Definitions containing the research օրինակ : 1537 results

Կերակրչութիւն, ութեան

s.

act of nourishing, sustentation;
stewardship, administration, management.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռն՝ կերակրչութեան եւ խօսից է օրինակ, զի նովաւ կերակրիմք, եւ խօսիմք ի ձեռն դրոց. (Բրսղ. մրկ.։)


Հանրական, ի, աց

adj.

general, universal.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւաքեցին զհանրական տիեզերս։ Յօրինակ հանրական եկեղեցւոյ։ Հանրական յարութիւն։ Զթուղթսն հանրականս. (Յհ. իմ. եկեղ.։ Նար. կուս.։ Պրպմ.։ Սարգ. յկ. ՟Ժ՟Ա։)


Պատգամ, աց

s.

oracle;
words;
sentence;
message, errand, order, ordinance;
counsel, advice;
—ս տալ, որոտալ, to deliver or utter oracles;
ի —ս անկանել, to parley, to negotiate, to enter into treaty;
—ս առաքել առ ոք, to send to say.

· Calfa

NBHL (1)

Պատգամս յղէր (թագաւոր առ թագաւոր՝) օրինակաւս այսուիկ։ Պատգամ բնակչաց քաղաքին եկն առ Սանատրուկ։ Պատգամ յայլմէ յայլ լինի. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Բ. 32։ Մխ. երեմ.։)


Պատգամաւորեմ, եցի

vn.

to be a messenger, ambassador or deputy, to go or to come as ambassador, to negotiate, to go in mission;
to treat by diplomacy, to be a diplomatist.

· Calfa

NBHL (1)

Յեփթայէ պատգամաւորէր առ թշնամիսն զայսօրինակ բանից։ Հռոմայեցիք եւ սպարտացիք պատգամաւորեալ (այսինքն ընկալեալ զպատգամաւորութիւն հրէից), դաշինս բարեկամութեան առաքեցին միմեանց. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)


Պատեհութիւն, ութեան

s.

convenience, fitness, decency;
opportunity, seasonableness, fitness of time, of circumstances;
chance;
չկորուսանել զ—, not to lose the opportunity;
յօգուտ ի կիր արկանել զ—, to profit by the occasion, to avail oneself of the opportunity;
կորուսանել զ—, not to seize the opportunity, to let the occasion pass, to let slip the opportunity.

· Calfa

NBHL (1)

Հանապազ զպատեհութենէ բարւոք գնացիցն առնէ նոցա շինումն. որպէս բարի օրինակ տալ. (Վստկ. ՟Է։ 5)


Պատիւ, տուոյ, տուի, տուոց

s. adv. gr.

honour, token of esteem, homage, glory;
respect, veneration, reverence, regard, consideration;
honours, preferments, dignities, degrees, offices, titles;
testimonial, prize, gift, presentation;
խոստումն պատուոյ, word of honour;
լեգէոն պատուոյ, Legion of honour;
— արքունի, diploma of merit;
ի —, in honour of;
պատուով, honourably;
լի պատուով, loaded with honours;
ի — հասանել, to rise to dignities;
ի պատուի լինել, to be in honour, in consideration;
ի — առնուլ, բազում պատուովք պատուել, to load with honours, to pay great honours to, to raise to the highest honours;
to set one up upon the pinnacle of glory, to raise one up to the skies;
ի մեծի պատուի լինել, to be raised to the highest pitch of fortune;
— անձին համարել, to take to oneself the credit of, to deem it an honour;
— ընծայել, to pay honour;
առնել, դնել, to do honour to, to be an honour or a credit to;
— առնել սեղանոյ, to do honour to a meal;
պատուով պատուէք զիս, you do me a great deal of honour, too much honour;
—ս արժանաւորաց, honour to whom honour is due;
cf. Թեկն;
cf. Հասանեմ;
cf. Միմեանց;
sign of abbreviation.

· Calfa


Պատկանաւոր

cf. Պատշաճ.

· Calfa


Պատկերագրեմ, եցի

va.

to take or draw the likeness or portrait of;
to portray, to paint, to depict, to describe.

· Calfa

NBHL (1)

Մանաւանդ՝ Նկարագրել. նմանեցուցանել. օրինակել. առակել. ձեւացնել, օրինակ մը ցըցնել, նշանակել.


Պատկերանամ, ացայ

vn. fig.

to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սուրբ յարութենէն (քրիստոսի) մինչեւ ցմեծագոյն փողոյն հնչումն, յեօթներեակ դար շաբաթուն պատկերանայ. (Տօնակ. այսինքն օրինակ լինի նմանութեամբ։)


Պատճառաբանութիւն, ութեան

s.

etiology, reasoning.

· Calfa

NBHL (1)

Զի յայտնի լիցին ... ասեն ոմանք՝ եթէ այդ ոչ է պատճառաբանութիւն։ Զի գիրն լցցի, եւ այլն. Առանձին է այս օրինակ գրոց, իբրեւ զպատճառաբանութիւն դնելով զպատահմունս, որ յարտաքս ելմանէն (այսինքն յելից իրացն). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10. եւ 35։)


Պատշաճական, ի, աց

adj.

cf. Պատշաճ.

· Calfa

NBHL (1)

Բաժանի տնօրինականն ի համեստական, ի պատշաճական, ի տնտեսական. զի համեստականն է արգէլուլ զըստ վեհագունին. եւ պատշաճականն՝ չափաւորել ըստ ճոխութեան, եւ այլն. (Տօնակ.։)


Պատուիրան, աց

s.

commandment, precept, law, command, order;
անցանել զ—օք, to transgress, to violate, to break, to infringe;
—աւ հրամայել, to order expressly.

· Calfa

NBHL (1)

Մինչեւ յե՞րբ ոչ կամիք լսել պատուիրանաց իմոց եւ օրինակաց։ Մի անցանիցէ զպատուիրանօքս։ Հասից ի պատուիրանս նորա։ Զպատուիրանօք նորա ոչ անցից։ դու պատուիրեցեր զպատուիրանս քո։ Պատուիրան նոր տամ ձեզ։ Ըստ պատուիրանաց եւ վարդապետութեան մարդկան, եւ այլն։ Առաջին պատուիրան՝ եւ պատուիրանացն տէրունագոյն՝ պատուել զաստուած. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Պատուհան, ից

s. fig.

window, casement;
dormer-window;
sky-light;
niche, wall-press;
sluice, flood-gate;
chimney;
senses;
վանդակ —ի, blinds, Venetian blinds;
—ք բացան երկնից, it rains pailfuls;
cf. Կարկառիմ;
cf. Հայիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եբաց նոյ զպատուհան տապանին։ Կարկառաւ ընդ պատուհանն, եւ ետես զիսահակ։ Կախեաց զնոսա չուանաւ ընդ պատուհանն։ Կապեսցես զպատուհանէդ ։ ըստ օրինակի պատուհանիցն եւ կամարացն առաջնոցեն։ Ձգեաց զձեռն իւր ընդ պատուհանն (ա՛յլ ձ. յառեաց զձեռն իւր ընդ ծակոյն. յն. եւս՝ ծակ)։ Պատուհանք բացան երկնից։ Բացից զպատուհանս երկնից. (իմա՛ ըստ եբր. եւ յն. սահանք) Եւն։


Պատրոյգ

s.

wick;
match;
— վիրաց, lint, lineament, scraped lint.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինակի պատրուկի ճրագի կամ բուծնոյ, որ ծծեն քամեն զիւղն առ ի կերակուր հրոյ. (Վեցօր. ՟Գ։)


Պատրուակ, աց

s.

veil, cover;
mask, cloak, appearance;
fiction, pretext, excuse;
— թղթոյ, envelope;
address;
ընդ —աւ, under the appearance.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր օրինակ պատրուակի թղթոյն այսպէս յաջորդէին. (Ոսկիփոր.) (ուր դրեալ էր պատրիսակի)։


Պարայածիմ, եցայ

vn.

to circulate, to take a turn.

· Calfa


Կամակար

adj. adv.

voluntary, willing, free, spontaneous;
-, — մտօք voluntarily, spontaneously, freely;
willingly, at one's will or pleasure, of one's own accord or free will.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՄԱԿԱՐ. մ. ԿԱՄԱԿԱՐԱԲԱՐ. ἐκούσιως sponte, voluntarie. Կամակար մտօք. ի կամակար մտաց. ըստ կամս անձին կամ այռոց. կամակ եւ հեշտալի օրինակաւ. աջողակի. ուզելով, սրտանց, ուզածին պէս, աղէկ մը.


Կամայ, ից

adj. adv.

voluntary, spontaneous, free;
— եւ ակամայ, willingly or unwillingly, nolens-volens, willing or unwilling.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն յանցանս մեր զկամայ եւ զակամայ. (Ժմ.։ (եւ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 29. յօրինակս ինչ։))


Կայութիւն, ութեան

s.

stability, firmness.

· Calfa

NBHL (1)

Միօրինակ է կայումն մատուցելոցն յաղօթս, եւ բազում բաժանմունս խնդրուածոց ունի. (Կլիմաք.։)


Կայումն, ման

s.

cf. Կայութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Միօրինակ է կայումն մատուցելոցն յաղօթս, եւ բազում բաժանմունս խնդրուածոց ունի. (Կլիմաք.։)


Կանացաբար

adv.

womanlike, womanly;
— զարդարիլ, to adorn or bedeck oneself like a woman.

· Calfa

NBHL (1)

կանացի օրինակաւ. իբրեւ զկին կամ զկանայս. կնկան պես.


Կանգնագեղ

adj.

standing, upright, straight, erect;
— հասակ, beautifully shaped, erect stature.

· Calfa

NBHL (1)

Կանգուն կացեալ վայելուչ օրինակաւ.


Կանգուն, գնոց

s. adj.

cubit;
straight, standing, perpendicular, erect, on foot;
firm, stable;
— կալ, to be up or a foot;
to rise, to get up;
գնալ —, to be haughty, proud, vain;
նստաւ —, he sat upright;
եկաց —, he stopped, stayed, or did not pass beyond.

· Calfa

NBHL (1)

πῆχυς եւս եւ κύβιτον cubitus, -um . Անուն չափոյ, եւ ձող չափողական, ըստ հասարակ առման՝ Չափ միջոցի յարմկանէ ցծայր միջամատին, որչափ է եւ յուսոց ցարմուկն. այսինքն երկու թզաչափ. բայց սրբազան կանգունն էր կրկինն հասարակ կանգնոյ, այսինքն որչափ է ամբողջ բազուկն. ա՛յլ է եւ հսկայից կանգունն, եւ արքունին, եւ երկրաչափականն, եւ ազգայինն, եւ գաւառականն. զոր օրինակ Գ. Թագ. Է. 15. բարձրութիւն պղնձի սեան ասի լինել ԺԸ. կանգուն. որ ԼԵ դնի ի Բ. Մնաց. Գ. 15. եւ Երեմ. ԾԲ. 21. իսկ Փիլ. ել. Բ. 1. վեց թզաչափ դնէ զկանգունն, որպէս եւ զթիզն քիլ կոչէ. կանկուն .... եբր. ամմա.


Կապակից, կցի, կցաց

adj.

bound together;
conjoined.

· Calfa

NBHL (1)

συνδέσμιος, συνδεδέμενος simul vinctus, convinctus, colligatus. Կապեալն ընդ այլում. կցորդ նոյն կապոյ. ամոլակից. զոր օրինակ մարմինն կոչի կապակից հոգւոյն.


Կատարելապէս

adv.

perfectly, in perfection;
entirely.

· Calfa

NBHL (1)

ԿԱՏԱՐԵԼԱՊԷՍ որ եւ ԿԱՏԱՐԵԼԱԲԱՐ. Կատարեալ օրինակաւ. անպակասաբար, անթերի. եւ Տիրապես. կամ բոլորովիմբ. բովանդակապես.


Կար, ոյ, ով

s.

cord, line, string, packthread, twine;
needlework;
sewing;
seam;
—ս հարկանել, to sew, to seam.

· Calfa


Կար, ի, իւ

s.

force, vigour;
power;
means, faculty, capacity, ability;
— է, it is possible;
ոչ է —, it is impossible;
ըստ կարի, as much as possible;
ըստ կարի փութով, with all possible speed;
ըստ կարի նուազ, as little as can be;
իւրաքանչիւր ըստ իւրում կարի, every one according to his ability;
որչափ իկարի քում իցէ, as much as you can or as lies in your power;
ըստ իւրում կարի— զօրութեան իմոյ, to the utmost of my power, the best I can, all I can;
ոչ գոյ ի ձեռս մեր —, it is not in our power, we cannot;
իվեր քան զկար իւրեանց, beyond their strength.

· Calfa


Չորեքկերպ

adj.

cf. Չորեքկերպեան.

· Calfa

NBHL (2)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն. (Հ. կիլիկ.։)

Նոյի նշանակեալ չորեքկերպեան տապանագործ օրինակաւ. (Կիւրղ. խչ.։)


Չորեքկերպեան

adj.

four-faced, four-figured or four-formed.

· Calfa

NBHL (2)

Սա (ղուկաս) ի չորեքկերպեան կառսն օրինակեցաւ եզամբն. (Հ. կիլիկ.։)

Նոյի նշանակեալ չորեքկերպեան տապանագործ օրինակաւ. (Կիւրղ. խչ.։)


Չքնաղ, ից

adj.

rare, curious, admirable, charming, superb, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

ՉՔՆԱՂ. մ. Սքանչելի օրինակաւ.


Չքոտի, տւոյ, տեաց

adj.

vile, abject, worthless, despicable, mean.

· Calfa

NBHL (1)

Դեգերեալ մաշէին յանուղղայ կրթութիւն ըստ չքոտի մտացն։ Ըստ քեզ չքոտոյդ (մտօք)՝ եւ շնչին առակս օրինակացդ մատուցանեմք. (Բուզ. ՟Գ. 13։ Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Պագանեմ, գի

va.

to kiss;
to adore;
cf. Երկիր;
cf. Համբուրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

լծ. ռմկ. պաչիկ ընել. պ. պուսիտէն. եւ իտ. պաչիարէ. որպէս համբուրել. համբոյր տալ. եօփմէք, պուս էթմէք։ Այլ ի մեզ սեպհականեալ է համբուրելոյ զերկիր ի պատիւ ուրուք. վասն որոյ միշտ յարի յանունդ Երկիր՝ որ յառաջոյ կամ զկնի. զոր օրինակ.


Պահանգ, աց

s.

iron or wooden tie-piece, binding-piece, notched-rail, brace;
buttress, flying-buttress.

· Calfa

NBHL (1)

Զորօրինակ շինուածոց յորժամ պահանգքն՝ որ պինդ ունին զշինուածսն՝ փտիցին եւ ապականիցին, ապա որմքն ի հարկէ խարխարին եւ անկանին։ Ի շինուածին թէ ոչ կապիցեն պահանգքն, ոչ է հաստատուն. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. կողոս.։)


Պահպանանամ, ացայ

vn.

to be guarded, kept, protected;
to beware, to take care or heed, to forbear.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսցես զնա ոչ ի խառնաբնդոր եւ ի մրրկեալ խորհրդոց պահպանացեալն կարծեօք, այլ հաստատուն գնացիւք։ Պահպանացեալ լինի (առաքինին), եթէ ընդդէմք եւ գետնախորհուրդքն փոխեալ բնակեսցին (այսինքն ի բաց հեռասցին)։ Աշտարակ պահպանացեալ առանց պարտելոյ։ Սամփսովն պահպանացեալ լինէր հոգւով (ըստ օրինակի ադամանդի). (Փիլ. լին. ՟Դ. 138. 149. եւ Փիլ. սամփս.։)


Պաղլեղ, ի

s.

alum.

· Calfa

NBHL (1)

Շիպ. պաղլեղն. (Բժշկարան.։) Իսկ ի բառս Գաղիանոսի, στίβη , որ է ծարիր, ռաստըգ թաշը, ի հյ. գրի, Լեղ. եւ ի միում օրինակի Պաղլեղ։


Պայազատութիւն, ութեան

s.

succession, inheritance, descent, lineage;
nobility.

· Calfa

NBHL (1)

Այնչափ պայազատութիւնք արանց մի ըստ միոջէ գրին։ Յառաջ քան զջրհեղեղն պայազատութիւնք ազգաց մի ըստ միոջէ ի տասաներորդ թիւ համարոյ ձգեալ։ Զնախնեացն պատմութիւն, եւ զեբրայական պայազատութեանցն։ Որոց պայազատութիւնն ունի զայսգունակ ձեւ օրինակի. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Պայծառապէս

adv.

splendidly, gloriously, pompously, magnificently.

· Calfa

NBHL (1)

Պայծառ եւ պանծալի օրինակաւ. փառօք. շքով. վայելչապէս.


Պայման, աց

s. adv.

condition, nature, state, quality, circumstance;
condition, term, measure, rule, limitation, close;
part, article, proposition, transaction;
stipulation, agreement, treaty, bargain, compact, pact;
— անհրաժեշտ, condition, sine qua non;
— ժամանակի, appointment, assignation;
— կենաց, condition, state, circumstance;
— նամակ, original draft of a treaty or contract;
հայցուածոյ —աւ, in an interrogatory manner;
—աւ, upon condition, on terms;
— դնել, to place or impose conditions, to make a contract, to contract, to bind oneself by contract;
cf. Ժամանակակէտ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ թուոյ նոցա եւ ըստ պայմանի իւրեանց։ Այս էր պայման խորանին վկայութեան։ Պահեսջիք զքահանայութիւն ձեր ըստ ամենայն պայմանի սեղանոյն։ Մի պայման, եւ մի չափ, եւ մի օրինակ ամենեցուն (մեքենովթացն)։ Արտաքոյ բնակութենէ ի տալ (կամ տար) պայման հրամանին տարապարտուց մեռանել (չիք ի յն) Թուոց. (՟Թ. 3։ ՟Ի՟Թ. 6. 24 = 37։ Ել. ՟Լ՟Ը. 21։ Թուոց. ՟Ժ՟Ը. 7։ ՟Գ. Թագ. ՟Է. 37։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 14. եւ այլն։)


Պաշտումն, ման

s.

worship, adoration;
service;
— առնուլ, to be served or ministered to.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխեցան յօրինական պաշտմանէն ի հոգեւորն. (Կիւրղ. ղկ.։)


Պաշտպան, աց

s.

defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.

· Calfa

NBHL (1)

Ձեռս իմանամք զգործս մեր, զի ձեռն՝ գործոյ է պաշտպան։ Զգայարանս իւր կէտն ետ պաշտպան Յովնանու յաղօթելն, զո՛ր օրինակ փող՝ որ բարբառի ձայնիւ հնչողին։ Յաւելու, թէ՝ եւ պաշտպան, որ ծառայական գործ է պաշտելն։ Պաշտպա՛ն (իբր ծառայական) խոնարհութեամբ զարդարութիւնն ի գլուխ եհան. (Լմբ. սղ.։)


Ջրակիր

cf. Ջրկիր.

· Calfa

NBHL (1)

Փայտակիր եւ ջրակիր. (Լմբ. առակ. ըստ օրինակաց ինչ Յես. ՟Թ. 21. 27։)


Ջրահեղձ

adj.

drowned;
— առմել, to drown;
— լինել (ակամայ), to be drowned;
(կամաւոր) to drown oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեղեղամած մարդիկ ջրահեղձոյց դարին յօրինակ առեալ. (Ագաթ.։)


Ջրահեղձոյց

cf. Ջրահեղձ.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեղեղամած մարդիկ ջրահեղձոյց դարին յօրինակ առեալ. (Ագաթ.։)


Ջրանցիկ

cf. Ջրանցք.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ օրինակի հեղեղի, զի գայ եւ բերէ զփոշի, եւ պղտորեալ հոսի ջրանցիկ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)


Ջրաւոր

adj. s.

watery, irriguous;
cf. Ջրկիր.

· Calfa

NBHL (1)

Ջուր աղի եւ անոյշ (միօրինակ) զամանս ջրաւորացն լնուն. (Ոսկ. եբր. ՟Ա։) յն. προσάγων qui affert aquam.


Ջրգող, աց, ից

adj.

dropsical, drop-sied, hydropical.

· Calfa

NBHL (1)

Արիստոտէլ զմեծատունս եւ զանյագս՝ ջրգողից օրինակէ. (Ոսկիփոր.։)


Ռոշնական, ի, աց

adj.

artless, ingenuous.

· Calfa

NBHL (1)

Պարկեշտութեան եւ ռոշնական վարուց անսուտ օրինակ (յհ. մկ). (Ժմ. յն.։)


*Ռուպ

s.

quarter, fourth part, fourth.

· Calfa

NBHL (1)

Նաքարակիտ մի, այս է ռուպ մի ի գրամէն. որ օրինակէ զ՝ի չորրորդ բաժնէն զմինն. (Բրսղ. մրկ.։)


Ս (sé)

s.

the twenty ninth letter of the alphabet and the twenty third of the consonants;
two thousand, two thousandth.

· Calfa

NBHL (6)

Ս. որպէս արմատ դերանուանս Ես՝ լնու եւ զտեղին նորա. զոր օրինակ,

Ս. յօդդ՝ երբեմն տայ ի բաց թողուլ զյարակից բաղաձայնն առ դիւրութիւն հնչման բառին. զոր օրինակ,

Լծորդ է ըստ տեղւոյն եւ ընդ շ. զոր օրինակ, աստուճ կամ աշտուճ. աստիճան, աշտիճան. սիմովն, շմալովն. սամարացի, շամրտացի. եւ այլն։

Ս. Երբեմն դնի ի պէտս զարդու եւ սաստկութեան, եւ երբեմն ի բաց ձգի. զորօրինակ, Տածել, կամ ստածել. թափել, կամ սթափել. քծղել, կամ սքօղել. ստաշխն, կամ տաշխ. եւ այլն։

Ի սկզբան բառից նախ քան զայլ բաղաձայն՝ հասարակօրէն հնչէ ըս. զոր օրինակ, սագտանել՝ է ըստգտանել. ստանձնել՝ ըստանձնել. սթափ՝ ըսթափ, ստերջ՝ ըստերջ. սկիզբն՝ ըսկիզբն, որ գրի եւ իսկիզբն, եւ այլն։ Բայց ուր բուն բառն իցէ սու կամ սի վանկիւ, յայնժամ յածանցս իւր՝ որպէս եւ ի հոլովս՝ թէ եւ գրեսցի պարզ ս, հնչէ սը. զոր օրինակ սուգ, սգոյ՝ այսինքն սըգոյ, սգալ՝ այսինքն սըգալ. սուտ, ստոյ, ստել. սուր, սրոյ, սրել. սիկ, սըկանալ. սին, սնոտի, սնանալ, եւ այլն։ զբառսդ՝ սպանանել, սպիտակ, սկիհ, սքեմ, սփիւռ, սփռել, եւ այլն. լույս ուղիղ տեսութեան եւ համեմատութեամբ հայկական եւ օտարազգի արմատոց՝ պարտ է արտաբերել՝ ըսպանանել, ըսպիտակ, ըսկիհ, ըսքեմ, ըսփիւռ, ըսփռել. այլ ի տեղիս տեղիս արտաբերին, սըպանանել, սըպիտակ, սըկիհ, սըքեմ, սըփիւռ, սըփռել։ Որպէս եւ բառդ ոպայ՝ որ առ մեօք հնչի ըսպայ, ուստի եւ ըսպարապետ, ըստ այլ լեզուաց է սէպտ, սիբահի։

Ս. Տառ՝ որ կազմէ յոգնակի հոլովական. երբեմն դնի որպէս ք, յուղղականն, (զորմէ զկնի). եւ որ յոգնակի ուղղական է ի յն. եւ լտ. առեալ լինի ի մեզ որպէս մակբայ. զորօրինակ ծանունս, երագս կամ երագունս, պնդագոյնս. այսինքն ծանունք կամ ծանրապէս, եւ այլն։


Սակ, աց

s.

reckoning, measure, account, number;
condition, position, state, manner;
— արկանել ընդ ումեք, to come to terms about the price, to bargain for, to contract, to strike a bargain for, to stipulate, to come to an agreement, to settle;
եւ որ ի սոցին —ի, and of other similar ones;
եւ որ այլ եւս սոցին —ի իրք, and of other like things;
որոց —ի են, among whom are;
եւ որ սոցին —ի են, and so forth, and so on, et caetera;
ո՞չ դահեկանի միոջ — արկեր ընդ իս, didst not thou agree with me for a penny ?
impost, rate, duty, tax, imposition, tribute;
order;
convention, contract, agreement;
budget;
tariff.

· Calfa

NBHL (1)

σύνταξις coordinatio, constitutum, conditio συντίμησις aestimatio καθήκον conveniens μέτρον, μέρος mensura, pars, portio. (արմատ բառիդ Սակաւ, որպէս թէ Չափով. լծ. թ. սայը. որպէս թիւ համարոյ). Սահմանեալ կարգ. պայման. չափ եւ թիւ որոշեալ. համար. համեմատութիւն. կարգաւորութիւն. դաշն. օրէնք. օրինակ. կերպ. վիճակ. մասն. բաժին. հալ.