gnat, mosquito;
midge, any small fly;
առաջնորդք կոյրք, որ զմժղուկս քամէք եւ զուղտս կլանէք, ye blind guides, who strain at a gnat and swallow a camel.
· Calfa
Լցին մժեխիւ։ Հարեալ ի մժեխացն թունից. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ժ՟Ա։)
unanimous, of one mind, agreeing;
conformable, equal, uniform, analogous, similar, identical, the same;
with one accord, in concert, unanimously;
cf. Միաբանակեաց;
— հաւանութիւն, unanimity, concord, consent;
— լինել, to agree, to conform to.
· Calfa
Եւ զգալի տարերց քառից՝ հակառակաց միաբանից. (Շար.։)
Միաբան վառեալ պատրաստեալ։ Եկին առ նա միաբան՝ մխիթարել։ Էին հանապազորդեալ միաբան յաղօթս։ Էին ամենեքեան միաբան ի միասին.եւ այլն։
ՄԻԱԲԱՆ ԼԻՆԵԼ. συμφωνεί concordat στοιχέω ordine procedo. Միաբանիլ. միաձայնիլ. զհետ երթալ.
unanimous;
monastic;
— ձայնիւ, with one voice;
—ք, religious community;
monastery.
· Calfa
Հողմ անդնդային ամբոխէ զծով, եւ հպարտացեալ անձինք բարկութեամբ ամբոխեն զմիաբանականս։ Նաւահանգիստ խաղաղութեան է անձն բարեսէր, եւ հանդերտն ի մէջ միաբանականաց սիրով. (Նեղոս.։)
monk, friar, coenobite.
· Calfa
ԻԲրու Բանակակից. որպէս մի բանակ կազմեալ.
Գունդք հրեշտակապետացն ծաւալեցան յերկնից ի յերկիր, եւ եղեն միաբանակք հրեշտակք ընդ մարդկան. (Գանձ.։)
to agree, to cause to agree, to conciliate, to reconcile, to reunite, to match;
to compose, to unite, to join;
ի մի —, to reunite;
cf. Միաբանիմ.
· Calfa
ՄԻԱԲԱՆԵՄ, եցի. չ. եւ ՄԻԱԲԱՆԻՄ, եցայ. ձ. συμφωνέω, ὀμοφωνέω, συνᾴδω consono, consentio, concino ὀμονοέω concordo, concors sum σύγκειμαι convenio στοιχέω ordine procedo συμβραβεύω coadjuvo, cooperor. Միաբան լիենլ կամ գտանիլ. միաձայնիլ. ձայնակից եւ գործակից լինել. հաղորդ՝ հաւան՝ համեմատ գտանիլ. միանալ. յարիլ. յարմարիլ.
Այսօր զբաժանեալ լեզուս ազգաց միաբանեաց դարձեալ ի սուրբ վերնատունն. (Շար.։)
Գողանալ զնա ի հիւղեայն, եւ յիւր կողմն միաբանել. (Եզնիկ.։)
Որ եկեալ միաբանեաց զօրս պարսից. (Ագաթ.։)
որպէս ἐνόω unio, aduno ἁναρμόζω adapto, copulo συνάγω congrego. Տալ միաբան լինել. միաբանս կացուցանել. միացուցանել. հաշտեցուցանել. յարել յարմարել. ի մի ձգել՝ հաւաքել. յանկուցանել. միաբանցընել, մէկ ընել.
Միաբանեաց արամ ընդ եփրեմայ։ Եթէ երկու ի ձէնջ միաբանիցեն յերկրի վասն ամենայն իրաց։ Զի՞ է՝ զի միաբանեցէք դուք փորձել զհոգին տեառն։ Միաբանեցին ընդ նոսա։ Զամենայն միաբանեալսն ընդ նմա։ Միաբանեալ կայք ի վերայ իմ դուք ամենեքեան։ Եթէ կեամք հոգւով, ընդ հոգւոյն եւ միաբանեսցուք։ Եւ այնմ միաբանին բանք մարգարէիցն։ Միաբանիս եւ դու պահել զօրէնսն։ Ընդ հնոյն չմիաբանի կապերտն որ ի նորոյն.եւ այլն։
Չմիաբանեցին ... չմիաբանեալքն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
Կամ իբր ռմկ. ոճով. Միաբան եւ եղբայր գրիլ վանաց՝ տալով ինչ հոգեբաժին.
having one language or speech;
unanimous;
with one voice.
· Calfa
Միաբարբառ աղաղակել, կամ աղաղակ բառնալ. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 50։ Ճ. ՟Գ.։ Արծր. ՟Գ. 10։)
to remove or take away every thing together.
· Calfa
ՄԻԱԲԱՐՁ ԱՌՆԵԼ. Բառնալ զամենայն միանգամայն.
Միաբարձ արարեալ տունս նոցա, բազում գանձս եւ դիպակս ... առեալ գնաց. (Ուռհ.։)
tresses, head of hair.
· Calfa
Բոլորն ի միասին առեալ. բոլորական. համագումար. ի մի ամփոփեալ.
consubstantial;
of the same nature or essence;
natural, native;
having only one trunk or stem.
· Calfa
Ղօղեալ խորհուրդ՝ ասէ թաքուն, երրորդութեանըն միաբուն. (Շ. այբուբ.։)
Զի յայտ լիցի միաբուն խորհուրդ զօրութեան գալստեանն որդւոյ. (Ագաթ.։)
ՄԻԱԲՈՒՆ. Ի մի բուն կամ յիսկութիւն աստուածային անձին միաւորեալ. անբաժանելի միացեալ.
adj. gr. formed of a single vowel.
· Calfa
Ի միոյ գրոյ բաղկացեալ. միատառ. (վանկ կամ հեգ պիտակ)
Ի պիտակսն ասացեալ հեգսն միագիրս. (Երզն. քեր.։)
monochromatic;
of the same colour, uniform.
· Calfa
Ի չիչին յանկերպարան միագոյն իրացն ծնանիմք, եւ ի չնչէ ի միագոյն եւ ի տկարէ կերպարանի մարդն կենդանի։ Միագոյն եւ նոյն անձրեւ ընդ ամենայն աշխարհս ցօղէ, եւ իջեալ՝ լինի սպիտակ ի շուշան ծաղիկ, եւ մատուցեալ ի վարդ՝ կարմիր երփն հարկանէ. եւ ինքն միագոյն է, եւ ոչ յայլեւայլ կերպարանս բաժանեալ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
fellow-labourer, cooperator, coadjutor;
working or acting together, cooperatively.
· Calfa
Պարք մեղուացն միագործ ճեպեալ վաստակեն համօրէն. յն. գործ ամենեցուն է մի. (Վեցօր. ՟Ը։)
cf. Համագումար.
· Calfa
Ի մի գումարեալ. ի միասին առեալ.
Եւ ժողովեալ միագումար՝ զոչ ըսկսեալն եւ դադարեալ. (Շ. խոստ.։)
cf. Համագունդ.
· Calfa
Միագունդ գնալ, կամ անցանել, խաղալ, դիմել, երթալ, ժողովիլ. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 50։ Իմ. ՟Ժ՟Թ. 8։ Վեցօր. ՟Է։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։ Տէր Իսրայէլ. հոկտ. ՟Ե.։ Եփր. թագ.։)
Պատրաստեալք միագունդ կայցեն մինչեւ ցառաւօտ. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 27։)
Գալ միագունդ միահամուռ ի մարտ պատերազմի. (Եփր. յես.։)
Զի իցեն միակամեալք միագունդք ի գունդս հրեշտակացն. (Ագաթ.։)
robust, vigorous, sturdy.
· Calfa
Միագօտեալ քաջագօտի պնտէին զմէջս. (Յհ. կթ.։)
ՄԻԱԳՕՏԵԱԼ ՄԻԱԳՕՏԻ. μονόζωνος monozonus. Միով գօտւով ամրացեալ. քաջագօտի. մենազինեալ. մեկնազէն.
s. adj. unitarian, antitrinitarian;
conformist.
· Calfa
Յուղիղ միտս՝ է դաւանօղ զմի աստուածութիւն յերիս անձինս, կամ այնպէս դաւանեալ, դաւանելի.
Որոշեալ ի հրէական միադաւան եւ տիրասպան ուխտադրուժ օրինազանցութենէն ի բաց լինել. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Ի միասին ընթացեալ (ի գերեզմանն՝) միադաւան յօժարութեամբ. (Լծ. ածաբ.։)
paired, conjoined, matched, equal.
· Calfa
Ի մի զուգեալ. միակցորդ. համահաւասար. զուգապէս. միապէս.
Յորոց միախուռն եւ միազոյգ պնդեալ եւ հաստատեալ կայ (այսինքն բաղկացեալ) մեր մարմինս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)
cf. Համազօր.
· Calfa
Որդի աստուծոյ միածին, այսինքն է ի զօրութենէ հօր ծնեալ, ոչ եղեալ, միազօր հօր. (որպէս թէ յն. ուսի՛ա, իցէ լծ. ընդ հյ. ոյժ) (Եւագր. ՟Ժ՟Ը։)
Որպէս մին աստուած միազօր՝ համակ քաղցր, ի մէնջ հարկեալ՝ եւ տանջէ եւս. (Վրդն. պտմ.։)
cf. Համաթիւ.
· Calfa
Մնալ քառասուն, եւ պսակիլ հաւասար միաթիւ։ Սոյնգունակ եւ ութեւտասունքն, երեք վեցեակս՝ միաթիւս. (Սիսիան.։)
cf. Համագումար.
· Calfa
Միաժողով եկեալ ամենեքեան. (Ագաթ.։)
Միաժողով կալեալ զնախարարսն հայոց. (Ասող. ՟Բ. 2։)
Ոչ իբրեւ ի գերութենէ ցիր եւ ցան վայրավատինք. այլ յարդարեալք միաժողով. (Ոսկ. ես. յորմէ եւ Գէ. ես.։)
ἁγελικός gregalis եւ πανδημοί catervim. Ի մի ժողովեալ. համախմբեալ. համագունդ. միաբան.
temperate.
· Calfa
Հայելով ի միախառնն, որ զխառնուածս յարմարեալ կազմէ. (Եղիշ. ՟Բ. (ա՛յլ ձ. միխառնն, կամ մի խառնն։))
Լերամբքն եւ բլրովք եւ ձորովք զանհարթ կրօնսն ի միախառն համեստութիւն խառնեալ յայտ առնէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10. (յն. ի մի՝ իմաստասիրութեան՝ հաւասարութիւն։))
cf. Միախորհուրդ.
· Calfa
Միախոհ լեալ ընդ նախարարացն։ Զմիախոհս միասնականին հալածէր։ Ոչ հակառակողի են այնպիսի բանք եւ գործք, այլ միաբան եւ միախոհ բնութեան. (Յհ. կթ.։ Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ժ՟Ը.։ Նանայ.։)
Վայելչաբար սիրով ի միասին միախորհուրդք զմիտս կառավարեալք։ Միաբանք եւ միախորհուրդք եւ հաւասարք առ միմեանս բնակէին իշխանք հայոց. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Գ. 1։)
of the same opinion or way of thinking, unanimous;
unanimously.
· Calfa
Միախոհ լեալ ընդ նախարարացն։ Զմիախոհս միասնականին հալածէր։ Ոչ հակառակողի են այնպիսի բանք եւ գործք, այլ միաբան եւ միախոհ բնութեան. (Յհ. կթ.։ Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ժ՟Ը.։ Նանայ.։)
Վայելչաբար սիրով ի միասին միախորհուրդք զմիտս կառավարեալք։ Միաբանք եւ միախորհուրդք եւ հաւասարք առ միմեանս բնակէին իշխանք հայոց. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Գ. 1։)
cf. Համագունդ.
· Calfa
Միախումբ եկեալ հասին՝ հրաւիրմամբ հոգւոյն սրբոյ. (Տաղ.։)
Ի հանդիսական տօնիս մերոց վկայից՝ միախումբ եկա՛յք եղբարք պարառեալ երգօք եւ այլն. (Տաղ.։)
Ի կարանայ, որ զառաջինն միախումբ կալաւ զմակեդոնացւոց հարստութիւնն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
assembled, crowded;
in crowds, together, in a mass.
· Calfa
συνεστικός compositus, conflatus συνέχων continens. եւ Միախուռն ժողով. συνουσία conventus. իսկ բայիւ συναθρείζω congrego, congero συντρέχω concurro եւ այլն. Ի մի խռնեալ, խռկեալ. խիտ. խառնիխուռն.
Եւ այսպէս միախուռն ժողովեալք առ միմեանս՝ լինէին իբրեւ արք ութ. (Ղեւոնդ.։)
Ոչ միախուռն ի միասին բնակեալք, այլ ցանեւցիր։ Միախուռն յանդուգն յարձակմամբ դիմեցին։ Միախուռն յորդորմամբ ի քոյդ հաւաքելով գաւիթ. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Բ. 6։ Անան. եկեղ։)
Այս ամենայն յարուցեալ կայցէ միախուռն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Միախուռն ժողովեալ ամենեքեան նստիցիմք։ Միախուռն ընթանային։ Միախուռն ընթացք ձկանցն։ Միախուռն ժողովն զսէրն աճեցուցանէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6. 14։ եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. եբր.։)
Only Begotten;
— որդի, only son.
· Calfa
Ընդ որդւոյն միածնի զմայրն ամենօրհնեալ մարիամ. եւ այլն։ (Շար.։)
Մարիամ լուսապայծառ՝ միածին ծնունդ յայտնեալ ծնողաց. (Շար.։)
μονογενής unigenitus. Միակ ծնունդ հօր աստուծոյ ի յաւիտենից, եւ կուսի մօր ի ժամանակի. քրիստոս յիսուս. բան հօր, բանն մարմնացեալ.
Պատկեր արարչին՝ աստուած զգալի ... մի երկին սա գոլով միածին. (Պղատ. տիմ.։)
unity, first number, one;
only one, alone, singular.
· Calfa
Եւ գերեզման մին միակին՝ ո՛չ պատահէր, այլ երկակին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ. այսինքն ոչ մի մի, այլ երկու երկու թաղեալ լինէնի։)
cf. Համակամ.
· Calfa
Գոյացեալք ի համագոյն եւ ի միակամ արարչական լուսաւորութենէն. (Շ. հրեշտ.։)
cf. Համակամութիւն.
· Calfa
Յայտ արարեալ զմիակամութիւնն իւր ընդ հօր։ Այսպիսի ձայնք ոչինչ նուազ զմիակամութիւնն ցուցանեն։ Որովն ասել՝ կրտսերութիւն ինչ ոչ ցուցանէ, այլ գործակցութիւն է, եւ միակամութիւն։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ առ ի զնոյն բարի ներգործել. (Ագաթ.։ Ածաբ. պենտեկ.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։ Նար. ՟Խ՟Դ։)
Ոչ կալ նմա յայնմհետէ ընդ իւր ի միակամութիւն սիրոյ եւ հնազանդութեան. (Յհ. կթ.։)
only, sole, singular.
· Calfa
ἐνικός unicus եւ ἐνοθείς unitus. Միակ. միաւոր. միայնակ. եզական. եւ Միաւորական. միացեալ.
Մի հայր միայնոյ որդւոյ՝ միական հոգւովն պատուեալ։ Միական միածին որդին աստուծոյ։ Որդիդ միական։ Քեզ տէր յիսուս՝ հօր միական. (Նար. ՟Հ՟Ե։ Տօնակ.։ Գանձ.։ Տաղ.։)
Իսկ էութիւնն աստուածական՝ յառեալ բնութիւնըն նիւթական, անխակտելի է միական՝ յորովայնէն մինչ յաւիտեան. (Շ. խոստով.։)
Ընդ անեղին եւ միական՝ եղեալք բազումըք միացան. (Շ. խոստ.։)
living together;
cf. Միայնակեաց.
· Calfa
Երեք աբեղայք գնացին յերկիրն թզկաց. եւ տեսեալ նոցա զմիակեցունսն՝ փախեան ի նոցանէ. (Հ. ապր. ՟Գ.։)
cf. Միակեաց;
monobious.
· Calfa
Միակենցաղ եւ զուգակցորդ ընդ քրիստոսի գոյք փառաւորեալ. (Նար. առաք.։)
uniform;
monotonous.
· Calfa
Ոչ կարէ տալ միակերպ ստուերս ամենեցուն։ Միակերպ տալ ստուերս ամենեցուն. (Շիր.։)
married only once;
monogamist.
· Calfa
Որք միակնիք իցեն, զերկկանայսն մի՛ բամբասեալ խոտիցեն. (Կոչ. ՟Դ։ (հին տպ. միակնիք։))
որպէս ռմկ. միակնիկ, կամ միակին. միոյ կնոջ այր լեալ. միանգամ եւեթ ամուսնացեալ. μονόγαμος unico matrimonio contentus.
monogamy.
· Calfa
Պակաս քո ակամբդ՝ որ ասի մի. անցուցեր զմեզ քո միակնութեամբդ, որ առաւելեալ եմք քան զքեզ բազմակնութեամբ. (Նար. երգ.։)
paralytic, palsied, crippled;
one-sided;
from one part only.
· Calfa
κυλλός (լծ. հյ. խեղ, եւ կաղ). mancus, claudus, curvus μονομερής unius oartis μονομερῶς ex una tantum parte. Որոյ մի կողմն կամ մասն է ի կայի իբր ողջ, իսկ միւսն կաղ կամ խեղ. կամ խանգարեալ. պակաս, թերի. անկատար. միադիմի.
Մարդոյ կարութիւնն երագ, եւ յարուցեալ ոչ կարէ ամենայն ջանիւ. (Լմբ. իմաստ.։)
Ամբաստանողին հանդերձ թշնամեօքն երթալ. որով միակողմանի գործ յիշմանցն առնեն։ Միակողմանի գործէին զյիշմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 32։)
Ցիր եւ ցան եհան զվիճակս նոցա (ղեւեայ եւ շմաւոնի), եւ ոչ ըստ այլոցն միակողմանի. յն. միացեալ, որպէս ի միում վայրի. (ռմկ. միակտուր։)
professing the same religion, conformity in religion;
unanimity;
conformity, uniformity.
· Calfa
Յայս զարմանալի միակրօնութիւնս ածեալ զամենեսեան փակեցին. (Լմբ. ատ.։)
to unite with, to participate, to consent.
· Calfa
Եթէ ոչ կամիցիս երթալ միակցիլ, արասցուք մեզ այլ կաթողիկոս. (Յհ. կթ.։)
all at once, together, altogether, quite, at once, entirely, collectively.
· Calfa
Զոր իմանալ եւ գիտել նոցա պարտ էր, միանգամ եւ միահաղոյն յոգիս իւրեանց հաստատէին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
Միահաղոյն ածեալ լինէր քո զարքայութիւն քո. (Ագաթ.։)
Միահաղոյն զօրսն աշդահակայ վատնեալ՝ տիրէ մարաց եւ պարսից. (Արծր. ՟Ա. 5։)
Պարտ էր միահաղոյն միաբանութեամբ զյաղթողն աստուած կարդալ. (Լաստ. ՟Ժ՟Գ։)
Կամէր հալածանս՝ տանջանս՝ չարչարանս միահաղոյնս յարուցանել. (Բուզ. ՟Դ. 8։)
vote, suffrage;
even, equal, like;
summed up;
— դնել, to vote, to come to the vote;
չէ ընդ —, that is not the same thing.
· Calfa
ՄԻԱՀԱՄԱՐ. ա. Միանգամայն համարեալ. ընդ ամենայն ի հաշիւ արկեալ.
Եկն ռստակէս՝ բերելով ընդ ինքեան զգիրն կանոնաց թուեալ միահամար կարգաւ տունս քսան. (Ոսկիփոր.։)
collectively, altogether, generally, all at once;
in all;
in a crowd, in a mass;
եւ զի — ասացից, to say briefly, in short.
· Calfa
Պատասխանի ետ ժողովուրդն միահամուռ, եւ ասեն։ Կոյրն, կաղն, յղին եւ ծնեալն միահամուռ ժողովուրդ մեծ։ Ձայն թագաւորաց եւ ազանց միահամուռ ժողովելոց. (Ել. ՟Ժ՟Թ. 8։ Երեմ. ՟Լ՟Ա. 8։ Ես. ՟Ժ՟Գ. 4։)
Միահամուռ ժողովեալք։ Միահամուռ լինին ամենեքեան ՟Ռ եւ ՟Լ՟Ղ։ Ամենեքեան միահամուռ զերկնային նախանձ բերելով. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Զ. ՟Ը։)
Ժողովեալք էին ի միահամուռ հասարակ, միաբան ամենայն եպիսկոպոսք. (Բուզ. ՟Դ. 9։)
cf. Մեկնահանդերձ.
· Calfa
Միաձի միահանդերձ զինքն եւ զհասարակ գունդն վարատեալ փախստականութեամբ. (Յհ. կթ.։)
Ի ձմերայնի սառուցեալ՝ միահանդերձ եւ անվերարկու. (Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Ա.։)
even, flat, smooth, equal, levelled.
· Calfa
Ի վերոյ տանիքն միահարթ միատարր յատակեալ. (Վեցօր. ՟Գ։)
unanimous, of the same opinion;
unanimously.
· Calfa
Միաբան միահաւան վառեալ պատրաստեալ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)
of the same religion, faith or belief.
· Calfa
Աբրահամ եւ մելքիսեդեկ կարի քաջ սիրէին զմիմեանս, միահաւատ լինելով առ աստուած բարձրեալն, եւ ըստ մարմնոյ արեանառու (ի սեմայ). (Եպիփ. ծն.։)
to gather together, to collect in one.
· Calfa
Զընտիր ընտիրն (ի ծաղկանց) միահաւաք արարեալ. (Տօնակ.։)
monarchical, absolute, despotic;
— իշխան, absolute master, monarch;
— իշխանութիւն, absolute power, monarchy;
— ունել, to reign absolutely;
— առնել, to make universal.
· Calfa
μονάρχης, μόναρχος monarcha, qui solus imperat եւ μοναρχικός monarchicus. Ունօղ զմի հեծան՝ այսինքն զգաւազան իշխանութեան ի վերայ բազում վայրաց կամ ազգաց. բացարձակ եւ ընդարձակ տէրութեամբ. ինքնակալ. միապե եւ Միապետական.
Յուղիոս կայսր՝ միահեծան կալաւ զհռոմայեցիս. յն. միապետեաց. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Խաղաղականաւն զամենայն երկիր գրաւեալ՝ միահեծան կալցի. (Պիտ.։)
cf. Միայար.
· Calfa
Ճա՛հ էր եւ ի դէպ՝ տալ զօրէնսն, բայց ո՛չ միահետ (կամ միահետի) եւ զշնորհսն։ Այս ամենայն ընդ միահետ եղեւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21. 24։) cf. ՎԱՂՎԱՂԱԿԻ ՀԵՏ։