Definitions containing the research մաքուր : 304 results

Անշաղախ

adj.

free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.

· Calfa

NBHL (1)

ὀ, ἠ ἁμόλυντος, ἁμίαντος, ἅχραντος. immaculatus, -ta;
incontaminatus, intacta
. Ոչ շաղախեալ. աններկ. անաղտ. ամբիծ. անարատ. անփորձ. անապական. չի պլըշտըկած, մաքուր, սուրբ. քիրսիզ, փաք, փաքիզէ.


Անողջախոհ

adj.

unchaste, incontinent, impure, immodest.

· Calfa

NBHL (2)

ἁκάθαρτος. impurus impudicus. Անմաքուր անհամեստ.

Զանողջախոհ կենցաղ երկրածնացս մաքուր հանդիսի կուսութեան ետուն. (Նար. առաք.։)


Անպարկեշտ, ից

adj. adv.

immodest, unchaste, indecent, bawdy, obscene;
dissolute, debauched;
—ս, indecently.

· Calfa

NBHL (1)

ἅσεμνος, incastus, impudicus, inhonoratus, ἁκάθαρτος, immundus, impurus. Օտար ի պարկեշտութենէ. անհամեստ. անամօթ. եւ Անվայելուչ. անմաքուր. աղտեղի. անսուրբ. անդէպ. էտէպսիզ, փիս, եագըշըգսըզ, պէթ.


Անջինջ

adj.

indelible;
slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Ո՛չ ջինջ. անմաքուր. պղտոր.


Անսուրբ

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκάθαρτος, ἁνόσιος, ἅναγνος. non sanctus, immundus, impurus, impius. Ոչ սուրբ. անսրբազան. անմաքուր. պիղծ. խառնակ. անարժան. կամ Պիղծ համարեալ ըստ օրինաց. նափաք, հարամ, միւրտար. տե՛ս (Ղեւտ.։ Թուոց, ստէպ։)


Անձեւ, ի, ից

adj.

unformed.

· Calfa

NBHL (1)

Հերացն կտրել ցուցանէ զմաքուր եւ անձեւ կեանսն. (Դիոն.։)


Անմաքրապէս

adv.

impurely, indecently.

· Calfa

NBHL (1)

անմաքուր գոլով. անսրբութեամբ. պղծութեամբ.


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

· Calfa

NBHL (1)

Անմերձենալի եւ մաքուր պահել. (Նիւս. կուս.։)


Անլուայ

adj.

unwashed, impure.

· Calfa

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԼՈՒԱՑ. ἅνηπτος. illotus. Ոչ լուացեալ. անմաքուր. չլուացած. եայանմամըշ.


Անխարդախ

adj. adv.

sincere, ingenuous;
loyal, faithful;
simple, unadulterated;
well disposed;
sincerely;
loyally, faithfully, with simplicity, innocently.

· Calfa

NBHL (1)

ἅδολος. doli expers, non adulteratus. Հեռի ի խարդախութենէ. ո՛չ խարդախօղ, եւ ոչ խարդախեալ. աննենգ. բարեմիտ. միամիտ. հարազատ. մաքուր. անարատ. հագըգէթլի. սատէ տիլ, տօզրու.


Անխիղճ

adj.

not scrupulous;
unexceptionable.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԽԻՂՃ որ գրի՝ եւ ԱՆԽԵՂՃ Ուր չիք խիղճ ստգտանաց, կամ խիճ՝ որ տացէ գթել մտաց. անստգիւտ. անարատ. անկեղծ. ողջամիտ. ἁπρόσκοπος. inoffensus, ἁνυπόκριτος, non simulatus, ἁδιάκριτος, non dijudicatus եւ այլն. խղճմտանքը մաքուր.


Անխոհեմ, ի, աց, ից

adj.

imprudent, indiscreet;
inconsiderate, unadvised, rash.

· Calfa

NBHL (1)

Անմաքուր կենդանի է ուղտ, եւ անխոհեմ. (Գէ. ես.։)


Անբիծ

adj.

cf. Ամբիծ.

· Calfa

NBHL (1)

Անբիծ բնութեամբ։ Անբիծ յանմաքուր շաղախմանէ. (Պիտ.։)


Անբնակ

adj.

houseless;
uninhabited, desert;
— առնել, to depopulate, to unpeople.

· Calfa

NBHL (1)

Անմաքուր այսն ոչ ներէ անտուն լինել եւ անբնակ։ Օտար առաջի անկեալ՝ անտուն, անբնակ, ընկա՛լ յաղագս այնորիկ՝ որ վասն քո օտարացաւ. (Ածաբ. մկրտ.։)


Ազատամիտ

adj.

noble-minded, freehearted;
generous, liberal.

· Calfa

NBHL (1)

Ազատ մտօք. անախտ. սիրտը մաքուր.


Ախորժակ, աց

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

· Calfa


Ախտ, ից

s.

illness, disease, indisposition;
affection, passion;
vice, bad habit;
menses;
seed of man;
— ցաւոց՝ դառնութեան, calamity, plague, disaster, any thing troublesome;
— արտասուաց, tears;
— քնոյ, sleep;
— մահու՝ մահացու, mortal malady;
զ—ս մահու ջերանիլ, to be seriously, mortally ill;
— մարդահաճութեան, adulation, flattery;
ապաս ունել ախտի, մեծարել զախտ, to give one's self up to vice, pleasure.

· Calfa

NBHL (1)

Արբեալ եւ յիմարեալ փառամոլ ախտիւ։ Մարդահաճութեան ախտիւ։ Առաջին սուրբ այն է, որ մաքուրն է յամենայն ախտից։ Արուսեկին է այդ ախտ։ Դու ինքնահալած լինիս բարուց քոց ախտիւք. (Շ.։)


Ախտակցութիւն, ութեան

s.

compassion, pity;
vice, passion.

· Calfa


Ախտամոլ, ից

adj.

vicious;
lascivious.

· Calfa

NBHL (1)

Ախտամոլի անմաքուր. (Մագ. ՟Ծ՟Ե։)


Ականակիտ

adj.

limpid, clear.

· Calfa

NBHL (1)

Վճիտ եւ մաքուր՝ փայլուն իբրեւ զականս. կամ պայծառ իբր յաղբերականց կիտեալ. յստակ. անխառն. զուտ, փայլուն. զիւլալ. փարլագ. ըստ յն. լուսանշոյլ կամ յստակափայլ. διαυγής, διαυγέστατος, pellucidus, limpidus, limpidissimus


Բարետիպ

adj.

becoming, proper;
of good figure, genteel.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակն է հայելի մաքուր, ընդունելով զբոլոր գեղեցկութիւնն բարետիպ աստուածատեսակութեանն. (Դիոն. ածայ.։)


Բիծ, բծոց, բծից

s. adj.

spot, stain;
sun-burning;
blot, blemish;
soil;
small pustule;
spotty, nasty;
— աչաց, web;
— ի մարմնի, mole, mark, spot;
—ք ագամանդի, flaws, specks in a diamond;
— դնել, —ս արկանել՝ կարկատել, ի — տանել, to blame, to find fault with, to accuse, to criticise, to censure, to calumniate.

· Calfa

NBHL (1)

Բծիցն աներեւութից յերեւելիս գոլով։ Ատել զդժնդակսն, զչարեացն զցանկութիւնս՝ հանդերձ ամենայն բծիւք, եւ անխտիր աղտեղութեամբք։ Յամենայն բծից անարատ եւ մաքուր. (Յճխ.։)


Բով, ոյ, ուց

s.

furnace, forge, ooppel;
mine;
chimney, stove;
grief, affliction;
heat, ardour.

· Calfa

NBHL (1)

Բով փորձական։ Ի մաքուր բովն քո դրոշմի. (ՃՃ.։)


Գազանամիտ, մտաց

adj.

brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.

· Calfa

NBHL (1)

Զգազանամիտս անմաքուր. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

· Calfa

NBHL (1)

Ընկալցի զդա մաքուր ձեր դիտաւորութիւնդ. (Ճ. ՟Ա.։)


Դիտողութիւն, ութեան

s.

observation;
remark;
speculation;
episcopacy;
— առնել, to observe.

· Calfa

NBHL (1)

Այցելութեանց՝ բարեզգեստից դիտողութեան։ Զընտրեալն այցելութիւն մաքուր դիտողութեան։ Զքահանայապետն մեր դիտողութեան. (Նար.։)


Զանգանեմ, գի

va.

to knead, to bake;
to adhere;
to mix mortar;
to mix;
— իւղով, to butter.

· Calfa

NBHL (1)

Հող մաքուր եւ յստակ առեալ՝ զանգէր, եւ ուղղով խառնէր. (Պղատ. տիմ.։)


Զանգեմ, եցի

va.

cf. Զանգանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հող մաքուր եւ յստակ առեալ՝ զանգէր, եւ ուղղով խառնէր. (Պղատ. տիմ.։)


Զանգուած, ոց

s.

dough, leaven;
mole;
mass, mixture;
amalgam.

· Calfa

NBHL (1)

Կենացդ նշխար ընդ կաւոյս զանգուածոյ։ Զանգուածն հանդերձանաց։ Այս զանգուած նիւթոյ՝ կաթուածոց ձիթոյ։ Ախտից մերոց զանգուածոյ։ Ի զանգուածոյ մաքուր զաւակի։ Զանկուածոյ հողոյս։ Ի հիւթ զանգուածոյ հողածինն մարդոյ. (եւ այլն. Նար.։)


Գարշ, ից

adj.

execrable, ugly, deformed, slovenly;
exerementitious;
impure;
unchaste, smutty, obscene, lewd.

· Calfa

NBHL (1)

Գարշ գոյուիք անմաքուր զեռնոցն ապականողաց. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Գեղեցկաձեւ

adj.

of fine form.

· Calfa

NBHL (1)

Երթալ ի հօտն, այսինքն յընտանիս եւ ի մաքուրս ի գեղեցկաձեւս, զոր զարդարեն առաջատութիւնս. (Փիլ. լին.։)


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկացան անապատք մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)


Գեղձ, ից

s. bot. yew;
cartilage, kernel, gland;
cf. Գեղձումն.

· Calfa

NBHL (1)

Նուազին եւ մանկունք ի մարսն փափաքեալք. այսպէս եւ մաքուր հոգին առ աստուած, որոյ հետեւի արտօսրն, գեղձքն, առփումնն. (Լմբ. սղ.։)


Գեղմնաբարձ

adj.

woolly, hairy.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զորոջ անարատ ... ասրաբոյս եւ ստեւագիսակ գեղմնաբարձ մաքուր պատարագ. (Նար. կուս.։)


Դասակցիմ, եցայ

vn.

to be in the same class or society, to enrol one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Դասակցեալ անմարմնոցն մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)


Ժիր, Ժրաց

adj. adv.

active, busy, stirring, diligent, lively, brisk, vigorous;
— լերուք ! now! be lively! courage! cheer up! diligently, unweariedly;
— գնալ, to quicken the pace, to advances wiftly, bravely, intrepidly.

· Calfa

NBHL (1)

Ժիրն եւ մաքուր քահանայագործութիւն. (Տօնակ.։)


Իբր

prep. adv. conj. as, like, in the same manner as;
whilst, when, while;
nearly, within a little, almost, about;
as if;
— այն թէ, — զի, — եթէ, as if;
like as it were;
ոչ եթէ, not that, not only;
— ? how? by what means ? in what manner ? — ապա ? — արդեօք ? how then? how ever? — է? how is it? — ոչ ? of course, without doubt.

· Calfa

NBHL (1)

Ի՞բր դատաւորին ճշմարտի յանդիմնեցայց։ Ի՞բր արդեօք անմաքուր իմասցի շրթամբք եսայի։ Ո՞րպէս հանդարտեցից զնմանեացն պատիժ միշտ յիշատակել. Ի՞բր զեւսն առ սմին, թէ զամենայն եղջիւրս մեղաւորաց փշրեսցես. (Նար. ե. կ. եւ ՟Ժ։ Ի՞բր է՝ զի ոչ միջոց զնա եղա. Եփր. համաբ.։)


Իմացական, ի, աց

adj. s.

intellective, intellectual;
intelligent;
spiritual;
the mind, the intellect, the understanding;
—ք, the spirits of light, the Angels.

· Calfa

NBHL (1)

Իմացական մաքուրնուիրօք, եւ մտաւորն պատարագօք. (Նար. խչ.։)


Ինքնաբուն

adj.

natural, innate;
— բարի, naturally good.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս որք ինքնաբուն առնիցեն պատկեր, եւ ի բաց առնցուն զամենայն՝ զոր առ ի խափան մաքուր տեսութանն իցէ եդեալ ի վերայ. (Դիոն. ածայ.։)


Ինքնագործութիւն, ութեան

s.

own work, sole agency, own action, own composition.

· Calfa

NBHL (1)

Պատճառ մաքուր գոլով որոց ի բոլորս ինքնագործութեան. (Դիոն. ածայ.։)


Գունակ

adj. s. adv.

similar, equal, like;
dye, colour;
kind, sort;
manner;
difference;
— —, in several colours;
various, different;
— —, —ս —ս, differently, variously.

· Calfa

NBHL (1)

Շանց գունակ։ Գունակ սոցին։ Գունակ խորին խնճոյից։ Գունակ վեհ եւ մաքուր բնութեանց. (Խոսր.։ Ճ. Գ.։ Նար.։ Սկեւռ. ես.։)


Գունաւորեմ, եցի

va.

to dye, to colour.

· Calfa

NBHL (1)

Ապականիչ ժանկն ի վերայ գունաւորի։ Մի՛ գունաւորեսցի ախտն ամբարհաւաճութեան ի վերայ զուտ եւ մաքուր արծաթոյ. (Սկեւռ. աղ.։)


Եգիպտուհի, հւոյ

s.

egyptian woman.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ փրկեցեր յեգիպտուհւոյն՝ զհոգի մաքուր ողջախոհին. (Յիսուս որդի.։)


Երանք, նաց

s. pl. groin;
loins, reins;
hip, haunch, thigh;
knees;
lap;
առաջակողմն —նաց, mons Veneris;
քունջ —նաց, groin;
ելանել յերանաց ուրուք, to be horn of, to spring from the loins of;
լինել յերանս հօր իւրոյ, to be yet in the loins of his father;
զ—նս ածել ի վերայ, to infork, to mount, to ride.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ասէ, դի՛ր զձեռն քո ընդ երանաւ իմով... Հրամայէ դնել մերձ ի տեղւոջ ծննդականացն՝ առակելով մաքուր խօսս մերձաւորութեան ... ստուգաբանապէս (ըստ յն) զերանն ասել՝ զայն, որ ոչ ծորէ ոգւոյն տեղի. (Փիլ. լին. ՟Դ. 86։)


Երգակցութիւն, ութեան

s.

song in company, accompaniment.

· Calfa

NBHL (1)

Միախումբ դասակցութեամբ, միապար երգակցութեամբ՝ ընծայեցուցանես ի քեզ բազմելոյդ մաքուր օրհնաբանս. (Նար. խչ.։)


Երեւակայութիւն, ութեան

s.

imagination, fancy, whim, idea;
վառ —, lively imagination.

· Calfa

NBHL (1)

Զքառիցն ի նա տոգորս՝ երեւակայութեամբ ցուցից։ (Միանձունք) ըստ օրինի պարառեալ են վսեմական եւ մաքուր երեւակայութեամբ. (Մագ. ՟Կ՟Բ. ՟Կ՟Դ։)


Թափանցիկ

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վայրկենի ընդ ամենայն խորհուրդս լինի թափանցիկ (միտքն)։ Հոգւոյն սրբոյ շնորհքն ընդ մաքուր միտսն թափանցիկ լինի։ Եւ նորա յղկելովն թափանցիկ լինի ընդ նորին անօսրութիւնն պայծառութեամբ մտացն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժող.։)


Թերթ, ից

s. bot.

leaf;
petal;
sheet of paper;
lamina, foil, spangle, plate, sheet, leaf;
մի — խաւարտ, a leaf of salad;
մի — թուղթ, a sheet of paper;
ութածալ — (գրոց), in octavo.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է թերթն ոսկի մաքուր. (ըստ Սուրբ Գրոց՝ թիթեղն) թերթն ե՛ւ կազմութիւն ունի մաքուր, եւ խորութիւն ոչ ունի։ Եւ մի՛ գուցէ ըստ թռչելոյ ասացեալ է թերթն. (Փիլ. ել. ՟Բ.) իմա՛ ըստ յն. բէ՛դալօն. իսկ բէ՛դամէ, թռչիմ. գուցէ եւ ի մեզ թերթն է իբր թրթռուն, թռչական։


Ըղձափափաք

adj.

very desirable;
— առնել, to make one's mouth water;
— լինել, to desire passionately.

· Calfa

NBHL (1)

Ըղձափափաք աղօթիւք ձեռնարկելի է մաքուր մտաց սրբոց. (Յիշատ. ոսկ. յհ.։)


Միանամ, ացայ

vn.

to be united, joined, incorporated, identified.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ եկեղեցի հարսնացեալ միանայ ընդ փեսային։ Որ միացար սրբութեամբ ի լոյսն մաքուր որպէս զանմարմին. (Շար.։)