.։)


Մարդակերպ, ից

adj.

human, having a human form or figure;
after the men's manner;
s. zool. anthropomorphite.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք զաստուած մարդաձեւ եւ մարդակերպ (տպ. մարմնակերպ) ասէին։ Մարդակերպ զաստուած ասէր լինել. (Վրք. ոսկ. (ուստի աղանդ մարդակերպեայց։))


Մարդակերպեանք

s.

the anthropomorphites;
աղանդ —կերպեայց, anthropomorphism.

· Calfa


Մարդահաճոյ, ից

adj.

insinuating, fawning, flattering, striving for favour, servile.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ սովորութեան եւ մարդահաճո՛յ աղօթեմք. (Մանդ. ՟Ի՟Ա։)


Մարդահասակ, աց

adj. s.

of the human height or form;
of perfect form, well shaped (man);
the human stature, size or height.

· Calfa

NBHL (1)

Սերմանի նախ սերմն յարգանդ, եւ ապա պայծառացեալ ծաղկի մարդահասակ պատկեր աստուածութեանն։ Որով ամենայն աստուածատես կատարելոցն միապէս մարդահասակ նմանութեամբ երեւեալ. (Ագաթ.։)


Մարդամարտ

adj.

making war on man;
hostile to mankind.

· Calfa

NBHL (1)

Կենդանի ինչ նման զանալութոյ՝ մարդամարտ։ Քաղ ծառասէր եւ մարդամարտ. (Խոր. աշխարհ.։)


Մարդամօտ

adj.

near the habitation of men;
ի —ի կեալ, to inhabit -.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդասէր է եւ մարդընտել, եւ ի մարդամօտի եւեթ կամի կեալ աղաւնի. (Ագաթ.։)


Մարդաշահ

adj.

edifying, exemplary, virtuous;
affable, kind.

· Calfa

NBHL (2)

Որ շահի զմարդիկ՝ շինութիւն տալով բարի վարուք եւ քաղցր բարուք.

Լե՛ր մարդասէր, խաղաղարար, մարդաշահ. (Նար. խր.։)


Մարդաշատ

adj.

well peopled, full of inhabitants, populous.

· Calfa

NBHL (3)

Քաղաք մարդաշատ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Զսուրբ քաղաքն հարթյատակ եւ անմարդի կացուցանել, զայն մարդաշատ եւ ազատ ցուցանել. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 14։)

ՄԱՐԴԱՇԱՏ. գ. πολυάνδριον . Տեղի՝ ուր իցէ բազմութիւն մարդկան թաղելոց կամ կոթողաց նոցա. գերեզմանատուն.


Մարդաշատութիւն, ութեան

s.

great multitude, dense population.

· Calfa

NBHL (3)

Խաղաղասէր շինութիւն մարդաշատութեան. (Ագաթ.։)

Խաղաղութիւն եւ շինութիւն, մարդաշատութիւն եւ առողջութիւն. (Բուզ. ՟Գ. 3։)

Շնորհեցիքն զմարդաշատութիւն աշխարհիս. (Կաղանկտ.։)


Մարդապատկեր

adj. s.

man-shaped, having the human form or figure;
human image.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդապատկեր պղնձի։ Մարդապատկերք էին նուէրք կանգնեալք ի քաջ պղնձոյ. (Պտմ. աղեքս.։)


Մարդասէր

adj.

philanthropic, humane, benevolent;
kind, obliging courteous, civil, gracious;
tender, compassionate, charitable.

· Calfa

NBHL (2)

Մարդասէր հոգին։ Հոգի մարդասէր։ Պարտ է արդարոյն լինել մարդասէր։ Ամենայն մարդասէր կամօք։ Կամս մարդասէրս ունիք։ Ի գութ սէր քաղցրութեան մարդասէր լինէր ընդ ամենայն տեղիս նոցա.եւ այլն։

Ո՛վ բնութիւնք մարդասիրաց (զուարթնոց). (Եպիփ. թաղմ.։)


Մարդասիրական, ի, աց

adj.

philanthropical.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քո յուսալով մարդասիրական եւ անդառնալի աղօթսդ առ միածինն քո. (Սարկ. աղ. կուսի.։)


Մարդասիրութիւն, ութեան

s.

philanthropy, humanity, kindness, benignity, affability, benevolence, courteousness;
condescension;
welcome;
մարդասիրութեամբ, cf. Մարդասիրապէս.

· Calfa

NBHL (3)

Քաղցրութիւն եւ մարդասիրութիւն փրկչին մերոյ աստուծոյ յայտնեցաւ. (Տիտ. ՟Գ. 4։)

Ապա թէ ասիցես, մեղաւոր եմ, միթէ սակա՞ւ իցէ աստուծոյ մարդասիրութիւնն. կամ քո չարիքն աստուծոյ մարդասիրութեանն յաղթե՞լ կարիցեն. (Գէ. ես.։)

Խաղաղասէր մարդասիրութեամբ։ Առաջի քոյոյ մարդասիրութեանդ. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ը։)


Մարդասպան, աց

adj. s.

murderous, homicidal;
murderer, homicide, man-slayer.

· Calfa

NBHL (1)

Զմարդասպան կոկորդիլոսն աղօթիւք եսպան. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Մարդատեցութիւն, ութեան

s.

misanthropy, hatred of mankind.

· Calfa

NBHL (2)

Ցանկութիւն ընչից եւ հեշտ ցանկութիւն, եւ երկոքին սոքա զմարդատեցութիւն կազմեն. (Անյաղթ հց. իմ.։)

Ինձն բնութիւն ունի մարդատեցութեան. պատառէ զմագաղաթն, եւ անդ ցուցանէ զբնութեանն մարդատեցութիւնն. (Մաշկ.։)


Մարդատունկ, տնկոց

s. adj.

human race, human creature, man;
human, rational;
— բուրաստան, garden planted by man.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդատունկս առաքինութեան բողբոջեալս։ Զմարդատունկ բուրաստանս եւ զխաղս առաւել իմն զուարճացոյց. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ.։ ՟Բ։)


Մարդացի

s.

inhabitant or dweller in man.

· Calfa


Մարդելոյզ, լուզաց

adj. s.

flattering, fawning, seductive;
adulator, flatterer, sycophant, seducer.

· Calfa

NBHL (1)

Ի՞բր մարդելոյզ կերպարանաւոր՝ զմարդահաճոյիցն ոսկերս ցրուել մաղթեցից. (Նար. կ.։)


Մարդկաբար

adv.

cf. Մարդկօրէն.

· Calfa

NBHL (2)

Մահու սիրելւոյն կրիւք՝ մարդկաբար արտասուէր. (Շ. տաղ.։)

Մարդկաբար խօսել (քրիստոսի), կամ քաղցնուլ, կամ համբերել, կամ բռնադատիլ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 7։ ՃՃ.։ Առ որս. ՟Բ։)


Մարդկային

adj.

human;
belonging to man, manlike.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղագս փառաց մարդկայնոյ։ Զմարդկային տկարութիւնս յանդիմանելով. (Խոր. ՟Բ. 89։ Շար.։)

Զմարդկայինսն բանս աղքատութեան քրիստոսի։ Ո՛չ է մարդկայնոյս բնութեան բարին գոլ, այլ աստուծոյ միայն։ Առ զմարդկային աթոռն դաւթի զըստ մարմնոյ հօրն իւրոյ։ Երկուս կամս աստանօր ցուցանէ, է ին՝ որ մարդկային, որ է մարմնոյ, եւ է ինչ՝ որ աստուածային. քանզի մարդկայինն վասն տկարութեան մարմնոյն հրաժարէ ի չարչարանաց, իսկ աստուածայինն նորա յօժար է. (Աթ. ՟Ա։)


Մարդկապէս

adv.

cf. Մարդկօրէն.

· Calfa

NBHL (1)

Լո՛ւր նմին իսկ մովսէսի յաղագս մարդկապէս երեւմանն (որդւոյն աստուծոյ). (Ղեւոնդ.) (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ։)


Մարդկեղէն, ղինի, նաց

adj.

human.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքեալքն քաղցր լծովն յիսուսի եդին ակօս ի բնութիւնս՝ ի դաշտս մարդկեղէնս. (Համամ առակ.։)


Մարդկութիւն, ութեան

s.

humanity, human nature;
humanity, mankind;
multitude, many people.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ մարդկութեան ասեմ. յն. ըստ մարդոյ. (՟Ա. Կոր. ՟Բ. 8։ Գաղ. ՟Գ. 15։)

Զմիջոց հովտին մեծի լնու մարդկութեամբ, եւ պայծառ շինուածովք. իսկ շուրջ զմարդկութեամբն՝ ծաղկոցաց եւ հոտարանաց կազմութիւն. (Խոր. ՟Բ. 39։)


Մարդկօրէն, րինաց

adj. adv.

human;
humanly, as a man, according to human nature.

· Calfa

NBHL (1)

Եղեւ այր բարեպաշտ ոզիա, բայց յետոյ կրեաց ինչ մարդկօրէնս՝ ի բարեփառութենէն յաղթահարեալ. (Ոսկ. ես.։)


Մարզանոն

s. bot. pilosella, creeping mouse-ear.

· Calfa

NBHL (1)

ՄԱՐԶԱՆԳՈՇ կամ ՄԱՐԶԱՆՈՆ. cf. ՄԿՆԱԿԱՆՋ. զոր Լեհ. նոյն համարի ընդ Մարեմայ խոտ։ (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)